CDDC1 - TONG QUAN VE TAI CHINH TIEN TE - CHINH THUC pdf

Jump to first page Trên cơ sở phê phán quan điểm của R.Hinphecdinh cho rằng “Tư bản tài chính là tư bản do ngân hàng chi phối và do các nhà công nghiệp sử dụng” , Lênin đã đưa ra định

Jump to first page

Jump to first page

bình minh

2

CHUYÊN ĐỀ 1

TỔNG QUAN VỀ TÀI CHÍNH - TIỀN TỆ

Jump to first page

bình minh

3

CHUYÊN ĐỀ I

TỔNG QUAN VỀÀ TÀI CHÍNH - TIỀN TỆ

A PHƯƠNG PHÁP LUẬN TIẾP CẬN PHẠM TRÙ TÀI CHÍNH – TIỀN TỆ

B CÁC XU HƯỚNG CẢI CÁCH TÀI CHÍNH TIỀN TỆ CỦA THẾ GIỚI VÀ VIỆT NAM

C VAI TRÒ CỦA TÀI CHÍNH TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG

Jump to first page

bình minh

4

I Các quan i m ti p c n v ph m trù tài điểm tiếp cận về phạm trù tài ểm tiếp cận về phạm trù tài ếp cận về phạm trù tài ận về phạm trù tài ề phạm trù tài ạm trù tài

I Các quan i m ti p c n v ph m trù tài điểm tiếp cận về phạm trù tài ểm tiếp cận về phạm trù tài ếp cận về phạm trù tài ận về phạm trù tài ề phạm trù tài ạm trù tài

chính - ti n t ề phạm trù tài ệ

chính - ti n t ề phạm trù tài ệ

1.1 Trong các trước tác của C.Mác và F.Angel ta không tìm thấy định nghĩa hoàn chỉnh về tài chính

 Trong tác phẩm “Nguồn gốc của gia đình , của chế độ tư hữu và của nhà nước” Angel viết :

Một trong những đặc trưng của nhà nước là “sự thiết lập một quyền lực công cộng” và “để duy trì quyền lực công cộng đó , cần phải có sự đóng góp của những công dân nhà nước , đó là thuế má”

1 Quan điểm của C.Mác, F.Angel và V.I.Lênin.

Jump to first page

1 Quan điểm của C.Mác, F.Angel và V.I.Lênin.

I Các quan i m ti p c n v ph m trù tài điểm tiếp cận về phạm trù tài ểm tiếp cận về phạm trù tài ếp cận về phạm trù tài ận về phạm trù tài ề phạm trù tài ạm trù tài

I Các quan i m ti p c n v ph m trù tài điểm tiếp cận về phạm trù tài ểm tiếp cận về phạm trù tài ếp cận về phạm trù tài ận về phạm trù tài ề phạm trù tài ạm trù tài

chính - ti n t ề phạm trù tài ệ

chính - ti n t ề phạm trù tài ệ

Jump to first page

1 Quan điểm của C.Mác, F.Angel và V.I.Lênin.

Jump to first page

Trên thực tế Mác và Angel chưa coi tài chính là phạm trù riêng để nghiên cứu một cách độc lập.

1 Quan điểm của C.Mác, F.Angel và V.I.Lênin.

Jump to first page

 Trên cơ sở phê phán quan điểm của R.Hinphecdinh cho rằng “Tư bản tài chính là tư bản do ngân hàng chi phối và

do các nhà công nghiệp sử dụng” , Lênin đã đưa ra định nghĩa về tư bản tài chính như sau :

1 Quan điểm của C.Mác, F.Angel và V.I.Lênin.

Jump to first page

ra tư bản tài chính và là nội dung của khái niệm tư bản tài chính”.

1 Quan điểm của C.Mác, F.Angel và V.I.Lênin.

Jump to first page

tư bản tài chính xâm nhập chi phối các tổ chức độc quyền đó Lênin gọi là

“bọn đầu sỏ tài chính”

1 Quan điểm của C.Mác, F.Angel và V.I.Lênin.

Jump to first page

Tuy vậy cũng không phải Lênin đã

định nghĩa phạm trù tài chính theo đầy

đủ nội dung kinh tế của nó Bởi vì vấn

đề mà Lênin đề cập đến ở đây chỉ mới

là tư bản tài chính chứ chưa phải là

toàn bộ vấn đề tài chính

1 Quan điểm của C.Mác, F.Angel và V.I.Lênin.

Jump to first page

bình minh

12

I Các quan i m ti p c n v ph m trù tài chính - ti n t Các quan i m ti p c n v ph m trù tài chính - ti n t điểm tiếp cận về phạm trù tài ểm tiếp cận về phạm trù tài điểm tiếp cận về phạm trù tài ểm tiếp cận về phạm trù tài ếp cận về phạm trù tài ếp cận về phạm trù tài ận về phạm trù tài ận về phạm trù tài ề phạm trù tài ề phạm trù tài ạm trù tài ạm trù tài ề phạm trù tài ề phạm trù tài ệ ệ

2 Quan điểm của các nhà kinh tế về tài chính – tiền tệ

2.1 Quan điểm của các nhà kinh tế theo trường phái XHCN

 Trong điều kiện của nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung, tài chính đã được xác định là:

Tổng thể các quan hệ kinh tế dưới hình thức giá trị (hoặc các quan hệ tiền tệ ) được nhà nước tổ chức và nảy sinh trong quá trình phân phối tổng sản phẩm xã hội và thu nhập quốc dân bằng cách hình thành và sử dụng các quỹ tiền tệ tập trung và không tập trung để phục vụ cho tái sản xuất và các nhu cầu xã hội khác

Jump to first page

2.1 Quan điểm của các nhà kinh tế theo trường

phái XHCN

Jump to first page

2.1 Quan điểm của các nhà kinh tế theo trường

phái XHCN

Jump to first page

+ Việc xác định bản chất của tài chính như trên đã không nói hết được lĩõnh vực hoạt động của tài chính, thu hẹp phạm vi lĩnh vực phân phối trong phân phối tổng sản phẩm xã hội và thu nhập quốc dân dưới hình thức giá trị

2.1 Quan điểm của các nhà kinh tế theo trường phái

XHCN

Jump to first page

2.1 Quan điểm của các nhà kinh tế theo trường phái

XHCN

Jump to first page

ra thành hàng hóa kể cả bất động sản, tài sản thừa kế

Vì thế, việc giới hạn phạm vi của các quan hệ phân phối thuộc tài chính chỉ ở tổng sản phẩm xã hội và thu nhập quốc dân là điều chưa phù hợp với thực tiễn

2.1 Quan điểm của các nhà kinh tế theo trường phái

XHCN

Jump to first page

2.2 Tài chính theo quan điểm của các nhà kinh tế thực

nghiệm

Jump to first page

 Theo từ điển kinh tế học hiện đại:

- Tài chính biểu thị vốn ở các dạng tiền tệ, nghĩa là ở dạng các khoản có thể vay mượn thông qua thị trường tài chính hay các định chế tài chính.

- Tài chính phản ánh các nguồn quỹ khác nhau được sử dụng để chi tiêu ở dạng này hay dạng khác

2.2 Tài chính theo quan điểm của các nhà kinh tế thực

nghiệm

Jump to first page

2.2.Tài chính theo quan điểm của các nhà kinh tế

thực nghiệm

Jump to first page

Cơ chế của sự chuyển giao này là lãi suất:

 Đối với người đi vay thì đó là chi phí phải trả cho quyền được sử dụng vốn

 Đối với người cho vay thì đó là một khoản thu nhập bù đắp cho sự hy sinh tiêu dùng trong hiện tại.

+ Tài chính phản ánh nguồn lực dưới dạng các quỹ tiền tệ với các khoản thu chi của chúng

2.2 Tài chính theo quan điểm của các nhà kinh tế thực

nghiệm

Jump to first page

2.2 Tài chính theo quan điểm của các nhà kinh tế thực

nghiệm

Jump to first page

2.3 Quan điểm của các nhà kinh tế Việt nam

 Cần phân tích một số khía cạnh :

 Nguồn tài chính

 Nguồn tài chính là tiền tệ đang vận động độc lập trong quá trình phân phối bộ phận tài sản quốc dân mà chủ yếu là tổng sản phẩm quốc dân để tạo lập và sử dụng các quỹ tiền tệ cho các mục đích xác định

Jump to first page

2.3 Quan điểm của các nhà kinh tế Việt Nam

 Nguồn tài chính là đối tượng phân phối của tài chính

 Sự vận động của nguồn tài chính phản ánh sự vận động của những lượng giá trị nhất định

 Những lượng giá trị này phản ánh những bộ phận khác nhau của của cải xã hội

Jump to first page

2.3 Quan điểm của các nhà kinh tế Việt Nam

- Hiện nay nguồn tài chính là khái niệm

cơ bản của lý luận về tài chính

- Nguồn tài chính là tiền tệ không phải với khái niệm vật ngang giá chung , với chức năng đặc trưng là thước đo giá trị.

- Nguồn tài chính là tiền tệ đang vận động độc lập trong quá trình phân phối để tạo lập hay sử dụng các quỹ tiền tệ tạo nên một thế năng tiền tệ, một sức mua nhất định

Jump to first page

2.3 Quan điểm của các nhà kinh tế Việt Nam

* Các quan hệ kinh tế cấu thành tài chính

Trong điều kiện tồn tại và phát triển các quan hệ hàng hóa tiền tệ nguồn tài chính tạo lập ra trước hết được phân phối dưới hình thức giá trị và biểu hiện ở quá trình tạo lập, sử dụng các quỹ tiền tệ Cụ thể bao gồm các quỹ tiền tệ sau :

Jump to first page

2.3 Quan điểm của các nhà kinh tế Việt Nam

- Các Quỹ tiền tệ của các doanh nghiệp sản xuất hàng hóa và cung ứng dịch vụ

- Các Quỹ tiền tệ của các tổ chức tài chính trung gian

- Các Quỹ tiền tệ của nhà nước - quỹ NSNN và các quỹ ngoài NSNN

- Các Quỹ tiền tệ của khu vực hộ gia đình và dân cư

Jump to first page

Jump to first page

2.3 Quan điểm của các nhà kinh tế Việt Nam

- Quan hệ kinh tế giữa nhà nước với các

doanh nghiệp

- Quan hệ kinh tế giữa nhà nước với các cơ quan quản lý nhà nước, quản lý kinh tế xã hội

- Quan hệ kinh tế giữa nhà nước và dân cư

- Quan hệ kinh tế giữa các doanh nghiệp với thị trường.

- Quan hệ kinh tế trong nội bộ các doanh

nghiệp.

- Quan hệ kinh tế giữa trong nước với nước ngoài

Jump to first page

2.3 Quan điểm của các nhà kinh tế Việt Nam

 Tổng thể các quan hệ kinh tế nêu trên phát sinh trong quá trình phân phối các nguồn tài chính của xã hội để tạo lập và sử dụng các quỹ tiền tệ với mục đích tích lũy hay tiêu dùng của các chủ thể (pháp nhân hay thể nhân) trong xã hội đã tạo nên bản chất kinh tế của tài chính

Jump to first page

2.3 Quan điểm của các nhà kinh tế Việt Nam

 Bản chất của tài chính :

Tài chính phản ánh hệ thống các quan hệ kinh tế phát sinh trong quá trình phân phối các nguồn tài chính bằng việc hình thành và sử dụng các quỹ tiền tệ nhằm đáp ứng nhu cầu tích lũy hoặc tiêu dùng của các chủ thể trong xã hội.

Jump to first page

bình minh

32

I Các quan i m ti p c n v ph m trù tài chính - Các quan i m ti p c n v ph m trù tài chính - điểm tiếp cận về phạm trù tài ểm tiếp cận về phạm trù tài điểm tiếp cận về phạm trù tài ểm tiếp cận về phạm trù tài ếp cận về phạm trù tài ếp cận về phạm trù tài ận về phạm trù tài ận về phạm trù tài ề phạm trù tài ề phạm trù tài ạm trù tài ạm trù tài

ti n tệ ề phạm trù tài

ti n tệ ề phạm trù tài

2.3 Quan điểm của các nhà kinh tế Việt Nam

 Những đặc điểm của các quan hệ tài chính:

- Các quan hệ tài chính luôn luôn gắn liền với sự vận động độc lập tương đối của đồng tiền để tiến hành phân phối các nguồn tài chính.

- Các quan hệ tài chính luôn luôn gắn liền với quá trình tạo lập và sử dụng các quỹ tiền tệ của các chủ thể trong xã hội.

Jump to first page

2.3 Quan điểm của các nhà kinh tế Việt Nam

 Hiện nay , các nhà kinh tế còn nhiều quan điểm khác nhau khi định nghĩa về tài chính :

 Tài chính là hệ thống các quan hệ tiền tệ

Theo quan điểm truyền thống quan hệ tiền tệ chỉ là sự biểu hiện hình thức vận động của các quan hệ tài chính mà không mở ra được nội dung thực thể của tài chính , mặc dù trong điều kiện kinh tế thị trường quan hệ tiền tệ thể hiện khá nổi bật và đa dạng

Jump to first page

2.3 Quan điểm của các nhà kinh tế Việt Nam

 Tài chính là hệ thống các quan hệ phân phối

Theo quan điểm truyền thống thì quan hệ phân phối chỉ là đặc trưng vốn có nằm trong thuộc tính vị trí của tài chính

 Quan điểm truyền thống khẳng định về thực chất của tài chính là tổng thể các quan hệ kinh tế, bởi lẽ :

Jump to first page

2.3 Quan điểm của các nhà kinh tế Việt Nam

 Về nguyên lý, kinh tế quyết định tài chính hay: các quan hệ kinh tế quyết định các quan hệ phân phối của tài chính

 Ngược lại về phần mình, thông qua sự vận động dưới hình thức tiền tệ, tài chính tác động mạnh mẽ tới kinh tế bằng việc kích thích nền sản xuất xã hội và điều chỉnh thường xuyên các quan hệ kinh tế phát sinh

Jump to first page

2.3 Quan điểm của các nhà kinh tế Việt Nam

Như vậy đằng sau các quan hệ tiền tệ thuộc phạm trù tài chính thực chất là phản ảnh sâu sắc các quan hệ kinh tế

 Sự vận động của các quan hệ tài chính suy cho cùng được tập trung vào mục đích tăng trưởng kinh tế

Jump to first page

xu hướng tự do hóa tài chính

Tự do hóa tài chính không chỉ liên quan đến khía cạnh lãi suất mà còn liên quan đến nguyên nhân gây ra lạm phát, phương thức tốt nhất để kiểm soát lạm phát và cung tiền.

Jump to first page

Do vậy, tồn tại mối quan hệ giữa tự do hóa tài chính và chính sách ổn định hóa

Jump to first page

bình minh

39

II Các xu hướng cải cách tài chính tiền tệ của thế giới và Việt nam

2.1 Xu hướng cải cách tài chính công

 Xu hướng cải cách tài chính công trên thế giới:

- Trào lưu cải cách khu vực công nhằm cung cấp các hàng hóa và dịch vụ công có hiệu quả.

- Trào lưu cải cách thuế: Các liên minh thuế quan, sự tương đồng về thuế trong khu vực và thế giới, tránh đánh thuế trùng.

- Phân bổ nguồn lực hiệu quả cho các chương trình, dự án và các khoản chi tiêu của chính phủ

- Cân đối ngân sách nhà nước và giải quyết nợ nhà nước

Jump to first page

bình minh

40

II Các xu hướng cải cách tài chính tiền tệ của thế giới và Việt nam

2.1 Xu hướng cải cách tài chính công

 Xu hướng cải cách tài chính công ở Việt nam:

Các nội dung cải cách tài chính công

1 Đẩy mạnh chính sách cải cách khu vực công

- Điểm quan trọng là tái cấu trúc khu vực công thông qua đẩy mạnh thực hiện các chính sách cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước, tự do hóa kinh tế, xã hội hóa các hoạt động cung cấp hàng hóa, dịch vụ công

Jump to first page

bình minh

41

II Các xu hướng cải cách tài chính tiền tệ của thế giới và Việt nam

2.1 Xu hướng cải cách tài chính công

- Mục đích của biện pháp này là nhằm hướng vào xác lập lại quy mô khu vực công, phạm vi can thiệp của Nhà nước vào nền kinh tế cho phù hợp với năng lực quản lý và mức độ chi tiêu công

Jump to first page

bình minh

42

II Các xu hướng cải cách tài chính tiền tệ của thế giới và Việt nam

2.1 Xu hướng cải cách tài chính công

2 Tăng cường quản lý nguồn lực tài chính công.

- Hệ thống chính sách thuế hoàn thiện theo hướng thiết lập một hệ thống thuế công bằng và hiệu quả, có khả năng tài trợ nhu cầu chi cần thiết của khu vực công và phù hợp với thông lệ quốc tế

- Tăng cường quản lý công sản, đặc biệt là tài nguyên đất

- Quản lý các quỹ tài chính ngoài ngân sách Nhà nước.

- Hoàn thiện cơ chế tổ chức quản lý vay và trả nợ nước ngoài

Jump to first page

bình minh

43

II Các xu hướng cải cách tài chính tiền tệ của thế giới và Việt nam

2.1 Xu hướng cải cách tài chính công

3 Cải cách trong quản lý chi tiêu công: Hoàn

thiện cơ chế quản lý, cấp phát, thanh toán các khoản chi ngân sách Nhà nước; xác lập

cơ cấu chi tiêu công hợp lý, nâng cao hiệu quả chi tiêu công.

4 Tài trợ đầu tư công và thâm hụt ngân sách nhà nước qua vay nợ nhà nước

5 Hoàn thiện môi trường pháp lý tài chính.

Jump to first page

bình minh

44

2.1.1 Cải cách thuế

2.1.1.1 Bối cảnh ngoài nước và xu thế vận động của các hệ thống thuế trên thế giới

 Bối cảnh: Những yếu tố mang tính xu hướng và có tác động lớn đến định hướng cải cách thuế ở các quốc gia có thể dự báo được như sau:

-(1) Sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ thông tin và khu vực dịch vụ, kể cả các dịch vụ tài chính.

-(2) Xu hướng hội nhập quốc tế và khu vực ngày càng lan tỏa rộng rãi.

Jump to first page

 Xu hướng vận động của các hệ thống thuế trên thế giới

Một số xu hướng vận động của các hệ thống thuế trên thế giới được tóm lược như sau:

Jump to first page

Jump to first page

 Giảm thuế suất chủ yếu là giảm mức thuế suất thuế thu nhập cá nhân loại cao nhất, tức là giảm thuế cho các tầng lớp giàu

Jump to first page

Jump to first page

Jump to first page

bình minh

50

động của các hệ thống thuế trên thế giới

-(3) Xu thế áp dụng thuế GTGT thay cho thuế doanh thu diễn ra trên phạm vi toàn cầu, mang tính phổ cập quốc tế.

Cùng với việc áp dụng rộng rãi trên thế giới (trên 120 nước), thuế GTGT ngày càng trở thành nguồn thu quan trọng ở các nước Thuế GTGT có xu hướng ít về số lượng thuế suất là rất rõ nét