Tiết 11 HIỆN TƯỢNG NGÀY ĐÊM DÀI NGẮN THEO MÙA I.. Kiến thức - Biết được hiện tượng ngày đêm dài ngắn theo mùa là hệ quả của sự vận động của TĐ quanh mặt trời.. - Nắm được các khái ni
Trang 1Tiết 11
HIỆN TƯỢNG NGÀY ĐÊM DÀI NGẮN THEO MÙA
I Mục tiêu bài học
1 Kiến thức
- Biết được hiện tượng ngày đêm dài ngắn theo mùa là hệ quả của sự vận động của TĐ quanh mặt trời
- Nắm được các khái niệm về các đường: chí tuyến Bắc,Nam, Vòng cực Bắc, Nam
2 Kĩ năng
Biết cách dùng quả địa cầu và ngọn đèn để giải thích hiện tượng ngày đêm dài ngắn khác nhau
II Chuẩn bị
- Quả địa cầu, đèn Pin
- H24, 25 sgk phóng to
III Các hoạt động trên lớp
1 ổn định tổ chức
2 Kiểm tra bài cũ
? Nêu nguyên nhân sinh ra các mùa trên TĐ?
Gọi 2 HS điền vào ô trống của bảng sau cho hợp lí
Ngày Tiết Bán cầu Mùa Tại sao
22/ 6 Hạ chí
Đông chí 22/
12
Hạ chí Đông chí
3 Bài mới
Trang 2Vào bài: Sử dụng mở bài SGK
GV treo lược đồ H24
? Vì sao trục sáng tối ST và trục Trái
đất BN không trùng nhau?
( Trục TĐ nghiêng so với mặt phẳng
quỹ đạo là 23027' Trục sáng tốivuông
góc với mặt phẳng quỹ đạo 2 đường
này cắt nhau ở 2 địa cực tạo thành góc
23027' )
Dựa vào H24 cho biết:
? Vào ngày 22/ 6 ánh sáng Mặt trời
chiếu vuông góc vào mặt đất ở vĩ
tuyến bao nhiêu? Vĩ tuyến đó được
gọi là đường gì?
? Vào ngày 22/ 12 …?
GV treo bảng yêu cầu:
Dựa vào H25 sgk thảo luận nhóm điền
bảng:
( Ngày 22/ 6 Hạ chí )
1 Hiện tượng Ngày đêm dài ngắn ở các vĩ độ khác nhau trên Trái đất
- Ngày 22/ 6: ánh sáng mặt trời chiếu thẳng góc với mặt đất ở vĩ tuyến 23 27'B
vĩ tuyến đó được gọi là đường chí tuyến Bắc
- Ngày 22/ 12: ánh sáng mặt trời chiếu thẳng góc với mặt đất ở vĩ tuyến 23 27'N vĩ tuyến đó được gọi là đường chí tuyến Nam
Địa
điểm
Vĩ độ Thời gian ngày
đêm
Mùa
gì
Kết luận
Bắc 20 0 B Ngày > Đêm Hạ Càng lên vĩ độ cao ngày càng
Trang 3bán
cầu
40 0 B
66 0 33'B
Ngày > Đêm Ngày = 24 giờ
dài ra Từ 66 33'B -> Cực có ngày dài suốt 24 giờ
Xích
đạo
Nam
bán
cầu
20 0 N
40 0 N
66 0 33'N
Ngày <Đêm Ngày <Đêm Đêm = 24 giờ
Đông Càng lên vĩ độ cao ngày càng
ngắn lại Từ 66 33'B -> Cực có đêm dài suốt 24 giờ
? Em có nhận xét gì về hiện tượng
ngày đêm dài ngắn ở các vĩ độ khác
nhau trên TĐ?
? Vào ngày 21/ 3 và 23/ 9 ánh
sáng Mặt tròi chiếu vuông góc với
mặt đất ở đường xích đạo vậy hiện
tượng ngày đêm ở 2 nửa cầu Bắc và
Nam như thế nào?
Yêu cầu HS tương tự về xét tiếp
ngày 22/ 12
Yêu cầu quan sát H25
? Ngày 22/ 6 và 22/ 12 độ dài
ngày đêm ở địa điểm D và D' ở vĩ
tuyến 66033' của 2 nửa cầu ntn?
? Vĩ tuyến 66 33'B và 66 33'N
được gọi là những đường gì?
-Hiện tượng ngày đêm dài ngắn ở các vĩ
độ khác nhau trên Trái đất Càng đi xa đường xích đạo càng biểu hiện rõ rệt
2 ở 2 miền địa cực có số ngày đêm dài suốt 24 giờ thay đổi theo mùa
- Các đường vĩ tuyến 66 33'B&N là khu vực có giới hạn ngày, đêm dài suốt 24 giờ được gọi là các vòng cực
Trang 4Yêu cầu quan sát H25 và nghiên
cứu các thông tin mục 2 thảo luận
nhóm theo cặp hoàn thành bảng
sau:
Ngày Vĩ độ Số ngày có ngày
= 24h
Số ngày có đêm = 24h
Mùa
22/ 6 66 0 33'B
66 0 33'N
1
0
0
1
Hạ Đông 22/
12
66 0 33'B
66 0 33'N
0
1
1
0
Đông
Hạ
Từ
21/ 3
đến
23/ 9
Cực Bắc
Cực Nam
186 ngày ( 6
tháng)
Hạ Đông
Từ
23/ 9
đến
21/ 3
Cực Bắc
Cực Nam 186 ngày ( 6
tháng)
186 ngày ( 6 tháng)
Đông
Hạ
4 củng cố:
? Nếu TĐ chuyển động xung quanh MTrời mà không chuyển động quanh trục thì
sẽ có hiện tượng gì sảy ra?
? Hiện tượng đêm trắng sảy ra ở đâu? Tại sao?
? Bằng kiến thức đã học hãy giải thích câu ca dao:
" Đêm tháng 5 chưa nằm đã sáng
Ngày tháng 10 chưa cười đã tối "
Trang 55 Hướng dẫn về nhà
- Học bài và làm bài tập cuối bài
- Phân tích tiếp hiện tượng ngày đêm vào ngày 22/ 12 theo mẫu bảng ngày 22/ 6
- Chuẩn bị trước bài 10 " Cấu tạo bên trong của TĐ "
IV Rút kinh nghiệm: