Trần Quang Khải Tân Sửu 1241-Giáp Ngọ 1294 Trần Quang Khải Tân Sửu 1241-Giáp Ngọ 1294 Danh tướng, thi gia đời Trần, con thứ ba vua Trần Thái tông Trần Cảnh, em ruột Trần Thánh Tông Trần
Trang 1Trần Quang Khải (Tân Sửu 1241-Giáp Ngọ 1294)
Trần Quang Khải (Tân Sửu 1241-Giáp Ngọ 1294)
Danh tướng, thi gia đời Trần, con thứ ba vua Trần Thái tông (Trần Cảnh), em ruột Trần Thánh Tông (Trần Hoảng) biệt hiệu là Lạc Đạo tiên sinh, quê làng Tức Mạc, phủ Thiên Trường, tỉnh Nam Định
Ông học nhiều, biết rộng, có tài văn chương, giỏi việc quân sự Ngay từ trẻ đã được phong tước Chiêu Minh vương, năm 1371 được sử giữ chức Tướng quốc Thái úy, rồi thăng đến Thái sư
Trong cuộc đánh đuổi quân Nguyên – Mông xâm lược, ông cùng Trần Quốc Tuấn và các chiến hữu lập được chiến tích vẻ vang Bài thơ chiến thắng khải hoàn Tụng Gia Hoàng Kinh Sư là một bản anh hùng ca của dân tộc:
Đoạt sáo Chương Dương độ,
Cầm hồ Hàm Tử quan
Thái bình tu nỗ lực,
Vạn cổ thử giang san
Trang 2
Dịch:
Chương Dương cướp giáo giặc,
Hàm Tử bắt quân thần
Thái bình nên gắng sức,
Non nước ấy nghìn thu
Ngày 26-7-1294 (3-7 Giáp Ngọ) ông mất, hưởng dương 53 tuổi
Ông là tác giả tập thơ Lạc Đạo (vui đời đạo lí), nay đã mất, chỉ còn được 9 bài
do Phan Phu Tiên sưu tầm, in trong Việt âm thi tập
Gần đây trong thơ văn Lý Trần, II, sưu tầm được một số bài thơ của ông:
Tống Bắc Sứ Trang Lý Chấn văn Đằng,
Trang 3 Đề Bạch Mã từ,
Đề Dã thự,
Phúc Hưng viên,
Lưu Gia độ,
Xuân nhựt hữu cảm
Trần Quốc Toản (Đinh Mão 1267-Ất Dậu 1285)
Trần Quốc Toản (Đinh Mão 1267-Ất Dậu 1285)
Anh hùng kháng chiến chống quân Nguyên – Mông, tôn thất nhà Trần, tước Hoài Văn Hầu
Đời Trần Nhân Tông, quân Nguyên kéo sang cướp nước ta Nhà vua hội các vương hầu để bàn việc cự chiến Quốc Toản lúc bấy giờ mới 16 tuổi cũng đến hội, nhưng vì còn nhỏ tuổi nên không được dự bàn Ông đứng nghe lòng căm tức đến nỗi bóp nát trái cam cầm trong tay
Tan hội về, ông tập hợp đám thiếu niên thân thuộc, sắm sửa vũ khí, may lá cờ
đề 6 chữ: “Phá cường địch báo hoàng ân”, rồi ra binh đánh giặc Ông từng dự
Trang 4nhiều trận lớn, có lúc theo thượng tướng Trần Quang Khải, góp phần chiến thắng Chương Dương vang dội trong lịch sử chống ngoại xâm
Năm Ất Dậu 1285 ông hi sinh, mới 18 tuổi, Trần Nhân Tông than tiếc, làm bài văn tế ông, và truy tặng ông tước Hoài Văn vương
Phan Kế Bình sau này, trân trọng viết về ông:
Giỏi thay! Trần Quốc Toản
Tuổi trẻ dư can đảm
Dốc bụng báo hoàng ân,
Cả gan bình quốc nạn
Cờ bay giặc hãi hùng
Giáo trở quân tan rã
Lừng lẫy tiếng anh hùng,
Gỏi thay Trần QuốcToản
Trang 5
Trần Quý Hai (Quí sửu 1913 - Ất sửu 1985)
Trần Quý Hai (Quí sửu 1913 - Ất sửu 1985) Tướng lãnh QĐNDVN, tên thật
là Bùi Chấn, quê xã Tịnh Thiện, huyện Sơn Tịnh, tỉnh Quảng Ngãi
Ông tham gia cách mạng từ năm 1930 tại địa phương, bị Pháp bắt giam nhiều lần, năm 1944 bị giam tại huyện Ba Tơ Tại đây ông cùng các đồng chí lãnh đạo giành chính quyền ở tỉnh Quảng Ngãi Cùng năm làm Bí thư tỉnh Ủy Quảng Ngãi và nhiều chức vụ Đảng, chính quyền và quân sự tại các địa
phương và các chiến trường Trung bộ, Lào Năm 1961, 1962, 1973 là thứ trưởng Bộ quốc phòng, kim Trưởng ban cơ yếu trung ương Ủy viên Trung ương đảng Cộng sản Việt Nam
Ông từng được Đảng và Nhà nước Việt Nam tặng thưởng nhiều huân chương cao quí, trong đó có Huân chương Hồ Chí Minh
Ông mất năm 1985, thọ 72 tuổi