NAM CHÂM ĐIỆN VÀ NAM CHÂM VĨNH CỬU Hoạt động 1 5 phút : Đặt vấn đề: Yêu cầu học sinh nêu một số ứng dụng của nam châm trong khoa học kỹ thuật mà các em đã biết được, từ đó dặt vấn đề c
Trang 1Chủ đề 4 : SỰ TỪ HOÁ NAM CHÂM ĐIỆN VÀ NAM CHÂM VĨNH CỬU (2
tiết)
Tiết 13 SỰ TỪ HOÁ NAM CHÂM ĐIỆN VÀ NAM CHÂM VĨNH CỬU
Hoạt động 1 (5 phút) : Đặt vấn đề: Yêu cầu học sinh nêu một số ứng dụng của
nam châm trong khoa học kỹ thuật mà các em đã biết được, từ đó dặt vấn đề cần hiểu biết về nam châm, về sự từ hóa các chất
Hoạt động 2 (20 phút) : Tìm hiểu sự từ hóa các chất
Hoạt động của giáo
viên
Hoạt động của học
sinh
Nội dung cơ bản
Giới thiệu sự từ hóa
các chất
Ghi nhận khái niệm
1 Sự từ hóa các chất
a) Khái niệm về sự từ hóa các chất
Khi đặt một khối chất trong một từ trường có cảm ứng từ
0
B thì khối chất đó bị từ hóa (bị nhiễm từ, tức là trở thành có từ tính Sự nhiễm từ thể hiện ở
chổ: cảm ứng từ Bở trong lòng
khối chất sẽ khác với B
Trang 2Giới thiệu độ từ thẩm
của khối chất
Giới thiệu chất thuận
từ và chất nghịch từ
Yêu cầu học sinh nêu
đặc điểm của chất thuận
từ và chất nghịch từ khi
đặt trong từ trường
Giới thiệu chất sắt từ
Giới thiệu đặc điểm
của độ từ thẩm của chất
sắt từ
Vẽ hình, giới thiệu
khái niệm từ dư và chu
Ghi nhận khái niệm
Ghi nhận khái niệm
Nêu đặc điểm của chất thuận từ và chất nghịch từ khi đặt trong từ trường
Ghi nhận khái niệm
Ghi nhận đặc điểm của độ từ thẩm của chất sắt từ
b) Độ từ thẩm
Ta thấy Bcùng phương cùng
chiều với B0 nên có thể đặt: B
= B0
Hệ số gọi là độ từ thẩm của khối chất
c) Chất thuận từ, nghịch từ
+ Các chất thuận từ là các chất
có độ từ thẩm lớn hơn 1 một chút ( > 1)
+ Các chất nghịch từ là các chất có độ từ thẩm nhỏ hơn 1 một chút ( < 1)
d) Các chất sắt từ
+ Các chất sắt từ là các chất có
độ từ thẩm rất lớn (vài nghìn đến vài vạn)
+ Độ từ thẩm của chất sắt từ không phải là một hằng số mà phụ thuộc vào B0 và quá trình
Trang 3trình từ trể của chất sắt
từ
Giới thiệu hai loại sắt
từ
Giới thiệu nhiệt độ
Quy-ri của chất sắt từ
Vẽ hình, ghi nhận các khái niệm
Ghi nhận các loại sắt
từ cứng và sắt từ mềm
từ hóa
+ Từ dư và chu trình từ trể: Đặt một khối sắt từ trong một từ trường ngoài B0, lúc đầu cho
B0 tăng thì cảm ứng từ B trong khối sắt từ tăng nhưng không tăng tuyến tính với B0, sau đó cho B0 giảm thì B trong khố sắt
từ cũng giảm nhưng không theo đường cũ Khi cho B0 giảm đến 0 thì cảm ứng từ trong khối sắt từ không triệt tiêu, mà còn giữ một giá trị nào
đó gọi là từ dư của khối sắt từ
Đổi chiều của B0 và lấy các giá trị tương ứng của B0 và B,
ta sẽ vẽ được một đường cong kín có dạng như một chiếc lá
Đó là chu trình từ trể của khối sắt từ
+ Chất sắt từ được chia thành hai loại:
Chất sắt từ cứng có từ dư rất
Trang 4Ghi nhận nhiệt độ Quy-ri của chất sắt từ
lớn
Chất sắt từ mềm gần như không có từ dư
+ Từ tính của chất sắt từ sẽ biến mất khi chất sắt từ bị nung nóng đến một nhiệt độ nhất định gọi là nhiệt độ Quy-ri
Hoạt động 3 (10 phút) : Tìm hiểu nam châm vĩnh cửu và nam châm điện
Hoạt động của giáo
viên
Hoạt động của học
sinh
Nội dung cơ bản
Giới thệu nam châm
vĩnh cửu
Yêu cầu học sinh
nêu một số ứng dụng
Ghi nhận khái niệm
Nêu một số ứng dụng của nam châm vĩnh
2 Nam châm vĩnh cửu và nam châm điện
a) Nam châm vĩnh cửu
Nam châm vĩnh cửu được chế tạo từ các loại thép, các hợp kim của sắt, niken, cô ban, có pha mangan và một số chất khác Các vật liệu dùng để chế tạo nam châm vĩnh cửu có độ từ thẩm và từ dư rất lớn
Trang 5của nam châm vĩnh
cửu
Giới thệu nam châm
điện
Yêu cầu học sinh
nêu một số ứng dụng
của nam châm điện
cửu
Ghi nhận khái niệm
Nêu một số ứng dụng của nam châm điện
Các nam châm vĩnh cửu được ứng dụng rất rộng rãi
b) Nam châm điện
Nam châm điện gồm một ống dây điện có nhiều vòng, trong đó
có lõi sắt bằng chất sắt từ có độ
từ thẩm lớn Tùy theo mục đích
sử dụng, lõi của nam châm điện
có thể bằng chất sắt từ cúng hoặc chất sắt từ mềm
Nam châm điện có nhiều ứng dụng
Hoạt động 4 (5 phút) : Giải bài tập ví dụ
Hoạt động của giáo
viên
Hoạt động của học
sinh
Nội dung cơ bản
Yêu cầu học sinh
tìm cảm ứng từ trong
lòng cuộn dây khi
Tìm cảm ứng từ trong lòng cuộn dây khi chưa có lỏi sắt
3 Bài tập ví dụ
a) Cảm ứng từ trong lòng cuộn dây không có lõi sắt:
Trang 6chưa có lỏi sắt
Yêu cầu học sinh
tìm cảm ứng từ trong
loic sắt
Tìm cảm ứng từ trong loic sắt
B0 = 4.10-7
l
N
I = 4.3,14.10-7
2 , 0
100 2
= 2,51.10-3(T)
b) Cảm ứng từ trong lõi sắt
B = B0 = 6000.2,51.10-3 = 15,06(T)
Hoạt động 5 (5 phút) : Củng cố, giao nhiệm vụ về nhà
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
Cho học sinh tóm tắt những kiến thức
đã hoc
Yêu cầu học sinh về nhà giải các câu
hỏi và bài tập trang 54 và 55
Tóm tắt những kiến thức đã học trong bài
Ghi các câu hỏi và bài tập về nhà
RÚT KINH NGHIỆM TIẾT DẠY