Bài 48 : HIỆN TƯỢNG TÁN SẮC ÁNH SÁNG ppt

2 / Học sinh : Ôn lại các kiến thức về lăng kính sự truyền của tia sáng qua lăng kính, công thức lăng kính... Thí nghiệm về sự tán sắc ánh sáng Chiếu vào khe F chùm ánh sáng trắng.. Ch

Tiết 61 :

Bài 48 : HIỆN TƯỢNG TÁN SẮC ÁNH SÁNG

I / MỤC TIÊU :

 Mô tả và giải thích được hiện tượng tán sắc ánh sáng

 Nắm vững khái niệm ánh sáng trắng, ánh sáng đơn sắc

II / CHUẨN BỊ :

1 / Giáo viên :

- Cố gắng thực hiện TN chứng minh về hiện tượng tán sắc ánh sáng

- Vẽ trên giấy khổ lớn Hình 48.1 và 48.2 SGK

- Nếu có điều kiện, thì chuẩn bị để thực hiện thí nghiệm ở Hình 48.3 SGK

2 / Học sinh :

Ôn lại các kiến thức về lăng kính (sự truyền của tia sáng qua lăng kính, công thức lăng kính)

III / GỢI Ý VỀ TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY - HỌC :

Hoạt động của học sinh Hoạt động của giáo viên

Hoạt động 1 :

HS : Quan sát thí nghiệm 48.1

HS : Bị lệch về phía đáy lăng kính

HS : Bị lệch về phía đáy lăng kính

HS : Bị tách ra thành nhiều chùm tia

HS : Đỏ cam vàng lục lam chàm tím

HS : Nêu định nghĩa

HS : Nêu định nghĩa

Hoạt động 2 :

GV : Hướng dẫn học sinh bố trí thí

nghiệm như hình vẽ 48.1

GV : Quan sát phương của chùm tia sáng đi trong lăng kính ?

GV : Quan sát phương của chùm tia sáng ló ra lăng kính ?

GV : Quan sát số lượng chùm tia

sáng ló ra lăng kính ?

GV : Hãy liệt kê màu của những

chùm sáng mà Em quan sát được ?

GV : Hiện tượng tán sắc ánh sáng là

gì ?

GV : Quang phổ của ánh sáng trắng

là gì ?

GV : Hướng dẫn học sinh bố trí thí

HS : Quan sát thí nghiệm 48.2

HS : Bị lệch về phía đáy lăng kính

HS : Giữ nguyên màu

HS : Không bị tán sắc

HS : Khác nhau

HS : Nêu định nghĩa

Hoạt động 3 :

HS : Quan sát thí nghiệm 48.3

HS : Nêu định nghĩa

Hoạt động 4 :

HS : D = (n – 1)A

HS : D phụ thuộc vào n

nghiệm như hình vẽ 48.2

GV : Quan sát phương của chùm tia sáng đi qua lăng kính ?

GV : Quan sát màu của chùm tia sáng đi qua lăng kính ?

GV : Quan sát góc lệch của các

chùm tia sáng có màu khác nhau ?

GV : Ánh sáng đơn sắc là gì ?

GV : Hướng dẫn học sinh bố trí thí

nghiệm như hình vẽ 48.3

GV : Ánh sáng trắng là gì ?

GV : Viết công thức xác định góc

lệch của chùm tia sáng khi đi qua lăng kính khi góc chiết quang A nhỏ?

GV : Ánh sáng trắng là gì ?

GV : Chiết suất của thủy tinh có đặc

điểm gì đối với ánh sáng đơn sắc có

HS : n càng lớn thì D càng lớn

HS : Nêu định nghĩa

HS : Có các giá trị khác nhau

HS : Bị lệch các góc khác nhau do

đó trở thành tách rời nhau

Hoạt động 5 :

HS : Xem SGK trang 232

HS : Xem SGK trang 247

màu khác nhau ?

GV : Các chùm ánh sáng đơn sắc có

màu khác nhau trong chùm ánh trắng, sau khi khúc xạ qua lăng kính

có đặc điểm gì ?

GV : Giới thiệu máy quang phổ

GV : Giới thiệu hiện tượng cầu

vòng

IV / NỘI DUNG :

1 Thí nghiệm về sự tán sắc ánh sáng

Chiếu vào khe F chùm ánh sáng trắng

Chùm ánh sáng trắng không những bị lệch về phía đáy lăng kính mà còn bị tách ra thành nhiều chùm ánh sáng có màu khác nhau : đỏ, da cam, vàng,

xanh (lục), lam, chàm, tím Chùm ánh sáng màu đỏ bị lệch ít nhất, chùm màu tím bị lệch nhiều nhất

Hiện tượng này gọi là sự tán sắc ánh sáng Dải màu thu được gọi là quang phổ của ánh sáng trắng

2 Ánh sáng trắng và ánh sáng đơn sắc

Ánh sáng đơn sắc là ánh sáng không bị tán sắc khi đi qua lăng kính

Ánh sáng trắng là hỗn hợp của nhiều ánh sáng đơn sắc, có màu biến thiên liên tục, từ màu đỏ đến màu tím

3 Giải thích sự tán sắc ánh sáng

- Ánh sáng trắng là hỗn hợp của nhiều ánh sáng đơn sắc, có màu biến thiên liên tục, từ màu đỏ đến màu tím

- Chiết suất của thủy tinh có giá trị khác nhau đối với ánh sáng đơn sắc có màu khác nhau; chiết suất đối với ánh sáng tím có giá trị lớn nhất

Vì vậy, các chùm sáng đơn sắc có màu khác nhau trong chùm ánh sáng trắng, sau khi khúc xạ qua lăng kính, bị lệch các góc khác nhau, sẽ trở thành tách rời nhau ra Kết qua là, chùm sáng ló ra khỏi lăng kính bị xòe rộng ra thành nhiều chùm đơn sắc, tạo thành quang phổ của ánh sáng trắng

4 Ứng dụng sự tán sắc ánh sáng

Máy quang phổ, cầu vòng

V / CỦNG CỐ VÀ DẶN DÒ :

Trả lời câu hỏi 1, 2, 3, 4, 5

Xem bài 49 + 50