ĐIỀU KIỆN CÂN BẰNG CỦA MỘT VẬT RẮN CÓ TRỤC QUAY CỐ ĐỊNH.. - Biết điều kiện cân bằng của vật rắn có trục quay cố định.. - Mô phỏng các lực cân bằng theo các hình vẽ … C.TỔ CHỨC CÁC HOẠT Đ
Trang 1Bài 29 MOMEN CỦA LỰC ĐIỀU KIỆN CÂN BẰNG CỦA MỘT VẬT RẮN CÓ TRỤC QUAY CỐ ĐỊNH
A.MỤC TIÊU
1.Kiến thức:
- Biết được định nghĩa momen lực, công thức tính momen lực trong trường
hợp lực vuông góc với trục quay
- Biết điều kiện cân bằng của vật rắn có trục quay cố định
- Vận dụng giải thích một số hiện tượng vật lí và một số bài tập đơn giản
2.Kỹ năng:
- Phân tích lực tác dụng lên vật rắn
- Vận dụng giải thích các hiện tượng và giải bài tập
B.CHUẨN BỊ
1.Giáo viên
- Biên soạn các câu hỏi kiểm tra bài cũ; củng cố bài giảng dưới dạng trắc nghiệm theo nội dung câu hỏi 1-4 SGK
- Chuẩn bị thí nghiệm theo hình 29.3 SGK
2.Học sinh
Trang 2- Ôn tập các kiến thức về đòn bẩy
3.Gợi ý ứng dụng CNTT
- GV có thể biên soạn các câu hỏi trắc nghiệm cho phần kiểm tra bài cũ và
củng cố bài giảng
- Chuẩn bị những hình ảnh cân bằng của các vật
- Mô phỏng các lực cân bằng theo các hình vẽ …
C.TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung
Hoạt động 1 (…phút):
Kiểm tra bài cũ
- Đặt câu hỏi cho HS
Cho HS lấy ví dụ
- Nhận xét các câu trả
lời
Hoạt động 2 (…phút):
Tìm hiểu tác dụng của
- Quy tắc hợp lực của hai lực song song cùng chiều
- Momen ngẫu lực?
1 Nhận xét về tác dụng của một lực lên
Trang 3một lực lên một vật rắn
có trục quay cố định
- Cho HS đọc SGK,
xem hình vẽ, thảo luận
trả lời câu hỏi
- Nhận xét cách trình
bày
- Rút ra kết luận
- Đọc phần 1, xem hình H29.1
- Thảo luận: Tác dụng làm quay của lực phụ thuộc vào yếu tố nào?
- Trình bày kết quả?
- Quan sát thí nghiệm H 29.3
- Theo dõi kết quả thí nghiệm
một vật rắn có trục quay có định:
- Các lực có giá song song với trục quay hoặc cắt trục quay thì không có tác dụng làm quay vật
- Các lực có phương vuông góc với trục quay và có giá càng xa trục quay thì tác dụng làm quay vật càng mạnh
- Vậy, tác dụng làm quay của một lực lên vật rắn có trục quay cố định từ trạng thái đứng yên không những phụ thuộc vào độ lớn của lực mà còn phụ thuộc khoảng cách từ trục quay tới giá (cách tay đòn) của lực
2 Momen của lực đối
Trang 4Hoạt động 3 (…phút):
Tìm hiểu định nghĩa
momen của lực đối với
trục quay
- Cùng HS làm thí
nghiệm, ghi kết quả thí
nghiệm
- Hướng dẫn HS rút ra
kết luận
- Vẽ hình H 29.4, nêu
câu hỏi C1
- Nhận xét các câu trả
lời
- Cho HS đọc SGK
- Yêu cầu HS trình bày
định nghĩa
- Nhận xét kết quả về tác dụng làm quay của lực
để đưa ra khái niệm momen của lực Xem hình H 29.4
- Trả lời câu hỏi C1
- Đọc phần 2.b, trình bày định nghĩa momen của lực
- Đơn vị của momen lực? ý nghĩa vật lí của
với một trục quay:
a) Thí nghiệm:
b)Momen của lực:
Hình 29.4
Xét một lực F nằm trong mặt phẳng vuông góc với trục quay Oz Momen của lực F đối với trục quay là đại lượng đặc trưng cho tác dụng làm quay của lực quanh trục ấy và được đo bằng tích độ lớn của lực và cánh tay đòn M = F.d
- d: cánh tay đòn (tay đòn) là khoảng cách từ trục quay tới giá của lực (m)
- M: momen của lực (N.m)
Trang 5- Nêu ý nghĩa vật lý của
momen
- Phát biểu quy tắc
momen
nó?
3 Điều kiện cân bằng của một vật rắn có trục quay cố định (Quy tắc momen):
Muốn cho một vật rắn có trục quay cố định nằm cân bằng thì tổng momen của các lực có khuynh hướng làm vật quay theo một chiều phải bằng tổng momen của các lực có khuynh hướng làm vật quay theo chiều ngược lại
M M'
* Nếu quy ước momen lực làm vật quay ngược chiều kim đồng hồ có giá trị dương, cùng chiều kim đồng hồ có
Trang 6- Cho HS xem hình,
thảo luận
- Nêu câu hỏi C2
- Nhận xét kết quả
- Đọc phần 4, mô tả hoạt động của cân đĩa, cuốc chim hình H 29.5,H 29.6
-Trả lời câu hỏi C2
giá trị âm , thì:
M1+M2+ =0
Với M1, M2 là momen của tất cả các lực đặt lên vật
4 Ứng dụng:
a) Cân đĩa:
Khi cân thăng bằng, trọng lượng của vật bằng trọng lượng của quả cân
b) Quy tắc momen lực cón áp dụng cho cả trường hợp vật không
có trục quay cố định
Vd chiếc cuốc chim
Trang 7Hoạt động 4 (…phút):
Vận dụng, củng cố
- Yêu cầu:Nêu câu hỏi
Nhận xét câu trả lời cua
các nhóm
- Yêu cầu:HS trình bày
đáp án
- Đánh giá, nhận xét kết
quả giờ dạy
Hoạt động 5 (…phút):
Hướng dẫn về nhà
- Nêu bài tập về nhà:1,
2,3,4/136
- Thảo luận nhóm trả lời các câu hỏi trắc nghiệm theo nội dung câu 1-4(SGK); bài tập 1 (SGK)
- Làm việc cá nhân giải bài tập 2(SGK)
- Ghi nhận kiến thức: Momen của lực, điều kiện cân bằng của vật rắn có trục quay cố định
và ứng dụng của nó
- Ghi câu hỏi và bài tập
về nhà
- Những sự chuẩn bị cho
Trang 8- Yêu cầu:HS chuẩn bị
bài sau
bài sau