Lý giải dể học sinh viết đúng và giải thích đúng phương trình cơ bản của động lực học Newton.. Hướng dẫn học sinh cách xác định đầy đủ các lực tác dụng lên một vật hay một hệ vật.. Sau k
Trang 1Chủ đề 2 : PHƯƠNG PHÁP ĐỘNG LỰC HỌC (4 tiết)
MỤC TIÊU
1 Lý giải để học sinh nắm vững và phát biểu đúng các định luật Newton
2 Lý giải dể học sinh viết đúng và giải thích đúng phương trình cơ bản của động lực học Newton
3 Hướng dẫn học sinh cách xác định đầy đủ các lực tác dụng lên một vật hay một
hệ vật
4 Nếu phải xét một hệ vật thì cần phải phân biệt nội lực và ngoại lực
5 Sau khi viết được phương trình Newton đối với vật hoặc hệ vật dưới dạng véc
tơ, học sinh cần chọn những phương thích hợp để chiếu các phương trình véc tơ lên các phương đó
6 Sau cùng hướng dẫn học sinh tìm ra các kết quả của bài toán bằng cách giải các phương trình hoặc hệ phương trình đại số để thu được
7 đối với chuyển động tròn đều cần hướng dẫn cho học sinh xác định lực hướng tâm
Tiết 5 : PHƯƠNG PHÁP ĐỘNG LỰC HỌC – KHẢO SÁT CHUYỂN ĐỘNG
CỦA MỘT VẬT
Hoạt động 1 (10 phút) : Tìm hiểu nội dung của phương pháp động lực học
Trang 2Nội dung của phương pháp động lực học :
+ Vẽ hình, xác định đầy đủ các lực tác dụng lên vật hay hệ vật
+ Viết phương trình định luật II Newton dạng véc tơ cho vật hoặc hệ vật
+ Chọn hệ trục toạ độ để chiếu các phương trình véc tơ lên các trục toạ độ đã chọn
+ Khảo sát các chuyển động theo từng phương của từng trục toạ độ
Lưu ý : Phân biết nội lực và ngoại lực khi nghiên cứu hệ nhiều vật
Hoạt động 2 (10 phút) : Giải các câu hỏi trắc nghiệm :
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung cơ bản
Yêu cầu hs trả lời tại
sao chọn B
Yêu cầu hs trả lời tại
sao chọn C
Yêu cầu hs trả lời tại
sao chọn D
Yêu cầu hs trả lời tại
sao chọn C
Yêu cầu hs trả lời tại
Giải thích lựa chọn
Giải thích lựa chọn
Giải thích lựa chọn
Giải thích lựa chọn
Giải thích lựa chọn
Giải thích lựa chọn
Câu 10.11 : B Câu 10.12 : C Câu 10.13 : D Câu 10.14 : C Câu 10.15 : B Câu 10.16 : D
Trang 3sao chọn B
Yêu cầu hs trả lời tại
sao chọn D
Hoạt động 3 (20 phút) : Giải các bài tập
Hoạt động của giáo
viên
Hoạt động của học sinh Bài giải
Yêu cầu học sinh vẽ
hình, xác định các lực
tác dụng lên vật
Yêu cầu học sinh viết
phương trình Newton
dưới dạng véc tơ
Yêu cầu học sinh chọn
hệ trục toạ độ
Vẽ hình, xác định các lực tác dụng lên vật
Viết phương trình Newton dưới dạng véc
tơ
Chọn hệ trục toạ độ
Bài 1 trang 23
Các lực tác dụng lên vật : Lực kéo F, lực ma sát Fms , trọng lực P, phản lực N Phương trình Newton dưới dạng véc tơ : m
a= F +Fms +
P+
N (1)
Chọn hệ trục toạ độ Oxy :
Ox nằm ngang hướng theo
F, Oy thẳng đứng hướng lên
Chiếu (1) lên trục Ox và
Trang 4Hướng dẫn để học sinh
chiếu phương trình
Newton lên các trục toạ
độ đã chọn
Hướng dẫn để học sinh
suy ra lực ma sát và suy
ra gia tốc của vật
Yêu cầu học sinh vẽ
hình, xác định các lực
tác dụng lên vật
Chiếu (1) lên các trục toạ độ
Suy ra phản lực N, lực
ma sát và gia tốc của vật trong từng trường hợp
Vẽ hình, xác định các lực tác dụng lên vật
Viết phương trình Newton dưới dạng véc
Oy ta có :
ma = F – Fms (2)
0 = - P + N (3)
Từ (3) suy ra : N = P = mg
và lực ma sát Fms = N =
mg
Kết quả gia tốc a của vật khi có ma sát cho bởi : a =
m
mg
F
Nếu không có ma sát : a =
m F
Bài 4.trang 25
Các lực tác dụng lên vật : Trọng lực P, lực ma sát
ms
F , phản lực N
Phương trình Newton dưới dạng véc tơ : ma= P+N +
ms
F (1)
Trang 5Yêu cầu học sinh viết
phương trình Newton
dưới dạng véc tơ
Yêu cầu học sinh chọn
hệ trục toạ độ
Hướng dẫn để học sinh
chiếu phương trình
Newton lên các trục toạ
độ đã chọn
Hướng dẫn để học sinh
suy ra lực ma sát và suy
ra gia tốc của vật
Yêu cầu học sinh biện
luận điều kiện để có
a
hướng xuống khi có ma
sát
tơ
Chọn hệ trục toạ độ
Chiếu (1) lên các trục toạ độ
Suy ra phản lực N, lực
ma sát và gia tốc của vật trong từng trường hợp
Biện luận điều kiện để
có a hướng xuống khi
có ma sát
Chọn hệ trục toạ độ Oxy như hình vẽ
Chiếu (1) lên trục Ox và
Oy ta có :
ma = Psin - Fms = mgsin - Fms (2)
0 = N - Pcos (3)
Từ (3) suy ra : N = Pcos
= mgcos và lực ma sát Fms
= N = mgcos
Kết quả gia tốc của vật là :
a = g(sin - cos)
Khi không có ma sát : a = gsin
Biện luận : Khi có ma sát, điều kiện để có a hướng xuống thì :
sin - cos > 0 => tan
<
Trang 6Hoạt động 4 (2 phút) : Dặn dò
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
Yê cầu học sinh về nhà giải bài 5 trang
26
Giải bài 5 trang 26 sách tự chọn bám sát
IV RÚT KINH NGHIỆM TIẾT DẠY