Thực nghiệm khảo sát thành phần hóa học cây đinh lăng đĩa, họ nhân sâm

Thực nghiệm khảo sát thành phần hóa học cây đinh lăng đĩa, họ nhân sâm

Khảo sát thành phần hóa học cây Đinh lăng dĩa Polyscias scutellaria

THỰC NGHIỆM

TYTX7fEI - Nlewven Thi Thuy Hang

4.1 HÓA CHẤT VÀ THIẾT BỊ

4.1.1 Trích ly, cô lập các hợp chất

- Đùng môi: cter dầu hỏa, benzen, cloroform, acetat etyl, metanol, được làm khan bằng Na;SO,,

- thuốc thứ: + thuốc thứ hiện hình các vết chất hữu cơ trên bản mong:

H;SO¿ đậm đặc, đun nóng

- Silica gel 60 H loại dùng cho sắc ký lớp móng, Merck dùng trích pha

ran

- Silica gel 60 (0,040 ~ 0,063mm), Merck cho sdc ký nhanh cột khô

- SHica gel 60 (0,040 - 0,063mm), Merck dùng cho sắc ký cột cổ điển

- Sắc ký lớp mồng loại 25DC - Alufolen 20x20, Kiesel gel 60 Đa, Merck

- Máy cô quay (thu hồi dung môi dưới áp suấp kém) RE - 111 Rotavapor

kèm bếp đun cách thủy Buchi 461 Water Bath

- Cột sắc ký silica gel nhanh - khô: là những phẫu lọc xốp Buchner có

đường kính khác nhau (tùy vào lượng cao khảo sát) được gắn vào hệ thống rúi khí để tạo áp suất kém thông qua một bình tam giác cổ ngang

- Cột sắc ký silica gel cổ điển: là những cột cao, bằng thủy tỉnh, có đường

kính và độ dài khác nhau, có khóa để điều chỉnh tốc độ chảy của dung môi giải

ly cột,

- Các dụng cụ khác như bình cỗ quay, ống đong, ống nghiệm, lọ thủy tính,

becher các loại đùng trong quá trình trích ly, cô lập các chất

4.1.2 Kháo sát cấu trúc hóa học của các hợp chất

- Đo điểm nóng chảy trên khối Maquenne

- Phố cộng hưởng từ hạt nhân 1H - NMR ghi trên máy cộng hưởng từ hạt nhan BRUKER AC 200, tan số công budng 500 MHz

Trang 57

- Phổ cộng hưởng từ hạt nhân 2C - NMR kết hợp kỹ thuật DEPT ghi trên

máy cộng hưởng từ hạt nhân BRUKER AC 200, tần số cộng hướng 125 MH¿

- Phổ LC - MS được ghi trên máy sắc ký lỏng ghép khối phố LCQ ~

FINIGANT, cét nhéi ADSERBPHERE UHE C18

- Phổ MS phân giải cao: Ghi trên máy khối phổ LC-MSD-Trap-SL

Các phổ cộng hướng từ hạt nhân và khối phổ được đo tại phòng Phân tích cấu trúc hóa học ~ Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam, 18 ~ Hoàng Quốc

Việt, Quận Cầu Giấy ~ Hà Nội

4.2 QUY TRÌNH TRÍCH Ly, CO LAP CAC HOP CHAT

* Cột sắc ký sHica gel nhanh - khô: nạp từ từ siica gel (60H loại dùng cho

sắc ký lớp mỏng, Mereck) vào cột, ép nhẹ đều tay lớp silica gel này, đưới sự trợ

giúp của máy hút chân không để cho cột chặt đều Khi chiều cao lớp silica gel

trong cột đạt 4,5-5cm thì tiến hành cân bằng cột bằng cách cho dung môi kém phân cực nhất trong số các hệ dung môi sắp dùng để giải ly (dùng kỹ thuật sắc ký

lớp mảng để lựa chọn hệ dụng môi này), đi qua cột đến khi nào lớp silica gel trong

cột trở thành một khối đồng nhất và khi rút khô dung môi mà lớp siica gel nầy

không đứt gãy Sau đó, mẫu cao được nạp lên đầu cột và tiến hành giải ly

* Cột sắc ký silica gel cổ điển: cho dung môi (loại bất đầu giải ly côU vào silica gel (loai ding cho sắc ký cột cổ điển), khuấy đều, sau đó nạp vào cột sao cho chiều cao của cột silica gel phải gấp từ 8-10 lần đường kính cột Tiếp tục cho

dung môi đi qua cột cho đến khi ổn định chiều cao của cột silica gel, sau đó hạ mức dung môi xuống sát đầu cột và tiến hành nạp mẫu cao vào đầu cội Bắt đầu

giải ly cột với hệ dung môi ban đầu dùng nạp cột, sau đó tăng dân độ phần cực

uyễn Thị Thúy Hãng

Học viên Cao hoc: Ng

Trang 58

Khảo s thành phần hóa học cây Định là

l4š sCuteliaria,

Kỹ thuật sắc ký nhanh cột khô và sắc ký cột cổ điển nói trên được sử

dụng nhiều lần để tách và cô lập các hợp chất hữu cơ,

4.2.2 Trích ly, cô lâp các hợp chất hữu cơ

Cay Dinh ling dia (Polyscias scutellaria (Burm f.) Merr.) dude thu hái ở Thanh phé Ving Tau, Tinh BA Ria- Ving Tau, vào tháng 3 năm 2006 Cây được định danh bởi Dược sĩ Phan Đức Bình, trường Đại học Y Dược thành phố Hồ Chí Minh, phó chú nhiệm Bán nguyệt san Thuốc và Sức khỏe

Lá tưỡi sau khi thu hái, loại bỏ những lá sâu bệnh, vàng úa, rửa sạch, để

ráo, sấy khô đến khối lượng không đối, xay nhuyễn, thu được 0,9kg bột lá cây

4.2.2.1 Cô lập bợp chất POLVS-A

Trong quá trình cô bớt dung môi cao acetat etyl (cao AE), thấy xuất hiện

kết tủa không màu, hình kim Lọc, rửa nhiều lÂn bằng metanol, kết tỉnh lại trong

hỗn hợp dung môi cloroform ; metanol (8:2) có xử lý bằng than hoại tính, chạy cột

để tỉnh chế lại, sau đó kiểm tra lại bằng nhiều hệ dung ly khác nhau thấy chỉ cho

một vết duy nhất, thu được hợp chất đặt tên là POLVS-A

4.2.2.2, Cé lip hep chdt POLYS-D

TY cao eter dau héa € (cao EC) (6,2g) trong sơ để 2.1, tiến hành sắc ký cột siHica gel Lần lượt giải ly bằng các hệ dung môi có tính phần cực tăng dẫn

từ eter dầu hóa 100% đến eter dầu hỏa : acetat etyl (5:5), thu được các phân đoạn được trình bày trong bảng 2.2

Cao ở phân đoạn EC4 của bảng 2.2 được sắc ký cột lại một lần nữa với một hệ dung môi giải ly từ eter dau héa 100% dén eter dau héa : acetat etyl

(8:2) thu được các phân đoạn như trình bày trong bằng 2.3

Cao ở phân đoạn EC42 của bảng 2.3, được tiếp tục thực hiện sắc ký cột siHica gel với hệ dung môi giải ly khdi đầu là eter dầu hóa : acetat etyl (9:1) thu được 4 phân đoạn

Học viên Cao học: Nguyễn Thị Thúy Hằng

Trang 39

+ Phân đoạn EC422 một chất rắn, kết tỉnh dạng tỉnh thể hình kim (khối lượng 27mg) Sắc ký lớp mồng, giải ly bằng nhiều hệ dung ly khác nhau chỉ thu

được một vết duy nhất mầu xanh đen, được đặt tên là hợp chất POLYS-D

4.2.2.3 Cô lập hợp chất POLVS-C

Phân đoạn EC424 thu được từ sắc ký cột cao ở phân đoạn EC42 của bảng

2.3 Phân đoạn EC424 thu được một chất dang tinh thể hình kim nhỏ, màu trắng

(khối lượng 3§mg) Sắc ký lớp mỏng, giải ly bằng nhiều hệ dung ly khác nhau chỉ thu được một vết duy nhất màu vàng nâu, được đặi tên là hợp chất POLYS-

C

4.2.2.4 Cô lập hợp chét POLYS-M1

Cao M thu được từ sơ đỗ 2.1 có khối lượng 85g Cao được nạp lên đầu cột

và giải ly lần lượt với các dung môi phân cực tăng dẫn từ acetat etyl 100% đến

acetat etyl : metanol : nước (10; 6 ; 1) và cuối cùng là nước 100%, thu được các

phân đoạn như trình bày trong bắng 2.5 Trong đó có phân đoạn MD và ME cho

nhiều vết rõ mầu tím, lượng cao lớn, được tiếp tục sắc ký cột,

Phân đoạn MD (11,2g) của bảng 2.5 được tiếp tục thực hiện sắc ký cột

siica gel với hệ dung môi giải ly khởi đầu cloroform : metanol : nước (20: 6 :1)

đến cloroform : metanol : nước (13:7 :Ù), thu được các phân đoạn như trình bày

trong bang 2.6

Phân đoạn MD22 (255mg) của bảng 2.6 là chất rắn có màu hơi vàng, SKLM cho 1 vết màu tím Tỉnh chế lại nhiều lần bằng sắc ký cột với hệ dung

mỗi cloroform : metanol : nước (18 : 6 :1) cho chất rắn có màu trắng, đạng bột, SKLM cho vết màu tứn được đặt tên là POLYS - MI

4.2.2.5 Cô lập hop chdt POLYS-M2

Phân đoạn MD23 của bảng 2.7 cho thấy có 2 vết còn lẫn dơ Toàn bộ cao được nạp lên đầu cột siica gel, lần lượt giải ly bằng các dung môi có độ phân

Học viên Cao học: Nguyễn Thị Thúy Han

Trang 60

cực tăng dân từ clorofom : metanol ; nước (20: 6 :1) đến cloroform : metanol :

nước (13 :7 :1) thu được kết quá như bằng 2.8

Phần đoạn MD2232 của bảng 2.8 cho vết có R; tương đương với R¿ của POLYS - MI Phân đoạn MD232 có màu vàng, còn lẫn bẩn nên được sắc ký cột

siHca gel nhiều lần để tinh chế với hệ dung môi cloroform : metanol : nude (18:

6: 1) Thu được chất rấn, đạng bột, màu trắng, được đặt tên là POLYS ~ M2

4.2.2.6 Cá lập hợp chất POLVS-M3

Phân đoạn MD3 thu được qua sắc ký cột ở bắng 2.5 Có mầu vàng nâu,

có đang như thủy tỉnh vỡ, SKLM với hệ dụng môi metanol : nước ( 6:4) cho 4 vết

mầu tím trong đó có 2 vết chính Phân đoạn MD3 (3,3 g) được nạp lên đầu cột,

Giải ly với hệ dung môi tăng dẫn từ cloroform : metanol : nước (18 :6 :1) đến

cloroform : metanol : nước (10:10:1) Thu được kết quả như bằng 2.9

Lấy phân đoạn MD434 (250) nạp lên cột silica gel pha đảo C18, giải ly với

hệ dung môi giảm dan dé phân cực từ nước : metanol (7: 3) đến nước : metanol

(5:5) Thu được kết quả sắc ký cột như bảng 2.10

Phân đoạn MD342 có đạng rắn, màu tring SKLM cho lvết còn lấn vết bẩn, được tình chế lại bằng sắc ký cột trên siica gel đảo nhiều lần với hệ dung

môi nước ; metanol (6 : 4) Thu được chất rắn, dạng bột, màu trắng, được đặt tên

là POLYS —M3

Hoc vién Cao hoc: Nguyễn Thị Thúy Hằng

Trang 61