Các yếu tố ảnh hưởng đến cách biểu hiện và mức độ đề kháng - Nguồn kháng bệnh: Sức đề kháng có thể gặp được ở các giống địa phương đã thích ứng hay ở giống ngoại lai, hoặc ở các loài th
Trang 1Các yếu tố ảnh hưởng đến cách biểu hiện và mức
độ đề kháng - Nguồn kháng bệnh:
Sức đề kháng có thể gặp được ở các giống địa
phương đã thích ứng hay ở
giống ngoại lai, hoặc ở các loài thân thuộc Các giống địa phương đã thích ứng là
những nguồn đề kháng tốt chống các bệnh đã trở nên trầm trọng bất ngờ được
nhập vào khi nhằm cải lương một tính trạng kinh tế
có giá trị nào đó Các giống
địa phương đã thích ứng cũng là nguồn đề kháng có giá trị để chống các bệnh ít
quan trọng hay chỉ có giá trị địa phương Sức đề
kháng của các giống địa phương
đã thích ứng đáng được chú ý vì hai lý do: (1) sức đề kháng ấy có thể chỉ mang
Trang 2theo một số lượng ít các liên kết không đáng mong muốn so với sức đề kháng
ngoại lai và (2) sức đề kháng của giống ngoại lai có thể liên kết với tính mẫn cảm
đối với một số loại sâu bệnh mà các giống địa
phương đã thích ứng thường không
mắc phải Việc sử dụng các nguồn cho ngoại lai có thể dẫn đến sự ho à nhập vô
tình tính mẫn cảm kiểu ấy về sau có thể gây ra nhiều vấn đề gay cấn
Trung tâm khởi nguyên thuỷ hay thứ sinh của cả hai thể chủ và thể gây bệnh
đều được xem như là những địa bàn tốt để tìm được sức đề kháng Các gen đề
kháng có ở những nơi mang bệnh hoặc rất trầm trọng hoặc nhẹ không có ảnh hưởng
Trang 3gì đáng kể đối với tình trạng của thể chủ (Leonard, 1983)
Tuy nhiên không nhất thiết là chỉ tìm thấy sức đề
kháng ở các trung tâm khởi
nguyên của chính cây trồng (Harlan, 1977) Ví dụ sức
đề kháng chống bệnh lùn
vàng mạch bia được tìm thấy ở các mẫu giống gốc Trung Quốc, Nhật Bản, Triều
Tiên, Etiopia (Cadel và Wilcoxson, 1975; Qualset, 1975), trong khi sức đề kháng
chống bệnh mildew đậu tương được thấy ở các mẫu giống của Nepan và Assam
(Harlan, 1977)
Sức đề kháng cũng có thể tìm được ở các loài và họ thân thuộc xa Ví dụ như
sức đề kháng của các giống lúa mì như Transfer,
Agatha và Compar được dẫn xuất
Trang 4từ các loài và họ xa (Knott và Drorak, 1976) Nên nhớ rằng sức đề kháng nhận từ
các loài và họ xa có thể cũng không bền hơn so với sức đề kháng của các thân thuộc
gần Một ví dụ nổi bật của gen R kháng chống bệnh héo muộn khoai tây dẫn xuất từ
Solanum demissum Sức đề kháng cũng có thể thu được từ phương pháp gây đột
biến nhân tạo (Sawhney và c.s, 1978), hoặc từ nuôi cấy mô (Larkin và Scowcrif,
1983)