Ảnh hưởng của nhân tố sinh học: Trong tự nhiên vi sinh vật cùng với các loại sinh vật khác tập hợp thành những quần thể phức tạp.. Trong quá trình sống, giữa vi sinh vật với nhau, giữa v
Trang 1Ảnh hưởng của nhân tố sinh học:
Trong tự nhiên vi sinh vật cùng với các loại sinh vật khác tập hợp thành
những quần thể phức tạp Trong quá trình sống, giữa
vi sinh vật với nhau, giữa vi
sinh vật với thực vật, động vật có những tác động qua lại với nhau làm cho chúng
có thể bị cạnh tranh, bị tiêu diệt hoặc song song cùng tồn tại Người ta gọi mối quan
hệ qua lại đó là những nhân tố sinh vật học Chúng có ảnh hưởng lớn đến sinh
trưởng, phát triển của vi sinh vật Có thể chia làm 4 mối quan hệ:
a Quan hệ cộng sinh:
Quan hệ cộng sinh là mối quan hệ sống chung, 2 bên cùng có lợi Giữa 2
Trang 2sinh vật kết hợp với nhau thành một cấu trúc đặc biệt, trao đổi lẫn nhau những sản
phẩm sống và tạo thành một khối hoàn chỉnh Nếu tách rời 2 cơ thể đó ra thì chúng
bị chết hoặc bị ảnh hưởng sâu sắc đến hoạt động sống của chúng
87
Ví dụ:
- Vi khuẩn nốt sần với rễ cây bộ đậu
- Vi khuẩn lam với bèo hoa dâu
- Vi sinh vật phân giải xenluloza với động vật nhai lại
b Quan hệ tương hỗ:
Đây là mối quan hệ rất phổ biến Trong mối quan hệ này không có sự kết
hợp thành thể sinh lý hoàn chỉnh mà nó chỉ sống cạnh nhau để hỗ trợ lẫn nhau
Trang 3Chúng có thể sống tách rời nhau, không cần đến nhau
và giữa chúng chỉ có một bên
nhận mà không cần có sự giúp đỡ của bên kia
Ví dụ:
- Nấm men tiến hành lên men đường thành rượu tạo điều kiện dinh
dưỡng cho vi khuẩn axetic thực hiện lên men dấm
- Quan hệ giữa vi sinh vật có ích với cây trồng
c Quan hệ ký sinh:
Là mối quan hệ trong đó một số loại vi sinh vật dựa vào các vi sinh vật khác
để sống và gây bệnh cho chúng, thậm chí tiêu diệt chúng
Ví dụ:
- Thực khuẩn thể
- Các vi sinh vật sống ký sinh gây bệnh cho cơ thể động, thực vật
Trang 4d Quan hệ đối kháng:
Đây là mối quan hệ không có lợi Chúng loại trừ lẫn nhau bằng sự tranh
giành chất dinh dưỡng, bằng chất độc do chúng tiết ra hay những sản phẩm của quá
trình trao đổi chất
Ví dụ:
- Vi khuẩn lactic ức chế nhóm vi khuẩn gây thối rữa
- Aspergillus flavus sinh ra aflatoxin là một độ tố
nguy hiểm có thể
tiêu diệt nhiều vi sinh vật khác
- Các vi sinh vật sinh kháng sinh ức chế sinh trưởng phát triển của
nhiều vi sinh vật khác