Giải pháp hoàn thiện và phát triển hoạt động cho thuê tài chính tại Công ty cho thuê tài chính - Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam

Khi nền kinh tế nước ta chuyển sang nền kinh tế thị trường có sự quản lý của Nhà nước thì các doanh nghiệp phải đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt. Xuất phát từ thực trạng nền kinh tế nước ta còn kém phát triển, kỹ thuật công nghệ lạc hậu với vốn đầu tư thấp

LỜI NÓI ĐẦU

Khi nền kinh tế nước ta chuyển sang nền kinh tế thị trường có sự quản lý

của Nhà nước thì các doanh nghiệp phải đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt Xuất

phát từ thực trạng nền kinh tế nước ta còn kém phát triển, kỹ thuật công nghệ lạc

hậu với vốn đầu tư thấp, các doanh nghiệp làm ăn kém hiệu quả, manh mún, chưa

tạo lập được cho mình một cơ sở vật chất kĩ thuật đầy đủ, vững chắc nhất định để

nắm bắt những cơ hội phát triển kinh tế

Thực tế đó đã đặt ra nhu cầu cấp bách về việc giải quyết vấn đề vốn cho

các doanh nghiệp Trong điều kiện các nguồn vốn đầu tư còn hạn chế, cho thuê

tài chính ra đời với những ưu điểm vốn có đã trở thành giải pháp kịp thời và đúng

đắn góp phần tháo gỡ khó khăn cho nền kinh tế Tuy buổi đầu hoạt động cho thuê

tài chính ở Việt nam đã có những thành công nhất định song do mơí đi vào hoạt

động chưa lâu nên các công ty cho thuê tài chính còn gặp nhiều khó khăn, bất

cập Do vậy, việc nghiên cứu hoạt động của nó ra sao, tổ chức như thế nào, hoàn

thiện và phát triển hoạt động này như thế nào đang là những vấn đề cấp bách,

cần được quan tâm nghiên cứu

Trên cơ sở kiến thức được học và nghiên cứu thực tế chungs em đã nghiên

cứu đề tài: Giải pháp hoàn thiện và phát triển hoạt động cho thuê tài chính

tại Công ty cho thuê tài chính - Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam

Kết cấu gồm ba chương:

Chương I: Những vấn đề lý luận chung về cho thuê tài chính

Chương II: Thực trạng hoạt động cho thuê tài chính tại Công ty

cho thuê tài chính - Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam

Chương III: Giải pháp hoàn thiện và phát triển hoạt động cho thuê tài

chính tại Công ty cho thuê tài chính - Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt

Nam

CHƯƠNG I

NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ CHO THUÊ TÀI CHÍNH

1.1 Những khái niệm cơ bản

1.1.1 Lịch sử hình thành của hoạt động cho thuê

Cho thuê tài sản là một công vụ tài chính đã được sáng tạo ra từ rất sớm

trong lịch sử văn minh nhân loại

Phải cho đến thế kỷ 19, hoạt động cho thuê đã có sự giao tăng đáng kể về

số lượng và chủng loại thiết bị, trài sản cho thuê Đến đầu thập niên 50 của thế kỷ

20, giao dịch cho thuê đã có những bước phát triển nhảy vọt, nhất là tại Hoa kỳ

Nguyên nhân của sự phát triển này là do hoạt động cho thuê đã có những thay đổi

về tính chất của giao dịch Vào năm 1952, nhằm đáp ứng nhu cầu vốn trung và

dài hạn cho các doanh nghiệp, một công ty tư nhân của Mỹ là Unitedstates

Lrasing Conpration đã sáng tạo ra nghiệpvụ cho thuê trung và dài hạn (Finanial

Lease, Capitl Lease) Sau đó nghiệp vụ này đã phát triển sang Châu âu và với tên

gọi "Credit Bail" Cũng năm 1960, hợp đồng cho thuê đầu tiên được thảo ra ở

Anh có giá trị 18000 bảng Anh

Bước sang thập niên 70, nghiệp vụ cho thuê tài chính đã có những bước

phát triển mạnh mẽ ở Châu á và nhiều khu vực khác trên thế giới Cho đến nay,

nó đã trở thành hình thức tài trợ vốn trung và dài hạn có tính an toàn cao, tiện lợi

và hiệu quả đối với các bên tham gia và đối với toàn xã hội.Theo một thống kê

gần đây cho thấy ngành công nghiệp cho thuê tài chính có giá trịnh trao đổi chiếm

khoảng 350 tỷ USD vào năm 1994 và 450 tỷ USD vào năm 1998

Ngày nay, hoạt động cho thuê tài chính đang phát triển rất mạnh mẽ ở các

quốc gia đang phát triển và tầm quan trọng của hình thức này ngày càng được

khẳng định

1.1.2 Những bên có liên quan trong một giao dịch cho thuê tài chính:

a Người cho thuê (lessor)

Người cho thuê là nhà tài trợ vốn cho người thuê, là người sẽ thanh toán

toàn bộ giá trị mua bán thiết bị theo thoả thuận giữa người thuê và nhà cung cấp

và là chủ sở hữu tài sản về mặt pháp lý Trong trường hợp cho thuê tài sản của

chính họ thì người cho thuê cũng đồng thời là nhà cung cấp thiết bị

Theo điều 2 của quy chế tạm thời về tổ chức và hoạt động của công ty cho

thuê tài chính tại Việt Nam thì bên cho thuê là Công ty cho thuê tài chính có tư

cách pháp nhân, được cấp giấy phép hoạt động theo quy chế này

Công ty cho thuê tài chính là một loại công ty tài chính, hoạt động chủ yếu

là cho thuê máy móc, thiết bị và các động sản khác

Công ty cho thuê tài chính được thành lập và hoạt động tại Việt Nam bao

gồm:

- Công ty cho thuê tài chính do ngân hàng, Công ty tài chính hoặc ngân

hàng, công ty tài chính cùng với doanh nghiệp khác của Việt Nam thành lập

- Công ty cho thuê tài chính liên doanh giữ bên Việt Nam gồm một hoặc

nhiều ngân hàng, công ty tài chính, doanh nghiệp khác với bên nước ngoài gồm

một hoặc nhiều ngân hàng, công ty tài chính, công ty cho thuê tài chính và các tổ

chức tài chính quốc tế

- Công ty cho thuê tài chính 100% vốn nước ngoài của ngân hàng công ty

tài chính, công ty cho thuê tài chính nước ngoài

b Người thuê (Lessee)

Người thuê là khách hàng thuê thiết bị, tài sản của người cho thuê hay là

người nhận sự tài trợ tín dụng của công ty cho thuê tài chính Người thuê cũng là

người có quyền sử dụng, hưởng dụng những lợi ích do tài sản đem lại và có trách

nhiệm trả những khoản tiền thuê theo thoả thuận

Theo quy định tại quy chế tạm thời về tổ chức hoạt động của các công ty

cho thuê tài chính ở Việt Nam, bên thuê (người thuê) là các doanh nghiệp được

thành lập theo pháp luật Việt Nam, trực tiếp sử dụng tài sản thuê theo mục đích

kinh doanh hợp pháp của mình, hiện nay bên thuê bao gồm doanh nghiệp nhà

nước, công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty cổ phần, doanh nghiệp có vốn đầu tư

nước ngoài, doanh nghiệp tư nhân (sau đây gọi chung là doanh nghiệp)

Nhà cung cấp là người cung cấp tài sản, thiết bị theo thoả thuận với người

thuê và các điều khoản mua bán thiết bị đã ký kết với người cho thuê

d Người cho vay (lender)

Người cho vay là một định chế tài chính hay là 1 người nào đó cho người

cho thuê vay một phần của khoản tiền mua sắm thiết bị để cho thuê

1.2 Các phương thức cho thuê tài chính:

1.2.1 Cho thuê tài chính có sự tham gia của hai bên (hợp đồng cho thuê trực

tiếp)

Hình thức tài trợ này có những đặc điểm căn bản sau:

- Hàng hoá thường là những loại tài sản có giá trị không quá lớn và thuộc

các loại máy móc thiết bị

- Chỉ có 2 bên tham gia trực tiếp vào giao dịch: Người cho thuê và người

thuê

- Vốn tài trợ hoàn toàn do người cho thuê đảm nhiệm

- Người cho thuê có thể mua lại thiết bị khi chúng bị lạc hậu

Phương thức tài trợ này có sự tham gia của 2 bên được thực hiện như sau:

Sơ đồ 1: Cho thuê tài chính có sự tham gia của hai bên

(1) Người cho thuê và người đi thuê ký hợp đồng thuê

(2a) Người cho thuê lập thủ tục chuyển giao quyền sử dụng cho người đi

thuê

(2b) Người cho thuê giao tài sản cho người đi thuê

Người cho thuê

Người đi thuê

(3) Theo định kỳ người đi thuê thanh toán tiền thuê cho người cho thuê

Ngoài những đặc điểm chung của phương thức cho thuê, loại hợp đồng này

còn có những đặc điểm chính như sau:

Ngoài những đặc điểm chung của phương thức cho thuê, loại hợp đồng này

còn có những đặc điểm chính như sau:

1 Sử dụng các loại máy móc, thiết bị

của chính họ để cho thuê

1 Thuê máy móc, thiết bị từ người có tài sản đó

2 Đảm nhiệm toàn bộ vốn tài trợ 2 Ký kết với nhà cung cấp 1 phụ kiện

4 Nhận các khoảng tiền thuê những

khoản tiền dịch vụ thu hợp đồng phụ

4 Bán lại thiết bị khu chúng bị lạc hậu

và nhận thuê thiết bị mới

5 Nhận lại tài sản đã lỗi thời và cung

cấp thiết bị thay thế

1.2.2 Cho thuê tài chính có sự tham gia của ba bên:

Theo hình thức này, người thuê sẽ thoả thuận với nhà cung ứng về các điều

khoản mua tài sản mình có nhu cầu và sau đó người cho thuê sẽ tiến hành mua tài

sản để cho người cho thuê thuê Quy trình tài trợ có sự tham gia của ba bên, bao

gồm: Người cho thuê, người đi thuê và người cung cấp

Sơ đồ 3: Tài trợ cho thuê tài chính có sự tham gia của ba bên:

2c 2a 1b 1a 2d 3

Người cho thuê ( Lessor)

1c

1a Người cho thuê và người đi thuê ký hợp đồng thuê tài sản

1b Người cho thuê và người cung cấp ký hợp đồng mua tài sản

1c Người cung cấp và người đi thuê ký hợp đồng bảo hành bảo dưỡng 9có

thể người cho thuê ký với người cung cấp về việc bảo hành và bảo dưỡng cho

người đi thuê)

2a Người cung cấp lập thủ tục chuyển giao quyền sở hữu cho người cho

thuê

2b Người cung cấp chuyển giao tài sản cho người đi thuê

2c Người cho thuê thanh toán tiền mua tài sản

2d Người cho thuê lập thủ tục chuyển giao quyền sử dụng cho người đi

thuê

3 Theo định kỳ người đi thuê thanh toán tiền thuê cho người cho thuê

*Ưu điểm

- Người cho thuê không phải mua tài sản trước và như vậy sẽ làm cho vòng

quay của vốn nhanh hơn vì không phải dự trữ hàng tồn kho

- Người cho thuê có thể trút bỏ gánh nặng về tình trạng hoạt động của tài

sản

- Hạn chế được rủi ro liên quan đến việc từ chối nhận hàng của người đi

thuê, vì do có sự nhầm lẫn về mặt kỹ thuật

* Các phương thức tài trợ cho thuê tài chính đặc biệt

1.2.3 Tái cho thuê (lease back):

Sơ đồ 3: Tái cho thuê

Người đi thuê ( Lessee)

Người cho thuê ( NH hoặc

Người đi thuê ( doanh nghiệp)

1b

1a) Người cho thuê (ngân hàng hoặc công ty tài chính) ký hợp đồng mua tài

sản của doanh nghiệp)

1b) Người cho thuê và người đi thuê ký hợp đồng thuê

2a) Doanh nghiệp lập thủ tục chuyển giao quyền sở hữu cho ngân hàng

2b) Ngân hàng lập thủ tục chuyển giao quyền sử dụng cho doanh nghiệp

được phép sử dụng tài sản

2c) Ngân hàng trả tiền mua tài sản cho doanh nghiệp là biện pháp giải

quyết nợ quá hạn thì khoản thanh toán này được thu hồi khoản nợ quá hạn

3 Theo định kỳ doanh nghiệp thanh toán tiền thuê cho ngân hàng

1.2.4 Hợp đồng cho thuê thực hiện kết (Syndicate Leases):

Hợp đồng cho thuê liên kết là loại hợp đồng gồm nhiều bên tài trợ cho một

người thuê

Sơ đồ 4: Hợp đồng cho thuê liên kết

1 Có thể là sự liên kết giữa các định 1 Là một doanh nghiệp nhận tài sản

Các định

chế tài

chính Các nhà

Người thuê

giữa công ty mẹ và các chi nhánh

2 Các loại tài sản dùng trong giao dịch

thường là những loại có giá trị cao

2 Thực hiện các nghĩa vụ trả tiền thuê, bảo quản tài sản, chịu rủi ro, mua bảo hiểm như trong phương thức cho thuê

3 Các công ty con chuyên doanh cho

thuê có trình độ chuyên môn cao,

chuyên sâu trong từng lĩnh vực công

nghệ hay loại thiết bị cụ thể

4 Các đặc điểm khác tương tự phương

thức cho thuể

1.2.5 Hợp đồng cho thuê bắc cầu:

Sơ đồ 5: Thoả thuận cho thuê bắc cầu:

1 Cấp tín dụng trung và 1 Sở hữu tài sản cho 1 Trả tiền thuê tài sản

Người cho vay

Tiền thuê

Người thuê

dài hạn cho người cho

thuê

thuê và nhận được sự miễn giảm thuế

cho người cho thuê

2 Nhận tiền trả nợ vay

bằng tiền thuê do người

thuê trả theo yêu cầu của

người cho thuê

2 Mượn đối ứng bằng phần lớn giá trị tài sản và bảo đảm khoản nợ vay bằng cả tài sản cùng với các khoản tiền cho thuê tài sản đó

2 Ngoài ra không có sự khác biệt so với một giao dịch cho thuê điển hình

3 Khoản cho vay được

bảo đảm bằng tài sản và

tiền thuê

3 Trả nợ bằng tiền thuê tài sản Phần tiền thuê vượt số tiền vay được giữ lại

Hình thức cho thuê này thường được sử dụng trong những giao dịch cho

thuê đòi hỏi một lượng vốn đầu tư lớn, chẳng hạn cho thuê một máy bay thương

mại hay một tàu chở hàng hoặc 1 tổ hợp chuyên ngành lớn v.v

1.2.6 Cho thuê giáp lưng (Under lease):

Cho thuê giáp lưng là phương thức mà trong đó, thông qua sự đồng ý của

người cho thuê, người đi thuê thứ nhất cho người đi thuê thứ hai thuê lại tài sản

Người cho thuê

Người đi thuê

I

Người đi thuê

II

1a) Người cho thuê và 1 người đi thuê I ký hợp đồng thuê mua

1b) Người đi thuê thứ I và người đi thuê thứ II ký hợp đồng thuê mua

2 Người cho thuê chuyển giao tài sản cho người đi thuê thứ II

3a) Người đi thuê thứ II trả tiền thuê cho người thuê thứ I

3b) Người đi thuê thứ I trả tiền thuê cho người thuê

1.3 Lợi ích của hoạt động cho thuê tài chính:

1.3.1 Lợi ích đối với nền kinh tế:

a Cho thuê tài chính góp phần thu hút vốn đầu tư cho nền kinh tế:

- Khuyến khích các thành phần kinh tế cá nhân và các tổ chức tài chính đầu

tư vốn để kinh doanh cho nên hoạt động cho thuê tài chính đã thu hút được những

nguồn vốn trong nội bộ nền kinh tế

Mặt khác, cho thuê tài chính còn góp phần giúp các quốc gia thu hút các

nguồn vốn quốc tế thông qua các loại máy móc thiết bị cho thuê mà quốc gia đó

nhận được

Đối với các quốc gia đang phát triển, cho thuê tài chính góp phần thu hút

vốn quốc tế giúp cho các doanh nghiệp hiện đại hoá sản xuất gia tăng công suất,

tạo điều kiện cho nền kinh tế phát triển

b Cho thuê tài chính góp phần thúc đẩy đổi mới công nghệ thiết bị, cải

tiến khoa học kỹ thuật

Thông qua hoạt động cho thuê tài chính, các loại máy móc thiết bị các trình

độ tiên tiến được đưa vào các doanh nghiệp góp phần nâng cao trình độ công

nghệ của nền sản xuất trong những điều kiện khó khăn về vốn đầu tư

Đối với nền kinh tế phát triển như Mỹ, Nhật Bản, Pháp cho thuê tài chính

vẫn phát huy tác dụng cập nhật hoá công nghệ hiện đại cho nền kinh tế

Đối với các quốc gia đang phát triển thì nếu có những biện pháp đúng đắn,

đồng bộ và toàn diện thì tác dụng của nó còn mạnh mẽ hơn nhiều Nhất là trong

thời đại bùng nổ công nghệ hiện nay, việc đầu tư công nghệ phải kịp thời nhanh

chóng Nếu có chính sách đúng đắn, hoạt động cho thuê tài chính có thể đáp ứng

được nhu cầu đổi mới công nghệ nhanh chóng

1.3.2 Lợi ích đối với người cho thuê:

a Cho thuê tài chính là hình thức tài trợ có tính an toàn cao

Do quyền sở hữu tài sản cho thuê vẫn thuộc người cho thuê nên họ có

quyền kiểm tra, giám sát việc sử dụng tài sản Nếu có những biểu hiện đe doạ sự

an toàn của giao dịch cho thuê đó, người cho thuê có thể thu hồi tài sản ngay lập

tức, tức còn trong các hình thức cho vay bằng tiền khác rất khó thực hiện được

biện pháp này

Thêm vào đó, khi tiến hành tài trợ bằng hình thức này sẽ đảm bảo rằng

khoản tiền tài trợ sử dụng đúng mục đích mà người tài trợ yêu cầu, nhờ vậy, đảm

bảo khả năng trả nợ của người vay

Do đây là hình thức tài trợ không phải trực tiếp bằng tiền mà là bằng tài sản

hiện vật nên hạn chế được ảnh hưởng của lạm phát

Cuối cùng, hình thức tài trợ này giúp người cho thuê không bị khó khăn về

khả năng thanh toán do tiền thuê và vốn được thu hồi dựa trên kết quả hoạt động

sản xuất kinh doanh của tài sản

b Cho thuê tài chính giúp người cho thuê linh hoạt trong kinh doanh

Trong thời gian diễn ra giao dịch cho thuê tài chính, vốn tài trợ được thu

hồi dần cho phép người cho thuê tái đầu tư chúng vào hoạt động kinh doanh sinh

lợi và giữ vững nhịp độ hoạt động

Người cho thuê có thể nâng cao hiệu quả kinh doanh do có thể tập trung

vào lĩnh vực hẹp nên có điều kiện đầu tư theo chiều sâu về cả hình thức kinh tế kỹ

thuật và nghiệp vụ tín dụng

Tuy nhiên, hoạt động cho thuê tài chính cũng còn nhiều bất lợi đối với

người cho thuê nhất là khi môi trường kinh tế, vĩ mô không thuận lợi chẳng hạn

tại các quốc gia không có quy định rõ ràng về quyền sở hữu hay không có thị

trường mua bán máy móc, thiết bị cũ thì nguy cơ bị quốc hữu hoá, đọng vốn,

hoặc bị lỗ trong kinh doanh là đều rất dễ xảy ra

1.3.3 Lợi ích đối với người đi thuê:

- Người cho thuê không phải bỏ tiền ra ngay một lúc để mua sắm tài sản cố

định nhưng vẫn có tài sản để sử dụng

- Nhanh chóng đổi mới công nghệ do tài sản thuê được khấu hao nhanh,

- Giúp doanh nghiệp có thể hoãn thuế thu nhập doanh nghiệp

- Thuê tài chính có khả năng tài trợ cho doanh nghiệp không đủ điều kiện

vay vốn ngân hàng

- Thuê tài chính có khả năng thu hút nguồn vốn lớn từ bên ngoài thông qua

việc vay vốn và nhập khẩu máy móc thiết bị việc thu hút vốn từ bên ngoài của

công ty cho thuê tài chính bằng cách: vay vốn trực tiếp từ các tổ chức nước ngoài

và nhập máy móc thiết bị bằng hình thức trả chậm

- Tiền thuê được tính linh hoạt hơn so với vay ngân hàng

CHƯƠNG II

THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG CHO THUÊ TÀI CHÍNH TẠI CÔNG TY CHO

THUÊ TÀI CHÍNH NGÂN HÀNG ĐẦU TƯ & PHÁT TRIỂN VIỆT NAM

2.1 Công ty cho thuê tài chính được thực hiện các nghiệp vụ sau:

 Cho thuê tài chính:

+ Cho thuê tài chính dưới hình thức được Pháp luật cho phép đối với các tài sản

là máy móc, thiết bị và các động sản khác cho các doanh nghiệp thuộc mọi thành

phần kinh tế được thành lập và hoạt động theo quy định của pháp luật

+ Liên kết với các công ty cho thuê tài chính, các tổ chức tài chính, Ngân hàng

hoặc các tổ chức kinh tế khác trong và ngoài nước để đồng cho thuê theo quy

định của pháp luật

 Các hoạt động khác:

+ Hùn vốn, liên doanh hoặc mua cổ phần của các doanh nghiệp, tổ chức tín dụng

trong và ngoài nước theo quy định của Ngân hàng Đầu tư và phát triển Việt Nam

về việc quản lý nguồn vốn góp của các doanh nghiệp thành viên hạch toán độc

lập thuộc Ngân hàng Đầu tư và phát triển Việt Nam Việc hùn vốn, liên doanh

hoặc mua cổ phiếu nói trên phải tuân thủ theo các quy định của Pháp luật

+ Tư vấn, nhận bảo lãnh cho khách hàng về những dịch vụ có liên quan đến

nghiệp vụ cho thuê tài chính

+ Mua, nhập khẩu trực tiếp tài sản thuê theo yêu cầu tài sản của bên thuê, tái xuất

tài sản thuê trong trường hợp thu hồi tài sản thuê khi hợp đồng thuê chấm dứt

trước hạn Việc nhập hoặc tái xuất tài sản thuê trực tiếp nói trên được thực hiện

khi cơ quan chức năng của Chính phủ cho phép

+ Đầu tư, sửa chữa, cải tạo, nâng cấp các tài sản thế chấp, cầm cố đã chuyển

thành tài sản do Công ty quản lý để sử dụng hoặc kinh doanh theo các quy định

của Pháp luật

+ Thực hiện các nghiệp vụ khác khi được Tổng giám đốc Ngân hàng Đầu tư và

phát triển Việt Nam uỷ quyền và được các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền cho

phép

2.2 Thực trạng hoạt động Công ty cho thuê tài chính Ngân hàng Đầu tư và

phát triển Việt Nam:

2.2.1.Qui trình cho thuê tài chính tại Công ty:

Phòng kinh doanh xây dựng chính sách tiếp thị và phương pháp tiếp cận

với khách hàng thông qua việc thu thập thông tin về khách hàng, phân loại khách

hàng theo loại hình doanh nghiệp, cử cán bộ tiếp xúc với khách hàng và giới thiệu

về nghiệp vụ cho thuê tài chính với nhưng thuận lợi của nó

 Hướng dẫn khách hàng về điều kiện tín dụng và lập hồ sơ thuê tài chính

Khi khách hàng có đề nghị cho thuê tài chính, phòng kinh doanh có trách nhiệm

trực tiếp hướng dẫn khách hàng, giải thích rõ ràng, đầy đủ điều kiện, tín dụng, thủ

tục, hồ sơ xin thuê tài chính Nội dung hướng dẫn bao gồm:

- Về điều kiện, thủ tục cho thuê tài chính

- Về lập hồ sơ cho thuê tài chính

- Trong quá trình hướng dẫn khách hàng nếu khách hàng có yêu cầu những

vấn đề cụ thể như lãi suất, thời hạn thuê, cán bộ phòng kinh doanh xin ý kiến chỉ

đạo cấp trên của Ban lãnh đạo trước khi trả lời chính thức khách hàng

Chú ý: Hồ sơ thuê tài chính phải do chính khách hàng lập, cán bộ phòng kinh

doanh không được làm thay

 Thẩm định hồ sơ khách hàng:

Khi nhận được hồ sơ xin thuê tài chính của khách hàng gửi cho công ty,

cán bộ phòng kinh doanh sẽ kiểm tra hồ sơ yêu cầu khách hàng cung cấp những

tài liệu còn thiếu và tiến hành thẩm định hồ sơ

Thông thường hồ sơ thuê tài chính gồm có:

- Giấy tờ chứng nhận về tư cách pháp nhân

+ Đối với cá nhân: Quyết định thành lập, giấy phép hoạt động, giấy chứng

nhận đăng ký kinh doanh, chứng chỉ hành nghề (nếu có), quyết định bổ nhiệm

Giám đóc, Kế toán trưởng v.v

+ Đối với khách hàng đang có quan hệ thuê tài chính đối với công ty phải

đố chiếu, kiểm tra tài liệu có liên quan đến tư cách pháp nhân của khách hàng về

thời hạn hiệu lực, nghành nghề kinh doanh để bổ xung các tài liệu còn thiếu

- Đơn đề nghị xin thuê tài chính

- Phương án sản xuất kinh doanh đối với dự án thuê:

+ Bên thuê cần phải giải trình rõ dự định, mục đích, các điều kiện, để thực

hiện phương án, kế hoạch sử dụng tài sản thuê, tính toán hiệu quả kinh tế của tài

sản thuê, nguồn trả nợ và kế hoạch trả nợ

+ Các văn bản được cấp có thẩm quyền phê duyệt theo điều lệ quản lý đầu

tư và xây dựng có liên quan đến việc đầu tư tài sản thuê như: quyết định phê

duyệt dự án, quyết định phê duyệt tổng mức đầu tư, quyết định phê duyệt dợ án

dự toán đầu tư, quyết định phê duyệt kết quả đấu thầu

- Báo cáo tài chính trong hai năm gần nhất

- Các biện pháp bảo đảm an toàn cho tài sản thuê (bảo lãnh, thế chấp, tham

gia góp vốn)

- Các giấy tờ khác có liên quan

 Điều tra, thu thập các thông tin về khách hàng thuê và dự án thuê tài

chính :

Để quyết định đồng ý hay từ chối cho thuê, cán bộ phòng kinh doanh phải

điều tra, thu thập và phân tích các nguồn thông tin về khách hàng bao gồm: thông

tin do khách hàng cung cấp và thông tin do cán bộ công ty tự điều tra từ các

nguồn thông tin ở các cơ quan có liên quan và thị trường

Các phương pháp thu thập thông tin:

- Phỏng vấn người thuê tài chính

- Những thông tin từ các Ngân hàng có quan hệ thanh toán tiền gửi, tín

- Những thông tin do khách hàng cung cấp từ hố sơ vay vốn và sổ sách kế

toán, báo cáo tài chính của bên thuê

- Các thông tin từ các tổ chức có liên quan và thông tin từ thị trường

- Điều tra thực tế tại nơi sản xuất kinh doanh của người đi thuê

Phỏng vấn dự án thuê tài chính , đề xuất các vấn đề càn bổ xung để hoàn

thiện dự án thuê tài chính

 Quyết định cho thuê:

Sau khi thẩm định dự án thuê và tiến hành điều tra thu thập thông tin tìm

hiểu khách hàng thuê theo qui định, cán bộ phòng kinh doanh lập báo cáo thẩm

định nêu rõ ý kiến của mình về dự án báo cáo cho Trưởng phòng Trưởng phòng

kinh doanh sau khi kiểm tra hồ sơ và báo cáo thẩm định trình Ban lãnh đạo công

ty xem xét quyết định cho thuê hay từ chối, hay có ý kiến khác để làm căn cứ trả

lời doanh nghiệp xin thuê

Giám đốc hay Phó Giám đốc được uỷ quyền là người là người có thẩm

quyền quyết định cho thuê hay từ chối cho thuê trên cơ sở tờ trình của phòng kinh

doanh

Những trường hợp vượt mức giải quyết cho thuê với một khách hàng phải

trình Tổng Giám đốc Ngân hàng Đầu tư và phát triển Việt Nam phương án giải

quyết để Tổng Giám đốc xem xét quyết định

 Ký kết hợp đồng cho thuê tài chính và tiến hành các thủ tục để thực hiện

hợp đồng:

Cán bộ phòng kinh doanh căn cứ mẫu hợp đồng theo qui định của Ngân

hàng Nhà nước để soạn thảo hợp đồng cho thuê tài chính và thực hiện đầy đủ các

thủ tục để hợp đồng có hiệu lực

 Thanh toán tiền mua tài sản dùng để cho thuê tài chính:

Sau khi Ban lãnh đạo đã duyệt cho thuê, ký hợp đông thuê tài chính với

bên thuêvà ky hợp đồng mua bán với bên cung ứng tài sản theo biên bản thoả

thuận giữa bên thuê và bên cung ứng, phòng kinh doanh lập tờ trình đề nghị thanh

toán căn cứ vào hợp đồng cho thuê tài chính và hợp đồng cung cấp thiết bị

Phòng kế toán có trách nhiệm kiểm tra tính pháp lý của hồ sơ tài sản thuê

tài chính và thanh toán cho bên cung ứng theo tiến độ thanh toán ghi trên hợp

đồng kinh tế sau khi kiêmt tra hồ sơ đầy đủ hợp lệ

Hồ sơ gốc về thuê tài chính phòng kinh doanh bàn giao cho phòng quản lý

hành chính theo dõi Sau khi công ty thu hồi hết phí thuê (bao gồm cả gốc và lãi)

công ty tiến hành thanh lý hợp đồng cho thuê tài chính

Cán bộ phòng kinh doanh phải lưu giữ đầy đủ một bộ hồ sơ thuê tài chính

và các văn bản bổ sung trong suốt quá trình thu nợ, gia hạn nợ cho đến khi khách

hàng trả hết nợ

 Giao tài sản cho bên thuê:

Khi hợp đồng mua bán được thực hiện, công ty tiến hành nghiệm thu và

bàn giao tài sản thuê cho bên thuê với sự tham gia của Đại diện Ban Giám đốc,

Đại diện phòng kinh doanh, đại diện phàng Kế toán - Hành chính

Khi tiến hành nghiệm thu giao tài sản phải có biên bản nghiệm thu bàn giao

với các nội dung chủ yếu: chi tiết các bộ phận của tài sản theo danh mục, chất

lượng tài sản, tình trạng hoạt động của tài sản v.v

 Quản lý tài sản thuê trong quá trình cho thuê:

Tài sản thuê phải được thường xuyên theo dõi, kiểm tra trong thời hạn

thuê Cán bộ tín dụng có trách nhiệm kiểm tra theo dõi tài sản thuê Ít nhât trong

6 tháng cán bộ tín dụng phải trực tiếp kiểm tra tài sản thuê một lần Trường hợp

tài sản đặt ở xa, chi phái đi lại tốn kém, cán bộ tín dụng phải có tờ trình Ban lãnh

đạo để ký hợp đồng hợp tác với chi nhánh, đề nghị Chi nhánh Ngân hàng Đầu tư

và phát triển kiểm tra, theo dõi tài sản thuê

Cùng với công tác kiểm tra theo dõi tài sản thuê, cán bộ tín dụng còn phải

thường xuyên theo dõi tình hình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, tình hình

công nợ, khả năng trả nợ

Trong quá trình kiểm tra, nếu phát hiện bên thuê vi phạm hợp đồng cho

thuê tài chính, cán bộ tín dụng phải báo cáo ngay Ban lãnh đạo để giải quyết

Phòng kinh doanh chịu trách nhiệm đôn đốc khách hàng thuê thanh toán

tiền thuê( gốc và lãi ) đúng thời hạn thoả thuận trong hợp đồng cho thuê tài chính

Trường hợp bên thuê vì lý do khách quan dẫn đến tình hình sản xuất kinh

doanh gặp khó khăn, việc trả tiền thuê gặp khó khăn Nếu doanh nghiệp có văn

bản đề nghị cho gia hạn nợ, điều chỉnh kỳ hạn thuê, hoặc xin giảm phí thuê Khi

đó, cán bộ tín dụng trình ban giám đốc để giải quyết Nguyên tắc gia hạn thời hạn

thuê không quá một nửa thời hạn thuê ban đầu Khách hàng phải có phương án trả

nợ trong thời gian gia hạn khả thi

Nếu có khoản nợ không có đơn đề nghị gia hạn nợ của khách hàng và

không được công ty chấp thuận gia hạn nợ đã quá hạn trả, công ty phải tiến hàng

chuyển nợ quá hạn và áp dụng các biện pháp kiên quyết để thu hồi nợ gốc và phí

thuê Cán bộ tín dụng có trách nhiệm lên phương án thu hồi, thanh lý tài sản thuê

và các phương án khác để đề nghị bên thuê hoàn trả nợ trong thời gian trả nợ

ngắn nhất

 Xử lý rủi ro:

Trong thời hạn thuê, nếu bên thuê gặp rủi ro trong sản xuất kinh doanh hay

rủi ro xảy ra trực tiếp với tài sản thuê, theo hợp đồng cho thuê tài chính bên thuê

sẽ có phương án khắc phục rủi ro ngay lập tức, cán bộ tín dụng trình ban lãnh đạo

để xử lý:

- Xây dựng phương án giúp bên thuê khắc phục khó khăn, nhanh chóng ổn

định tình hình sản xuất kinh doanh

- Thu hồi tài sản thuê, tổ chức thanh lý tài sản thuê

- Đề nghị cơ quan bảo hiểm thanh toán tiền bảo hiểm

- Đề nghị bên bảo lãnh cho bên thuê thực hiện trách nhiệm bảo lãnh

- Các biện pháp khác

 Thanh lý hợp đồng:

Sau khi bên thuê hoàn tất các nghĩa vụ quy định trong hợp đồng cho thuê

tài chính, cán bộ tín dụng lập biên bản thanh lý hợp đồng cho thuê tài chính(

CTTC), trình ban lãnh đạo công ty làm thủ tục thanh lý với bên thuê

Trường hợp bên thuê không nhận lại tài sản thuê, cán bộ tín dụng phải lập

phương án xử lý tài sản thuê theo nguyên tắc bảo đảm tính hiệu qủa

2.2.2 Thực trạng hoạt động của Công ty cho thuê tài chính – Ngân hàng Đầu

tư và Phát triển Việt Nam

Tuy có quyết định thành lập từ tháng 9/1998 nhưng đến tháng 12/1998

công ty mới chính thức khai trương hoạt động Đây cũng chính là khoảng thời

gian nền kinh tế nước ta đang có những dấu hiệu của sự giảm phát Điều này cũng

hạn chế rất nhiều đến hoạt động đầu tư mở rộng sản xuất kinh doanh của các

doanh nghiệp trong nền kinh tế

Nhưng do đặc thù của công ty là một trong những công ty con của Ngân

hàng Đầu tư và phát triển Việt Nam( Ngân hàng ĐT&PTVN) - một trong những

ngân hàng thương mại lớn nhất Việt Nam nên công ty tạo lập được nhiều ưu thế

trong quá trình hoạt động Công ty luôn kết hợp chặt chẽ với hệ thống chi nhánh

của Ngân hàng ĐT&PTVN triển khai các hoạt động tiếp thị để tìm kiếm khách

hàng Thêm vào đó, công ty luôn nhận được sự chỉ đạo trực tiếp, thưỡng xuyên

của Hội đồng quản trị, Ban lãnh đạo Ngân hàng ĐT&PTVN, cùng với sự cố

gắng, nỗ lực của tất cả các thành viên trong công ty, qua hơn hai năm hoạt động

công ty đã đạt được những kết quả ban đầu đáng khích lệ, tạo điều kiện thực sự

quan trọng cho hoạt động kinh doanh những năm tiếp theo

Kết quả hoạt động của công ty trong 2 năm qua( 1999- 2000) như sau:

Bảng kết quả hoạt động của công ty (1999- 2000)

STT Các chỉ tiêu chính Kết quả thực hiện