ĐỊNH LUẬT ÔM ĐỐI VỚI ĐOẠN MẠCH CÓ CẢ NGUỒN ĐIỆN VÀ MÁY THU ĐIỆN Hoạt động 1 5 phút : Kiểm tra bài cũ : Nêu cách phân biệt nguồn phát và máy thu trên mạch điện.. Hoạt động của giáo viê
Trang 1Tiết 6 ĐỊNH LUẬT ÔM ĐỐI VỚI ĐOẠN MẠCH CÓ CẢ NGUỒN ĐIỆN
VÀ MÁY THU ĐIỆN
Hoạt động 1 (5 phút) : Kiểm tra bài cũ : Nêu cách phân biệt nguồn phát và máy
thu trên mạch điện
Hoạt động 2 (20 phút) : Tìm hiểu đoạn mạch và mạch kín có cả nguồn điện và
máy thu điện
Hoạt động của giáo
viên
Hoạt động của học
sinh
Nội dung cơ bản
Vẽ đoạn mạch điện
có cả nguồn điện và
máy thu điện
Hướng dẫn học
sinh cách phân biệt
nguồn và máy thu
Hwớng dẫn học
sinh xây dựng biểu
thức định luật
Vẽ hình
Phân biệt nguồn và máy thu
Xây dựng biểu thức định luật
I Lý thuyết
1 Đoạn mạch có cả nguồn điện
và máy thu điện
T a có : UAB = UAM + UMN + UNB
= - (E – Ir) + IR + (Ep + Irp)
I =
R r r
E E
Trang 2Đưa ra trường hợp
mạch điện chưa biết
chắc chắn chiều
dòng điện để từ đó
hướng dẫn học sinh
xử lí trường hợp đó
Vẽ mạch điện
Hướng dẫn học
sinh xây dựng biểu
Ghi nhận cách xữ lí tình huống chưa biết chắc chán chiều dòng điện
Vẽ hình
Xây dựng biểu thức định luật
Nếu chưa biết chiều dòng điện trong đoạn mạch, ta có thể giả thiết dòng điện chạy theo một chiều nào
đó rồi áp dụng công thức trên Nếu kết quả I có giá trị âm thì dòng điện có chiều ngược lại
2 Mạch kín có cả nguồn điện và máy thu điện
Khi nối hai điểm A, B trong đoạn mạch trên lại với nhau thì ta được mạch kín (UAB = 0) Khi đó : I =
R r r
E E
p
p
Trang 3thức định luật
Hoạt động 3 (15 phút) : Giải bài tập ví dụ
Hoạt động của giáo
viên
Hoạt động của học
sinh
Nội dung cơ bản
Vẽ mạch điện
Hướng dẫn học sinh
cách giã sử chiều
dòng điện để viết
biểu thức định luật
Ôm để tìm cường độ
dòng điện chạy qua
các nhánh mạch
C học sinh nhận xét
kết quả I1 < 0
Hướng dẫn học sinh
Vẽ hình
Giã sử chiều dòng điện
Viết biểu thức định luật Ôm
Tính I1
II Bài tập ví dụ
a) Giả sử dòng điện chạy qua nhánh có E1 và E2 có chiều từ trái qua phải Như vậy E1 là máy thu còn E2 là nguồn điện Ta có :
I1 =
2 1
2 1
r r
E E
U AB
=
1 3
3 9 4
= - 0,5(A)
I1 < 0 chứng tỏ dòng điện qua nhánh trên có chiều ngược lại E1
là nguồn, E2 là máy thu
Trong nhánh dưới :
I2 =
15 10
4 2
1 R
R
U AB
= 0,16 (A)
b) Hiệu điện thế giữa M và N
Trang 4cách tính UMN Tính I2
Tính UMN
UMN = VM - VN = VM - VA + VA -
VN = - 5,9 V
Hoạt động 4 (5 phút) : Củng cố, giao nhiệm vụ về nhà
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
Cho học sinh tóm tắt những kiến thức
đã hoc
Yêu cầu học sinh về nhà giải các câu
hỏi và bài tập từ 1 đến 10 trang 28, 29,
30
Tóm tắt những kiến thức đã học trong bài
Ghi các câu hỏi và bài tập về nhà
RÚT KINH NGHIỆM TIẾT DẠY
Tiết 7 BỘ NGUỒN MẮC XUNG ĐỐI
Hoạt động 1 (5 phút) : Kiểm tra bài cũ : Vẽ một đoạn mạch điện có cả nguồn và
máy thu và một số điện trở rồi viết biểu thức định luật Ôm cho đoạn mạch đó
Hoạt động 2 (15 phút) : Tìm hiểu bộ nguồn mắc xung đối
Hoạt động của giáo Hoạt động của học Nội dung cơ bản
Trang 5viên sinh
Vẽ mạch mắc xung
đối
Dẫn dắt để đưa ra
cách tính suất điện
động và điện trở
trong của bộ nguồn
mắc xung đối
Vẽ hình
Ghi nhận cách tính suất điện động và điện trở trong của bộ nguồn mắc xung đối
I Bộ nguồn mắc xung đối
Nếu hai nguồn diện có hai cực cùng dấu nối với nhau thì ta nói hai nguồn đó mắc xung đối Khi nối hai cực của bộ nguồn này với dụng cụ tiêu thụ điện thì nguồn có suất điện động lớn hơn thành nguồn phát còn nguồn kia trở thành máy thu
Suất điện động và điện trở trong của bộ nguồn là: Eb = |E1 – E2| ; rb
= r1 + r2
Hoạt động 3 (20 phút) : Giải các bài tập ví dụ
Hoạt động của
giáo viên
Hoạt động của học
sinh
Nội dung cơ bản
II Bài tập ví dụ
Trang 6Yêu cầu học sinh
viét biểu thức tính
cường độ dòng
điện trong 2
trường hợp
Hướng dẫn để
học sinh tính n
Cho học sinh
nhắc lại cách mắc
hỗn hợp đối xứng
Hướng dẫn để
học sinh lập luận
và nêu ra các cách
mắc
Yêu cầu học sinh
tính suất điện động
và điện trở trong
của bộ nguồn
Yêu cầu học sinh
Viết biểu thức định luật Ôm cho từng trường hợp
Lập tỉ số I/I’ để tính
n
Nêu các cách mắc
Lập luận để đưa ra cách mắc cho hiệu suất lớn nhất
Tính suất điện động
và điện trở trong của
Bài tập 1
a) Ta có :
I =
nr R
ne
; I’ =
nr R
e n nr
R
e e n
(
=>
4
n I
I
= 1,5 => n = 12
b) Có 6 ước số của 12 nên có 6 cách mắc đối xứng
Hiệu suất của bộ nguồn H =
b r R
R
cực đại khi rb nhỏ nhất Mà rb nhỏ nhất khi các nguồn mắc song song nên khi các nguồn mắc song song thì hiệu suất của bộ nguồn là lớn nhất
Bài tập 2 (6 trang 34)
a) Suất điện động và điện trở trong của bộ nguồn
Eb = 2e + 1e = 3e = 3.2,2 = 6,6(V)
rb = 2
2r
+ r = 2r = 2.1 = 2()
Cường độ dòng điện chạy qua R
Trang 7tính cường độ
dòng điện chạy
trong mạch chính
Yêu cầu học sinh
tính cường độ
dòng điện chạy
trong mach trong 2
cách
bộ nguồn
Tính cường độ dòng điện chạy trong mạch chính
Tính cường độ dòng điện trong hai cách mắc đó, so sánh và rút ra kết luận
I =
2 20
6 , 6
b r R
E
= 0,3(A)
b) Để cường độ dòng điện qua các nguồn bằng nhau thì có 2 cách mắc là mắc song song và mắc nối tiếp các nguồn với nhau Trong 2 cách mắc
đó thì cách mắc nối tiếp cho dòng qua R lớn hơn
Hoạt động 4 (5 phút) : Củng cố, giao nhiệm vụ về nhà
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
Cho học sinh tóm tắt những kiến thức
đã hoc
Yêu cầu học sinh về nhà giải các câu
hỏi và bài tập trang 32, 33, 34
Tóm tắt những kiến thức đã học trong bài
Ghi các câu hỏi và bài tập về nhà
Trang 8RÚT KINH NGHIỆM TIẾT DẠY