Ô nhiễm Môi trường Không khí pot

2.Nguyên nhân gây ô nhiễm MTKKÔ nhiễm không khí Nhiều nguyên nhân Đặc điểm của các tác nhân gây ô nhiễm Nguồn gốc chất gây ô nhiễm... Hoạt động CNĐây là nguồn gây ô nhiễm lớn nhất của c

1 Ô nhiễm không khí

Ô nhiễm không khí

1 Khái niệm

- sự thay đổi lớn trong thành phần không khí

- hoặc có sự xuất hiện các khí lạ

làm cho không khí không sạch, có sự tỏa mùi,

giảm tầm nhìn xa, gây biến đổi khí hậu, gây bệnh cho con người và sinh vật

2.Nguyên nhân gây ô nhiễm MTKK

Ô nhiễm không khí

Nhiều nguyên

nhân

Đặc điểm của các tác nhân gây ô nhiễm

Nguồn gốc chất gây ô nhiễm

Gây gió mạnh và bão, xói mòn đất, cuốn bụi bay khắp

trong kk

Bão bụi Phun núi lửa

Nguồn gốc tự nhiên

Tổng hợp các yếu tố tự nhiên gây

ô nhiễm là rất lớn, tuy nhiên phân

bố đồng đều trên toàn thế giới, không tập trung trong một vùng

Nguồn gốc nhân tạo

 Do hđ công nghiệp

 Hoạt động của các phương tiện giao thông

 Sinh hoạt của con người

Hoạt động CN

Đây là nguồn gây ô nhiễm lớn nhất của con người

- Các quá trình gây ô nhiễm là quá trình đốt các nhiên liệu hóa thạch: than, dầu, khí đốt tạo ra:

CO2, CO, SO2, NOx,

- Các chất hữu cơ chưa cháy hết: muội than, bụi

- Quá trình thất thoát, rò rỉ trên dây truyền công nghệ, các quá trình vận chuyển các hóa chất bay hơi, bụi

Hoạt động CN

 Đặc điểm: nguồn công nghiệp có nồng độ chất độc hại cao, thường tập trung trong một không gian nhỏ.

Tùy thuộc vào quy trình công nghệ, quy mô sản xuất và nhiên liệu sử dụng thì lượng chất độc hại

và loại chất độc hại sẽ khác nhau

Giao thông vận tải

 Đây là nguồn gây ô nhiễm lớn đối với không khí đặc biệt ở khu đô thị và khu đông dân cư.

 Các quá trình tạo ra các khí gây ô nhiễm là quá trình đốt nhiên liệu động cơ: CO, CO2, SO2, NOx,

Pb, Các bụi đất đá cuốn theo trong quá trình di chuyển

Giao thông vận tải

_ Nồng độ ô.n nhỏ/từng phương nhưng nếu mật độ giao thông lớn và quy hoạch địa hình, đường xá không tốt thì sẽ gây ô nhiễm nặng cho hai bên đường

Sinh hoạt của con người

- Là nguồn gây ô nhiễm tương đối nhỏ, gây ô nhiễm cục bộ trong một hộ gia đình hoặc vài hộ xung quanh

- Chủ yếu do các hoạt động đun nấu sử dụng nhiên liệu than đá, dầu hỏa, khí đốt

- Tác nhân gây ô nhiễm chủ yếu: CO, bụi

Nguồn gây ô nhiễm nhân tạo

Bảng 01 Lượng các chất gây ô nhiễm trên toàn thế giới

trong năm 1992 (đ.v.t: tr.tấn)

Nguồn gốc gây ô nhiễm Tác nhân ô nhiễm chính

CO Bụi SOx CnHm NOx

1 Giao thông vận tải 58.1 1,2 0,8 15,1 7,3

Ô tô chạy xăng 53,5 0,5 0,2 13,8 6

Ô tô chạy dầu 0,2 0,3 0,1 0,4 0,5 Máy bay 2,4 0 0 0,3 0

Tàu hỏa và các loại khác 2 0,4 0,5 0,6 0,8

2 Đốt nhiên liệu 1,7 1 22,2 0,7 8,8

Than 0,7 7,4 18,3 0,2 3,6 Dầu, xăng 0,1 0,3 3,9 0,1 0,9 Khí đốt tự nhiên 0 0,2 0 0 4,1

Theo đặc điểm của các chất gây

ô.n kk

 Các loại oxit: CO, CO2, SO2, NOx

 Các hợp chất khí halogen: HCl, HF, HBr

 Các chất hữu cơ tổng hợp RH (Ete, benzen)

 Các khí quang hóa: FAN, O3, etylen, Andehyt…

 Các chất lơ lửng: sương mù, bụi rắn, bụi lỏng, bui vi sinh vật

 Nhiệt, tiếng ồn, phóng xạ

3 Nhân tố ảnh hưởng đến sự

lan truyền chất ô.n

Tác hại của ô nhiễm không khí

1 Đối với con người

Ô nhiễm không khí và tác hại của nó đã trở thành vấn đề bức xúc của nhân loại.

TÁC HẠI CỦA BỤI

- Bụi gồm các hạt khoáng vô cơ k độc, các hạt HC (phấn hoa), chất rắn lơ lửng có tính độc (bụi chì,

kl nặng)

- Thành phần hóa học, thời gian tiếp xúc là các yếu

tố ảnh hưởng đến các cơ quan nội tạng

- Bụi vào phổi gây kích thích cơ học, xơ hóa phổi dẫn đến các bệnh về hô hấp như khó thở, ho và khạc đờm, ho ra máu, đau ngực

Tác hại của bụi

- Bụi đất đá không gây ra các phản ứng phụ: tính

tr, khơng cĩ tính gy độc Kích thước lớn (bụi thô), nặng, ít có khả năng đi vào phế nang phổi, ít ảnh hưởng đến sức khỏe

- Bụi than: thành phần chủ yếu là hydrocacbon (VD: 3,4-benzenpyrene), có độc tính cao, có khả năng gây ung thư,

TÁC HẠI CỦA SO2, NOx

- SO2, NOx là chất kích thích (gây phản ứng cáu giận), ngạt thở, gây mưa axit, gây bỏng, tử vong

- Khi tiếp xúc với niêm mạc ẩm ướt tạo thành axít (HNO3, H2SO3, H2SO4) Các chất khí trên vào cơ thể qua đường hô hấp hoặc hòa tan với nước

bọt rồi vào đường tiêu hoá, sau đó phân tán vào máu tuần hoàn

TÁC HẠI CỦA SO2, NOx

- SO2 nhiễm độc qua da làm giảm dự trữ kiềm

trong máu, đào thải amoniac ra nước tiểu và

kiềm ra nước bọt.

- Độc tính chung của SO2 thể hiện ở rối loạn

chuyển hóa protein và đường, thiếu vitamin B và

C, ức chế enzym.

TÁC HẠI CỦA CFC

- CFC là chất tổng hợp, dùng nhiều trong kỹ thuật làm lạnh

- CFC tồn tại rất lâu trong khí quyển (100 năm)

- CFC gây tổn thương tầng ozon – tấm lá chắn tia cực tím của khí quyển

TÁC HẠI CỦA CO

- Ôxít cacbon (CO) kết hợp với hemoglobin (Hb) trong máu thành hợp chất bền vững là cacboxy hemoglobin (HbCO) làm cho máu giảm khả năng vận chuyển ôxy dẫn đến thiếu ôxy trong máu rồi thiếu ôxy ở các tổ chức Nhiễm độc CO ở nồng

độ cao có thể gây tử vong.

Tác hại của AMONIAC (NH3)

 NH3 là khí độc có khả năng kích thích mạnh lên mũi, miệng và hệ thống hô hấp

Nếu ở nồng độ cao có thể gây tử vong

Tác hại của HYDRO SUNFUA (H2S)

T ÁC HẠI CỦA khói quang hóa

- Nguyên tử oxy sinh ra trong các phản ứng quang hóa từ NO2, dưới tác dụng của bức xạ mặt trời

sẽ tác dụng các hydrocacbon hoạt hóa (metan, etan,)

− → tiêu thụ NO2, tích lũy ozon, sinh ra N2O, các chất gây ô.n thứ cấp (formadehyt, andehyt, peroxyaxetyl nitrat-pan)→ khói quang hóa

- Gây đau mắt, đau đầu,ho, mệt mỏi, tử vong

2 Tác hại đối với thực vật

 Các chất độc hại với nồng độ cao trong

không khí cũng gây rối loạn các quá trình sống

của thực vật: quang hợp, hô hấp, ra hoa kết

quả, chất lượng hoặc gây mất màu lá, xạm lá, giòn

lá (khói quang hóa)

 Một số chất ở nồng độ quá cao có thể gây chết ở thực vật

4 Một số hiện tượng ô nhiễm kk

1. Mưa axit

2. Gia tăng hiệu ứng nhà kính

3. Đảo nhiệt, sương khói

4. Sự cố môi trường

4.1 Mưa axit

4.1 Mưa axit

 Khái niệm:

Mưa axit là trận mưa có pH <5,6 Nó xảy ra khi có

sự hòa tan các oxit axit vào nước mưa

 Hậu quả: gây hậu quả nghiêm trọng cho các HST

và TNTN

1 Cây cối và HSTR bị tổn thương, cháy lá, rụng lá, giảm sinh khối, năng suất, chất lượng, giảm DDSH

Mưa axit

Mưa axit ăn mòn cả tường

sa thạch Tác động lên bức tượng tại Viên

Mưa axit

Bào mòn bức tượng phật lớn nhất thế giới tại Tứ xuyên - TQ

4.2 Gia tăng hiệu ứng nhà kính

 Khái niệm:

- Là một qt tự nhiên, trong đó các chất có khả năng hấp thụ sóng dài (hơi nước, CO2…)đóng vai trò như người gác cổng, ngăn cản một phần dòng nl này trở lại khí quyển

- Gia tăng KNK làm cân bằng NL bị phá vỡ, bức xạ sóng dài bị giữ lại nhiều hơn, t0 tăng

Tia nắng

Bề mặt trái đất Khí quyển

a) Phát thải do tia nắng mặt

trời

b) Phản xạ lên bề mặt trái đất c) Phát xạ từ khí quyển

Điều kiện bình thường

GH G

GH

GH G

Nóng lên toàn cầu

a) Phát thải khí nhà kính (GHG) từ

cuộc sống của con người

b) Hình thành bẫy nhiệt

c) Phát thải từ tia nắng mặt trởi

d) Phản xạ của tia nắng bằng bẫy nhiệt

K hí N hà K ính CO2, CH4, N2O HFCs, PFCs, SF6

Nóng lên toàn cầu

Nóng lên toàn cầu

Bẫy nhiệt

Cơ chế nóng lên trên toàn cầu

4.2 Hiệu ứng nhà kính

 Hậu quả:Biến đổi khí hậu toàn cầu

1. Thay đổi ranh giới các đới khí hậu, Qui luật thời tiết biến đổi thất thường (elnino-Lanina)

2. Băng tan, nước biển dâng, nhấn chìm vùng đất thấp, suy giảm và mất ĐDSH

3. Ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, sản xuất và sinh hoạt của con người, Ah sự phát triển kinh tế

- VH – XH…nhân loại

4.3 Đảo nhiệt, sương khói

 Trong đk bình thường có dòng khí đối lưu từ dưới lên trên làm phát tán chất gây ô.n

 Khi sự đốt nóng khí sát mặt đất bị cản trở, xuất hiện cơ chế đốt nóng các tầng khí cao hơn tạo ra đảo nhiệt → khí thải dưới mặt đất không thoát được mà tích lũy ngày càng nhiều đến nồng độ gây độc

 Đồng thời xảy ra quá trình tạo khói quang hóa độc hại → hiện tượng sương khói (sương mù trộn khói nhà máy)

4.4 Sự cố …

Cháy rừng ở Nga 08/2010

Biện pháp xử lý ô nhiễm môi trường không khí

cho vấn đề này phải mang tính toàn cầu (vấn đề kiểm soát xả thải CO2 và CFC) (công ước khung)

Biện pháp xử lý….

3 Quy hoạch điểm thải hợp lý

4 Trồng và bảo vệ các băng cây xanh, rừng

5 Xây dựng và sử dụng các công cụ luật pháp,

kinh tế trong quản lý môi trường

6 Kiểm soát đánh giá chất lượng mt bằng máy móc

và dấu hiệu chỉ thị

7 Giáo dục MT

8 Giải quyết đồng bộ các vđ ô.n đất, nước