Véc tơ ngẫu nhiên liên tục Định nghĩa 3.1... Giả sử hai biến ngẫu nhiên X,Y có hàm mật độ đồng thời là a- Tìm a và xác định hàm phân phối đồng thời của X và Y.. c- Xác định hàm phân ph
Trang 1= =
3 Véc tơ ngẫu nhiên liên tục
Định nghĩa 3.1 Vectơ ngẫu nhiên n chiều X = (X1, X2,…, Xn) gọi là có phân phối liên tục tuyệt đối nếu hàm phân phối đồng thời của nó có dạng:
F(x 1 ,x 2 ,…,x n ) = ; (x 1 ,…,x n ) R n
Hàm dưới dấu tích phân f(x1 , ,x n) được gọi là hàm mật độ đồng thời của n biến ngẫu nhiên X1,…,Xn
Tính chất 3.2 Với (x1,…,xn) R n
f(x1,…,xn) =
f(x1,…,xn) 0
Trang 2 Với D Ì Rn thì
P[(X1,…,Xn) D] =
Trong trường hợp 2 chiều, nếu biết f(x, y) là hàm mật độ đồng thời của X và Y thì
Ø Hàm mật độ của X là
Ø Hàm mật độ của Y là
Ví dụ 3.3 Giả sử hai biến ngẫu nhiên X,Y có hàm mật độ đồng thời là
a- Tìm a và xác định hàm phân phối đồng thời của X và Y
b- Xác định hàm mật độ của X; của Y
c- Xác định hàm phân phối và hàm mật độ của biến ngẫu nhiên Z =
Trang 3<=> Û a.1 = 1 Vậy a = 1
Hàm phân phối đồng thời của X, Y là
F(x,y) =
=
b- Hàm mật độ của X là
Tương tự, hàm mật độ của Y là
c- Với z > 0, hàm phân phối của Z là
Trang 4Hàm mật độ của Z là
4 Sự độc lập của các biến ngẫu nhiên
Định nghĩa 4.1 Dãy n biến ngẫu nhiên X1 ,…,X n , i = cùng xác định trên không gian xác suất ( , ,P) được gọi là độc lập nếu
P
trong đó B1 ,B 2 ,…,B n B( R)
Dãy vô hạn các biến ngẫu nhiên X 1 ,X 2 ,…,X n,… được gọi là độc lập nếu mọi dãy con hữu hạn bất kì của dãy (Xn, n 1) là độc lập
Định lí 4.2 Dãy n biến ngẫu nhiên X1, X2, , Xn được gọi là độc lập khi và chỉ khi
F(x1, x2, ,xn) =
Định lí 4.3 Giả sử các biến ngẫu nhiên X1, , Xn có hàm mật độ đồng thời
f(x 1 , x n ) và là hàm mật độ của từng biến X i Khi đó, điều kiện cần và đủ để n biến ngẫu nhiên X1, X2, , Xn độc lập là
Trang 5f(x 1 , x 2 , ,x n ) =
Định lí 4.4 Giả sử 1 ; 2 là hai hàm Borel và X, Y là các biến ngẫu nhiên độc lập Khi đó, các biến ngẫu nhiên Z 1 = 1 (X) và Z 2 = 2 (Y) cũng độc lập
Ví dụ 4.5 Giả sử vectơ ngẫu nhiên (X, Y) có phân phối đều trên hình vuông
D = {(x, y) : 0 x 1; 0 y 1],
nghĩa là hàm mật độ của nó có dạng:
f(x, y) =
Chứng minh rằng X, Y là độc lập
Giải Hàm mật độ của X là
Tương tự,
f Y (y) = =
Từ đó suy ra
Trang 6f X (x) f Y (y) = = f(x,y)
Vậy X, Y là độc lập