Tiết Bài tập 11 BÀI TẬP CHUYỂN ĐỘNG CỦA VẬT BỊ NÉM I.. MỤC TIÊU - Học sinh biết cách dùng phương pháp tọa độä để thiết lập phương trình quỹ đạo của vật bị ném xiên, ném ngang.. - Học
Trang 1Tiết Bài tập 11
BÀI TẬP CHUYỂN ĐỘNG
CỦA VẬT BỊ NÉM
I MỤC TIÊU
- Học sinh biết cách dùng phương pháp tọa độä để thiết lập phương trình quỹ đạo của vật bị ném xiên, ném ngang
- Học sinh biết vận dụng các công thức trong bài để giải bài tập về vật bị ném
- Học sinh có thái độ khách quan khi quan sát các thí nghiệm kiểm chứng bài học
II TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
1) Kiểm tra bài cũ :
1/Viết phương trình quỹ đạo của vật bị ném xiên ?
2/ Thế nào là tầm bay cao ?
3/ Thế nào là tầm bay xa ?
Trang 22) Phần giải các bài tập
Phần làm việc của giáo viên Phần ghi chép của học sinh
GV : Để giài bài tập trên các em dùng
mấy hệ trục tọa độ và chọn hệt trục tọa
độ như thế nào ?
HS : Ta dùng hai trục tọa độ , Ox và
Oy ; Gốc tọa độ tại mặt đất
GV hướng dần HS vận dụng công thức
vận tốc của vật ném xiên để tính vận
tốc vật
vx = v0cos
vy = v0sin - gt
với =0 ta có (Gọi HS lên thực hiện
tính vận tốc )
vx = v0 = 20t (1)
vy = - gt = -10t (2)
GV : Yêu cầu HS lên bảng viết phương
trình tọa độ chuyển động của vật :
x = v0t = 20t (3)
Bài tập mẫu : Một vật được ném từ một điểm M ở độ cao h = 45 m với vận tốc ban đầu v 0 = 20 m/s theo phương nằm ngang Hãy xác định :
a) Dạng quỹ đạo của vật
b) Thời gian vật bay trong khgông khí
c) Tầm bay xa của vật ( khoảng cách tư2 hình chiếu của điểm nén trên mặt đất đến điểm rơi )
d) Vận tốc của vật khi chạm đất
Lấy g = 10 m/s 2 , bỏ qua lực cản của không khí
Bài giải :
Dùng hệ tọa độ như hình vẽ sau :
Trang 3y = h -
2
1
gt2 = 45 – 5t2 (4)
GV : Nhự các em nhận thấy rằng muốn
giải bất kỳ một bài toán chuyển động
ném xiên hay ném ngang nào thì việc
trước tiên các em phải viết phương
trình tọa độ và phương trình vận tốc
của vật theo hệ trục xOy
Để từ đó chúng ta thế các giá trị vào
theo yêu cầu của đề toán
a) Gọi một HS lên viết phương trình
quỹ đạo của vật :
HS : Khi x = 20t t =
20
x
; Thế t vào (4) ta có phương trình quỹ đạo : y = 45
-
80
2
x
Câu b)
GV : Khi vật bay đến mặt đất thì giá trị
của x, y có gì thay đổi ?
HS : Khi đó x có giá trị cực đại còn gọi
là tầm bay xa, còn y có giá trị bằng )
Khi vật rơi đến đất ta có y = 0
Chọn trục Ox nằm trên mặt đất Vận dụng phương trình vận tốc :
vx = v0cos
vy = v0sin - gt với =0 ta có :
vx = v0 = 20t (1)
vy = - gt = -10t (2)
Từ đó :
x = v0t = 20t (3)
y = h -
2 1
gt2 = 45 – 5t2 (4)
Trang 4y = h -
2
1
gt2
0 = h -
2
1
gt2 t =
g
h
= 3 (s)
GV : Ở biểu thức tính thời gian của
vật ném xiên (ngang) các em cho biết
biều thức này giống biểu thức tính thời
gian của vật chuyển động gì mà các em
đã biết ?
HS : Giống biểu thức tính thời gian của
vật chuyển động rơi tự do !
GV : Đúng rồi ! Bây giờ các em có thể
dựa vào thời gian t để tính tầm xa
HS : Thay t vào phương trình x = 20t
ta được tầm xa L = 60 m
GV : Với thời gian trên các em có thể
nào tính được vận tốc vật
a) x = 20t t =
20
x
; Thế t vào (4) ta có phương trình quỹ đạo :
y = 45 -
80
2
x
Quỹ đạo là đường parabol, đỉnh là M b) Khi vật rơi đến đất ta có y = 0
y = h -
2
1
gt2
0 = h -
2
1
gt2 t =
g
h
2
= 3 (s)
c) Thay t vào phương trình x = 20t ta được tầm
xa L = 60 m d) Thay t vào (2) ta có :
vy = -30 m/s Vận tốc vật khi chạm đất :
v = v x2 v2y 36 m/s