KINH TẾ VĨ MÔ - CÂU HỎI ÔN TẬP CHƯƠNG 16: TIÊU DÙNG pot

Dựa vào hàm tiêu dùng của Keynes, một số nhà kinh tế học kỳ vọng rằng khi thu nhập tăng lên theo thời gian, tỷ lệ tiết kiệm cũng sẽ tăng; họ sợ rằng sẽ không có đủ các dự án đầu tư có th

CÂU HỎI ÔN TẬP CHƯƠNG 16 TIÊU DÙNG

1 Ba phỏng đoán của Keynes về hàm tiêu dùng là gì?

2 Hãy mô tả bằng chứng nhất quán với các phỏng đoán của Keynes và bằng

chứng không nhất quán với các phỏng đoán đó

3 Các giả thiết về vòng đời và thu nhập thường xuyên giải quyết như thế nào về

những nhóm bằng chứng xem ra mâu thuẫn nhau liên quan đến hành vi tiêu

dùng?

4 Sử dụng mô hình tiêu dùng của Fisher để phân tích sự gia tăng thu nhập thời

kỳ thứ hai Hãy so sánh trường hợp người tiêu dùng đứng trước ràng buộc giới

hạn vay mượn với trường hợp không có giới hạn này

5 Hãy giải thích tại sao những thay đổi tiêu dùng không thể dự đoán được nếu

người tiêu dùng hành động theo giả thiết thu nhập thường xuyên và có những

kỳ vọng hợp lý

ĐÁP ÁN

1 Thứ nhất, Keynes phỏng đoán rằng khuynh hướng tiêu dùng biên – tiêu dùng

tăng thêm khi thu nhập tăng thêm 1 đơn vị (1 đô la chẳng hạn) – nằm trong

khoảng từ không đến một Điều này có nghĩa là nếu thu nhập của một cá nhân

tăng thêm một USD, cả tiêu dùng và tiết kiệm đều tăng

Thứ hai, Keynes phỏng đoán rằng tỷ lệ tiêu dùng trên thu nhập – được gọi là

khuynh hướng tiêu dùng trung bình – giảm khi thu nhập tăng Điều này có

nghĩa là người giàu tiết kiệm một tỷ lệ cao hơn trong thu nhập của họ so với

người nghèo

Thứ ba, Keynes phỏng đoán rằng thu nhập là yếu tố cơ bản quyết định tiêu

dùng Một cách cụ thể, ông tin rằng lãi suất không có ảnh hưởng quan trọng

đến tiêu dùng

Một hàm tiêu dùng thoả ba phỏng đoán này là:

C = C + cY

C là “tiêu dùng tự định” không đổi, và Y là thu nhập khả dụng; c là khuynh

hướng tiêu dùng biên, có giá trị trong khoảng từ không đến một

2 Bằng chứng nhất quán với các phỏng đoán của Keynes xuất phát từ các nghiên

cứu về số liệu hộ gia đình và các chuỗi số liệu trong thời gian ngắn Có hai

quan sát từ số liệu hộ gia đình Thứ nhất, những hộ gia đình có thu nhập cao

hơn thì tiêu dùng nhiều hơn và tiết kiệm nhiều hơn, hàm ý rằng khuynh hướng

tiêu dùng biên nằm trong khoảng từ không đến một Thứ hai, những hộ gia

đình có thu nhập cao hơn thì tiết kiệm một tỷ lệ cao hơn trong thu nhập của họ

so với những hộ gia đình có thu nhập thấp hơn, có nghĩa là khuynh hướng tiêu

dùng trung bình giảm so với thu nhập

Ngoài ra còn có ba quan sát từ chuỗi số liệu ngắn hạn Thứ nhất, trong những

năm có tổng thu nhập thấp, cả tiêu dùng và tiết kiệm đều thấp, có nghĩa là

khuynh hướng tiêu dùng biên nằm trong khoảng từ không đến một Thứ hai,

trong những năm có thu nhập thấp, tỷ số tiêu dùng trên thu nhập cao, hàm ý

rằng khuynh hướng tiêu dùng trung bình giảm khi thu nhập tăng Thứ ba,

tương quan giữa thu nhập và tiêu dùng xem ra mạnh đến nỗi không có biến số

nào khác ngoài thu nhập tỏ ra quan trọng trong việc giải thích tiêu dùng

Nhóm bằng chứng thứ nhất không ủng hộ ba phỏng đoán của Keynes xuất

phát từ sự thất bại của tình trạng “đình trệ kéo dài” (secular stagnation) xảy ra

sau Chiến tranh thế giới II Dựa vào hàm tiêu dùng của Keynes, một số nhà

kinh tế học kỳ vọng rằng khi thu nhập tăng lên theo thời gian, tỷ lệ tiết kiệm

cũng sẽ tăng; họ sợ rằng sẽ không có đủ các dự án đầu tư có thể sinh lợi để

hấp thu lượng tiết kiệm này, và nền kinh tế có thể bước vào một thời kỳ đình

đốn lâu dài với thời hạn vô tận Điều này đã không xảy ra

Nhóm bằng chứng thứ hai chống lại các phỏng đoán của Keynes xuất phát từ

các nghiên cứu về chuỗi số liệu tiêu dùng và thu nhập trong thời gian dài

Simon Kuznets tìm thấy tỷ số tiêu dùng trên thu nhập ổn định từ thập niên này

sang thập niên khác; nghĩa là, khuynh hướng tiêu dùng trung bình xem ra

không giảm theo thời gian khi thu nhập tăng lên

3 Cả hai giả thiết về vòng đời và thu nhập thường xuyên đều nhấn mạnh rằng độ

dài thời gian liên quan đến một cá nhân thường là dài hơn một năm Vì vậy,

tiêu dùng không chỉ đơn thuần là một hàm theo thu nhập hiện tại

Giả thiết vòng đời nhấn mạnh rằng thu nhập thay đổi theo đời sống của một cá

nhân; tiết kiệm cho phép người tiêu dùng chuyển một phần thu nhập ở những

thời điểm có thu nhập cao trong đời sang những lúc có thu nhập thấp Giả thiết

vòng đời dự đoán rằng tiêu dùng sẽ phụ thuộc vào cả hai yếu tố của cải và thu

nhập, vì những yếu tố này xác định nguồn lực trong suốt cuộc đời của một

người Vì thế, chúng ta kỳ vọng hàm tiêu dùng có dạng:

C = αW + βY

Trong ngắn hạn, với của cải cố định, ta có hàm tiêu dùng Keynes “theo quy

ước” Trong dài hạn, của cải gia tăng, cho nên hàm tiêu dùng ngắn hạn dịch

lên trên, như thể hiện trong hình 16-1

Hình 16-1

Tiêu dùng

Thu nhập

Giả thiết thu nhập thường xuyên cũng cho rằng dân chúng cố gắng duy trì mức

tiêu dùng đều đặn, cho dù trọng tâm của giả thiết này có hơi khác Thay vì tập

trung vào diễn tiến thu nhập trong suốt cuộc đời, giả thiết thu nhập thường

xuyên nhấn mạnh rằng dân chúng trải qua những thay đổi ngẫu nhiên và nhất

thời trong thu nhập của họ từ năm này sang năm khác Giả thiết thu nhập

thường xuyên xem thu nhập hiện tại là tổng của thu nhập thường xuyên Yp và

thu nhập tạm thời Yt Milton Friedman đưa ra giả thiết rằng tiêu dùng phụ

thuộc chủ yếu vào thu nhập thường xuyên:

C = α Y p

Giả thiết thu nhập thường xuyên giải thích sự rắc rối về tiêu dùng thông qua đề

xuất rằng hàm tiêu dùng Keynes theo dạng chuẩn sử dụng sai biến số thu

nhập Ví dụ, nếu một hộ gia đình có thu nhập tạm thời cao, họ sẽ không có tiêu

dùng cao hơn; vì thế, nếu phần lớn sự biến thiên thu nhập là nhất thời, một nhà

nghiên cứu cũng sẽ tìm ra rằng những hộ gia đình thu nhập cao, bình quân, có

khuynh hướng tiêu dùng trung bình thấp hơn Điều này cũng đúng trong chuỗi

số liệu ngắn hạn nếu phần lớn sự biến thiên thu nhập qua các năm có tính tạm

thời Tuy nhiên, trong chuỗi số liệu dài hạn, những biến thiên của thu nhập

nhìn chung có tính thường xuyên; do đó, người tiêu dùng không tiết kiệm

những lượng thu nhập gia tăng, mà thay vì thế, họ tiêu dùng chúng

4 Mô hình tiêu dùng của Fisher xem xét cách thức một người tiêu dùng sống

trong hai thời kỳ sẽ thực hiện việc chọn lựa tiêu dùng như thế nào để càng

thoải mái, khấm khá hơn càng tốt Hình 16-2 (A) trình bày ảnh hưởng của sự

gia tăng thu nhập thời kỳ thứ hai nếu người tiêu dùng không đứng trước ràng

C

αw’

Y

αw

buộc giới hạn về vay mượn Đường giới hạn ngân sách dịch chuyển ra ngoài,

và người tiêu dùng tăng tiêu dùng trong cả thời kỳ thứ nhất và thời kỳ thứ hai

Hình 16-2A

Tiêu dùng thời kỳ thứ hai

Tiêu dùng thời kỳ thứ nhất

Hình 16-2 (B) cho ta thấy điều gì xảy ra nếu có sự ràng buộc giới hạn vay

mượn Người tiêu dùng muốn vay mượn để tăng tiêu dùng trong thời kỳ thứ

nhất nhưng không thể Nếu thu nhập tăng trong thời kỳ thứ hai, người tiêu

dùng không thể tăng tiêu dùng thời kỳ thứ nhất Do đó, người tiêu dùng tiếp

tục tiêu dùng toàn bộ thu nhập của mình ở mỗi thời kỷ Nghĩa là, đối với

những người tiêu dùng muốn vay mượn nhưng không thể vay mượn, tiêu dùng

chỉ phụ thuộc vào thu nhập hiện tại

Giới hạn

ngân sách cũ

C2

I1

C1

B

A

Giới hạn

ngân sách mới

I2

Y2

Y2 + ∆Y2

Y1

Hình 16-2B

Tiêu dùng thời kỳ thứ hai

Tiêu dùng thời kỳ thứ nhất

5 Giả thiết thu nhập thường xuyên cho rằng người tiêu dùng cố gắng ổn định

tiêu dùng theo thời gian, cho nên tiêu dùng hiện tại dựa vào kỳ vọng hiện tại

về thu nhập trong cuộc đời Từ đó suy ra rằng những thay đổi của tiêu dùng

phản ánh “những sự kiện bất ngờ” về thu nhập trong cuộc đời Nếu người tiêu

dùng có những kỳ vọng hợp lý, thì những sự kiện bất ngờ này không thể dự

đoán được Vì thế, thay đổi của tiêu dùng cũng không thể dự đoán được

Giới hạn ngân sách

cũ

C2

I1

C1

B

A

I2

Y2

Y2 + ∆Y2

Giới hạn

ngân sách mới

Y1

CÂU HỎI ÔN TẬP CHƯƠNG 17 ĐẦU TƯ

1 Trong mô hình tân cổ điển về đầu tư cố định trong kinh doanh, dưới những

điều kiện nào doanh nghiệp sẽ nhận thấy có lợi khi đầu tư bổ sung thêm vào

trữ lượng vốn của họ?

2 q-Tobin là gì, và nó liên quan gì đến đầu tư?

3 Hãy giải thích tại sao tăng lãi suất làm giảm lượng đầu tư nhà ở

4 Liệt kê bốn lý do khiến các doanh nghiệp có thể lưu giữ hàng tồn kho

ĐÁP ÁN

1 Trong mô hình tân cổ điển về đầu tư cố định trong kinh doanh, các doanh

nghiệp sẽ nhận thấy có lợi khi đầu tư bổ sung thêm vào trữ lượng vốn của họ

nếu giá thuê vốn thực lớn hơn chi phí vốn Giá thuê vốn thực phụ thuộc vào

sản phẩm biên của vốn, trong khi chi phí vốn phụ thuộc vào lãi suất thực, tỷ lệ

khấu hao, và giá tương đối của hàng hoá vốn

2 q-Tobin là tỷ số giữa giá thị trường của vốn đầu tư đã trang bị với chi phí thay

thế vốn đầu tư đó Tobin lập luận rằng đầu tư ròng sẽ phụ thuộc vào việc q lớn

hơn hay nhỏ hơn một Nếu q lớn hơn một, thì thị trường cổ phiếu đánh giá vốn

đầu tư đã trang bị cao hơn chi phí thay thế vốn đầu tư đó Điều này tạo ra động

cơ thôi thúc đầu tư, vì các nhà quản lý công ty có thể tăng giá trị thị trường

của cổ phiếu công ty thông qua mua thêm (trang bị thêm) vốn đầu tư Ngược

lại, nếu q nhỏ hơn một, thì thị trường cổ phiếu đánh giá vốn đầu tư đã trang bị

thấp hơn chi phí thay thế Trong trường hợp này, các nhà quản lý sẽ không

thay thế vốn đầu tư khi nó hao mòn

Lý thuyết này cung cấp một phương cách khác để diễn đạt mô hình tân cổ điển

về đầu tư Ví dụ, nếu sản phẩm biên của vốn vượt quá chi phí vốn, thì vốn đầu

tư đã trang bị tạo ra lợi nhuận Lợi nhuận này làm cho các doanh nghiệp mong

muốn được sở hữu công ty, làm tăng giá trị thị trường của cổ phiếu công ty, có

nghĩa là q có giá trị cao Vì thế, q-Tobin thể hiện động cơ đầu tư, vì nó phản

ánh khả năng sinh lợi tương lai được kỳ vọng và khả năng sinh lợi hiện tại của

vốn

3 Tăng lãi suất dẫn đến giảm đầu tư nhà ở vì nó làm giảm cầu nhà ở Nhiều

người nhận được các khoản vay trả góp để mua nhà, và tăng lãi suất làm tăng

chi phí của khoản vay Ngay cả đối với những người không vay mượn để mua

nhà, lãi suất đo lường chi phí cơ hội của việc giữ của cải bằng nhà cửa thay vì

đưa của cải đó vào ngân hàng

Hình 17-1 trình bày ảnh hưởng của việc tăng lãi suất đối với đầu tư nhà ở Lãi

suất cao hơn làm dịch chuyển đường cầu nhà ở hướng xuống, như thể hiện qua

hình 17-1 (A) Điều này làm cho giá tương đối của nhà ở giảm xuống, và như

biểu thị trong hình 17-1 (B), giá tương đối của nhà ở thấp hơn làm giảm đầu tư

nhà ở

Hình 17-1

4 Những lý do giải thích tại sao các doanh nghiệp có thể giữ hàng tồn kho bao

gồm:

a Ổn định sản xuất: Doanh nghiệp có thể giữ hàng tồn kho để duy trì mức sản

xuất đều đặn theo thời gian Thay vì điều chỉnh sản xuất để đáp ứng trước

những biến động của doanh số, việc sản xuất hàng hoá theo một tốc độ không

đổi có thể rẻ hơn Vì thế, doanh nghiệp tăng hàng tồn kho khi doanh số bán

thấp và giảm hàng tồn kho khi doanh số cao

b Hàng tồn kho như một yếu tố sản xuất: Việc giữ hàng tồn kho có thể cho phép

doanh nghiệp hoạt động hiệu quả hơn Ví dụ, một cửa hàng bán lẻ có thể giữ

hàng tồn kho để luôn luôn có sẵn hàng hoá trưng bày cho khách hàng Một

công ty chế tạo có thể duy trì tồn kho các phụ tùng thay thế để giảm thời gian

tạm ngưng dây chuyền sản xuất khi máy móc bị hỏng hóc

c Tránh bị hết hàng Một công ty có thể giữ hàng tồn kho để tránh bị hết hàng

hoá khi doanh số đột ngột tăng cao Các công ty thường phải thực hiện các

quyết định sản xuất trước khi biết liệu có bao nhiêu khách hàng sẽ có nhu cầu

mua hàng Nếu cầu vượt quá mức sản xuất và không có hàng tồn kho, hàng

hoá sẽ bán hết trong một thời gian và công ty sẽ mất doanh số và lợi nhuận

d Sản phẩm dở dang: Nhiều loại hàng hoá đòi hỏi phải đi qua một số công đoạn

sản xuất và do đó phải mất thời gian để làm ra chúng Khi một sản phẩm chưa

được sản xuất hoàn chỉnh, các thành phần cấu tạo của nó được xem như một

phần trong hàng tồn kho của doanh nghiệp

Cầu

PH/P

KH

Cung

PH/P

Cung

IH

CÂU HỎI ÔN TẬP CHƯƠNG 18 CUNG TIỀN VÀ CẦU TIỀN

1 Giải thích cách tạo ra tiền của các ngân hàng

2 Ba cách tác động đến cung tiền của Cục dữ trữ liên bang là gì?

3 Tại sao một cuộc khủng hoảng ngân hàng có thể dẫn đến giảm cung tiền?

4 Giải thích sự khác biệt giữa các lý thuyết danh mục đầu tư (tài sản tài chính)

và lý thuyết giao dịch của cầu tiền

5 Theo mô hình Baumol-Tobin, đâu là những yếu tố xác định mức độ thường

xuyên đi đến ngân hàng của dân chúng? Quyết định này có liên quan gì đến

cầu tiền?

6 Bằng cách nào mà sự tồn tại của những tài sản gần giống tiền (bán tệ, near

money) làm phức tạp việc thực hiện chính sách tiền tệ?

ĐÁP ÁN

1 Trong một hệ thống ngân hàng dự trữ theo tỷ lệ, các ngân hàng tạo ra tiền vì

họ chỉ duy trì một phần nhỏ tiền gửi dưới dạng dự trữ mà thôi Họ sử dụng

phần tiền gửi còn lại để cho vay Cách dễ nhất để ta xem ngân hàng tạo ra tiền

như thế nào là thông qua việc xem xét các bảng cân đối của hai ngân hàng,

như trong hình 18-1

Hình 18-1

A Bảng cân đối – Ngân hàng thứ nhất Cung tiền = 1000 USD

Tài sản Nghĩa vụ nợ

Dự trữ 1000 USD Tiền gửi 1000 USD

B Bảng cân đối – Ngân hàng thứ nhất Cung tiền = 1800 USD

Tài sản Nghĩa vụ nợ

Dự trữ 200 USD

Cho vay 800 Tiền gửi 1000 USD

C Bảng cân đối – Ngân hàng thứ hai Cung tiền = 2440 USD

Tài sản Nghĩa vụ nợ

Dự trữ 160 USD

Cho vay 640 Tiền gửi 800 USD

Giả sử cung tiền mặt của nền kinh tế là 1000 USD được dân chúng ký gửi vào

Ngân hàng Thứ nhất, như trong hình 18-1 (A) Cho dù cung tiền vẫn là 1000

USD, bây giờ nó nằm dưới dạng tiền gửi không kỳ hạn (demand deposits) chứ

không phải tiền mặt Nếu ngân hàng giữ 100 phần trăm tiền gửi này làm dự

trữ, thì ngân hàng không tác động gì đến cung tiền Thế nhưng trong một hệ

thống ngân hàng dự trữ theo tỷ lệ, ngân hàng không nhất thiết phải giữ toàn bộ

tiền gửi dưới dạng dự trữ; ngân hàng phải có đủ dự trữ trong kho để đáp ứng

nhu cầu bất cứ khi nào những người gửi tiền muốn rút tiền, và họ cho vay

phần tiền gửi còn lại Nếu Ngân hàng Thứ nhất có tỷ lệ dự trữ-tiền gửi là 20

phần trăm, thì họ sẽ dự trữ 200 USD trong số tiền gửi 1000 USD và cho vay

800 USD còn lại Hình 18-1 (B) trình bày bảng cân đối của Ngân hàng Thứ

nhất sau khi cho vay 800 USD Thông qua việc cho vay này, Ngân hàng Thứ

nhất làm tăng cung tiền thêm 800 USD Vẫn chỉ có 1000 USD dưới dạng tiền

gửi không kỳ hạn, nhưng bây giờ những người đi vay còn nắm giữ thêm 800

USD tiền mặt Tổng cung tiền bằng 1800 USD

Việc tạo ra tiền không dừng lại ở Ngân hàng Thứ nhất Nếu những người vay

tiền ký gửi 800 USD tiền mặt vào Ngân hàng Thứ hai, thì Ngân hàng Thứ hai

có thể sử dụng tiền gửi này để cho vay Nếu Ngân hàng thứ hai cũng có tỷ lệ

dự trữ-tiền gửi là 20 phần trăm, họ sẽ dự trữ 160 USD trong số 800 USD tiền

gửi, và cho vay 640 USD còn lại Thông qua cho vay hết số tiền này, Ngân

hàng Thứ hai làm tăng cung tiền thêm 640 USD, như thể hiện trong hình 18-1

(C) Tổng cung tiền bây giờ là 2440 USD

Quá trình tạo ra tiền này tiếp tục mỗi lần việc gửi tiền và cho vay tiền tiếp theo

đó được thực hiện Trong bài giảng, chúng ta đã chứng minh rằng mỗi USD

dự trữ sẽ tạo ra (1/rr USD) tiền, trong đó rr là tỷ lệ dự trữ-tiền gửi Trong ví dụ

này rr = 0,20, cho nên 1000 USD ban đầu ký gửi vào Ngân hàng Thứ nhất sẽ

tạo ra 5000 USD tiền

2 Fed tác động đến cung tiền thông qua các nghiệp vụ thị trường mở, dự trữ bắt

buộc, và lãi suất chiết khấu Nghiệp vụ thị trường mở là việc mua và bán trái

phiếu chính phủ của Fed Nếu Fed mua trái phiếu chính phủ, số USD mà Fed

chi trả để mua trái phiếu sẽ làm tăng cơ sở tiền và do đó làm tăng cung tiền

Nếu Fed bán trái phiếu chính phủ, số tiền mà Fed thu vào sẽ làm giảm cơ sở

tiền và do vậy làm giảm cung tiền Dự trữ bắt buộc là qui định do Fed ban

hành yêu cầu các ngân hàng phải duy trì một tỷ lệ dự trữ-tiền gửi tối thiểu

Việc giảm dự trữ bắt buộc sẽ làm giảm tỷ lệ dự trữ-tiền gửi của ngân hàng,

cho phép các ngân hàng được cho vay nhiều hơn ứng với một lượng tiền gửi

nhất định, và do vậy làm tăng số nhân tiền tệ và làm tăng cung tiền Lãi suất

chiết khấu là lãi suất mà Fed tính khi các ngân hàng vay tiền từ Fed Các ngân

hàng vay tiền từ Fed nếu dự trữ của họ giảm xuống dưới mức dự trữ bắt buộc

Lãi suất chiết khấu giảm làm cho việc vay mượn dự trữ của ngân hàng đỡ tốn

kém hơn Do đó, các ngân hàng có thể vay mượn từ Fed nhiều hơn, điều này

làm tăng cơ sở tiền và do đó làm tăng cung tiền

3 Để hiểu tại sao một cuộc khủng hoảng ngân hàng có thể dẫn đến giảm cung

tiền, trước tiên ta hãy tìm hiểu xem những yếu tố nào xác định cung tiền Mô

hình cung tiền mà chúng ta từng triển khai cho thấy rằng:

M = m x B

Cung tiền M phụ thuộc vào số nhân tiền tệ m và cơ sở tiền B Số nhân tiền tệ

có thể được biểu thị theo tỷ lệ dự trữ-tiền gửi rr và tỷ lệ tiền mặt-tiền gửi cr

Biểu thức này trở thành:

⎦

⎤

⎢

⎣

⎡ +

+ ) (

) 1 (

rr cr

Phương trình này cho thấy rằng cung tiền phụ thuộc vào tỷ lệ tiền mặt-tiền

gửi, tỷ lệ dự trữ-tiền gửi, và cơ sở tiền

Một cuộc khủng hoảng ngân hàng liên quan đến những thất bại của ngân hàng

có thể làm thay đổi hành vi của người gửi tiền và của các ngân hàng, đồng thời

làm thay đổi tỷ lệ tiền mặt-tiền gửi và tỷ lệ dự trữ-tiền gửi Giả sử rằng một số

thất bại của ngân hàng làm giảm niềm tin của công chúng vào hệ thống ngân

hàng Khi đó, dân chúng sẽ thích giữ tiền dưới dạng tiền mặt hơn (có thể nhét

dưới đệm chẳng hạn) thay vì ký gửi vào ngân hàng Sự thay đổi hành vi người

gửi tiền sẽ gây ra tình trạng rút tiền ồ ạt và do đó làm tăng tỷ lệ tiền mặt-tiền

gửi Ngoài ra, khủng hoảng ngân hàng còn làm thay đổi hành vi của các ngân

hàng Lo sợ tình trạng rút tiền hàng loạt, các ngân hàng sẽ trở nên thận trọng

hơn và tăng số tiền dự trữ, qua đó làm tăng tỷ lệ dự trữ-tiền gửi Như thể hiện

qua công thức số nhân tiền tệ trên đây, sự gia tăng cả tỷ lệ tiền mặt-tiền gửi và

tỷ lệ dự trữ-tiền gửi sẽ dẫn đến giảm số nhân tiền tệ và do đó dẫn đến giảm

cung tiền

4 Các lý thuyết danh mục đầu tư (tài sản tài chính) của cầu tiền chú trọng vào

vai trò của tiền tệ như một phương tiện lưu giữ giá trị Các lý thuyết này nhấn

mạnh rằng dân chúng giữ tiền trong các danh mục đầu tư vì nó mang lại một

mức sinh lợi danh nghĩa an toàn Do đó, các lý thuyết danh mục đầu tư cho

rằng cầu tiền phụ thuộc vào rủi ro và sinh lợi của tiền tệ cũng như tất cả những

tài sản khác mà dân chúng nắm giữ trong danh mục đầu tư của họ Thêm vào

đó, cầu tiền còn phụ thuộc vào tổng của cải vì của cải đo lường qui mô tổng

quát của danh mục đầu tư

Ngược lại, các lý thuyết giao dịch của cầu tiền chú trọng vào vai trò của tiền tệ

như một phương tiện trao đổi Các lý thuyết này nhấn mạnh rằng dân chúng

giữ tiền để thực hiện việc mua sắm Cầu tiền phụ thuộc vào chi phí của việc

giữ tiền (lãi suất ) và lợi ích (dễ dàng thực hiện các giao dịch) Do đó, cầu tiền

phụ thuộc nghịch biến vào lãi suất và đồng biến với thu nhập

5 Mô hình Baumol-Tobin phân tích cách thức dân chúng đánh đổi giữa chi phí

và lợi ích của việc giữ tiền Lợi ích của việc giữ tiền là sự tiện lợi: dân chúng

giữa tiền để tránh phải ra ngân hàng mỗi khi họ muốn mua sắm thứ gì đó Chi

phí của sự tiện lợi này là lãi suất bị mất đi mà lẽ ra họ đã được hưởng nếu họ

gửi tiền vào một tài khoản tiết kiệm Nếu i là lãi suất danh nghĩa, Y là thu

nhập hàng năm, và F là chi phí mỗi chuyến đi ngân hàng, thì số lần đi ngân

hàng tối ưu là:

N* =

F iY

2