Giáo trình hướng dẫn phân tích những khả năng áp dụng nền kinh tế mới tại VIệt Nam phần 2 pot

Các lĩnh vực kinh tế tư nhân Việt Nam hiện có các thành phần kinh tế: - Kinh tế nhà nước - Kinh tế tập thể - Kinh tế cá thể, tiểu chủ - Kinh tế tư bản tư nhân - Kinh tế tư bản nhà nước

Số lượng kinh doanh thương nghiệp những năm 1980 cũng ở mức 60 vạn Năm 1980: 63,7 vạn; năm 1985: 63,7 vạn; năm 1986: 56,8 vạn

Số người kinh doanh thương nghiệp những năm 1980 cũng ở mức 60 vạn Năm 1980: 63,7 vạn; năm 1985: 63,7 vạn; năm 1986: 56,8 vạn

Những số liệu trên cho thấy sức sống của kinh tế cá thể rất bền bỉ, sự hiện diện của thành phần kinh tế này trong suốt thời gian dài như một tất yếu khách quan, cần phải biết sử dụng mặt tích cực của nó làm cho dana giàu, nước mạnh

II Bước khởi động phát triển kinh tế tư nhân

1 Bước chuyển biến về nhận thức thực tiễn

Công cuộc cải tạo quan hệ sản xuất về xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật đạt kết quả không cao Thêm vào đó những namư 1977 - 1978 nông nghiệp bị thiên tai nặng, năm 1979 xảy ra chiến tranh biên giới Tây Nam và phía Bắc, làm cho bức tranh kinh tế đất nước ngày càng xấu đi

Trước tình hình trên, Hội nghị Ban Chấp hành Trung

ương lần thứ 6 khoá IV họp tháng 9 - 1979 đưa ra Nghị quyết về tình hình và nhiệm vụ cấp bách

Nghị quyết là bước chuyển biến đầu tiên có ý nghĩa lớn

đối với việc đưa nền kinh tế từng bước thoát ra khỏi cơ chế quản lý kế hoạch hoá tập trung cao độ, mở đường cho những cải cách kinh tế trong những năm sau này

2 Kết quả phát triển của khu vực kinh tế tư nhân những năm đầu thời kỳ đổi mới

Nhờ có chính sách đổi mới kinh tế tư nhân được thừa nhận và tạo điều kiện phát triển, đóng góp tích cực vào phát triển kinh tế của đất nước

Trong công nghiệp, tư nhân đã đầu tư thêm tiền vốn để

mở rộng các cơ sở hiện có, hoặc xây dựng thêm cơ sở mới Năm 1988 khu vực này đầu tư thêm 80 tỷ đồng, thành lập thêm 17.000 cơ sở, trong đó có 46 xí nghiệp tư nhân; 1.100 cơ sở tiểu thủ công nghiệp và hơn 15.000 hộ cá thể Năm

1989 số vốn đầu tư tăng thêm 102 tỷ đồng, số xí nghiệp tư nhân tăng gấp 4 lần so với năm 1988 (từ 318 xí nghiệp tăng

lên 1.284 xí nghiệp); hộ tiểu thủ công nghiệp và cá thể từ 31,85 vạn lên 33,33 vạn, tăng 4,6% Trong hai năm 1990 -

1991 số vốn tăng thêm mỗi năm khoảng 100 tỷ đồng

Năm 1989 thành phần kinh tế tư nhân thu hút thêm 39,5 nghìn lao động Năm 1991 so với năm 1990 tăng thêm 4.000 cơ sở và lao động tăng thêm 10 nghìn người

Giá trị tổng sản lượng thành phần kinh tế này năm 1989 tăng thêm 34,5% so với năm 1998, trong đó xí nghiệp tư doanh tăng 51,9%; hộ tiểu thủ công nghiệp và các thể tăng

34, 0%

Tỷ trọng giá trị sản lượng công nghiệp khu vực tư nhân, cá thể chiếm trong giá trị tổng sản lượng toàn ngành công nghiệp tăng khá đều đặn: năm 1986: 15,6%; năm 1987: 25,69%; năm 1998: 19,6%; năm 1989: 27,2%; năm 1990: 26,5%

Trong thương nghiệp, lao động của thành phần kinh tế tư nhân phát triển nhanh chóng: Năm 1968: 56,79 vạn người; năm 1987: 64 vạn người; năm 1988: 71,89 vạn người; năm 1989: 79,3 vạn người; năm 1990: 81,1 vạn người Ngoài ra

còn có lực lượng thương nghiệp không chuyên tham gia hoạt

động, năm 1990 có khoảng 16 vạn nưgời

III Phạm vi kinh tế tư nhân

1 Các lĩnh vực kinh tế tư nhân

Việt Nam hiện có các thành phần kinh tế:

- Kinh tế nhà nước

- Kinh tế tập thể

- Kinh tế cá thể, tiểu chủ

- Kinh tế tư bản tư nhân

- Kinh tế tư bản nhà nước

- Kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài

- Nghị quyết Hội nghị lần thứ nam Ban chấp hành Trung

ương (khoá IX) về phát triển kinh tế tư nhân, đề cập đến kinh

tế tư nhân bao gồm hai thành phần kinh tế là kinh tế cá thể, tiểu chủ và kinh tế tư bản tư nhân

Kinh tế tư nhân hoạt động dưới hình thức hộ kinh doanh cá thể và các loại hình doanh nghiệp tư nhân Kinh tế tư nhân tham gia vào tất cả các lĩnh vực nông nghiệp, công nghiệp, giao thông vận tải, thương nghiệp và các loại hình dịch vụ khác

2 Các loại hình tổ chức kinh doanh của kinh tế tư nhân

Loại hình tổ chức kinh doanh của kinh tế tư nhân rất đa dạng, phổ biến nhất là hộ cá thể, tiểu chủ; loại hình công ty hiện nay chủ yếu là doanh nghiệp nhỏ và và dưới hình thức: công ty tư nhân, công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty cổ phần, công ty hợp danh

Trong khu vực kinh tế tư nhân, hộ kinh doanh cá thể có

số lượng đông đảo, sử dụng nhiều lao động xã hội, huy động nhiều vốn đầu tư, đóng góp tỷ trọng lớn vào GDP Hộ kinh doanh cá thể có tiền đề, là bước tập dượt và tích luỹ cho bước phát triển cao hơn về hoạt động sản xuất kinh doanh là hình thức doanh nghiệp tư nhân

Các doanh nghiệp tư nhân đã góp phần sản xuất hàng hoá có chất lượng cao, tham gia tích cực vào xuất khẩu hàng hoá, nhất là nông sản hàng hoá, giúp nông dân tiêu thụ một khối lượng hàng hoá nông sản Sự hoạt động sôi động của doanh nghiệp tư nhân đã thúc đẩy nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế

Các chủ tư nhân hầu hết là các doanh nghiệp trưởng thành trong chế độ mới, nhiều người trong số họ là cán bộ

đảng viên, đã từng tham gia trong các cơ quan, doanh nghiệp nhà nước và có một số đã trải qua thời kỳ tham gia lực lượng

vũ trang, có nguyện vọng muốn đem tài năng, trí tuệ của mình vào phát triển kinh tế đất nước, làm giàu cho tổ quốc

Phần II

Những vấn đề của khu vực kinh tế tư

nhân hiện nay

I Thực trạng kinh tế tư nhân

Trong những năm qua kinh tế tư nhân tăng nhanh về số lượng, vốn kinh doanh, thu hút lao động, nhất là loại hình doanh nghiệp, công ty

Kinh tế tư nhân phát triển rộng khắp trong các ngành nghề mà pháp luật không cấm Số cơ sở nhiều nhất mà pháp luật không cấm Số cơ sở nhiều nhất là trong lĩnh vực thương mại, dịch vụ, xâ dựng, tiếp đến là công nghiêp, tiểu thủ công nghiệp

Kinh tế tư nhân phát triển rộng rãi trong cả nước, nhưng tập trung cao ở các đô thị, những địa phương có nhiều điều kiện thuận lợi, được chính quyền quan tâm khuyến khích, hỗ trợ

1 Tình hình tăng trưởng doanh nghiệp

Trong giai đoạn 1996-2000, số lượng đơn vị sản xuất, kinh doanh hoạt động trong khu vực kinh tế tư nhân tăng lên

đáng kể, số hộ kinh doanh cá thể tăng 6,02%, số doanh nghiệp tăng 45,61%, nhưng không đều qua các năm (số hộ kinh doanh cá thể năm 1997 giảm, số doanh nghiệp năm

1998 giảm và tăng mạnh từ năm 2000 khi có Luật doanh nghiệp)

Trong cơ cấu các hình thức tổ chức kinh doanh của khu vực kinh tế tư nhân, các hộ cá thể chiếm số lượng rất lớn,

đến cuối năm 2000 có 2.137.731 hộ và 29.548 doanh nghiệp

Trong các loại hình doanh nghiệp, doanh nghiệp tư nhân chiếm số lượng lớn nhất, tiếp đến là công ty trách nhiệm hữu hạn, sau đó là công ty cổ phần, công ty hợp danh chiếm số lượng không đáng kể

1.1 Đối với hộ kinh doanh cá thể

Hộ kinh doanh cá thể có số lượng lớn, phát triển rộng rãi nhiều năm nay Số hộ kinh doanh cá thể phi nông nghiệp từ

1.498.611 hộ năm 1992 tăng lên 2.016.259 hộ năm 1996 Tốc độ tăng bình quân 7,68%/năm, mỗi năm tăng bình quân 129.412 hộ

Từ năm 1996 đến năm 2000 số lượng hộ kinh doanh cá thể tăng chậm, đến năm 2000 mới có 2.137.731 hộ, bình quân tăng 1,47%/năm, mỗi năm tăng 30.300 hộ cá thể phi nông nghiệp Hộ nông nghiệp ngoài hợp tác xã năm 2000 có 7.656.165 hộ Tổng cộng năm 2000 có 9.793.787 hộ kinh doanh cá thể

Quy mô của hộ kinh doanh cá thể nói chung rất nhỏ, sử dụng lao động trong gia đình là chính, trung bình mỗi hộ có 1-2 lao động Vốn kinh doanh ít Ngoại lệ, qua khảo sát thực

tế ở các thành phố lớn, có nhiều hộ kinh doanh cá thể thuê

đến hàng chục thậm chí hàng trăm lao động như cơ sở Đức Phát (cơ sở làm bánh ngọt ở thành phố Hồ Chí Minh) thuê tới 900 lao động

1.2 Đối với doanh nghiệp tư nhân

* Đăng ký doanh nghiệp

Doanh nghiệp tư nhân thực hiện đăng ký kinh doanh từ khi có Luật công ty và Luật doanh nghiệp tư nhân tăng rất nhanh Tính chung thời kỳ 1991-2000, số doanh nghiệp đăng

ký kinh doanh tăng bình quân là 96,24%/năm Từ 132 doanh nghiệp năm 1991 đến hết năm 1996 có 30.897 doanh nghiệp

đăng ký doanh nghiệp Các năm 1997-1999 số lượng doanh nghiệp đăng ký kinh doanh giảm Từ năm 2000 đến nay khi Luật doanh nghiệp được thực hiện, số lượng doanh nghiệp

đăng ký kinh doanh tăng rất nhanh Sau 2 năm thực hiện Luật doanh nghiệp đến ngày 31-12-2001 cả nước đã có

35-440 doanh nghiệp mới đăng ký hoạt động Năm 2000 có 14.400 doanh nghiệp mới đăng ký bằng 250% so với năm

1999 Năm 2001 có 21.040 doanh nghiệp mới đăng ký bằng 140% so với năm 2000 Nếu tính từ khi Luật doanh nghiệp

có hiệu lực thi hành đến tháng 4.2002 cả nước đã có trên 41.000 doanh nghiệp mới thành lập Như vậy cả nước có khoảng 97.900 doanh nghiệp