Nắm được quan điểm sáng tác và những nét lớn về phong cách nghệ thuật.. HS dựa vào Sgk nêu biểu hiện cụ thể H: Bài học từ những sáng tác văn chương của Bác?. Củng cố: Quan điểm sáng tác
Trang 1Ngày soạn: 08 / 09/ 2005
Tác gia NGUYỄN ÁI QUỐC – HỒ CHÍ MINH
I- Mục đích, yêu cầu: Giúp học sinh:
1 Nắm được quan điểm sáng tác và những nét lớn về phong cách nghệ thuật
2 Hiểu sự nghiệp văn học lớn lao
3 Rèn kĩ năng khái quát, tổng hợp
II- Chuẩn bị:
1 Giáo viên: - Giáo án, SGK, tài liệu tham khảo
- PP: Giảng+ Gợi mở bằng câu hỏi
2 Học sinh: Đọc và gạch chân những đơn vị kiến thức cơ bản
Trả lời câu hỏi Sgk
III- Tiến trình bài dạy:
1 Ổn định:
2 Bài cũ: Kiểm tra sự chuẩn bị bài của HS
3 Bài mới:
* Giới thiệu bài: GV nêu yêu cầu bài học
GV:* Nhấn mạnh:
-Quê hương?
-Gia đình?
-Bản thân?
=>Qua vài nét về tiểu sử giúp em hiểu thêm gì về
sự nghiệp văn học?
H: Những điểm chính trong quan điểm sáng tác?
(Nhiệm vụ, đối tượng phục vụ và yêu cầu đối với
văn chương)
GV liên hệ:
I- Vài nét về tiểu sử:(Sgk) II- Quan điểm sáng tác văn học:
1 Tính CM
2 Tính nhân dân
3 Tính chân th c
=> Quan i m ti n b (có s
k th a truy n th ng VH)
Trang 2Thuyết phục Tính luận chiến cao
- Nay ở trong thơ nên cĩ thép/Nhà thơ…xung phong
-Văn nghệ muốn tự do thì phải tham gia CM
=> Sự kế tục q/n: văn chương phục vụ chính nghĩa
“Chở bao nhiêu đạo…bút chẳng tàà
-Phục vụ nhân dân…đĩ là mục đích của văn nghệ ta
-Nghệ thuật chân chính cốt để phục vụ nhân dân
H: Bác đặt ra yêu cầu gì với Tp văn chương và
người nghệ sĩ?(HS trả lờ i câu hỏi Viết như thế nào?
Nội dung? Hình thức?)
GV nĩi thêm:
-Nhà văn phải đi sâu vào đời sống quần chúng, học
tập lời ăn tiếng nĩi của quần chúng
-Tp văn chương phải thể hiện được tinh thần dân
tộc… v… được nhân dân ưa chuộng
H: Sự ngiệp VH của HCM gồm mấy bộ phận?
Mục đích viết văn chính luận? Tp chính?
GV yêu cầu HS nêu giá trị từng Tp (dựa vào Sgk)
- Bản án chế độ TD Pháp?
- Tuyên ngơn độc lập?
- Di chúc?
H: Đặc điểm nghệ thuật?(Chất trí tuệ? Tình cảm?)
H: Kể tên một số Tp truyện, ký? Bút pháp truyện &
ký của HCM cĩ gì đặc sắc?
(HS dựa vào Sgk khái quát đặc điểm truyện & ký)
GV nĩi thêm: Ở mỗi Tp đều cĩ tư tưởng riêng hấp
dẫn sáng tỏ, ý tưởng thâm thúy, chất trí tuệ toả trong
hình tượng
H: Những tập thơ chính? Thơ HCM cĩ đặc điểm gì?
III-Sự nghiệp văn học:
1 V n chính lu n
- Mđ: Đấu tranh CT, thể hiện những nhiệm vụ CM
- Tp tiêu biểu: (Sgk)
- Đặc điểm: Trí tuệ + Tình cảm ->
2 Truy n và kiù
- Tp chính (Sgk)
- Đặc điểm:
+ Cơ đọng, sáng tạo độc đáo + Hiện thực + tưởng tượng phong phú
+ Bút pháp cổ điển P.Đơng + bút pháp hiện đại P.Tây
Trang 3HS dựa vào Sgk nêu tên và giá trị một số tập thơ
GV dựa vào Sgk diễn giảng thêm
H: Nét nổi bật trong phong cách nghệ thuật? Đặc
điểm đó được thể hiện ở từng thể loại ntn?
- Văn chính luận?
- Truyện và kí?
- Thơ ca?
(HS dựa vào Sgk nêu biểu hiện cụ thể)
H: Bài học từ những sáng tác văn chương của Bác?
- Phản ánh một thời vẻ vang trong LS
- Tâm hồn, tư tưởng, nhân cách cao đẹp
- Niềm tin ở độc lập dân tộc, ở tương lai…
HS nêu cảm nhận của bản thân về Bác từ những hiểu
biết trong tiết học
GV hướng dẫn HS tổng kết ở nhà
3 Th ca
- Tp tiêu biểu (Sgk)
- Đặc điểm:
+ Hàm súc >< linh hoạt
+ Bình dị >< sâu sắc
+ Trữ tình CM + anh hùng ca + Cổ điển + hiện đại
IV-Phong cách nghệ thuật:
1 a d ng song th ng nh t,
có s k t h p gi a:
- Chính trị + văn chương
- Tư tưởng + nghệ thuật
- Truyền thống + hiện đại
- Hiện thực + lãng mạn
- Trữ tình + chiến đấu
2 c c th hóa t ng
th lo i m t cách c áo,
h p d n.(Sgk)
T ng k t ( nhà)
4 Củng cố: Quan điểm sáng tác và nét chính trong phong cách nghệ thuật?
Hướng dẫn: Soạn Vi hành
Đọc + trả lời câu hỏi Sgk
Chú ý: Bút pháp nghệ thuật + những sáng tạo nghệ thuật
Đề bài: Phân tích nghệ thuật châm biếm?
Ngày soạn: 10 / 09/ 2005
VI HÀNH
Trang 4(Trích Những bức thư gửi cơ em họ – Nguyễn Aùi Quốc)
I- Mục đích, yêu cầu: Giúp học sinh:
1 Thấy thái độ phê phán của tác giả với cái lố lăng, kệch cỡm của Khải Định trong chuyến hắn sang Pháp
2 Tìm hiểu bút pháp châm biếm, trào phúng trong TP
3 Rèn kĩ năng phân tích truyện ngắn (tình huống + bút pháp)
II- Chuẩn bị:
1 Giáo viên: - Giáo án, SGK, tài liệu tham khảo
- PP: Giảng+ Gợi mở bằng câu hỏi
2 Học sinh: Đọc và trả lời câu hỏi Sgk
III- Tiến trình bài dạy:
1 Ổn định:
2 Bài cũ: - Quan điểm sáng tác văn chương của HCM?
- Đặc điểm phong cách nghệ thuật?
3 Bài mới:
* Giới thiệu bài: Vi hành, truyện ngắn viết bằng tiếng Pháp -> bút pháp truyện ngắn HCM
HS đọc Tiểu dẫn Sgk
H: Em biết gì về hồn cảnh ra đời & mục đích sáng
tác? (HS dựa vào Sgk trả lời)
GV nĩi thêm về hồn cảnh sáng tác
H: Đối tượng tác động?
GV giải thích nhan đề
H: Vi hành với vua chúa xưa cĩ mục đích gì? Ở
truyện ngắn này Vi hành cịn ý nghĩa đĩ khơng?
HS tĩm tắt truyện
H: Giá trị nổi bật nhất tạo nên sức hấp dẫn của
truyện?
GV định hướng vào nghệ thuật châm biếm
H: Cĩ thể phân tích nghê thuật châm biếm của truyện
trên những phương diện nào?
I- Giới thiệu chung:
1 Hồn cảnh sáng tác.(Sgk)
2 Mục đích sáng tác.(Sgk)
Trang 5Truyện thêm éo le, hài hước, kịch tính
Hiệu quả châmbiế, đả kích sâu cay
GV định hướng: Tình huống, hình thức bức thư, ngơn
ngữ
H: Tình huống truyện?(sự nhầm lẫn) Của ai? Tại sao
người viết biết?
GV cuộc trị chuyện của đơi trai gái Pháp cáng kéo
dài thì sự nhầm lẫn cáng tăng
H: Hiệu quả nghệ thuật của tình huống truyện?
- Sự nhầm lẫn cĩ lí khơng?
- Đối tượng châm biếm chính là ai? Cĩ xuất hiện trưc
tiếp khơng?
- Chân dung Khải Định hiện lên như thế nào?
- Em cĩđánh giá gì về Khải Định?
GV trên cơ sở những ý kiến của HS tổng kết
H: về hình thức thể hiện, truyện cĩ gì đặc biệt?(Hình
thức bức thư) Lối viết thư cĩ đặc điểm gì? Bức thư
“Vi hành” cĩ chức năng gì?
GV lưu ý lối viết tự do phĩng túng của một bức thư:
- Chuyển cảnh, chuyện tự do Biểu hiện trong truyện?
- Thay đổi giọng điệu thoải mái Biểu hiện? Giọng
điệu chính?(Châm biếm, mỉa mai) Dẫn chứng?
GV yêu cầu HS đọc 2 đoạn:“Tơi khơng rõ ý đồ…
cơng tử bé” “Cái vui nhất… cĩ một vị hồng đế”
- Tạt ngang bộc lộ tâm tình, suy nghĩ Biểu hiện?
H: Hiệu quả từ sự độc đáo về hình thức? (tăng hiệu
quả châm biếm, đả kích)
H: Em cĩ nhận xét gì về đơi trai gái Pháp? (Lối
sống? Sở thích? Thị hiếu thẩm mĩ? Cách nhìn
người?) Thủ đoạn của chính quyền Pháp?
H: Em cĩ nhận xét gì về ngơn ngữ truyện? (Giọng
văn?)
GV giọng văn linh hoạt cĩ giọng tự sự (đầu đoạn
II- Phân tích:
1 Nhan đề -> châm biếm
2 Nghệ thuật châm biếm, đả kích:
* Tình huống truyện độc đáo: Sự
nhầm lẫn của đơi tri gái Pháp
=>
Chân dung KĐ (ngộ nghĩnh, lố bịch hơn): con rối kệch cỡm, trị giải trí rẻ tiền, vua bù nhìn hèn hạ
Đảm bảo tính khách quan (qua con mắt, thái độ của người Pháp)
* Hình thức một bức thư => châm
biếm, đả kích nhiều đối tượng một lúc
- Tính chất bù nhìn của KĐ
- Thĩi tị mị, hiếu kì, lối kì thị chủng tộc
- Thủ đoạn của chính quyền Pháp
* Ngơn ngữ:
- Giọng văn hài hước, mỉa mai
- Lối chơi chữ, so sánh bất ngờ
Tăng thêm hiệu quả nghệ thuật
Tác giả là người cĩ bản lĩnh,
vừa căn thù vừa đau xĩt
Trang 6trích), giọng tâm tình (tàu đỗ …cũng vi hành đấy),
giọng mỉa mai châm biếm (Tôi không rõ ý đồ… công
tử bé… Cái vui nhất… có một vị hoàng đế -> chủ
yếu)
HS đọc lại đoạn cuối chú ý giọng hài hước, mỉa mai
ông vua to, công tử bé, bà mẹ hiền rình con thơ, nỗi
âu yếm của các vị với tôi…
H: Tác giả là người như thế nào?(Thái độ với KĐ?
Tình cảm với đất nước?)
GV nhấn mạnh: Hình thức trào phúng của VH
phương Tây hiện đại + lối đùa vui thâm trầm, thâm
thúy kiểu Á Đông => tài năng của NAQ
H: Em có đánh giá chung gì? Những hiểu biết thêm
về tác giả?
GV định hướng hoạt động tổng kết, đánh giá Tp
III- Tổng kết:
Vi hành là Tp đầy tính chiến
đấu, giàu chất trí tuệ -> lòng yêu nước và tài năng sáng tạo của NAQ
4 Củng cố: Tóm tắt và nêu giá trị nghệ thuật của Tp?
Hướng dẫn: Soạn Khái quát về NKTT Chú ý:
Hoàn cảnh sáng tác
Giá trị nội dung & nghệ thuật
