Khi một người đẩy chiếc xe theo hướng của lực như hình vẽ khi đó độ lớn vận tốc sẽ tăng theo hướng nào?. HS : Vận tốc sẽ tăng theo hướng của lực tác dụng.. GV : Như vậy khi lực tác động
Trang 1Bài 14
ĐỊNH LUẬT II NEWTON ( NIUTƠN )
I MỤC TIÊU
- Học sinh cần hiểu rõ mối quan hệ giữa các đại lượng gia tốc, lực, khối lượng thể hiệân trong định luậât II Niutơn
- Biết vận dụng định luật II Niutơn và nuyên lý độc lập của tác dụng để giải các bài tập đơn giản
II CHUẨN BỊ
- Mặt phẳng ngang ; Xe lăn ; Quả cân
III TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
1) Kiểm tra bài cũ :
Câu 1 : Trình bày các yếu tố củqa một vectơ ?
Câu 2 : Phát biểu quy tắc hợp lực ?
Câu 3 : Phép phân tích lực ?
2) Giới thiệu bài mới :
Trang 2Phần làm việc của giáo viên Phần ghi chép của học sinh
I ĐỊNH LUẬT II NEWTON
GV : Các em quan sát hình 2.13a trang 57
Khi một người đẩy chiếc xe theo hướng của
lực như hình vẽ khi đó độ lớn vận tốc sẽ
tăng theo hướng nào ?
HS : Vận tốc sẽ tăng theo hướng của lực tác
dụng
GV : Như vậy khi lực tác động lên vật, làm
vận tốc vật thay đổi, vận tôc vật thay đổi có
nghĩa đã thu được một đại lượng gì ?
HS : Vật đã thu được gia tốc
GV Khi ta tăng lực đẩy thì hiện tượng gì
xảy ra ?
HS : Xe chuyển động càng nhanh
GV : Nghĩa là vận tốc và gia tốc của xe
biến đổi như thế nào ?
HS : Nghĩa là xe có sự thay đổi vận tốc
nhiều hay nói đúng hơn xe thu được gia tốc
I ĐỊNH LUẬT II NEWTON
Gia tốc của một vật luôn cùng chiều với lực tác dụng lên vật Độ lớn của gia tốc tỉ lệ thuận với lực tác dung lên vật
và tỉ lệ nghịch với khối lượng của nó
m
F a
Hay : F
= m.a
Trang 3càng lớn
GV : Qua thí dụ này các em cho biết gia tốc
và lực tác dụng như thế nào ?
HS : Gia tốc tỉ lệ thuận với lực
GV : Khi người vẫn đẩy với một lực như
trước, nhưng với khối lượng xe lớn hơn ,
khi đó xe sẽ tăng tốc như thế nào ?
HS : Xe tăng tốc nhỏ hơn, nghĩa là gia tốc
vật thu được tỷ lệ nghịch với khối lượng
vật
GV kết luận :
m a
F a
1
~
~
GV : Giảng giải định luật II Newton :
m
F
a
II CÁC ĐẶC TRƯNG CỦA LỰC
Xét một lực tác dụng lên vật ( đẩy vật) làm
II CÁC ĐẶC TRƯNG CỦA LỰC
1) Các đặc trưng của lực :
- Điểm đặt : Tại vị trí mà lực đặt lên vật
- Phương : Trùng với phương của gia tốc
- Chiều : Trùng với chiều của
Trang 4vật thu gia tốc a
GV : Các em cho biết điểm đặt của lực như
thế nào ?
HS : Tại vị trí mà lực đặt lên vật
GV : Phương chiều của lực ?
HS : Phương chiều của lực trùng với
phương chiều của gia tốc
GV : Xét về mặt độ lớn, theo định luật II
Newton ta có :
m
F
a F = m.a
( Gọi học sinh lên biến đổi )
GV : Trình bày đơn vị của lực : Newton
(N)
III KHỐI LƯỢNG VÀ QUÁN TÍNH
GV : Cùng một lực tác dụng lên hai vật có
khối lượng m1 và m2 khi đó gia tốc của hai
vật biến đổi như thế nào ?
gia tốc
- Độ lớn : F = m.a
2) Đơn vị :
Trong công thức F = ma, nếu
m = 1 (kg), a = 1 (m/s2) thì F =
1 (kgm/s2), trong hệ SI có tên gọi là Newton, ký hiệu N
Vậy : Newton là lực truyền cho vật có khối lượng 1 (kg) một gia tốc 1 (m/s2)
Trang 5HS : Thưa thầy a1 >a2
GV : Vật nào có xu hướng giử nguyên vận
tốc ?
HS : Vật 2 có xu hướng giữ nguyên vận tốc
đầu cao hơn
GV : Vật nào có mức quán tính cao hơn ?
HS : Vật 2 có mức quán tính cao hơn
GV : Khối lượng là đại lượng đặc trưng cho
mức quán tính của vật
IV NGUYÊN Ý ĐỘC LẬP CỦA TÁC
DỤNG :
Xét một chiếc cano chịu tác dụng bởi hai
lực như sau :
GV : Giả sử nếu như không có lực F2 chiều
cano sẽ như thế nào ?
HS : Cano sẽ thu gia tốc a1 và chuyển động
III KHỐI LƯỢNG VÀ QUÁN TÍNH
Khối lượng của vật là đại lượng đặc trưng cho mức quán tính của vật
IV NGUYÊN Ý ĐỘC LẬP
Trang 6theo chiều F1
GV : Tương tư như vậy nếu không có F2
chiếc cano sẽ chuyển động theo chiều F2
GV : dẫn đến nguyên lí độc lập của tác
dụng để từ đó nói rõ cho học sinh thấy rõ
hợp lực tác dụng lên chiếc cano thu gia tốc
a có cùng chiều với lực F
V ĐIỀU KIỆN CÂN BẰNG CỦA MỘT
CHẤT ĐIỂM
GV : Giả sử một vật chịu tác dụng bởi hai
lực F1 và F2 khi đó F F1 F2
Nếu như vật đứng yên khi đó gia tốc vật
có độ lớn bằng bao nhiêu ?
HS : gia tốc a = 0
GV : Khi đó lực F bằng bao nhiêu ?
HS : 0
F
GV : Đó là điều kiện cân bằng của một chất
điểm
CỦA TÁC DỤNG :
Gia tốc mà mỗi lực gây cho vật không phụ thuộc vào việc
có hay không có tác dụng của các lực khác
m
F
F F
a 1 2 n
Hay F1 F2 Fn m a
V ĐIỀU KIỆN CÂN BẰNG CỦA MỘT CHẤT ĐIỂM
Điều kiện cân bằng của một chất điểm là : Chất điểm đang đứng yên, và hợp lực của tất
cả các lực tác dụng lên nó bằng không
Trang 73) Cũng cố
1/ Phát biểu định luật II Newton ?
2/ Hệ lực cân bằng là gì ?
4) Dặn dò
- Trả lời câu hỏi : 1 ; 2 ; 3 ; 4 ; 5
- Làm bài tập 1 ; 2 ;3 ; 4 ; 5