Cơ chế thị trường nước ta được điều hành bằng một hệ thống pháp luật đồng bộ dân chủ và công khai, Hệ thống pháp luật về kinh tế tài chính hoàn chỉnh sẽ là những công cụ điều chỉnh có hiệu lực các hoạt động kinh tế xã hội theo định hướng trước mắt và lâu dài của đất nước
Trang 1Đ tài: M t s v n đ c b n v thu giá tr gia tăng và s ề ộ ố ấ ề ơ ả ề ế ị ự
v n d ng thu giá tr gia tăng Vi t Nam ậ ụ ế ị ở ệ
L i m đ u ờ ở ầ
C ch th trơ ế ị ường nước ta được đi u hành b ng m t h th ng phápề ằ ộ ệ ố
lu t đ ng b dân ch và công khai H th ng pháp lu t v kinh t tài chínhậ ồ ộ ủ ệ ố ậ ề ếhoàn ch nh s là nh ng công c đi u ch nh có hi u l c các ho t đ ng kinhỉ ẽ ữ ụ ề ỉ ệ ự ạ ộ
t xã h i theo đ nh hế ộ ị ướng trước m t và lâu dài c a đ t nắ ủ ấ ước, v i nh ngớ ữ quy t đ nh đ y đ v quy n l i trách nhi m, nghĩa v c a các doanhế ị ầ ủ ề ề ợ ệ ụ ủnghi p S can thi p có gi i h n c a nhà nệ ự ệ ớ ạ ủ ước không c n tr s phát tri nả ở ự ể
c a n n kinh t Trong khuôn kh pháp lu t, m i thành ph n kinh t đủ ề ế ổ ậ ọ ầ ế ượ ctham gia bình đ ng trong s n xu t kinh doanh (tr lĩnh v c nhà nẳ ả ấ ừ ự ước c m).ấCác y u t th trế ố ị ường qu c dân hoà nh p v i th trố ậ ớ ị ường qu c t , bi t h pố ế ế ợ
s c m nh c a dân t c v i s c m nh c a th i đ i, vì m c tiêu dân giàu nứ ạ ủ ộ ớ ứ ạ ủ ờ ạ ụ ướ c
m nh, xã h i công b ng, văn minh S c nh tranh gi a các thành ph n kinhạ ộ ằ ự ạ ữ ầ
t và s phát tri n không ng ng v nhu c u tiêu dùng đã t o ra th trế ự ể ừ ề ầ ạ ị ườ ng
đa d ng, phong phú Bên c nh m t tích c c thu n l i cho vi c phát tri nạ ạ ặ ự ậ ợ ệ ể kinh t do c ch th trế ơ ế ị ường, còn nhi u v n đ ph c t p nh hề ấ ề ứ ạ ả ưởng đ nế
cu c s ng c a con ngộ ố ủ ười Tình hình đó, yêu c u ph i có s đi u ti t m nhầ ả ự ề ế ạ
m c a nhà nẽ ủ ước đ s d ng và phát huy m t tích c c nh m t đ ng l cể ử ụ ặ ự ư ộ ộ ự trong công cu c đ i m i, đ ng th i h n ch tác đ ng tiêu c c c a kinh tộ ổ ớ ồ ờ ạ ế ộ ự ủ ế
th trị ường
V n đ c n đấ ề ầ ược quan tâm gi i quy t là nhà nả ế ước ph i có m t "chínhả ộsách" mang t m c chi n lầ ỡ ế ược đ ng b và toàn di n nh m phát huy t t cácồ ộ ệ ằ ốđòn b y kinh t , đ c bi t là v tài chính - ti n t Trong đó, thu là m tẩ ế ặ ệ ề ề ệ ế ộ trong nh ng công c có hi u qu ch y u đ th c hi n phân ph i l i t ngữ ụ ệ ả ủ ế ể ự ệ ố ạ ổ
s n ph m qu c n i, thu nh p c a các t ng l p dân c , góp ph n xây d ngả ẩ ố ộ ậ ủ ầ ớ ư ầ ự
n n tài chính qu c gia lành m nh, thúc đ y phát tri n kinh t , g n li n v iề ố ạ ẩ ể ế ắ ề ớ yêu c u b o đ m công b ng xã h i trong c ch th trầ ả ả ằ ộ ơ ế ị ường
Đ phù h p v i tình hình kinh t xã h i hi n nay, nh t là ch trể ợ ớ ế ộ ệ ấ ủ ương "công nghi p hoá - hi n đ i hoá" đ đ t nệ ệ ạ ể ấ ướ ạc t o ra s chuy n bi n to l n.ự ể ế ớ Nhà nước ta ti n hành c i cách và hoàn thi n h th ng thu và thu GTGTế ả ệ ệ ố ế ế
Trang 2được ban hành và đ a vào th c hi n thay cho thu doanh thu trư ự ệ ế ước đây
nh m kh c ph c nh ng nhằ ắ ụ ữ ược đi m c a thu doang thu, đ ng th i đ a vàoể ủ ế ồ ờ ư
s d ng m t hình th c thu hi n đa phù h p v i đ c đi m c ch thử ụ ộ ứ ế ệ ị ợ ớ ặ ể ơ ế ị
trường hi n nay và thông l qu c t Thu GTGT là m t s c thu tiên ti nệ ệ ố ế ế ộ ắ ế ế
c a hình th c thu , th hi n đủ ứ ế ể ệ ược vai trò c a thu trong n n kinh t thủ ế ề ế ị
trường M c đ thành công trong vi c áp d ng lu t thu m i này nh thứ ộ ệ ụ ậ ế ớ ư ế nào tuỳ thu c vào kh năng v n d ng và th c t m i nộ ả ậ ụ ự ế ở ỗ ước
Xung quanh vi c áp d ng VAT, vào Vi t Nam còn r t nhi u băn khoăn,ệ ụ ệ ấ ềkhúc m c t giá, thu su t, hay là kh u tr thu … Ngoài nh ng thành côngắ ừ ế ấ ấ ừ ế ữ
đã đ t đạ ược Ta c n nghiên c u sâu nh ng khó khăn, khúc m c tìm raầ ứ ữ ắnguyên nhân đ t đó có nh ng gi i pháp, hể ừ ữ ả ướng kh c ph c nh m hoànắ ụ ằthi n h n lu t thu GTGT, đ ng th i nh m đ t hi u qu cao trong khi ápệ ơ ậ ế ồ ờ ằ ạ ệ ả
d ng lu t thu này.ụ ậ ế
Đ tài đề ược hoàn thành nh có s tìm hi u sách báo, t p chí, nghiênờ ự ể ạ
c u các v n đ v thu GTGT và có s hứ ấ ề ề ế ự ướng d n c a th y cô ph trách.ẫ ủ ầ ụ
Trang 3Thu GTGT đánh vào các gia đo n s n xu t kinh doanh nh ng ch tínhế ạ ả ấ ư ỉ
ph n giá tr tăng thêm c a m i giai đo n Vì th , t ng s thu thu đầ ị ủ ỗ ạ ế ổ ố ế ượ ở c các giai đo n s b ng v i s thu tính theo giá bán cho ngạ ẽ ằ ớ ố ế ười tiêu dùng cu iố cùng
Đ i tố ượng đi u ti t c a thu GTGT là ph n thu nh p c a ngề ế ủ ế ầ ậ ủ ười tiêudùng s d ng đ mua hàng hoá và d ch v Nh v y v nguyên t c ch c nử ụ ể ị ụ ư ậ ề ắ ỉ ầ thu thu thu khâu bán hàng cu i cùng là đ Tuy nhiên trên th c t r t khóế ở ố ủ ự ế ấphân bi t đâu là tiêu dùng cu i cùng và đâu là tiêu dùng trung gian vì th cệ ố ế ứ
có hành vi mua hàng là ph i tính thu N u là tiêu dùng trung gian thì s thuả ế ế ố ế
đó s t đ ng chuy n vào giá bán hàng cho ngẽ ự ộ ể ười mua gia đo n sau.ở ạ
Bên c nh đó, thu GTGT còn có tính trung l p kinh t cao Thuạ ế ậ ế ế GTGT không ch u nh hị ả ưởng b i k t qu kinh doanh c a ngở ế ả ủ ườ ội n p thu ,ế không ph i là y u t c a chi phí mà ch đ n thu n là m t kho n c ng thêmả ế ố ủ ỉ ơ ầ ộ ả ộvào giá bán cho người cung c p hàng hoá d ch v ấ ị ụ
Thu GTGT không b nh hế ị ả ưởng b i quá trình t ch c và phân chiaở ổ ứcác chu trình kinh t Nh ta đã bi t GTGT là ph n giá tr m i đế ư ế ầ ị ớ ượ ạc t o ratrong quá trình s n xu t kinh doanh Nó đả ấ ược xác đ nh b ng chênh l ch gi aị ằ ệ ữ
t ng giá tr s n xu t và tiêu th v i t ng giá tr hàng hoá, d ch v mua vàoổ ị ả ấ ụ ớ ổ ị ị ụ
tương ng t ng GTGT t t c các giai đo n luân chuy n có giá tr b ng giáứ ổ ở ấ ả ạ ể ị ằbán c a s n ph m giai đo n cu i cùng, nên vi c thu thu trên GTGT ủ ả ẩ ở ạ ố ệ ế ở
t ng giai đo n đ m b o cho t ng s thu thu đừ ạ ả ả ổ ố ế ượ ươc t ng đương v i sớ ố thu tính trên giá bán trong giai đo n cu i cùng Chính vì th quá trình tế ạ ố ế ổ
ch c kinh t và phân chia các chu trình kinh t có di n ra dài hay ng n hayứ ế ế ễ ắ
nh th nào đi n a thì thu GTGT cũng không b nh hư ế ữ ế ị ả ưởng Và t ng sổ ố
Trang 4thu các giai đo n luôn kh p v i s tính thu trên giá bán giai đo n cu iế ở ạ ớ ớ ố ế ở ạ ố cùng b t k s giai đo n nhi u hay ít.ấ ể ố ạ ề
n c ta thu GTGT đ c nghiên c u t khi ti n hành c i cách thu
Lu t thu GTGT và các văn b n hậ ế ả ướng d n thi hành lu t thu GTGTẫ ậ ế
c a nhà nủ ước quy đ nh đ i tị ố ượng ch u thu GTGT là hàng hoá và d ch vị ế ị ụ dùng cho s n xu t kinh doanh, tiêu dùng Vi t Nam.ả ấ ở ệ
* Hàng hoá ch u VAT bao g m:ị ồ
- Hàng hoá, d ch v đị ụ ượ ảc s n xu t và tiêu dùng Vi t Nam.ấ ở ệ
- Hàng hoá, d ch v đị ụ ược nh p kh u đ tiêu dùng trong nậ ẩ ể ước
- Hàng hoá và d ch v đị ụ ượ ảc s n xu t và tiêu dùng n i b ấ ộ ộ
- Hàng hoá và d ch v đị ụ ược mua, bán dưới m i hình th c, bao g m cọ ứ ồ ả trao đ i b ng hi n v t.ổ ằ ệ ậ
n c ta quy đ nh danh m c 26 lo i hàng hoá d ch v không thu c
di n ch u thu GTGT nh ng hàng hoá đó thệ ị ế ư ường có trong các t ch c sau:ổ ứ
Là s n ph m c a m t s ngành đang còn khó khăn, c n khuy n khíchả ẩ ủ ộ ố ầ ế
t o đi u ki n phát tri n nh : s n xu t nông nghi p, máy móc nh p kh u màạ ề ệ ể ư ả ấ ệ ậ ẩtrong nước ch a s n xu t đư ả ấ ược
Các hàng hoá d ch v thu c các ho t đ ng không mang tính ch t kinhị ụ ộ ạ ộ ấdoanh vì l i nhu n ho c thu c các ho t đ ng đợ ậ ặ ộ ạ ộ ượ ưc u đãi vì m c tiêu nhânụ
đ o, xã h i: Vũ khí khí tài ph c v an ninh, qu c phòng, b o hi m nhân th ,ạ ộ ụ ụ ố ả ể ọ
b o hi m h c sinh ả ể ọ
M t s hàng hoá d c v thi t y u ph c v nhu c u đ i s ng s n xu tộ ố ị ụ ế ế ụ ụ ầ ờ ố ả ấ
c ng đ ng: d ch v y t , văn hoá, giáo d c, thông tin đ i chúng, v n chuy nộ ồ ị ụ ế ụ ạ ậ ể khách công c ng b ng xe buýt ộ ằ
Trang 5T ch c, cá nhân mua bán, nh p kh u hàng hoá, cung ng d ch vổ ứ ậ ẩ ứ ị ụ không thu c di n ch u thu GTGT không độ ệ ị ế ược kh u tr và hoàn thu GTGTấ ừ ế
đ u vào c a các hàng hoá và d ch v này.ầ ủ ị ụ
Còn đ i tố ượng n p thu : Là t t c các t ch c, cá nhân có ho t đ ngộ ế ấ ả ổ ứ ạ ộ
s n xu t kinh doanh và d ch v ch u VAT Vi t Nam, không phân bi tả ấ ị ụ ị ở ệ ệ ngành ngh hình th c t ch c kinh doanh, cá nhân khác có nh p kh u hàngề ứ ổ ứ ậ ẩhoá ch u VAT.ị
t ng nhóm m t hàng là s c n thi t.ừ ặ ự ầ ế
Hàng hoá nh p kh u bao g m t t c hàng gia công xu t kh u (xu tậ ẩ ồ ấ ả ấ ẩ ấ
kh u ra nẩ ước ngoài ho c khu ch xu t) đặ ế ấ ược áp d ng m c thu su t 0%ụ ứ ế ấ
nh m th c hi n hoàn thu đã thu khâu trằ ự ệ ế ở ước và khuy n khích xu t kh u.ế ấ ẩ
Nh ng hàng hoá d ch v thi t y u, ph c v tr c ti p cho s n xu t vàữ ị ụ ế ế ụ ụ ự ế ả ấtiêu dùng được áp d ng m c thu su t th p là 5%.ụ ứ ế ấ ấ
Các hàng hoá d ch v không thi t y u, c n thi t có m c thu su t caoị ụ ế ế ầ ế ứ ế ấ
là 20%
Các hàng hoá D ch v thông thị ụ ường áp d ng m c thu su t là 10%ụ ứ ế ấcăn c tính:ứ
N u c s s n xu t kinh doanh nhi u lo i hàng hoá, d ch v ch ucácế ơ ở ả ấ ề ạ ị ụ ị
m c thu su t khác nhau thì ph i t ch c h ch toán riêng doanh thu t ngứ ế ấ ả ổ ứ ạ ừ
lo i hàng hoá, D ch v kinh doanh theo t ng m c thu su t quy đ nh đ i v iạ ị ụ ừ ứ ế ấ ị ố ớ
t ng lo i hàng hoá riêng bi t N u không h ch toán nh v y thì doanhừ ạ ệ ế ạ ư ậnghi p ph i tính thu GTGT theo m c thu su t cao nh t c a hàng hoá, d chệ ả ế ứ ế ấ ấ ủ ị
v mà c s s n xu t kinh doanh trên t ng doanh thu c a t t c các lo iụ ơ ở ả ấ ổ ủ ấ ả ạ hàng hoá d ch v bán ra trong kỳ.ị ụ
2.3 Ph ươ ng pháp tính thu ế
Trang 62.3.1 Phương pháp kh u tr thu ấ ừ ế
* Đi u ki n ta xét v đ i tề ệ ề ố ượng áp d ng.ụ
Các đ n v , t ch c kinh doanh ch p hành t t công tác h ch toán vàơ ị ổ ứ ấ ố ạ
ch đ s d ng hoá đ n ch ng t bao g m các doanh nghi p nhà nế ộ ử ụ ơ ứ ừ ồ ệ ướ c,doanh nghi p đ u t nệ ầ ư ước ngoài và các t ch c s n xu t kinh doanh khác.ổ ứ ả ấ
Tr các đ i từ ố ượng áp d ng tính thu theo phụ ế ương pháp tính tr c ti p trênự ếGTGT
* VAT ph i n p đả ộ ược xác đ nh nh sau:ị ư
= -
Theo phương pháp này người ta tính thu trên toàn b giá tr hoá đ nế ộ ị ơ bán ra sau đó tr đi s thu đã có trên các hoá đ n hàng hoá, D ch v muaừ ố ế ơ ị ụvào đ xác đ nh s thu ph i n p trong kỳ h ch toán.ể ị ố ế ả ộ ạ
Trước h t c n xác đ nh thu GTGT đ u rế ầ ị ế ầ a theo công th c sau đây:ứ
Thu su t thu GTGTế ấ ế
x
c a hàng hoá d ch v đóủ ị ụ
* Phương pháp kh u tr thu :ấ ừ ế
C s kinh doanh thu c đ i tơ ở ộ ố ượng tính thu theo phế ương pháp kh uấ
tr khi bán ra hàng hoá, d ch v ph i tính thu GTGT c a hàng hoá, d ch vừ ị ụ ả ế ủ ị ụ bán ra Khi l p hoá đ n bán hàng hoá D ch v , c s kinh doanh ph i ghi rõậ ơ ị ụ ơ ở ảhàng hoá bán ra ch a có thu , thu GTGT và t ng s ti n ngư ế ế ổ ố ề ười mua ph iả thanh toán Riêng đ i v i hàng hoá D ch v đ c thù đố ớ ị ụ ặ ược dùng lo i ch ng tạ ứ ừ ghi giá thanh toán là giá đã có thu , thì giá ch a có thu và thu GTGT đ uế ư ế ế ầ
1 + % thu su tế ấ
Trang 7Thu GTế GT đ u vào b ng t ng s thu GTGT ghi trên hoá đ nầ ằ ổ ố ế ơ GTGT mua hàng hoá, D ch v ho c ch ng t n p thu GTGT c a hàng hoáị ụ ặ ứ ừ ộ ế ủ
nh p kh u.ậ ẩ
* Phương pháp kh u tr thu có u đi m là?ấ ừ ế ư ể
- Đ n gi n hoá đơ ả ược quá trình tính và thu thu b ng cách ch c n t pế ằ ỉ ầ ậ
h p các hoá đ n bán và mua hàng đã tính s n s thu đ u ra và s thu đ uợ ơ ẵ ố ế ầ ố ế ầ vào trên đó
- Đ m b o đả ả ượ ốc s thu thu c n thi t ngế ầ ế ở ười mua hàng cu i cùng vìốđây th c ch t là phự ấ ương pháp tr lùi s đã n p đ xác đ nh s còn ph i n p.ừ ố ộ ể ị ố ả ộ
2.3.2 Ph ươ ng pháp tr c ti p trên GTGT ự ế
* Đ i tố ượng áp d ng:ụ
- Cá nhân s n xu t, kinh doanh là ngả ấ ười Vi t Nam.ệ
- T ch c, cá nhân nổ ứ ước ngoài kinh doanh Vi t Nam không theo lu tở ệ ậ
đ u t nầ ư ước ngoài t i Vi t Nam ch a th c hi n đ y đ các đi u ki n v kạ ệ ư ự ệ ầ ủ ề ệ ề ế toán, hoá đ n, ch ng t làm căn c tính thu theo phơ ứ ừ ứ ế ương pháp kh u tr ấ ừ
- C s kinh doanh mua bán vàng b c, đá quý ngo i t ơ ở ạ ạ ệ
- Giá thanh toán c a hàng hoá, D ch v bán ra là giá bán th c t bênủ ị ụ ự ế
ph iả mua thanh toán cho bên bán bao g m c VAT và các kho n ph thu, phíồ ả ả ụthu thêm mà bên mua ph i tr ả ả
- Giá th trị ường c a hàng hoá D ch v mua vào tủ ị ụ ương ng v i hàngứ ớhoá D ch v bán ra đị ụ ược xác đ nh b ng giá tr hàng hoá d ch v mua vào (cị ằ ị ị ụ ả VAT) mà c s s n xu t, kinh doanh đã dùng vào s n xu t kinh doanh.ơ ở ả ấ ả ấ
Trang 8Trường h p c s kinh doanh không h ch toán doanh s hàng hoá, v tợ ơ ở ạ ố ậ
t d ch v mua vào tư ị ụ ương ng v i doanh s bán ra đứ ớ ố ược xác đ nh nh sau:ị ư
Giá thanh toán c a hàng hoá ủ
d ch v mua vào trong kỳ ị ụ
Giá tr hàng ị
t n kho ồ
cu i kỳ ố
Ngoài ra GTGT còn được xác đ nh đ i v i m t s ngành ngh c th ị ố ớ ộ ố ề ụ ể Tuy vào kinh doanh c a m i ngành có tính ch t đ c thù khác nhau thì VATủ ỗ ấ ặ
được xác đ nh khác nhau.ị
Bên c nh đó, lu t thu GTGT còn xem xét đ n v n đ mi n gi mạ ậ ế ế ấ ề ễ ả thu và hoàn thu GTGT nh th nào cho h p lý Lu t quy đ nh đ i tế ế ư ế ợ ậ ị ố ượ ng
và các trường h p đợ ược hoàn thu GTGT tuỳ theo t ng c s kinh doanhế ừ ơ ở
tương ng và ch đ mi n gi m VAT phù h p đ v a đ m b o s thu choứ ế ộ ễ ả ợ ể ừ ả ả ốNSNN nh ng cũng đ m b o phát tri n s n xu t kinh doanh c a doanhư ả ả ể ả ấ ủnghi p, khuy n khích doanh nghi p tích c c s n xu t kinh doanh ệ ế ệ ự ả ấ
3 Vai trò c a VAT ủ
Trong quá trình th c hi n thu GTGTự ệ ế đã th hi n để ệ ược m t s vai tròộ ố
n i b t sau:ổ ậ
Th nh t: VAT góp ph n thúc đ y s n xu t xã h i phát tri n, m r ngứ ấ ầ ẩ ả ấ ộ ể ở ộ
l u thông hàng hoá d ch v vì th VAT đã kh c ph c đư ị ụ ế ắ ụ ược tình tr ng trùngạ
l p c a thu doanh thu.ắ ủ ế
Th hai: B o đ m ngu n thu quan tr ng và n đ nh cho NSNN, VATứ ả ả ồ ọ ổ ịhuy đ ng và xác đ nh ngay t khâu đ u và vi c thu VAT khâu sau còn ki mộ ị ừ ầ ệ ở ể tra vi c tính VAT đã n p khâu trệ ộ ở ước nên h n ch đạ ế ược vi c th t thu thu ,ệ ấ ế
ki m soát để ược ngu n thu trên ph m vi toàn b n n kinh t ồ ạ ộ ề ế
Th ba: Thu GTGT góp ph n tăng cứ ế ầ ường công tác h ch toán k toánạ ế
và thúc đ y vi c mua bán hàng hoá ph i có đ y đ ch ng t hoá đ n h p lẩ ệ ả ầ ủ ứ ừ ơ ợ ệ theo lu t đ nh Vi c đăng ký mã thu cùng v i phậ ị ệ ế ớ ương pháp kh u tr thuấ ừ ế
đã bu c c ngộ ả ười mua, người bán th c hi n t t h n ch đ hoá đ n, ch ngự ệ ố ơ ế ộ ơ ứ
t trong các ho t đ ng thanh toán.ừ ạ ộ
Trang 9K t khi lu t thu GTGT chính th c để ừ ậ ế ứ ược th c thi, Chính ph và Bự ủ ộ Tài chính đã ban hành các văn b n pháp quy đ hả ể ướng d n s a đ i b sung.ẫ ử ổ ổThu GTGT đã và đang t ng bế ừ ước được hoàn thi n, kh c ph c nh ng t nệ ắ ụ ữ ồ
t i v n có trong th i kỳ chuy n đ i và ngày m t phát huy vai trò c a thuạ ố ờ ể ổ ộ ủ ế GTGT trong n n kinh t th trề ế ị ường đ y bi n đ ng, đ m b o tính khoa h c,ầ ế ộ ả ả ọ tính th c ti n c a m t s c thu trong đi u ki n kinh t th trự ễ ủ ộ ắ ế ề ệ ế ị ường
4 Tác đ ng c a VAT đ n kinh t xã h i ộ ủ ế ế ộ
4.1 Tác động đ n giá c và l m phát ế ả ạ
Thông thường giá c và l m phát tăng hay gi m do nhi u y u t tácả ạ ả ề ế ố
đ ng, c v kinh t và xã h i Trong c ch th trộ ả ề ế ộ ơ ế ị ường, quy lu t cung c u,ậ ầ quy lu t giá tr cũng có tác đ ng r t l n đ n giá c và l m phát Do đó, n uậ ị ộ ấ ớ ế ả ạ ế
kh ng đ nh ẳ ị vi c ban hành m t h th ng thu nói chung và VAT nói riêng cóệ ộ ệ ố ếtác đ ng đ n m c nào v i giá c , l m phát, thộ ế ứ ớ ả ạ ường là khó xác đ nh.ị
Có người cho r ng, vi c ban hành thu GTGT s làm tăng giá c vàằ ệ ế ẽ ả
l m phát Tuy nhiên nhi u nạ ở ề ước, trong quá trình nghiên c u nh hứ ả ưở ng
c a thu GTGT đ i v i giá c và l m phát, ngủ ế ố ớ ả ạ ười ta đã đi đ n k t lu n làế ế ậ
đ n nay, ch a có căn c khoa h c nào đ kh ng đ nh r ng b n ch t thuế ư ứ ọ ể ẳ ị ằ ả ấ ế GTGT có th gây l m phát N u có nh hể ạ ế ả ưởng nào đó c a thu GTGT đ nủ ế ế giá c , thì nh ng nh hả ữ ả ưởng này s ch là m t ph n, ch không th là t tẽ ỉ ộ ầ ứ ể ấ
c ả
V lý thuy t, thu GTGT thu c lo i thu gián thu, m t y u t c u thànhề ế ế ộ ạ ế ộ ế ố ấtrong giá
Vì v y, vi c ban hành thu GTGT có liên quan và tác đ ng tr c ti pậ ệ ế ộ ự ế
đ n giá c là t t nhiên V n đ c n đế ả ấ ấ ề ầ ược xem xét là trên th c t , đ i v iự ế ố ớ
t ng ngành ngh , t ng lo i s n ph m hàng hoá, d ch v cũng nh trên toànừ ề ừ ạ ả ẩ ị ụ ư
c c c a n n kinh t , vi c ban hành thu gián thu nói chung, VAT có nhụ ủ ề ế ệ ế ả
hưởng đ n giá c trong ph m vi r ng hay h p, đ n khu v c s n xu t ho cế ả ạ ộ ẹ ế ự ả ấ ặ khu v c khác nh th nào còn tuỳ thu c vào m c đ thu su t, n i dung vàự ư ế ộ ứ ộ ế ấ ộ
t ch c th c hi n có phù h p v i đ c đi m kinh t xã h i, v i trình đ dânổ ứ ự ệ ợ ớ ặ ể ế ộ ớ ộtrí hay không?
Trang 10V nguyên t c, khi thay th thu doanh thu b ng thu GTGT v i m cề ắ ế ế ằ ế ớ ứ
đ ng viên cu i cùng nh nhau thì nh hộ ố ư ả ưởng c a thu GTGT ngang v i nhủ ế ớ ả
hưởng c a thu doanh thu đ i v i giá Tuy v y, n u nhà nủ ế ố ớ ậ ế ước không có bi nệ pháp qu n lý, ki m tra giá c , đ cho các c s kinh doanh l i d ng, vin vàoả ể ả ể ơ ở ợ ụthu m i đ tăng giá thì vô hình trung, giá c s có tác đ ng x u.ế ớ ể ả ẽ ộ ấ
Khi áp d ng thu GTGT thì giá c hàng hoá D ch v nhìn chung cóụ ế ả ị ụkhuynh hướng tăng lên s dĩ x y ra hi n tở ả ệ ượng này là do s không am hi uự ể
ho c c tình không hi u v thu GTGT B i vì, vi c th c hi n thu doanhặ ố ể ề ế ở ệ ự ệ ếthu tr i qua m t th i gian khá dài, đã ăn sâu vào ti m th c c a con ngả ộ ờ ề ứ ủ ườ itiêu dùng Cho dù thu doanh thu là thu gián thu, song đế ế ược tính chung vàotrong giá bán hàng hoá D ch v nên ngị ụ ười tiêu dùng khó nh n bi t đậ ế ượ cmình chính là người ch u thu còn các doanh nghi p bán hàng ch là ngị ế ệ ỉ ườ ithu h cho nhà nộ ước mà h luôn cho r ng đây là kho n thu đánh vào cácọ ằ ả ếdoanh nghi p do v y áp d ng thu GTGT thay th cho thu doanh thu, m cệ ậ ụ ế ế ế ặ
dù nó cũng là m t lo i thu gián thu đánh vào ngộ ạ ế ười tiêu dùng song c chơ ế
h ch toán thay th , có nghĩa là thu GTGT đạ ế ế ược tách ra kh i giá bán hàngỏhoá, D ch v Đi u này khi n cho ngị ụ ề ế ười mua hàng th y rõ khop n thu c aấ ả ế ủ mình ph i n p cho nhà nả ộ ước nên h c m giác mình ph i n p m t lo i thuọ ả ả ộ ộ ạ ế
m i mà trớ ước đây khi mua hàng h không ph i ch u và đóng góp L i d ngọ ả ị ợ ụ
y u t này các doang nghi p đã nâng giá bán hàng hoá D ch v lên đ tr cế ố ệ ị ụ ể ụ
l i và có kh năng làm gia tăng l m phát th t thoát thu h p th trợ ả ạ ấ ẹ ị ường tiêudùng h n ch kh năng đ u t v n c a các doanh nghi p trong và ngoàiạ ế ả ầ ư ố ủ ệ
nước Do v y làm quy mô ho t đ ng c a các doanh nghi p b thu h p làmậ ạ ộ ủ ệ ị ẹcho c c u kinh t b bi n đ ng chuy n d ch m t cân đ i, t c đ tăngơ ấ ế ị ế ộ ể ị ấ ố ố ộ
trưởng có kh năng suy gi m.ả ả
Tình hình l m phát t ng nạ ở ừ ướ ảc s y ra thường do nhi u nguyên nhânềtrong đó có các nguyên nhân khá quan tr ng v s phát tri n ch m hay gi mọ ề ự ể ậ ả sút v kinh t do chính sách vĩ mô hay đi u hành c a nhà nề ế ề ủ ước; kinh tế không cân đ i đố ược thu chi, thu không đ chi; do tác đ ng c a giá c vì giáủ ộ ủ ả
c v a là nguyên nhân nh ng cũng v a là h u qu c a l m phát, vì v yả ừ ư ừ ậ ả ủ ạ ậ không th đánh giá tác đ ng c th c a chính sách thu GTGT m t cáchể ộ ụ ể ủ ế ộriêng r Tuy nhiên, ph i kh ng đ nh r ng n u vi c c i cách chính sách thuẽ ả ẳ ị ằ ế ệ ả ế
Trang 11nói chung thu GTGT nói riêng phù h p v i quy lu t phát tri n kinh t thế ợ ớ ậ ể ế ị
trường, s có tác đ ng tích c c t i phát tri n kinh t b o đ m ngu n thuẽ ộ ự ớ ể ế ả ả ồngân sách, do đó s có tác đ ng t t, ngăn ch n hay h n ch l m phát.ẽ ộ ố ặ ạ ế ạ
Ngượ ạc l i, n u đ a ra m c thu quá cao hay quá th p s có nh hế ư ứ ế ấ ẽ ả ưởng đ nế
k t qu thu ngân sách và l m phát.ế ả ạ
Vi c đánh gía tác đ ng c a chính sách thu GTGT đ n l m phátệ ộ ủ ế ế ạkhông th xem xét m t cách phi n di n, c c b , mà ph i để ộ ế ệ ụ ộ ả ược phân bi tệ
m t cách khách quan, toàn di n, c c b mà ph i độ ệ ụ ộ ả ược phân bi t m t cáchệ ộkhách quan, toàn di n khoa h c trong m i quan h v i khu v c qu c t trongệ ọ ố ệ ớ ự ố ế
t ng th i kỳ nh t đ nh x u.ừ ờ ấ ị ấ
Tóm l i, chính sách VAT cũng có nh ng tác đ ng t i giá c và l mạ ữ ộ ớ ả ạ phát nh t đ nh nh ng n u nhà nấ ị ư ế ước là nh ng ngữ ười qu n lý có nh ng bi nả ữ ệ pháp ki m tra, qu n lý thì gi m m c đ tác đ ng x u t i giá c và l m phátể ả ả ứ ộ ộ ấ ớ ả ạ
và t i n n kinh t xã h i.ớ ề ế ộ
4.2 Tác đ ng c a VAT t i thu ngân sách nhà n ộ ủ ớ ướ c (NSNN).
Thu GTGT có th tế ể ạo ngu n thu ngày tăng cho NSNN, thông quaồ
vi c m r ng và bao quát di n đánh thu đ i v i m i ho t đ ng nh p kh u,ệ ở ộ ệ ế ố ớ ọ ạ ộ ậ ẩ
s n xu t, kinh doanh d ch v ả ấ ị ụ
M t khác, VAT b o đ m vi cthu t p trung ph n l n s thu đánh vàoặ ả ả ệ ậ ầ ớ ố ế
t ng s n ph m hàng hoá ngay t khâu đ u, đ i v i các doanh nghi p s nừ ả ẩ ừ ầ ố ớ ệ ả
xu t kinh doanh l n, có kh năng h n ch th t thu ngân sách t t h n thuấ ớ ả ạ ế ấ ố ơ ế doanh thu Vi c thu thu kh u tr và kh u tr l i d a trên hoá đ n ch ngệ ế ấ ừ ấ ừ ạ ự ơ ứ
t thúc đ y vi c mua bán có hoá đ n làm cho vi c thu thu sát v i th c từ ẩ ệ ơ ệ ế ớ ự ế kinh doanh Và th t thu khâu trấ ở ước s đẽ ược kh c ph c khâu sau Tuyắ ụ ởnhiên cũng không th xây d ng m c thu su t thu GTGT quá cao, gâyể ự ứ ế ấ ếnhi u khó khăn cho doanh nghi p, tác đ ng không t t t i ho t đông s n xu tề ệ ộ ố ớ ạ ả ấ kinh doanh và đ n NSNN.ế
Vào th i đi m lu t thu GTGT đờ ể ậ ế ược phê chu n, cu c kh ng ho ngẩ ộ ủ ả kinh t ti n t ch a s y ra tr m tr ng S c phát sinh này n m ngoài ýế ề ệ ư ả ầ ọ ự ố ằ
mu n c a các nhà làm lu t Vi t Nam và nh hố ủ ậ ệ ả ưởng l n đ n quy t đ nh vớ ế ế ị ề
Trang 12tri n khai áp d ng thu GTGT Vì th yêu c u để ụ ế ế ầ ược đ t ra là ph i đ m b oặ ả ả ả
n đ nh thu NSNN, n đ nh kinh t vĩ mô
Th c t khi áp d ng VAT, m t lo i thu hoàn toàn m i, nên các đ iự ế ụ ộ ạ ế ớ ố
tượng liên quan ch a thông, n u ch a đư ế ư ược chu n b k , ch c ch n s gâyẩ ị ỹ ắ ắ ẽ
bi n đ ng t i thu NSNN N u thu NSNN không đ t yêu c u, b i chi s tăng,ế ộ ớ ế ạ ầ ộ ẽ
vi c đi u hành ngân sách càng khó khăn, lúng túng Và s d n đ n b t nệ ề ẽ ẫ ế ấ ổ
đ nh v mô Ngị ị ượ ạc l i, n u nh có chu n b k càng, có t p dế ư ẩ ị ỹ ậ ượt sâu r ngộ
trước khi tri n khai áp d ng, trong quá trình th c hi n có s ki m tra, qu nể ụ ự ệ ự ể ả
lý chính sách phù h p, thích h p v i đ c đi m c a kinh t th trợ ợ ớ ặ ể ủ ế ị ường, thìthu GTGT có th t o s thu cho NSNN m t cách tích c c, góp ph n thúcế ể ạ ố ộ ự ầ
đ y s n xu t phát tri n Bên c nh đó, vi c nghiên c u và xây d ng các m cẩ ả ấ ể ạ ệ ứ ự ứ thu su t h p lý, b o đ m s thu GTGT tế ấ ợ ả ả ố ế ương đương ho c cao h n m tặ ơ ộ chút so v i thu doanh thu, s mang tính kh thi h n.ớ ế ẽ ả ơ
Qua đây, ta m i th y VAT cũng có m t tích c c và tiêu c c đ i v i thuớ ấ ặ ự ự ố ớNSNN
C hai m t đ u nh hả ặ ề ả ưởng t i NSNN Tác đ ngtiêu c c hay tích c c,ớ ộ ự ự nhi u hay ít là ph thu c vào vi c đi u hành và qu n lý thu GTGT.ề ụ ộ ệ ề ả ế
4.3 Tác đ ng c a VAT t i các doanh nghi p ộ ủ ớ ệ
V m t lý thuy t thu GTGTlà đ n gi n và trung l p v kinh t ,ề ặ ế ế ơ ả ậ ề ế
nh ng trong th c t , vi c tri n khai h ch toán và ki m tra thu GTGT t iư ự ế ệ ể ạ ể ế ạ
t ng doanh nghi p không ph i là công vi c đ n gi n Th t v y, n u trừ ệ ả ệ ơ ả ậ ậ ế ướ cđây, k toán doanh nghi p và cán b thu ch c n l y doanh thu nhân v iế ệ ộ ế ỉ ầ ấ ớ
m c thu su t x% là ra ngay k t qu c n tìm, thì khi áp d ng lu t thu m i,ứ ế ấ ế ả ầ ụ ậ ế ớ nhi u khi c doanh nghi p và c quan thu ph i ng i xác đ nh đâu là thuề ả ệ ơ ế ả ồ ị ế
đ u vào, thu đ u ra thu đầ ế ầ ế ược kh u tr , thu không đấ ừ ế ược kh u tr kh iấ ừ ố
lượng công vi c này th t là kh ng l ệ ậ ổ ồ
Trên th c t , thu GTGT cũng ít nhi u nh hự ế ế ề ả ưởng t i giá thành s nớ ả
ph m Đi u đó s kéo theo nhi u khó khăn cho doanh nghi p trong c nhẩ ề ẽ ề ệ ạ tranh và quy t đ nh giá bán Đ c bi t, trong b i c nh đang còn nhi u khóế ị ặ ệ ố ả ềkhăn v t ng c u trong n n kinh t , c bán theo giá cũ đã khó hu ng chiề ổ ầ ề ế ứ ố
ph i ch u áp l c tăng giá Doanh nghi p r i vào các vòng lu n qu n: hôngả ị ự ệ ơ ẩ ẩ
Trang 13bán được hàng ho c không thu h i đặ ồ ược v n d n đ n không tái s n xu tố ẫ ế ả ấ
được, không đ i m i đổ ớ ược công ngh ho c không h đệ ặ ạ ược giá thành vàkhông tăng được ch t lấ ượng s n ph m đãn t i hàng hoá l i càng đ ng,ả ẩ ớ ạ ứ ọkhông bán được nguyên nhân là do có s hi u l m v thu GTGT:ự ể ầ ề ế
- Do "hi u ng tâm lý", xu t phát t nh n th c không đ ng đ u và tácệ ứ ấ ừ ậ ứ ồ ề
đ ng c a vi c thay thu GTGT cho thu doanh thu kéo theo cách th c s lýộ ủ ệ ế ế ứ ử khác nhau trong chi n lế ược thương m i, d n đ n b t bình đ ng trong c nhạ ẫ ế ấ ẳ ạ tranh gi a các doanh nghi p Hi n tữ ệ ệ ượng này s ch m d t khi thu GTGTẽ ấ ứ ế
được ph bi n r ng rãi và k lổ ế ộ ỹ ưỡng
- Vi c áp d ng thu GTGT Vi t Nam có gây nh hệ ụ ế ở ệ ả ưởng tr c ti pự ế đén các doanh nghi p ho t đ ng nh p kh u vì hàng nh p kh u ph i ch uệ ạ ộ ậ ẩ ậ ẩ ả ị thêm thu này ngoài thu nh p kh u hi n hành.ế ế ậ ẩ ệ
M t khác, nh ng quy đ nh v th i h n và s ti n ph i hoàn l i choặ ữ ị ề ờ ạ ố ề ả ạcác doanh nghi p có s thu GTGT ph i n p âm cũng là m t v n đ c nệ ố ế ả ộ ộ ấ ề ầ
được quy đ nh c th , công khai ch p hành nghiêm ch nh, nh t là v phíaị ụ ể ấ ỉ ấ ềnhà nước Nh m tránh các r i ro v v n, r i ro v lãi su t ho c t giá choằ ủ ề ố ủ ề ấ ặ ỷcác doanh nghi p này khi h ph i ng ra m t s v n l n đ thanh toán VATệ ọ ả ứ ộ ố ố ớ ểkhi mua hàng hoá nh p kh u hàng hoá.ậ ẩ
N u các doanh nghi p, nh ng t bào c a n n kinh t , ch u nh hế ệ ữ ế ủ ề ế ị ả ưở ng
s u phát sinh t vi c áp d ng thu m i này n n kinh t l i càng khó ph cấ ừ ệ ụ ế ớ ề ế ạ ụ
h i khi đó nh ng m c tiêu l n cũng khó mà th c hi n đồ ữ ụ ớ ự ệ ược Nh ng VATưcũng có tác đ ng t t t i doanh nghi p n u nh m c thu su t áp d ng c chộ ố ớ ệ ế ư ứ ế ấ ụ ơ ế
th c hi n thích h p t o đ ng l c cho doanh nghi p phát tri n ho t đ ng s nự ệ ợ ạ ộ ự ệ ể ạ ộ ả
xu t kinh doanh c a mình Đ ng th i cũng là phát tri n s n xu t nói chung.ấ ủ ồ ờ ể ả ấ
Trang 14Ch ươ ng II Thu giá tr gia tăng Vi t Nam ế ị ở ệ
1 S c n thi t c a vi c ban hành thu GTGT ự ầ ế ủ ệ ế
1.1 m c tiêu yêu c u c a vi c ban hành thu GTGT ụ ầ ủ ệ ế
Vi c ban hành lu t thu GTGT thay th thu doanh thu Vi t Namệ ậ ế ế ế ở ệ
nh m nh ng m c tiêu yêu c u ch y u sau:ằ ữ ụ ầ ủ ế
- Th nh t, h n ch nh ng nhứ ấ ạ ế ữ ược đi m còn t n t i c a thu doanhể ồ ạ ủ ếthu và nh m thúc đ y s n xu t kinh doanh phát tri n, đ y m nh s n xu tằ ẩ ả ấ ể ẩ ạ ả ấ hàng xu t kh u, kích thích các ngành ngh phát tri n.ấ ẩ ề ể
- Th hai, thu GTGT đứ ế ược ban hành g n v i vi c s a đ i b sungắ ớ ệ ử ổ ổ
m t s s c thu khác (thu tiêu th đ c bi t, thu nh p kh u, thu thuộ ố ắ ế ế ụ ặ ệ ế ậ ẩ ế
nh p doanh nghi p ) làm cho hình th c thu Vi t Nam ngày càng hoànậ ệ ứ ế ệthi n, phù h p v i c ch th trệ ợ ớ ơ ế ị ường h n, tơ ương đ ng v i hình th c thuồ ớ ứ ế trong khu v c và trên th gi i góp ph n t o ra môi trự ế ớ ầ ạ ường t t cho vi c thuố ệhút đ u t nầ ư ước ngoài vào Vi t Nam.ệ
- Th ba, VAT ra đ i còn thúc đ y vi c tăng cứ ờ ẩ ệ ường th c hi n ch đự ệ ế ộ hoá đ n, s k toán và h ch toán kinh t đ i v i các nhà doanh nghi p, đ mơ ổ ế ạ ế ố ớ ệ ả
b o s thu ngày càng sát h n v i th c t ho t đ ng c a t ng c s kinhả ố ơ ớ ự ế ạ ộ ủ ừ ơ ởdoanh, t p trung đậ ược ngu n thu thu GTGT vào NSNN ngay t khâu s nồ ế ừ ả
xu t, h n ch đấ ạ ế ược th t thu v thu .ấ ề ế
1.2 S c n thi t c a vi c ban hành thu GTGT thay cho thu doanh thu ự ầ ế ủ ệ ế ế
Ch có s n xu t m i t o ra c a c i v t ch t cho xã h i và ngu n thuỉ ả ấ ớ ạ ủ ả ậ ấ ộ ồcho Ngân sách Nhà nước Do đó Nhà nước ph i có trách nhi m quan tâm,ả ệ
t o đi u ki n cho s n xu t phát tri n, l u thông đạ ề ệ ả ấ ể ư ược thông su t.ố
M t môi trộ ường đ u t đầ ư ược coi là thu n l i n u trong đó có nh ngậ ợ ế ữ
c ch chính sách đơ ế ược qui đ nh phù h p, rõ ràng n đ nh, ít bi n đ ng đị ợ ổ ị ế ộ ể
t o cho doanh nghi p yên tâm b v n vào đ u t phát tri n s n xu t kinhạ ệ ỏ ố ầ ư ể ả ấdoanh
Qua vi c th c hi n h th ng thu m i, đã t o đi u ki n cho n n kinhệ ự ệ ệ ố ế ớ ạ ề ệ ề
t Vi t Nam ngày càng phát tri n n đ nh, khu v c kinh t nhà nế ệ ể ổ ị ự ế ước đượ c
Trang 15x p x p h p lý h n, các doanh nghi p nhà nắ ế ợ ơ ệ ước ho t đ ng ngày càng cóạ ộ
hi u qu , trình đ t ch c và qu n lý kinh doanh ngày càng t t h n Khuệ ả ộ ổ ứ ả ố ơ
v c kinh t ngoài qu c doanh đự ế ố ược hình thành, phát tri n để ưới nhi u hìnhề
th c t nhân, v i tính năng đ ng trong t ch c qu n lý và ho t đ ng kinhứ ư ớ ộ ổ ứ ả ạ ộdoanh đã góp ph n làm cho n n kinh t nầ ề ế ước ta phát tri n Khu v c cácể ựdoanh nghi p ho t đ ng theo lu t đ u t nệ ạ ộ ậ ầ ư ước ngoài t i Vi t Nam ngàyạ ệcàng phát tri n đa d ng, góp ph n khong nh vào s phát tri n kinh t xãể ạ ầ ỏ ự ể ế
h i nộ ước ta trong nh ng năm qua.ữ
n c ta, cùng v i các lo i thu gián thu khác Thu doanh thu đã
được áp d ng t lâu, trụ ừ ước kia có tên là thu doanh nghi p, sau c i cách cóế ệ ảtên là thu doanh thu v i đ c tr ng c b n là có nhi u thu su t phân bi tế ớ ặ ư ơ ả ề ế ấ ệ theo ngành hàng, m t hàng; thu thu hàng tháng và tính trên t ng doanh thuặ ế ổbán hàng thu doanh thu có u đi m là tính toán đ n gi n, thu d t đi m ế ư ể ơ ả ứ ể ở
t ng l n bán hàng mà không ph i thoái tr s thu đã thu l n trừ ầ ả ả ố ế ở ầ ước Tuynhiên bên c nh nh ng m t u đi m thu doanh thu cũng b c l nhi uạ ữ ặ ư ể ế ộ ộ ề
nhược đi m, đ ng th i cũng là khuy t t t c a h th ng chính sách thuể ồ ờ ế ậ ủ ệ ố ế
m i Nhớ ược đi m l n nh t là vi c thu thu doanh thu còn trùng l p Theoể ớ ấ ệ ế ắquy đ nh c a lu t thu doanh thu, đ i tị ủ ậ ế ố ượng ch u thu là toàn b s ti n thuị ế ộ ố ề
đượ ừ ảc t s n xu t kinh doanh, đi u đó đã làm cho vi c tính thu , thu n pấ ề ệ ế ộ thu b trùng l p, thu thu ch ng lên thu Bên c nh ho t đ ng s n xu tkdế ị ắ ế ồ ế ạ ạ ộ ả ấ
xu t kh u ch a đấ ẩ ư ược xem xét u đãi đúng m c Vi c quy đ nh quá nhi uư ứ ệ ị ề thu su t (11 m c thu su t; th p nh t là0,5%, cao nh t là 30%) c a lu tế ấ ứ ế ấ ấ ấ ấ ủ ậ thu doanh thu t o cho đ i tế ạ ố ượng n p thu d l i d ng đ tính n p thuộ ế ễ ợ ụ ể ộ ế
dưới m c nghĩa v quy đ nh Do đó, thu doanh thu không phù h p v i yêuứ ụ ị ế ợ ớ
c u công nghi p hoá hi n đ i hoá.ầ ệ ệ ạ
Đ kh c ph c nh ng m t h n ch c a lu t doanh thu trể ắ ụ ữ ặ ạ ế ủ ậ ước c i cáchảthu đ i II Qu c h i đã quy t đ nh áp d ng lu t thu GTGT thay cho thuế ố ố ộ ế ị ụ ậ ế ế doanh thu và chính th c đứ ược thi hành t 1/1/1999 GTGT là thu tính ti nừ ế ề kho n giá tr tăng thêm c a hả ị ủ 2 d ch v t ng khâu bán hàng nên nó khôngị ụ ở ừtrùng l p, thu GTGTch đánh vào ph n giá tr đã ch u thu khâu trặ ế ỉ ầ ị ị ế ở ước đó
tr nên r t khoa h c và c n thi t đ i v i CNH - HĐH đ ong nhiên nó r tở ấ ọ ầ ế ố ớ ư ấ phù h p v i yêu c u h i nh p qu c t trong đi u ki n hi n nay ợ ớ ầ ộ ậ ố ế ề ệ ệ
Trang 16Vi c chuy n đ i hoàn toàn không tínhvà thu thu doanh thu băng thuệ ể ổ ế ế GTGT th hi n bể ệ ước đi đúng đ n c a quá trình c i cách thu giai đo n II ắ ủ ả ế ạ ở
Vi t Nam đ ng th i nó cũng đệ ồ ờ ược đánh giá là hoàn toàn m i ch a t ng cóớ ư ừtrong l ch s tài ính nị ử ước nhà.' Chính vì th cho dù thu GTGTmang l iế ế ạ
nh ng l i ích c b n cho n n kinh t nh ng tru c, trong c nh n th c vàữ ợ ơ ả ề ế ư ớ ả ậ ứ
th c t t hự ế ừ ướng d n đ n chi n khai áp d ng s có nhi u v n đ ph c t pẫ ế ể ụ ẽ ề ấ ề ứ ạ
n y sinh ra gây không ít khó khăn cho nhi u đ i tả ề ố ượng m c dù v y c i cáchặ ậ ảthu đ t II là m t s c n thi t trong quá trình phát tri n kinh t xã h i.ế ợ ộ ự ầ ế ể ế ộ
2 Đi u ki n c n thi t đ áp dung thu GTGT Vi t Nam ề ệ ầ ế ể ế ở ệ
Nh ng đi u ki n c n thi t cho vi c áp d ng thu GTGT:ữ ề ệ ầ ế ệ ụ ế
M t là, các ho t đ ng s n xu t, kinh doanh, mua bán hàng hoá l n vàộ ạ ộ ả ấ ớ
v a ph i th chi n đ y đ ch đ hoá đ n ch ng t nthu n ti n cho vi cừ ả ự ệ ầ ủ ế ộ ơ ứ ừ ậ ệ ệ
ki m tra, xác đ nh doanh thu tính thu và kh u trù thu đ i v i t ng c sể ị ế ấ ế ố ớ ừ ơ ở kinh doanh
Hai là, trình đ cán b qu n lý, tính thu độ ộ ả ế ược nâng cao v ch đề ế ộ hoá đ n ch ng t , s k toán, thông th o v ch đ qu n lý, tính thu , kh uơ ứ ừ ổ ế ạ ề ế ộ ả ế ấ
tr thu hoàn thu GTGT Các c quan thu t ng bừ ế ế ơ ế ừ ước được trang b hị ệ
th ng máy tính, cán b c quan thu ngày càng thông th o s d ng cácố ộ ơ ế ạ ử ụ
m ng máy tính, đ t hi u qu n cao làm cho công tác thu n p thu ngày càngạ ạ ệ ả ộ ế
được ki m tra ch t ch h n, nhanh g n h n.ể ặ ẽ ơ ọ ơ
Ba là, m r ng di n thanh toán mua bán hàng hoá thông qua các tàiở ộ ệkho n ngân hàng, t o đi u ki n thu n l i cho vi c xác đ nh doanh thu ánả ạ ề ệ ậ ợ ệ ịhàng làm căn c cho vi c tính thu đứ ệ ế ược xác đ nh.ị
B n là, ý th c t nguy n, t giác ch p hành các lu t thu c a cácố ứ ự ệ ự ấ ậ ế ủdoanh nghi p t ng bệ ừ ước được nâng cao theo phương châm tăng cường "đ cứ
tr " g n v i vi c x lý các vi ph m v thu nghiêm minh theo phị ắ ớ ệ ử ạ ề ế ương châm
"pháp tr ".ị
Năm là, h th ng pháp lu t ngày càng hoàn ch nh và đ a d n vi cệ ố ậ ỉ ư ầ ệ
th c hi n pháp lu t vào n n p, k cự ệ ậ ề ế ỷ ương, c trong nh n th c t tả ậ ứ ư ưởng và
ho t đ ng th c t ạ ộ ự ế