BÀI GIẢNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH ( Giảng viên TS Lê Văn Thai ) Chương 5 pot

CHƯƠNG 5TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM; VỀ XÂY DỰNG NHÀ NƯỚC CỦA DÂN, DO DÂN, VÌ DÂN... Đảng Cộng sản là nhân tố quyết định hàng đầu để đưa cách mạng Việt Nam đến thắng l

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

Giảng viên: TS Lê Văn Thai

CHƯƠNG 5

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

VỀ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM; VỀ XÂY DỰNG NHÀ NƯỚC CỦA DÂN, DO DÂN,

VÌ DÂN

Tư tưởng Hồ Chí Minh

do dân, vì dân

Vận dụng vào công cuộc đổi mới hiện nay

I NHỮNG LUẬN ĐIỂM CHỦ YẾU CỦA HỒ CHÍ MINH

VỀ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM

1.1 Đảng Cộng sản là nhân tố quyết định hàng đầu để đưa cách mạng Việt Nam đến thắng lợi

 Cách mạng là sự nghiệp của quần chúng nhân dân

 Quần chúng phải được giác ngộ, được tổ chức

Từ thực tiễn phong trào yêu nước Việt Nam cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX, Hồ Chí Minh đã chỉ rõ:

Cách mạng "trước hết phải có đảng cách mệnh để trong thì vận động quần chúng, ngoài thì liên lạc với dân tộc bị áp bức và vô sản giai cấp mọi nơi.

Đảng có vững thì cách mệnh mới thành công "

Hồ Chí Minh đã phân tích tình hình xã hội Việt Nam,

Thấy rõ vai trò, sứ mệnh lịch sử của g/c công nhân,

Đảng là

"đội tiền phong dũng cảm, bộ tham mưu sáng suốt",

"tận tâm, tận lực phụng sự Tổ quốc và nhân dân",

"trung thành tuyệt đối với lợi ích của giai cấp, của nhân dân, của dân tộc",

Mọi hoạt động của Đảng đều hướng vào mục tiêu độc lập cho dân tộc, tự do cho nhân dân, ấm no hạnh phúc cho mỗi người, xây dựng đất nước giàu mạnh, đi lên CNXH, sống hoà bình, hữu nghị với tất cả các dân tộc khác.

1.2 Đảng Cộng sản Việt Nam là sản phẩm của sự kếthợp chủ nghĩa Mác-Lênin với phong trào công nhân

và phong trào yêu nước

Theo nguyên lý chung: Đảng cộng sản là sảnphẩm của sự kết hợp chủ nghĩa Mác với phong trào

công nhân

Việt Nam là một nước thuộc địa nửa phong kiếnPhong trào yêu nước Việt Nam lôi cuốn mọi tầnglớp, mọi giai cấp tham gia

Từ yêu nước đến với chủ nghĩa Mác – Lênin, từgiác ngộ dân tộc đến giác ngộ giai cấp là con đường

Bác Hồ và mọi người Việt Nam yêu nước đã đi

Chủ nghĩa Mác-Lênin

Đảng CSVN

ra đời

Phong trào yêu nước

Ở một nước thuộc địa nửa phong kiến, chủ nghĩaMác – Lênin được truyền bá vào phong trào công

nhân, đồng thời vào phong trào yêu nước của các tầnglớp nhân dân Giác ngộ dân tộc và giác ngộ giai cấp

trên nền tảng chủ nghĩa Mác – Lênin dẫn đến sự thànhlập Đảng

Nắm vững quy luật ra đời của Đảng, chúng tathấy rõ hai khía cạnh liên quan, gắn bó ở Hồ Chí

Minh:

 Một là, phải nắm vững quan điểm chủ nghĩa Mác

– Lênin;

 Hai là, phải xuất phát từ thực tiễn cách mạng

Việt Nam để vận dụng sáng tạo, bổ sung và phát triểnchủ nghĩa Mác – Lênin

1.3 Đảng Cộng sản Việt Nam - “Đảng của giai cấp

công nhân, đồng thời là Đảng của dân tộc Việt Nam”Quyền lợi của giai cấp công nhân, của nhân dân lao

động và của dân tộc cơ bản là thống nhất

"Chính vì Đảng là Đảng của giai cấp công nhân và

nhân dân lao động, cho nên nó phải là Đảng của dân tộc Việt Nam"

Luận điểm đó định hướng cho việc xây dựngĐảng thành một Đảng gắn bó máu thịt với giai cấp

công nhân, nhân dân lao động và toàn thể dân tộc

Mặt khác, chúng ta cũng thấy rõ mọi người dânViệt Nam đều tự thừa nhận Đảng là Đảng của mình, tựhào và thấy có trách nhiệm trong việc xây dựng Đảng

Khi nói Đảng Cộng sản Việt Nam là Đảng của dân tộc, chúng ta cần khẳng định bản chất

giai cấp của Đảng Đó là bản chất giai cấp công nhân.

Bản chất giai cấp công nhân của Đảng thể hiện:

 Nền tảng tư tưởng của Đảng là chủ nghĩa Mác

1.4 Đảng Cộng sản Việt Nam phải lấy chủ nghĩa

Mặt khác, Hồ Chí Minh cũng lưu ý:

Nắm vững chủ nghĩa Mác - Lênin là nắm tinh thần của chủ nghĩa Mác - Lênin, nắm vững lập trường, quan điểm, phương pháp, biết vận dụng c.n Mác - Lênin.

1.5 Đảng vừa là người lãnh đạo, vừa là đầy tớ thật

trung thành của nhân dân Đảng phải thường xuyên chăm lo củng cố mối quan hệ máu thịt giữa Đảng

Ngày nay, Đảng ta là Đảng cầm quyền Phải coi

xây dựng Đảng là then chốt, đảm bảo cho Đảng ngangtầm với nhiệm vụ cách mạng

1.6 Đảng phải thường xuyên tự chỉnh đốn, tự đổi mới

Sứ mạng lịch sử của Đảng là to lớnLịch sử đấu tranh của Đảng rất vẻ vang

Uy tín của Đảng trong nhân dân rất cao

Để mãi mãi xứng đáng là một Đảng cách mạng chânchính, Đảng luôn luôn tự chỉnh đốn, tự đổi mới, ra sứclàm tốt công tác xây dựng Đảng

Nội dung chỉnh đốn, đổi mới Đảng:

 Đảng phải trong sạch, vững mạnh về ba mặt chínhtrị, tư tưởng, tổ chức

 Đảng viên có đủ phẩm chất, năng lực

 Hệ thống tổ chức Đảng phải chặt chẽ

Tập thể lãnh đạo,cá nhân phụ trách

Tâp trung dân chủ

Đoàn kết thống nhất

Kỉ luật nghiêm minh

tự giác

Tự phê bình

và phê bình

Những nguyên tắc xây dựng Đảng

Phải rèn luyện tu dưỡng thường xuyên

 Trong điều kiện Đảng cầm quyền, Người thấy rõ hai mặt của quyền lực

một mặt quyền lực tạo sức mạnh to lơn để thực hiện

nhiệm vụ cải tạo xã hội cũ, xây dựng xã hội mới

mặt khác quyền lực là điều kiện dẫn đến tha hoá, biến

chất cán bộ, nếu không tu dưỡng rèn luyện tốt

"Một dân tộc, một Đảng và mỗi con

người, ngày hôm qua là vĩ đại, có sức hấp dẫn lớn, không nhất định hôm nay và ngày mai vẫn được mọi người yêu mến và ca ngợi, nếu lòng

dạ không trong sáng nữa, nếu sa vào chủ

nghĩa cá nhân".

có tính nhân dân và tính dân tộc

Nhà nước pháp quyền có hiệu lực pháp lý mạnh mẽ

Xây dựng nhà nước trong sạch vững mạnh, có hiệu quả

Tư tưởng Hồ Chí Minh

về Nhà nước

Sơ đồ: Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng nhà nước

II TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ XÂY DỰNGNHÀ NƯỚC CỦA DÂN, DO DÂN, VÌ DÂN

2.1 Tư tưởng Hồ Chí Minh về một nhà nước của dân,

do dân, vì dân

Vấn đề cơ bản của chính quyền là ở chổ nó thuộc

về ai, phục vụ quyền lợi cho ai

Theo Hồ Chí Minh,

 Nhà nước của chúng ta là nhà nước của dân:

Mọi quyền bính là của toàn thể nhân dânNhân dân uỷ quyền cho các đại diện được bầuNhân dân có quyền miễn nhiệm nếu đại biểukhông thực hiện tốt nhiệm vụ

 Nhà nước của chúng ta là nhà nước do dân:

Nhân dân đấu tranh giành chính quyền;

Nhân dân xây dựng nên chính quyền;

Nhân dân ủng hộ, giúp đỡ nhà nước;

Nhân dân góp ý phê bình, xây dựng nhà nước.

 Nhà nước của chúng ta là nhà nước vì dân:

Nhà nước phục vụ lợi ích cho nhân dân;

Trong nhà nước đó, cán bộ từ Chủ tịch trở xuống đều là

“công bộc” của dân, phải thực hiện:

Việc gì có lợi cho dân, ta phải hết sức làm.

Việc gì có hại cho dân, ta phải hết sức tránh

Cán bộ nhà nước vừa là người dẫn đường, vừa là người

đầy tớ của nhân dân

2 Tư tưởng Hồ Chí Minh về sự thống nhất giữa bản

chất giai cấp công nhân với tính nhân dân và tính dântộc của nhà nước

a) Nhà nước là thành tố cơ bản của hệ thống chính trị

Nó luôn mang bản chất giai cấp

Khi nói nhà nước của dân, do dân, vì dân không

có nghĩa là nhà nước phi giai cấp

"Nhà nước của ta là Nhà nước dân chủ nhân dân dựa trên nền tảng liên minh công nông, do giai cấp

công nhân lãnh đạo"

Như vậy, nhà nước của ta mang bản chất giai cấpcông nhân

Bản chất giai câp công nhân của nhà nước thể hiện:

 Do Đảng của giai cấp công nhân lãnh đạo,

 Tính định hướng lên chủ nghĩa xã hội,

 Nguyên tắc tổ chức cơ bản là tập trung dân chủ

Lưu ý:

Nói Nhà nước dân chủ, nhưng Người không ngại khẳng định mặt chuyên chính của Nhà nước.

b) Bản chất giai cấp của Nhà nước thống nhất với tínhnhân dân, tính dân tộc

 Vì:

Lợi ích giai cấp thống nhất với lợi ích dân tộc

Có giải phóng dân tộc mới giải phóng giai cấptriệt để

3 Tư tưởng Hồ Chí Minh về một nhà nước pháp

quyền có hiệu lực pháp lý mạnh mẽ

a) Theo Hồ Chí Minh, một nhà nước có hiệu lực pháp

lý là một nhà nước hợp hiến

Ngay sau ngày tuyên bố độc lập (3/9/1945), Bác Hồ

đã nhấn mạnh "Chúng ta phải có một hiến pháp dân

chủ Tôi đề nghị Chính phủ tổ chức càng sớm càng

hay cuộc tổng tuyển cử với chế độ phổ thông đầu

phiếu".

Ngày 20/9/1945, Hồ Chí Minh ký sắc lệnh thành lập

Uỷ ban dự thảo hiến pháp

Trong hoàn cảnh rất khó khăn, cuộc tổng tuyển cửđược tién hành khá sớm (6/1/1946)

b) Nhà nước pháp quyền có hiệu lực mạnh là nhà nước quản

lý đất nước bằng pháp luật và phải làm cho pháp luật có hiệu lực trong thực tế

Ngay từ năm 1919, Nguyễn ái Quốc đã đòi TD Pháp phải

bãi bỏ chế độ cai trị bằng sắc lệnh mà thay thế bằng các đạo luật.

 Người có công lớn trong việc xây dựng hệ thống pháp luật.

Người hết sức chăm lo đưa pháp luật vào cuộc sống, tạo cơ

chế bảo đảm cho pháp luật được thi hành, xây dựng cơ chế kiểm tra, giám sát việc thi hành đó.

 Hồ Chí Minh luôn luôn nêu gương trong việc khuyến khích nhân dân phê bình, giám sát công việc của CP.

c) Để xây dựng nhà nước pháp quyền có hiệu lực, Hồ Chí

Minh chú trọng công tác đào tạo, bồi dưỡng nhằm xây dựng

một đội ngũ cán bộ, viên chức nhà nước

Tiêu chuẩn cơ bản của công chức nhà nước:

 Cán bộ Nhà nước phải có trình độ văn hoá, am hiểu pháp

luật, phải biết quản lý nhà nước

(Người đã khéo tuyển chọn, dào tạo, bồi dưỡng cán bộ;

đặt ra quy chế công chức Nhà nước )

 Cán bộ Nhà nước phải có đạo đức cần kiệm, liêm, chính, có

tinh thần phục vụ nhân dân

Theo Người, cán bộ dù có năng lực đến đâu mà không

đủ phẩm chất thì không thể dùng được

4 Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng nhà nước trongsạch, vững mạnh, hiệu quả

Xây dựng Nhà nước cách mạng trong sạch, vữngmạnh, hoạt động có hiệu quả là mối quan tâm thườngxuyên của Hồ Chí Minh

Đây là một cuộc đấu tranh gian khổ, khó khăn, lâu dài, quyết liệt

Muốn đấu tranh thắng lợi, phải huy động sứcmạnh của cả hệ thống chính trị, sử dụng các biện pháp

về tư tưởng và tổ chức, pháp luật và kinh tế

Trong đó Người nhấn mạnh hai nội dung cơ bản:

a) Tăng cường pháp luật đi đôi với đẩy mạnh giáo dụcđạo đức

Chính trị Hồ Chí Minh là một nền chính trị đạo đức; và đạo đức cao nhất

 Người thường xuyên nhắc nhở, giáo dục tinh

thần, ý thức phục vụ nhân dân

 Người là tấm gương về tinh thần phục vụ

Pháp luật và đạo đức quan hệ khăng khít vớinhau Pháp luật là một biện pháp để khẳng định chuẩnmực đạo đức

 Người sớm ban hành pháp luật

 Kiên quyết trừng trị “quan cách mạng”

b) Kiên quyết chống ba thứ giặc nội xâm là

tham ô, lãng phí, quan liêu

Người chỉ rõ + Tác hại của “ba thứ giặc” đó

+ Quan hệ giữa đánh “thù trong” và giặc ngoài

Không thể nói đến một nhà nước trong sạch, vững mạnh, hiệu quả nếu như không kiên quyết, thường xuyên đẩy mạnh cuộc đấu tranh

để chặn đứng, tiến tới tiêu diệt tận gốc những nguyên nhân sâu xa đã gây nên nạn tham ô,

lãng phí, quan liêu

III XÂY DỰNG ĐẢNG VỮNG MẠNH, LÀM

TRONG SẠCH BỘ MÁY NHÀ NƯỚC THEO TƯ

TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

1 Xây dựng, chỉnh đốn Đảng, làm cho Đảng tathật sự là Đảng của đạo đức và văn minh, tiêu biểu chotrí tuệ, danh dự và lương tâm của dân tộc

2 Phát huy dân chủ đi đôi với tăng cường phápchế XHCN, xây dựng một nền hành chính dân chủ,

trong sạch, vững mạnh

3 Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với Nhànước; gắn liền xây dựng, chỉnh đốn Đảng với cải cách

bộ máy hành chính

Kiểm tra 30 phút

Hồ Chí Minh từng nói:

“Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết Thành công, thành công, đại thành công”

Từ nhận thức tầm quan trọng của chiến lược đại

đoàn kết, liên hệ thực tiến cách mạng, anh (hay chị)làm rõ ý nghĩa của câu nói trên