BÀI GIẢNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH ( Giảng viên TS Lê Văn Thai ) Chương 4 docx

Tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đạiTư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc Tư tưởng Hồ Chí Minh về kết hợp sức mạnh dân tộc v

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

Giảng viên: TS Lê Văn Thai

Tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại

Tư tưởng Hồ Chí Minh

về đại đoàn kết dân tộc

Tư tưởng Hồ Chí Minh

về kết hợp sức mạnh dân tộc với

sức mạnh thời đại

Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc, kết hợp sức mạnh dân

tộc với sức mạnh thời đại

SƠ ĐỒ TỔNG QUÁT CHƯƠNG IV

I TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ

1 Những cơ sở hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh

về đại đoàn kết dân tộc

1.1 Đoàn kết là một truyền thống cực kỳ quý báu của dân tộc ta:

Tinh thần yêu nước gắn liền với ý thức cộngđồng, ý thức cố kết dân tộc, đoàn kết dân tộc đượchình thành và củng cố qua hàng nghìn năm đấu tranhdựng nước và giữ nước

Đối với mỗi người Việt Nam, truyền thống đó

 Đã trở thành tình cảm tự nhiên của con người:

Nhiễu điều phủ lấy giá gương Người trong một nước phải thương nhau cùng

 Trở thành triết lý nhân sinh:

Một cây làm chẳng nên non

Ba cây chụm lại thành hòn núi cao

 Thành phép ứng xữ và tư duy chính trị

 Tạo thành sức mạnh vô địch của Nhân dân

Hồ Chí Minh sớm hấp thu truyền thống đoàn kếtcủa dân tộc, thấy rõ giá trị to lớn của sức mạnh đoànkết

1.2 Tổng kết những kinh nghiệm của phong trào cách mạng Việt Nam và phong trào cách mạng thế giới:

 Hồ Chí Minh thấy rõ, các phong trào yêu nướchào hùng, bi tráng ở Việt Nam cho thấy:

Chỉ có tinh thần yêu nước thì chưa đủ để đánh bại đế quốc xâm lược

Cần có đường lối cách mạng đúng, có khả năngquy tụ được cả dân tộc

 Bài học từ phong trào giải phóng dân tộc của

các nước trên thế gíơi

 Bài học của cách mạng Nga

 Bài học của cách mạng Trung Quốc

1.3 Những quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin

 Quan điểm cách mạng là sự nghiệp của quần

chúng

 Giai cấp công nhân lãnh đạo cách mạng, phải tự

mình trở thành dân tộc, đoàn kết dân tộc

 Liên minh công - nông là cơ sở để xây dựng lựclượng cách mạng hùng hậu của dân tộc

Hồ Chí Minh đã tiếp thu cốt lõi trong lý luậnMác – Lênin và truyền thống dân tộc, tiếp thu nhữngyếu tố tích cực và gạn lọc những hạn chế để hình

thành tư tưởng của Người về đại đoàn kết.

2 Những quan điểm cơ bản của Hồ Chí Minh về

đại đoàn kết dân tộc

2.1 Đại đoàn kết dân tộc là vấn đề có ý nghĩa chiến

lược, quyết định thành công của cách mạng

 Đại đoàn kết không phải là khẩu hiệu nhất

thời, không phải là thủ đoạn chính trị mà là tư

tưởng cơ bản, nhất quán, xuyên suốt quá trình

cách mạng Việt Nam

Trong nhận thức và thực tiễn cách mạng, HồChí Minh đã xây dựng thành một chiến lược đạiđoàn kết, bao gồm: mục tiêu, phương hướng, biệnpháp, chủ trương, chính sách cụ thể để tập hợp

lực lượng cách mạng

Tuy nhiên, trong từng hoàn cảnh cụ thể, có thể vàcần thiết phải điều chỉnh chính sách và phương

pháp tập hợp cho phù hợp với đối tượng khác

nhau

 Hồ Chí Minh nhấn mạnh tầm quan trọng và sức

mạnh của toàn dân mỗi một khi đã đồng tâm, đồng

sức, đồng chí hướng Người đã khẳng định Đoàn

kết là sức mạnh, là then chốt của thành công.

"Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết, Thành công, thành công, đại thành công"

2.2 Đại đoàn kết dân tộc là một mục tiêu, một nhiệm

vụ hàng đầu của cách mạng

 Đại đoàn kết dân tộc là đòi hỏi khách quan của

mọi tầng lớp nhân dân trong cuộc đấu tranh để tự giảiphóng

 Đảng có nhiệm vụ tập hợp, hướng dẫn quần

chúng; biến đòi hỏi khách quan thành sức mạnh vô

địch trong cuộc đấu tranh vì độc lập, tự do và hạnh

phúc của con người

2.3 Đại đoàn kết dân tộc là đại đoàn kết toàn dân

 Nói đến đại đoàn kết dân tộc là đoàn kết tất cả

mọi người dân, không phân biệt giai cấp, dân tộc, tôn giáo

Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, khái niệm "dân",

"nhân dân" là "mọi con dân đất Việt", là "mỗi một

người con Rồng cháu Tiên".

Hồ Chí Minh từng nhấn mạnh:

"Ta đoàn kết để đấu tranh cho độc lập và thống nhất của tổ quốc Ai có tài, có đức, có sức có lòng phụng sự tổ quốc và phục vụ nhân dân thì ta đoàn kết với họ"

 Muốn đại đoàn kết thì phải có lòng bao dung, độ

lượng với con người, nhất là những người lầm

đường lạc lối đã hối cải không định kiến, cách biệt

họ; phải thật thà đoàn kết.

 Muốn đại đoàn kết phải tìm và giải quyết đúng

mục tiêu chung, quyền lợi chung cho mọi người, mọi bộ phận giai cấp thành viên

 Phải xây dựng nền tảng vững chắc cho khối đại

đoàn kết

2.4 Đại đoàn kết dân tộc phải biến thành sức mạnh

vật chất, có tổ chức, đó là Mặt trận dân tộc thống nhất, dưới sự lãnh đạo của Đảng

 Cả dân tộc (hay toàn dân) chỉ trở thành lực lượng

to lớn, trở thành sức mạnh vô địch khi được giácngộ về con đường cách mạng:

 Quần chúng được tổ chức lại và hoạt động theo

một đường lối chính trị đúng đắn mới tăng thêm

sức mạnh tổng hợp

 Hình thức tổ chức phù hợp là mặt trận

Tổ chức theo giới, theo ngành nghề

Tổ chức theo lứa tuổi

Mặt trận tập hợp thống nhất các tổ chức chính trị

-xã hội thành một khối

Nguyên tắc xây dựng mặt trận:

 Mặt trận được xây dựng trên nền tảng liên minh

công nông dưới sự lãnh đạo của Đảng

 Mặt trận hoạt động theo nguyên tắc hiệp thương,

lấy việc thống nhất lợi ích làm cơ sở

 Đoàn kết phải lâu dài, chặt chẽ, đoàn kết thật sự,

chân thành, thân ái giúp đỡ nhau cùng tiến bộ

 Đoàn kết phải đấu tranh, đấu tranh để đoàn kết

 Đảng Cộng sản là thành viên Mặt trận dân tộc

thống nhất, vừa là lực lượng lãnh đạo mặt trận, xâydựng khối đại đoàn kết dân tộc

3 Tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc

và thực tiễn cách mạng Việt Nam

3.1 Khối đại đoàn kết dân tộc được xây dựng ngày

càng rộng rãi, bền vững

 Tư tưởng đại đoàn kết đã trở thành sợi chỉ đỏ

xuyên suốt đường lối chiến lược của Đảng trongcách mạng dân tộc dân chủ cũng như trong cáchmạng XHCN

 Tư tưởng đó đã thấm sâu vào tư tưởng, tình cảm

và biến thành hành động cách mạng của hàng triệungười Việt Nam

Đoàn kết rộng rãiKhối đại đoàn kết bền vữngHiệu quả rõ rệt

3.2 Bước vào thời kỳ đổi mới, Đảng Cộng sản Việt

Nam đã vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về đại

đoàn kết dân tộc phù hợp với tình hình mới

Đảng ta luôn chủ trương:

 Phát huy sức mạnh của cả dân tộc, đặt lợi ích

chung của dân tộc và của con người lên hàng đầu tạo sức mạnh để chiến thắng nghèo nàn lạc hậu

 Phải xuất phát từ lợi ích dân tộc mà mở rộng quan

hệ hợp tác quốc tế, tranh thủ mọi khả năng để pháttriển đất nước nhằm phục vụ lợi ích của mỗi ngườidân

3.3 Ngày nay, hơn lúc nào hết, phải quán triệt và vận

dụng đúng đắn tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết

Trước thời cơ vận hội cũng như những thách thứcđan xen, chúng ta phải tăng cường hơn nữa sức

mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân

Luôn luôn nắm vững phương châm của Bác:

"Cứng rắn về nguyên tắc, mềm dẽo về sách lược"

"Dĩ bất biến, ứng vạn biến"

Trong tình hình mới, tư tưởng Hồ Chí Minh về đạiđoàn kết sẽ ngày càng phát triển, hoàn thiện, cùngthực tiễn đất nước, vững vàng bước vào thế kỷ

XXI

II.TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ KẾT HỢP

SỨC MẠNH DÂN TỘC VỚI SỨC MẠNH

THỜI ĐẠI.

1 Quá trình nhận thức của Hồ Chí Minh về

mối quan hệ giữa sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại

a Khi ra đi tìm đường cứu nước, Hồ Chí Minh

sớm nhận thức và tin tưởng sức mạnh dân

tộc:

Đó là sức mạnh của chủ nghĩa yêu nước;

tinh thần đoàn kết; ý chí đấu tranh anh dũng, bất khuất cho độc lập tự do; ý thức tự lực, tự cường.

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

VỀ KẾT HỢP SỨC MẠNH DÂN TỘC VỚI SỨC MẠNH THỜI ĐẠI

Quá trình nhận thức của Hồ Chí Minh

về mối quan hệ giữa sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại

Nội dung tư tưởng HCM về kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh

thời đại hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại

Dựa vào sức mình là chính, tranh thủ sự giúp

đỡ quốc tế đồng thời tích cực thực hiện nghĩa vụ quốc tế của mình

Có quan hệ hữu nghị hợp tác sẵn sàng làm bạn với tất cả các nước dân

chủ

b Nhận thức của Hồ Chí Minh về sức mạnh

thời đại được hình thành từng bước, thông

qua hoạt động thực tiễn mà tổng kết thành

lý luận

 Người sớm nhận thức mối tương đồng các

dân tộc

" dù màu da có khác nhau, trên đời này chỉ có

hai giống người: giống người bóc lột và

giống người bị bóc lột"

Vì vậy, theo Người: " những người bị bóc

lột thuộc mọi chủng tộc cần đoàn kết lại và chống áp bức".

Người còn nhận rõ, ngay cả binh lính của bọn đế

quốc "đều là anh em cùng một giai cấp" ở chính

quốc hoặc là người dân ở một thuộc địa khác bị bắt

đi làm công cụ cho đế quốc;

Trong khi tìm con đường cách mạng để giải

phóng dân tộc mình, Người đã sớm phân biệt bọnthực dân Pháp với nhân dân lao động Pháp Theo

Người: nhân dân các nước chính quốc là bạn đồng

minh của nhân dân ta.

Tư tưởng xây dựng khối liên minh chiến đấu

giữa lao động thuộc địa với vô sản ở chính quốc

hình thành

Nhân dân Pháp ủng hộ cuộc kháng chiến

Nhân dân Pháp ủng hộ cuộc kháng chiến

 Khi tiếp thu chủ nghĩa Mác - Lênin, Hồ Chí Minh đã

tích cực hoạt động đóng góp vào việc truyền bá tư tưởng Lênin về kết hợp chủ nghĩa yêu nước chân chính với chủ nghĩa quốc tế vô sản

Người sử dụng diễn đàn của Đảng Xã hội Pháp, Đảng

Cộng sản Pháp để tuyên truyền với người anh em ở

phương Tây về nhiệm vụ phải giúp đở, phối hợp với

phong trào giải phóng dân tộc ở các thuộc địa.

 Phê phán những thái độ sai trái trong Đảng Cộng sản

Pháp và trong phong trào cộng sản quốc tế

 Thành lập Hội Liên hiệp thuộc địa ở Pháp (1921),

 Hội Liên hiệp các dân tộc bị áp bức ở á Đông (1925)

Nguyễn Ái Quốc tại Đại hội Quốc tế Nông dân

Trên diễn đàn Quốc tế Cộng sản

 Sau chiến tranh thế giới lần thứ II, hệ thống

XHCN hình thành và phát triển, đó là nhân tố làm

nên sức mạnh của thời đại; Người coi trọng huy

động sức mạnh các trào lưu cách mạng trên thế

giới phục vụ cho sự nghiệp giải phóng dân tộc

 Cũng từ sau chiến tranh thế giới thứ hai, cuộc

cách mạng khoa học kỹ thuật phát triển mạnh mẽ;Người nhắc nhở các thế hệ thanh niên phải ra sứchọc tập để chiếm lĩnh được đỉnh cao khoa học, sửdụng sức mạnh mới của thời đại để phục vụ dântộc

Tóm lại, từ người yêu nước trở thành người chiến sỹ cộng sản, Hồ Chí Minh ngày càng nhận thức hoàn chỉnh tầm quan trọng và nội dung của việc kết hợp sức mạnh dân tộc và sức mạnh thời đại, nâng nó lên thành một bài học bảo đảm cho thắng lợi của cách mạng

Việt Nam.

2 Nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh về kết hợp sức

mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại.

mở ra thời đại quá độ từ CNTB lên chủ nghĩa xãhội trên phạm vi toàn thế giới

Trong điều kiện đó, vận mệnh của mổi dân tộc

không thể tách rời vận mệnh chung của loài người.Nhận thức đặc điểm thời đại, xu hướng phát triểncũng như xác định đúng giai cấp đứng ở vị trí

trung tâm có ý nghĩa đối với sự lựa chọn định

hướng, hành động cách mạng đúng, phù hợp xu

thế phát triển của thời đại

Người đã xác định công cuộc giải phóng các

nước và các dân tộc bị áp bức đi theo con đường cách mạng vô sản và là một bộ phận khăng khít

của cách mạng vô sản

 Khi đã nhận thức đúng đặc điểm thời đại, trong

tư tưởng và hành động, Người đã gắn cách mạngViệt Nam với cách mạng thế giới:

 Người xác định cách mạng An Nam cũng là một

bộ phận cách mạng thế giới Ai làm cách mạng

trong thế giới đều là đồng chí của dân An Nam cả

 Mọi hoạt động của Người đều nhằm làm cho lao

động thuộc địa hiểu nhau hơn

 Làm cho lao động thuộc địa tiếp xúc mật thiết với

vô sản ở phương Tây để dọn đường cho một sự

hợp tác thực sự sau này.

Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại trong bối cảnh

hiện nay

Phát huy sức mạnh

đại đoàn kết toàn dân tộc

dưới ánh sáng

tư tưởng Hồ Chí Minh

Khơi dậy và phát huy tối đa nội lực, nâng cao hiệu quả hợp tác quốc tế, nâng cao ý chí tự lực tự cường giữ vững bản sắc dân tộc trong quá trình hội nhập quốc tế

Sơ đồ vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh

2.2 Kết hợp chặt chẽ chủ nghĩa yêu nước với chủ nghĩa quốc

tế vô sản

Người cho rằng:

Chủ nghĩa yêu nước triệt để không thể nào tách rời chủ

nghĩa quốc tế vô sản

Tinh thần yêu nước chân chính khác hẳn với tinh thần

"vị quốc" của bọn đế quốc phản động Nó là một bộ phận của tinh thần quốc tế.

Trong kháng chiến chống thực dân Pháp, chống đế quốc

Mỹ, Người luôn kêu gọi đoàn kết với nhân dân Pháp,

nhân dân Mỹ;

yêu mến và đề cao văn hoá Pháp;

ca ngợi ý chí độc lập, tự do của Nhân dân Mỹ

2.3 Giữ vững độc lập, tự chủ, dựa vào sức mình là

chính, tranh thủ sự giúp đỡ của các nước XHCN,

sự ủng hộ của nhân loại; đồng thời không quên

nghĩa vụ quốc tế cao cả của mình

 Người luôn nêu cao khẩu hiệu "tự lực cánh sinh"

coi nội lực là yếu tố quyết định

Đường lối phải độc lập

Phải đem sức ta tự giải phóng cho ta

 Người rất coi trọng sự giúp đở của Liên Xô, Trung

Quốc, nhân dân các nước yêu chuộng hoà bình

trên thế giới

 Kết hợp hài hoà lợi ích dân tộc và nghĩa vụ quốc tế

2.4 Mở rộng tối đa quan hệ hữu nghị, hợp tác sẵn

sàng "làm bạn với tất cả các nước dân chủ".

 Quá trình bôn ba tìm đường cứu nước và hoạt

đông trong phong trào cộng sản quốc tế đã đưa

Người lên vị trí là người đặt cơ sở cho tình hữu

nghị giữa nhân dân Việt Nam với nhân dân nhiềunước trên thế giới

 Ngay cả khi đánh Pháp, đánh Mỹ, Người vẫn

khẳng định quan điểm sẵn sàng cộng tác với

nhừng người Pháp tư bản Nếu họ muốn thật thàcộng tác với Việt Nam

 Trong mối quan hệ rộng mở, Hồ Chí Minh ưu tiên

quan hệ với các nước láng giềng

III Phát huy sức mạnh đại đoàn kết dân tộc, kết

hợp với sức mạnh thời đại trong bối cảnh hiện nay

1 Phát huy sức mạnh đại đoàn kết dân tộc theo tư

tưởng Hồ Chí Minh

2 Phát huy tối đa nội lực, nâng cao hiệu quả hợp tác

quốc tế, bảo vệ độc lập tự chủ và định hướng

XHCN, bảo vệ lợi ích dân tộc, an ninh quốc gia, giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc, bảo vệ môi

trường