Tiết 8 + 9: CHIẾN THẮNG MTAO MXÂY Trích Đam San – Sử thi Tây Nguyên A.MỤC TIÊU BÀI HỌC: Về kiến thức: Bài học giúp HS nhận thức được lẽ sống và niềm vui có được ở nvật sử thi là hi
Trang 1Tiết 8 + 9: CHIẾN THẮNG MTAO MXÂY
( Trích Đam San – Sử thi Tây Nguyên)
A.MỤC TIÊU BÀI HỌC:
Về kiến thức: Bài học giúp HS nhận thức được lẽ sống và niềm vui có được ở nvật sử thi là hi
sinh, phấn đấu vì danh dự, hạnh phúc và sự thịnh vượng của cả cộng đồng
Nắm được đặc điểm của NT sử thi anh hùng
Về kỹ năng, biết cách phân tích một văn bản sử thi ( nhân vật anh hùng)
Về tư tưởng, tình cảm: Có ý thức cộng đồng, gắn bó thân thiết với quê hương
B PHƯƠNG TIỆN THỰC HIỆN:
SGK+SGV+ thiết kế bài giảng
C CÁCH THỨC TIẾN HÀNH:
Đọc – hiểu, Gv gợi mở, phát vấn , thảo luận
D TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
I/ KIỂM TRA BÀI CŨ:
VB là gì? Có các loại VB nào? Nêu và cho ví dụ
Kiểm tra bài soạn của HS: CHIẾN THẮNG MTAO MXÂY
II/ GIỚI THIỆU VÀ DẠY BÀI MỚI:
Trang 2HOẠT ĐỘNG CỦA GV & HS YÊU CẦU CẦN ĐẠT
HĐ1: GV gọi HS đọc tiểu dẫn và giới thiệu,
nhắc lại k/niệm, nội dung sử thi ĐS
? Đọc tiểu dẫn, em hãy cho biết có mấy loại sử
thi?
? Em hãy tóm tắt thật ngắn gọn sử thi Đam
San?
I/ TIỂU DẪN:
1/ Sử thi dân gian có 2 loại:
a/ Sử thi thần thoại: Lý giải về thnhiên, sự ra đời của muôn loài, sự hình thành các tộc người
b/ Sử thi anh hùng: Kể về cuộc đời, sự nghiệp của các tù trưởng anh hùng
2/ Tóm tắt sử thi Đam San:
Theo tập tục Chuê Nuê (nối dây), ĐS phải lấy HơNhị và HơBhị.ĐS trở thành một tù trưởng hùng mạnh nhất vùng ĐS chiến đấu với MTao MXây và MTao Mgư (các tù trưởng khác) để giành lại vợ Chàng lại trở nên giàu có, uy danh lẫy lừng cho mình và cả cộng đồng
Với khát vọng chinh phục thnhiên(muốn cưới
nữ thần Mặt trời), ĐS thoát khỏi tập tục, ĐS chết
II/ ĐỌC – TÌM HIỂU ĐOẠN TRÍCH:
1/ Vị trí đoạn trích:
“Chiến thắng MTao MXây” nằm ở giữa tác
Trang 3HĐ2: Gọi HS đọc đoạn trích
? Em hãy nêu vị trí đoạn trích?
GV phân vai cho HS đọc rồi gợi ý Hs
phân tích
? Em có nhận xét gì về thái độ của từng ngày
trước khi giao chiến?
HĐ3: Phân tích cuộc giao chiến giữa ĐS và
Mtao Mxây
? Cuộc giao chiến này diễn ra mấy hiệp?
GV gợi ý cho HS phân tích và nêu dẫn
chứng khi phân tích các hiệp đấu
? Cuộc giao chiến trở nên quyết liệt gay go khi
nào?
phẩm sử thi Đam San (DT ÊĐê Tây Nguyên)
2/ Đọc:
3/ Phân tích:
a/ Cuộc giao chiến của Đam San và Mtao Mxây:
_ ĐS khiêu chiến với thái độ quyết liệt, đầy thách thức
_ Mtao Mxây ngạo nghễ, kiêu căng, ra vẻ huênh hoang nhưng sợ sệt
_ Các hiệp đấu:
+ Hiệp 1:
Mtao Mxây múa khiên trước tỏ ra kém cỏi vụng về
ĐS hết sức điềm tĩnh, đường hoàng
+ Hiệp 2:
ĐS múa khiên trước với tài nghệ hùng mạnh Mtao Mxây thấy hoảng sợ, chạy trốn
+ Hiệp 3:
ĐS múa đuổi theo Mtao Mxây, đâm kẻ thù
Trang 4 GV cho HS thảo luận:
CMR việc thần linh xuất hiện là một biện pháp
NT phổ biến trong nhiều thể loại tự sự dân
gian Sự trợ giúp này có làm lu mờ vai trò
người anh hùng không?
GV gợi ý : HS so sánh phẩm chất và tài
năng giữa ĐS và mtao Mxây Sau đó
nxét cách miêu tả của người TN về ĐS
? Qua cảnh ĐS đi hỏi dân làng, em hãy cho
biết t/ cảm ĐS đ/ với dân làng và ngược lại
ntn?
*GV gợi ý HS thuật lại cảnh ĐS cùng mọi
người ăn mừng sau chiến thắng và nhận xét về
hình tượng ĐS
* HS trình bày, GV chốt lại
? Em có nhận xét gì về nghệ thuật miêu tả cảnh
ăn mừng sau chiến thắng này?
*GV cho HS thảo luận: 4 nhóm
nhưng không chết
ĐS cầu cứu thần linh
+ Hiệp 4:
ĐS được ông trời trợ giúp, ĐS giết chết Mtao Mxây và chiến thắng
Bằng cách miêu tả so sánh, phóng đại, hình ảnh người anh hùng được khắc hoạ đậm nét (NT tiêu biểu của sử thi)
b/ Đăm San cùng dân làng ra về và ăn mừng chiến thắng:
_ ĐS kêu gọi mọi người cùng đi và ăn mừng chiến thắng
_ Trong nhà : tôi tớ, khách khứa đông đúc, chật ních
_ Tất cả cùng ăn uống tưng bừng, linh đình và vui vẻ
_ ĐS hiện lên thật hùng dũng, kỳ vỹ
_ NT miêu tả : Cách nói phóng đại, dùng nhiều câu kể, câu cảm; biện pháp so sánh, liệt
kê với âm điệu hùng tráng
_ Hình ảnh người anh hùng được ngưỡng mộ,
Trang 5CH: Tại sao phần cuối đoạn trích lại miêu tả
cảnh ăn mừng mà không phải là cảnh chết
chóc? Ý nghĩa của việc lựa chọn ấy ntn?
? Em cảm nhận được gì về đoạn trích vừa phân
tích?
HS trả lời
Đọc ghi nhớ/ 36
GV chốt lại bài
suy tôn, thể hiện sự thống nhất giữa cá nhân và cộng đồng Đồng thời ca ngợi cuộc sống thịnh vượng và hùng mạnh của cả cộng đồng
3/ Ghi nhớ:
Trọng danh dự, gắn bó với hạnh phúc gia đình và thiết tha với cuộc sống bình yên, phồn vinh của thị tộc – đó là những tình cảm cao cả nhất thôi thúc ĐS chiến đấu và chiến thắng kẻ thù
Nghệ thuật :Ngôn ngữ trang trọng, giàu hình ảnh, giàu nhạc điệu với phép so sánh
và phóng đại được sử dụng có hiệu quả cao
III/ CỦNG CỐ:
Gv cho Hs thảo luận câu hỏi sau:
Trong đoạn trích có nhắc đến việc ĐS gặp ông trời, được ông bày cho cách đánh thắng Mtao Mxây Theo em, vai trò của thần linh và của con người đ/với cuộc chiến đấu và chiến thắng của
ĐS được thể hiện ntn?
Trang 6IV/ DẶN DÒ:
Học bài cũ ( Chiến thắng Mtao Mxây)
Soạn bài : Thực hành VĂN BẢN
Soạn : Truyện AN DƯƠNG VƯƠNG VÀ MỊ CHÂU – TRỌNG THUỶ
