- Giúp hs hiểu được cơ chế của sự chuyển động của TĐ quanh Mặt trời quỹ đạo, thời gian chuyển động, tính chất chuyển động.. - Biết sử dụng quả địa cầu để lặp lại quá trình c/đ tịnh tiến
Trang 1Tiết 10
CHUYỂN ĐỘNG CỦA TRÁI ĐẤT QUANH MẶT TRỜI
I Mục tiêu bài học
1 Kiến thức
- Giúp hs hiểu được cơ chế của sự chuyển động của TĐ quanh Mặt trời (quỹ đạo), thời gian chuyển động, tính chất chuyển động
- Nhớ được 4 vị trí: Xuân phân, Thu phân, Đông chí và Hạ chí
2 Kĩ năng
- Biết sử dụng quả địa cầu để lặp lại quá trình c/đ tịnh tiến của TĐquanh quỹ đạo và chứng minh hiện tượng các Mùa
II Chuẩn bị
- Tranh sự chuyển động của TĐ quanh Mặt trời
- Quả địa cầu
III Các hoạt động trên lớp
1 ổn định tổ chức
2 Kiểm tra bài cũ
? Vận động tự quay quanh trục của TĐ sinh ra hệ quả gì?
? Nếu TĐ không có hiện tượng tự quay thì hiện tượng Ngày đêm trên TĐ sẽ
ra sao?
3 Bài mới:
Vào bài: Ngoài sự vận động tự quay quanh trục TĐ còn chuyển động quanh Mặt trời Sự chuyển động tịnh tiến này đã sinh ra những hệ quả quan trọng nào? có ý nghĩa ntn đối với sự sống trên TĐ ta cùng tìm hiểu bài 8…
Trang 2Yêu cầu HS nhắc lại:
? TĐ tự quay quanh trục theo hướng
nào?
? Độ nghiêng của trục TĐ?
GV treo H23 sgk phóng to
Yêu cầu HS theo dõi chiều mũi tên c/đ
? Cùng 1 lúc TĐ tham gia mấy c/đ?
( Quanh trục và quanh Mặt trời )
? TĐ c/đ quanh Mặt trời theo hướng
nào?
? TĐ c/đ 1 vòng quanh trục hết bao
nhiêu thời gian? (24 giờ/ 1 ngày đêm)
? Thời gian TĐ c/đ hết 1 vòng quanh
Mặt trời là bao nhiêu?
? 1 Năm có bao nhiêu ngày, tháng?
? Các ngày trong tháng được quy định
ntn?
GV giới thiệu cách tính các ngày trong
tháng
? Khi c/đ quanh quỹ đạo khi nào TĐ
gần Mặt trời nhất? Khoảng cách là bao
nhiêu?
( 3-4/1 khoảng 147 triệu km)
1.Sự chuyển động của TĐ quanh Mặt trời
- TĐ chuyển động quanh Mặt trời theo hướng từ Tây sang Đông trên một quỹ đạo có hình Elíp gần tròn
- Thời gian TĐ chuyển động quanh Mặt trời trọn 1 vòng hết 365 ngày 6 giờ
Trang 3? Khi nào TĐ xa MTrời nhất? Khoảng
cách?
( 4-5/7 khoảng 152 triệu km )
? Khi c/đ quanh quỹ đạo trục nghiêng
và hướng nghiêng của TĐ có thay đổi
không?
GV Do trục của TĐ có độ nghiêng
không đổi vì vậy 2 nửa cầu sẽ luân phiên
nhau ngả dần và chếch xa MTrời sinh ra
hiện tượng các Mùa Vậy TĐ có các Mùa
nào? Quy ước ra sao …
Quan sát H23:
? Em có nhận sét gì về sụ phân bố
lượng nhiệt và ánh sáng ở 2 nửa cầu?
? Cách tính Mùa ở 2 nửa cầu?
? Ngày 22/6 nửa cầu nào ngả nhiều về
phía MTrời? Nửa cầu nào chếch xa?
( Ngày 22/6 ánh sáng MTrời chiếu
vuông góc với đường Chí tuyến Bắc nên
nửa cầu Bắc nhận được nhiều nhiệt và
ánh sáng hơn -> Mùa nóng ( Mùa Hạ)
- Khi chuyển động quanh quỹ đạo trục của
TĐ bao giờ cũng có độ nghiêng không đổi và luôn hướng về 1 phía
2 Hiện tượng các Mùa
- Sự phân bố ánh sáng, lượng nhiệt và cách tính mùa ở 2 nửa cầu Bắc và Nam hoàn toàn trái ngược nhau
* Ngày 22/ 6:
- Nửa cầu Bắc là mùa Nóng có ngày Hạ chí ( mùa Hạ )
- Nửa cầu Nam là mùa lạnh có ngày Đông chí ( mùa Đông )
* Ngày 22/12:
- Nửa cầu Nam là mùa Nóng có ngày Hạ chí
Trang 4? Ngày 22/12 nửa cầu nào ngả nhiều về
phía MTrời? Nửa cầu nào chếch xa?
? Cả 2 nửa cầu Bắc và Nam hướng về
phía MTrời như nhau vào các ngày nào?
( Ngày 21/3& 23/9 ánh sáng MTrời
chiếu vuông góc với đường Xích đạo nên
sự phân bố ánh sáng và lượng nhiệt là
như nhau.)
? Cách tính Mùa theo Dương lịch và
Âm lịch có giống nhau không?
( Dương lịch tính theo sự c/đ của MTrời
Âm lịch tính theo sự c/đ của Mặt Trăng)
( mùa Hạ )
- Nửa cầu Bắc là mùa lạnh có ngày Đông chí ( mùa Đông )
* Ngày 21/3:
- Nửa cầu Bắc có ngày Xuân phân(Mùa Xuân)
- Nửa cầu Nam có nhày Thu phân( Mùa Thu)
+ Là mùa chuyển tiếp từ Lạnh -> Nóng
* Ngày 23/9:
-Nửa cầu Nam có ngày Xuân phân(Mùa Xuân)
- Nửa cầu Bắc có nhày Thu phân( Mùa Thu) + Là mùa chuyển tiếp từ Nóng -> Lạnh
4 Củng cố:
? Tại sao TĐ chuyển động quanh MTrời lại sinh ra 2 thời kì Nóng và Lạnh
trái ngược nhau ở 2 nửa cầu?
? TĐ có mấy Mùa? Nét đặc trưng của khí hậu từng Mùa?
5 Hướng dẫn về nhà
Trang 5- Học bài và làm Bài tập cuối bài sgk trang27
- Đọc bài đọc thêm
- Chuẩn bị trước bài 9"Hiện tượng Ngày Đêm dài ngắn theo Mùa"
IV Rút kinh nghiệm