Thấy thái độ phê phán của tác giả với cái lố lăng, kệch cỡm của Khải Định trong chuyến hắn sang Pháp.. Rèn kĩ năng phân tích truyện ngắn tình huống + bút pháp.. Hiệu quả châmbiế, đả kích
Trang 1Ngày soạn: 10 / 09/ 2005
VI HÀNH (Trích Những bức thư gửi cơ em họ – Nguyễn Aùi Quốc)
I- Mục đích, yêu cầu: Giúp học sinh:
1 Thấy thái độ phê phán của tác giả với cái lố lăng, kệch cỡm của Khải Định trong chuyến hắn sang Pháp
2 Tìm hiểu bút pháp châm biếm, trào phúng trong TP
3 Rèn kĩ năng phân tích truyện ngắn (tình huống + bút pháp)
II- Chuẩn bị:
1 Giáo viên: - Giáo án, SGK, tài liệu tham khảo
- PP: Giảng+ Gợi mở bằng câu hỏi
2 Học sinh: Đọc và trả lời câu hỏi Sgk
III- Tiến trình bài dạy:
1 Ổn định:
2 Bài cũ: - Quan điểm sáng tác văn chương của HCM?
Trang 2- Đặc điểm phong cách nghệ thuật?
3 Bài mới:
* Giới thiệu bài: Vi hành, truyện ngắn viết bằng tiếng Pháp -> bút pháp truyện
ngắn HCM
HS đọc Tiểu dẫn Sgk
H: Em biết gì về hoàn cảnh ra đời & mục
đích sáng tác? (HS dựa vào Sgk trả lời)
GV nói thêm về hoàn cảnh sáng tác
H: Đối tượng tác động?
GV giải thích nhan đề
H: Vi hành với vua chúa xưa có mục đích gì?
Ở truyện ngắn này Vi hành còn ý nghĩa đó
không?
HS tóm tắt truyện
H: Giá trị nổi bật nhất tạo nên sức hấp dẫn
của truyện?
GV định hướng vào nghệ thuật châm biếm
I- Giới thiệu chung:
1 Hoàn cảnh sáng tác.(Sgk)
2 Mục đích sáng tác.(Sgk)
Trang 3Truyện thêm éo le, hài hước, kịch tính
Hiệu quả châmbiế, đả kích sâu cay
H: Cĩ thể phân tích nghê thuật châm biếm
của truyện trên những phương diện nào?
GV định hướng: Tình huống, hình thức bức
thư, ngơn ngữ
H: Tình huống truyện?(sự nhầm lẫn) Của ai?
Tại sao người viết biết?
GV cuộc trị chuyện của đơi trai gái Pháp
cáng kéo dài thì sự nhầm lẫn cáng tăng
H: Hiệu quả nghệ thuật của tình huống
truyện?
- Sự nhầm lẫn cĩ lí khơng?
- Đối tượng châm biếm chính là ai? Cĩ xuất
hiện trưc tiếp khơng?
- Chân dung Khải Định hiện lên như thế nào?
- Em cĩđánh giá gì về Khải Định?
GV trên cơ sở những ý kiến của HS tổng kết
H: về hình thức thể hiện, truyện cĩ gì đặc
biệt?(Hình thức bức thư) Lối viết thư cĩ đặc
điểm gì? Bức thư “Vi hành” cĩ chức năng
gì?
II- Phân tích:
1 Nhan đề -> châm biếm
2 Nghệ thuật châm biếm, đả kích:
* Tình huống truyện độc đáo:
Sự nhầm lẫn của đơi tri gái Pháp
=>
Chân dung KĐ (ngộ
Trang 4GV lưu ý lối viết tự do phóng túng của một
bức thư:
- Chuyển cảnh, chuyện tự do Biểu hiện trong
truyện?
- Thay đổi giọng điệu thoải mái Biểu hiện?
Giọng điệu chính?(Châm biếm, mỉa mai)
Dẫn chứng?
GV yêu cầu HS đọc 2 đoạn:“Tôi không rõ ý
đồ… công tử bé” “Cái vui nhất… có một vị
hoàng đế”
- Tạt ngang bộc lộ tâm tình, suy nghĩ Biểu
hiện?
H: Hiệu quả từ sự độc đáo về hình thức?
(tăng hiệu quả châm biếm, đả kích)
H: Em có nhận xét gì về đôi trai gái Pháp?
(Lối sống? Sở thích? Thị hiếu thẩm mĩ? Cách
nhìn người?) Thủ đoạn của chính quyền
Pháp?
H: Em có nhận xét gì về ngôn ngữ truyện?
(Giọng văn?)
GV giọng văn linh hoạt có giọng tự sự (đầu
đoạn trích), giọng tâm tình (tàu đỗ …cũng vi
nghĩnh, lố bịch hơn): con rối kệch cỡm, trò giải trí rẻ tiền, vua bù nhìn hèn hạ
Đảm bảo tính khách quan (qua con mắt, thái độ của người Pháp)
* Hình thức một bức thư =>
châm biếm, đả kích nhiều đối tượng một lúc
- Tính chất bù nhìn của KĐ
- Thói tò mò, hiếu kì, lối kì thị chủng tộc
- Thủ đoạn của chính quyền Pháp
* Ngôn ngữ:
- Giọng văn hài hước, mỉa mai
- Lối chơi chữ, so sánh bất ngờ
Tăng thêm hiệu quả nghệ
Trang 5hành đấy), giọng mỉa mai châm biếm (Tôi
không rõ ý đồ… công tử bé… Cái vui nhất…
có một vị hoàng đế -> chủ yếu)
HS đọc lại đoạn cuối chú ý giọng hài hước,
mỉa mai ông vua to, công tử bé, bà mẹ hiền
rình con thơ, nỗi âu yếm của các vị với tôi…
H: Tác giả là người như thế nào?(Thái độ
với KĐ? Tình cảm với đất nước?)
GV nhấn mạnh: Hình thức trào phúng của
VH phương Tây hiện đại + lối đùa vui thâm
trầm, thâm thúy kiểu Á Đông => tài năng của
NAQ
H: Em có đánh giá chung gì? Những hiểu biết
thêm về tác giả?
GV định hướng hoạt động tổng kết, đánh giá
Tp
thuật
Tác giả là người có bản
lĩnh, vừa căn thù vừa đau xót III- Tổng kết:
Vi hành là Tp đầy tính
chiến đấu, giàu chất trí tuệ -> lòng yêu nước và tài năng sáng tạo của NAQ
4 Củng cố: Tóm tắt và nêu giá trị nghệ thuật của Tp?
Hướng dẫn: Soạn Khái quát về NKTT Chú ý:
Hoàn cảnh sáng tác
Giá trị nội dung & nghệ thuật