MỤC TIÊU : * Giúp cho HS - Bốn đặc điểm cơ bản của sông ngòi nước ta - Mối quan hệ của sông ngòi nước ta với các nhân tố tự nhiên và xã hội - Giá trị tổng hợp và to lớn của nguồn lợ
Trang 1Bài : 33 ĐẶC ĐIỂM SÔNG NGÒI VIỆT NAM
I MỤC TIÊU :
* Giúp cho HS
- Bốn đặc điểm cơ bản của sông ngòi nước ta
- Mối quan hệ của sông ngòi nước ta với các nhân tố tự nhiên và xã hội
- Giá trị tổng hợp và to lớn của nguồn lợi do sông ngòi mang lại
- Giáo dục cho các em trách nhiệm bảo vệ môi trường nước và các dòng sông để phát triển kinh tế lâu bền
II CHUẨN BỊ :
- BĐ mạng lưới sông ngòi VN , BĐTN Việt Nam , Bảng 33.1 , tranh ảnh …
III TIẾN TRÌNH DẠY VÀ HỌC :
1 On định lớp : (1p) Báo cáo sĩ số
2 Kiểm tra bài cũ : (4p)
3 Bài mới : (35p)
- Giới thiệu bài : Vì sao sông ngòi , kênh rạch , ao hồ … là những hình ảnh
quen thuộc của chúng ta ? Ở quê em có sông , hồ nào ? Đặc điểm của nó ra sao ? Nó có vai trò gì trong đời sống của nhân dân ta ? Đó là những vấn đều chúng ta sẽ học hôm nay
Trang 2Hoạt động của GV và HS Nội dung
Hoạt động 1 : (20p) HĐ nhóm
* Nhóm 1 : Tìm hiểu mục a nói về mạng lưới sông
ngòi nước ta Vì sao có nhiều sông suối và phần lớn
sông nhỏ , ngắn , dốc ?
( Vì nước ta bề ngang hẹp và nằm sát biển , địa hình
¾ là đồi núi , có nhều núi ăn ra sát biển và mưa
nhiều )
* Nhóm 2 : Tìm hiểu về hướng chảy của sông Tại
sao sông ngòi nước ta chảy theo hướng TB – ĐN và
hướng vòng cung ?
( Hướng TB - ĐN : Sông Hồng , s Đà , S.Mã , S.Cả
, S.Tiền , S.Hậu … )
(Hướng vòng cung : S.Lô , S.Gâm , S.Cầu ,
S.Thương , S.Lục Nam)
* Nhóm 3 : Tìm hiểu về sự khác nhau rõ rệt của mùa
lũ và mùa cạn : Dựa vào H.33.1 mùa lũ trên các các
lưu vực sông có trùng nhau không ? Giải thích vì sao
có sự khác biệt đó /
( Nước sông có 2 mùa rõ rệt , lượng nước mùa lũ
1 Đặc điểm chung :
- Nước ta có mạng lưới sông ngòi dày đặc , nhiều nước nhiều phù sa , chảy theo 2 hướng chính : TB – ĐN và hướng vòng cung
- Chế độ nước của sông ngòi có 2 mùa rõ rệt : mùa lũ và mùa cạn Mùa
lũ chiếm tới 70 – 80% lượng nước cả năm nên
dễ gây ra lũ lụt
Trang 3chiếm 70 – 80% lượng nước cả năm, gấp 2 đến 3 lần
, có nơi gấp đến 4 lần lượng nước mùa cạn Mùa lũ
nước dâng cao và chảy mạnh )
( Mùa lũ trên các sông không trùng nhau vì chế độ
mưa ở mỗi lưu vực 1 khác Chẳng hạn như các
sông ở Trung Bộ vào các tháng cuối năm 9 , 10 , 11 ,
12 , còn các sông Bắc Bộ có lũ vào các tháng 6 – 10
)
* Nhóm 4 : Tìm hiểu về lượng phù sa của sông ngòi
nước ta ? Em hãy cho biết lượng phù sa lớn có những
tác động nhưu thế nào đến thiên nhiên và đời sống dân
cư ở đồng bằng S.Hồng và S.Cửu Long
( Sông ngòi nước ta vận chuyển tới 839 tỷ m 3 nước ,
cùng với hàng trăm triệu tấn phù sa Bình quân m 3
nước sông có 223g cát , bùn và các chất hoà tan
Tổng lượng phù sa là 200 triệu tấn / năm )
( Lượng phù sa lớn làm cho đất đai màu mở , bồi
đắp đồng bằng làm cho đồng bằng ngày càng mở
rộng )
Hoạt động 2 : Hoạt động cá nhân (15p)
2 Khai thác kinh tế và bảo vệ sự trong sạch
Trang 4? Em hãy cho biết 1 số giá trị sông ngòi nước ta ?
( Cung cấp phù sa cho đồng ruộng , phát triển thuỷ
lợi , thuỷ điện , thuỷ sản , du lịch , giao thông vận
tải , cung cấp nước sinh hoạt cho con người … )
? Nguyên nhân làm cho sông ngòi nước ta bị ô nhiễm
?
( Đánh bắt thuỷ sản bằng hoá chất , nước thảy công
nghiệp , bệnh viện , vứt rác bừa bãi , xác động thực
vật … )
? Biện pháp làm cho sông ngòi không bị ô nhiễm ?
Liên hệ ở địa phương em ?
( Nước thảy công nghiệp , nước từ đồng ruộng phải
qua xử lý rồi mới cho xuống sông , không vức rác ,
xác động thực vật xuống sông , không dùng hoá
chất hoặc điện để đánh bắt cá … )
của các dòng sông :
- Sông ngòi nước ta có
giá trị cung cấp phù sa cho đồng ruộng , phát triển thuỷ lợi , thuỷ điện , cung cấp nước sinh hoạt cho con người …
- Cần phải tích cực chủ động phòng chống lũ lụt , bảo vệ và khai thác hợp
lý các nguồn lợi trên sông ngòi và chống làm ô nhiễm nguồn nước
4 Đánh giá : (4p)
- Nêu những đặc điểm chung của sông ngòi Việt Nam ?
- Nêu giá trịkinh tế của sông ngòi nước ta ?
5 Dặn dò : ( 1p ) Về học bài , làm bài tập 3 trang 120 , chuẩn bị bài 34