Môn Mĩ Thuật ở tiểu học và giáo dục bảo vệ môi trường : - Giáo dục thẩm mĩ cho học sinh, tạo điều kiện cho các em tiếp xúc, làm quen và thưởng thức vẻ đẹp của thiên nhiên, của các tác p
Trang 1GIÁO DỤC BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG
TRONG MÔN MĨ THUẬT
CẤP TIỂU HỌC
PHÒNG GIÁO DỤC – ĐÀO TẠO
Trang 2M ỤC TIÍU , PHƯƠNG PHÁP, HÌNH THỨC
VÀ NGUYÊN TẮC DẠY - HỌC TÍCH HỢP GIÁO
DỤC BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG QUA MÔN MĨ THUẬT
Trang 3Môn Mĩ Thuật ở tiểu học và giáo dục bảo vệ môi
trường :
- Giáo dục thẩm mĩ cho học sinh, tạo điều kiện cho các
em tiếp xúc, làm quen và thưởng thức vẻ đẹp của thiên nhiên, của các tác phẩm mĩ thuật; biết cảm nhận và tập tạo ra cái đẹp, qua đó vận dụng những hiểu biết về cái đẹp vào cuộc sống sinh hoạt và học tập hằng ngày
- Cung cấp cho học sinh một lượng kiến thức cơ bản nhất định, giúp các em hiểu được cái đẹp của đường nét, mảng hình, đậm nhạt, màu sắc, bố cục, đồng thời hoàn thành được cái bài tập lý thuyết và thực hành
- Phát triển khả năng quan sát, nhận xét, tư duy sáng tạo, hình thành các kỹ năng sống cho học sinh
- Góp phần phát hiện học sinh có năng khiếu mĩ thuật, tạo điều kiện cho các em phát triển tài năng của mình
Trang 4Do đặc trưng giáo dục thẩm mỹ - giáo dục hiểu biết, cảm nhận và sáng tạo cái đẹp nên môn Mĩ Thuật ở tiểu học có nhiều lợi thế trong việc giáo dục BVMT cho học sinh.
+ Ở môn học này nội dung giáo dục BVMT được đề cập thông qua các hoạt động giáo dục thẩm mỹ, qua tìm hiểu cảnh đẹp thiên nhiên trên các bức tranh, cảnh đẹp
thiên nhiên xung quanh mình và thể hiện cái đẹp đó bằng sự hiểu biết, bằng cảm xúc trên các bức tranh của mình
+ Thông qua việc vẽ trang, xem tranh để tìm hiểu cái đẹp, cảm nhận cái đẹp mà hình thành cho học sinh
thái độ, hành vi thân thiện với môi trường, BVMT
+ Học sinh có thể tham gia các hoạt động phong trào bên ngoài nhà trường để thể hiện hiểu biết, tình cảm của mình về bộ môn cũng như về tìm hiểu môi trường,
BVMT thông qua các hoạt động vẽ tranh và các hoạt
động xã hội khác
Môn Mĩ Thuật ở tiểu học và giáo dục bảo vệ môi
trường :
Trang 51 Mục tiêu giáo dục bảo vệ môi trường qua môn Mĩ Thuật :
b Thái độ, tình cảm :
- Biết yêu quý, giữ gìn vẻ đẹp cảnh quan, thiên nhiên và môi trường xung quanh, phản đối các hành động gây hại cho môi trường
- Có ý thức giữ gìn, BVMT
c Kỹ năng, hành vi :
- Vẽ, nặn, xé dán được tranh đề tài về môi trường, BVMT và các tranh có nội dung liên quan
- Tham gia các hoạt động BVMT
- Thuyết phục bạn bè, người thân cùng tham gia các hoạt động BVMT
Trang 62 Các phương pháp, hình thức và nguyên tắc giáo dục
bảo vệ môi trường trong môn Mĩ Thuật :
a Các phương pháp giáo dục bảo vệ môi trường :
- Giúp học sinh trong việc xác định các vấn đề môi trường phù hợp với từng lứa tuổi và đó cũng là những vấn đề học sinh có thể giải quyết
- Tổ chức các hoạt động học tập phát triển kỹ năng giải quyết vấn đề
- Lựa chọn, khuyến khích các hoạt động học tập mang tính trách nhiệm cải thiện chất lượng môi trường
- Tổ chức các hoạt động xoay quanh chủ đề Ngày Môi trường Thế giới 5/6, Tuần lễ nước sạch ở Việt Nam, vào
Trang 7- Thứ hai : Mỗi giáo viên đều là
một nhà môi trường trong giảng dạy
lĩnh vực chuyên môn của mình.
Trang 8b Các hình thức giáo dục bảo vệ môi trường:
GIÁO DỤC VỀ MÔI TRƯỜNG
- Cung cấp lý thuyết về các quá trình tự nhiên, xã hội có liên quan đến môi trường.
Trang 9GIÁO DỤC VÌ MÔI TRƯỜNG
Tiềm năng Tham gia
Kinh nghiệm
- Hình thành khả năng suy nghĩ, nghe, nói, đọc, viết có phán xét Nhân tố này hỗ trợ cho quá trình hình thành hành vi tốt, thái độ đúng đối với
môi trường.
- Hình thành thái độ quan tâm đến môi trường, khuyến khích việc sử dụng hợp lý các giá trị môi
trường hôm nay và mai sau.
- Hình thành khả năng đánh giá, ra quyết định trước những vấn đề môi trường, khả năng lựa chọn giải pháp có tính bền vững.
Trang 10GIÁO DỤC TRONG MÔI
xa hơn)
- Đề cao quyền công dân của học sinh đối với các quan tâm chung về môi trường Quá trình tham gia trực tiếp các hoạt động môi trường sẽ thúc đẩy, củng cố, phát triển
các tri thức kỹ năng đã có, thay đổi hành vi, thái độ và đánh giá
- Đối với việc học : kích thích hứng thú và óc sáng tạo Đối với việc dạy : môi trường là một nguồn tư liệu và công cụ sư phạm vô tận
Trang 11c Các nguyên tắc cần đảm bảo khi thực hiện giáo dục bảo vệ môi trường :
12 Nguyên tắc chung đối với giáo dục bảo vệ môi trường :
Xem xét môi trường trong tổng thể của nó - môi trường tự nhiên và nhân tạo, môi trường công nghệ và xã hội (kinh tế, chính trị, lịch sử văn hóa, đạo đức, thẩm mỹ);
Là một quá trình liên tục suốt đời, bắt đầu từ cấp học mầm non và tiếp diễn thông qua những giai đoạn chính thức và không chính thức;
Mang tính liên thông giữa các môn học trong mọi cách đặt vấn đề, lấy ra nội dung cụ thể ở từng môn học nhằm đạt
đến một triển vọng hài hòa;
Khảo sát những vấn đề môi trường chủ yếu từ quan điểm địa phương, quốc gia, khu vực và quốc tế để học sinh
có thể hiểu rõ bản chất các điều kiện môi trường trong
những điều kiện địa lý khác nhau;
1
2
3
4
Trang 12Tập trung vào những tình huống môi trường đang tiềm tàng hiện nay, đồng thời tính đến cả những viễn cảnh
lịch sử;
Đề cao các giá trị, sự cần thiết của quá trình hợp tác địa phương, quốc gia và quốc tế trong việc ngăn chặn
và tìm giải pháp đối với các sự cố môi trường;
Xem xét kỹ lưỡng các khía cạnh về môi trường trong mọi kế hoạch tăng trưởng và phát triển;
Tạo điều kiện cho người học có một vai trò trong việc hoạch định kinh nghiệm học tập của mình, cho họ cơ
hội ra quyết định và chịu trách nhiệm
c Các nguyên tắc cần đảm bảo khi thực hiện giáo dục bảo vệ môi trường :
12 Nguyên tắc chung đối với giáo dục bảo vệ môi trường : 5
6
7
8
Trang 13c Các nguyên tắc cần đảm bảo khi thực hiện giáo dục bảo vệ môi trường :
12 Nguyên tắc chung đối với giáo dục bảo vệ môi trường :
Nên gắn sự nhạy cảm, nhận thức về môi trường, các kỹ năng giải quyết vấn đề, các giá trị với từng độ tuổi;
nhưng trong những năm đầu, nên đặc biệt nhấn mạnh sự
nhạy cảm môi trường trong cộng đồng riêng của người học;
Giúp người học phát hiện những dấu hiệu và nguyên nhân thực sự của các sự cố môi trường;
Nhấn mạnh sự phức tạp của các vấn đề môi trường, và do vậy, cần hình thành một lối suy nghĩ biết phân tích,
phán xét và kỹ năng giải quyết vấn đề;
Tận dụng các môi trường học tập đa dạng và các cách đặt vấn đề đối với việc dạy/học về môi trường và thông qua
môi trường, trong đó, nhấn mạnh đến các hoạt động thực
tiễn và những kinh nghiệm trực tiếp
9
10
11
12
Trang 143 Mức độ tích hợp giáo dục môi trường trong môn Mĩ Thuật
Môn Mĩ Thuật ở tiểu học có nhiều dạng bài có thể tích hợp nội dung giáo dục BVMT Tuy nhiên, ở mỗi bài của mỗi lớp có thể tích hợp nội dung giáo dục BVMT ở các mức độ khác nhau.
Có 3 mức độ có thể tích hợp : tích hợp ở mức độ toàn phần; tích hợp ở mức độ bộ phận; tích hợp ở mức độ liên hệ a Tích hợp ở mức độ toàn phần :
Đối với những bài Mĩ Thuật ở các phân môn có mục tiêu, nội dung hoàn toàn về giáo dục BVMT thì những bài đó được coi là có khả năng tích hợp ở mức độ
toàn phần.
b Tích hợp ở mức độ bộ phận :
Đối với những bài Mĩ Thuật ở các phân môn được coi là có khả năng tích hợp ở mức độ bộ phận khi chỉ có một bộ phận của bài có mục tiêu, nội dung phù hợp với giáo dục BVMT Với những bài này, giáo viên cần lựa chọn những nội dung tiêu biểu, thiết thực để lồng ghép một cách nhẹ nhàng, có hiệu quả mà không
ảnh hưởng đến nội dung chính của bài học.
c Tích hợp ở mức độ liên hệ :
Đối với những bài Mĩ Thuật ở các phân môn có nội dung không trực tiếp gắn với nội dung giáo dục BVMT nhưng có những phần kiến thức và kỹ năng có yếu tố gần gũi và phù hợp để có thể liên hệ với việc giáo dục BVMT, giáo viên cần
khai thác triệt để việc liên hệ để lồng ghép các nội dung giáo dục BVMT một cách nhẹ nhàng, gợi mở nhằm hướng học sinh học tập một cách tự giác các kiến thức về giáo dục BVMT.
Những liên hệ mở rộng này cần lựa chọn trọng điểm, tránh gượng ép, tránh lan man không tập trung.
Trang 15NỘI DUNG, ĐỊA CHỈ, MỨC ĐỘ TÍCH HỢP GIÁO DỤC BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG TRONG MÔN MĨ THUẬT CỦA CÁC CHƯƠNG/BÀI
BCV: Nguyễn Thị Diệu
Trang 16LỚP 1
Nội dung tích hợp giáo dục BVMT trong môn Mĩ Thuật bao
gồm :
- Giáo dục học sinh yêu mến vẻ đẹp của hoa trái, cỏ cây, có
ý thức bảo vệ vẻ đẹp của thiên nhiên
- Yêu mến các con vật, có ý thức bảo vệ các con vật
- Yêu mến cảnh đẹp quê hương, có ý thức giữ gìn môi
trường
Trang 17* Các nội dung cụ thể :
Dạng
bài/bài Mục tiêu tích hợp Mức độ
Kiến thức Thái độ,
tình cảm Kỹ năng, hành vi
Liên hệû
Biết chăm sóc cây
- Yêu mến vẻ đẹp của cỏ cây, hoa trái
-Có ý thức bảo vệ vẻ đẹp của thiên nhiên
Biết :- Một vài loại quả, cây thường gặp và sự đa dạng của thực vật
-Một số vai trò của thực vật đối với con người
- Một số biện pháp cơ bản bảo vệ thực vật
Trang 18* Các nội dung cụ thể :
Dạng
bài/bài Mục tiêu tích hợp Mức độ
Kiến thức Thái độ,
tình cảm Kỹ năng, hành vi
Liên hệ
Biết chăm sóc vật nuôi
- Yêu mến các con vật.
- Có ý thức bảo vệ các con vật
Biết :
- Một số loài động vật thường gặp và sự đa dạng của động vật.
- Quan hệ giữa động vật với con người
trong cuộc sống hằng ngày.
Trang 19* Các nội dung cụ thể :
Dạng
bài/bài Mục tiêu tích hợp Mức độ
Kiến thức Thái độ,
tình cảm Kỹ năng, hành vi
Bộ phận
Biết giữ gìn cảnh quan môi trường
- Yêu mến cảnh đẹp quê hương
- Có ý thức giữ gìn môi trường
- Một số biện pháp cơ bản BVMT thiên
Trang 21* Các nội dung cụ thể :
Dạng
bài/bài Mục tiêu tích hợp Mức độ
Kiến thức Thái độ,
tình cảm Kỹ năng, hành vi
Liên hệ
Biết chăm sóc vật nuôi
- Yêu mến các con vật
- Có ý thức chăm sóc vật nuôi
Biết :
- Một số loài động vật thường gặp và sự
đa dạng của động vật
- Quan hệ giữa động vật với con người trong cuộc sống hằng ngày
- Một số biện pháp bảo vệ động vật và giữ gìn môi trường xung quanh
Trang 22* Các nội dung cụ thể :
Dạng
bài/bài Mục tiêu tích hợp Mức độ
Kiến thức Thái độ,
tình cảm Kỹ năng, hành vi
Bộ phận
- Biết giữ gìn cảnh quan môi trường
- Tham quan các hoạt động và làm
sạch cảnh quan môi trường
- Yêu mến cảnh đẹp quê
hương
- Có ý thức BVMT
- Phê phán những
hành động phá hoại thiên
nhiên
Biết :
- Vẻ đẹp của thiên nhiên Việt Nam
- Mối quan hệ giữa thiên nhiên và con người
- Một số biện pháp BVMT thiên nhiên
Trang 23LỚP 3
Nội dung tích hợp giáo dục BVMT trong môn Mĩ Thuật bao gồm :
- Giáo dục học sinh yêu mến các con vật, có ý
thức chăm sóc bảo vệ các con vật.
- Phê phán những hành động săn bắt động vật trái phép.
- Yêu mến cảnh đẹp quê hương, có ý thức giữ gìn môi trường.
- Phê phán những hành động phá hoại thiên nhiên.
Trang 24* Các nội dung cụ thể :
Dạng
bài/bài Mục tiêu tích hợp Mức độ
Kiến thức Thái độ,
tình cảm Kỹ năng, hành vi
Liên hệ
Biết chăm sóc vật nuôi
- Yêu mến các con vật.
- Có ý thức chăm sóc vật nuôi.
- Phê phán những hành động săn bắt động vật trái phép
Biết :
- Một số loài động vật phổ biến và sự đa dạng của động vật.
- Quan hệ giữa động vật với con người trong cuộc sống hằng ngày.
- Một số biện pháp bảo vệ động vật và giữ gìn môi trường xung quanh
Trang 25* Các nội dung cụ thể :
Dạng
bài/bài Mục tiêu tích hợp Mức độ
Kiến thức Thái độ,
tình cảm Kỹ năng, hành vi
Bộ phận
- Biết giữ gìn cảnh quan môi trường.
- Tham quan các hoạt động và làm sạch cảnh quan môi trường
- Yêu mến cảnh đẹp quê hương.
- Có ý thức BVMT.
- Phê phán những hành động phá hoại thiên nhiên
Biết :
- Vẻ đẹp của thiên nhiên Việt Nam.
- Mối quan hệ giữa thiên nhiên và con người.
- Một số biện pháp BVMT thiên nhiên
Trang 26LỚP 4
Nội dung tích hợp giáo dục BVMT trong môn Mĩ Thuật bao gồm :
- Giáo dục học sinh yêu mến các con vật, có ý
thức chăm sóc bảo vệ các con vật.
- Phê phán những hành động săn bắt động vật trái phép.
- Yêu mến cảnh đẹp quê hương, có ý thức giữ gìn môi trường.
- Phê phán những hành động phá hoại thiên nhiên.
Trang 27* Các nội dung cụ thể :
Dạng
bài/bài Mục tiêu tích hợp Mức độ
Kiến thức Thái độ,
tình cảm Kỹ năng, hành vi
Liên hệ
Biết chăm sóc động vật.
- Tham gia các hoạt động chăm sóc, bảo vệ
động vật
- Yêu mến các con vật.
- Có ý thức chăm sóc vật nuôi.
- Phê phán những hành động săn bắt động vật trái phép
Biết :
- Một số loài động vật quý hiếm và sự
đa dạng của động vật.
- Quan hệ giữa động vật với con người trong cuộc sống hằng ngày.
- Một số biện pháp bảo vệ động vật và giữ gìn môi trường xung quanh
Trang 28* Các nội dung cụ thể :
Dạng
bài/bài Mục tiêu tích hợp Mức độ
Kiến thức Thái độ,
tình cảm Kỹ năng, hành vi
Bộ phận
- Tham gia các hoạt động làm sạch, đẹp cảnh quan môi trường
- Yêu mến cảnh đẹp và có ý thức giữ gìn cảnh quan
- Phê phán những
hành động phá hoại thiên
nhiên
Biết :
- Vẻ đẹp của thiên nhiên Việt Nam.
- Mối quan hệ giữa thiên nhiên và con người.
- Một số biện pháp BVMT thiên nhiên
Trang 29LỚP 5
Nội dung tích hợp giáo dục BVMT trong môn Mĩ Thuật 5 bao gồm :
- Giáo dục học sinh yêu mến các con vật, có ý
thức chăm sóc bảo vệ các con vật nuôi.
- Phê phán những hành động săn bắt động vật trái phép (dùng mìn, điện; săn bắt động vật quý
Trang 30* Các nội dung cụ thể :
Dạng
bài/bài Mục tiêu tích hợp Mức độ
Kiến thức Thái độ,
tình cảm Kỹ năng, hành vi
Liên hệ
Biết chăm sóc động vật.
- Tham gia các hoạt động chăm sóc, bảo vệ động vật
- Yêu mến các con vật.
- Có ý thức chăm sóc vật nuôi.
- Phê phán những hành động săn bắt động vật trái phép (dùng mìn, điện; săn bắt động vật quý hiếm )
Biết :
- Sự đa dạng của động vật Việt Nam và một số động vật quý hiếm cần bảo vệ.
- Quan hệ giữa động vật với con người trong cuộc sống hằng ngày.
- Một số biện pháp bảo vệ động vật và giữ gìn môi trường xung quanh
Trang 31* Các nội dung cụ thể :
Dạng
bài/bài Mục tiêu tích hợp Mức độ
Kiến thức Thái độ,
tình cảm Kỹ năng, hành vi
Bộ phận
- Vẽ được tranh về BVMT.
- Tham gia các hoạt động làm sạch, đẹp cảnh quan môi trường
- Yêu mến cảnh đẹp và có ý thức giữ gìn cảnh
quan, môi trường.
- Phê phán những hành động phá hoại thiên nhiên, môi trường
Biết :
- Vẻ đẹp của thiên nhiên, môi trường Việt
Nam.
- Mối quan hệ giữa thiên
nhiên, môi trường và con người.
- Một số biện pháp BVMT thiên nhiên
Trang 32BÀI SOẠN MINH HỌA
BCV: Đặng Thị Phương Thảo
Trang 33Bài 30 : VẼ TRANH
Đề Tài Vệ sinh môi trường
(Mức độ tích hợp giáo dục BVMT : toàn phần)
Trang 34Bài 30 : VẼ TRANH
Đề Tài Vệ sinh môi trường
(Mức độ tích hợp giáo dục BVMT : toàn phần)
I MỤC TIÊU :
- Học sinh tìm hiểu về đề tài vệ sinh môi trường
- Biết cách vẽ tranh đề tài vệ sinh môi trường
- Vẽ được tranh đề tài Vệ sinh môi trường
- Có ý thức BVMT sống xung quanh
II CHUẨN BỊ :
* Giáo viên :
- Một số tranh, ảnh về vệ sinh môi trường
- Tranh của học sinh những năm trước về đề tài Vệ sinh
môi trường và Tranh phong cảnh
* Học sinh :
- Vở tập vẽ, hoặc giấy vẽ
- Bút chì, màu vẽ
Trang 35Bài 30 : VẼ TRANH
Đề Tài Vệ sinh môi trường
(Mức độ tích hợp giáo dục BVMT : toàn phần)
III CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY - HỌC :
* Ôøn định lớp:
* Kiểm tra dụng cụ học tập:
* Giới thiệu bài :
GV dùng tranh, ảnh về môi trường nêu câu hỏi, tạo tình huống để giới thiệu bài cho phù hợp với nội
dung
Trang 36Bài 30 : VẼ TRANH
Đề Tài Vệ sinh môi trường
(Mức độ tích hợp giáo dục BVMT : toàn phần)
HOẠT ĐỘNG 1: Hướng dẫn học sinh tìm, chọn nội dung đề
tài
- Giáo viên dùng tranh ảnh giới thiệu và gợi ý để học sinh nhận biết :
+ Môi trường xung quanh rất cần cho cuộc sống của chúng ta.
+ Môi trường xung quanh chúng ta cũng rất tươi đẹp.
+ Cần phải giữ gìn và BVMT.
- Giáo viên nêu câu hỏi để học sinh tìm những công việc phải làm để
cho môi trường xung quanh luôn xanh - sạch - đẹp.
+ Dọn vệ sinh trường học, nhà ở, đường làng ngõ xóm, phố phường,
nơi công cộng ;
+ Trồng và bảo vệ cây xanh;
+ Nhặt rác bỏ vào đúng nơi quy định;
+ Không vứt rác bừa bãi.
- Các em có thể chọn một trong các nội dung trên để vẽ thành tranh.
- Giáo viên cho học sinh xem tranh của học sinh các năm trước và chỉ
dẫn để các em tìm hiểu cách chọn nội dung đề tài, cách sắp xếp hình
vẽ và cách vẽ màu cho tranh đề tài Vệ sinh môi trường.