Trường Đại Học Mở TP.HCMKhoa Công Nghệ Sinh Học Báo cáo môn : Công Nghệ Sinh Học Nông Nghiệp Đề tài : Nuôi Cấy Cây Dược Phẩm – Ngũ Gia Bì Chân Chim Giáo viên hướng dẫn : Lao Đức Thuận
Trang 1Trường Đại Học Mở TP.HCM
Khoa Công Nghệ Sinh Học
Báo cáo môn : Công Nghệ Sinh Học
Nông Nghiệp
Đề tài : Nuôi Cấy Cây Dược Phẩm – Ngũ Gia Bì Chân Chim
Giáo viên hướng dẫn : Lao Đức Thuận
Nguyễn Trần Đông Phương Sinh viên thực hiện : Nguyễn Hoàng Vũ
Nguyễn Văn Luận
Trang 2Nội Dung
I Định nghĩa cây dược phẩm
II Khái quát về cây ngũ gia bì chân chim III Nuôi cấy cây ngũ gia bì chân chim
IV Ứng dụng của CNSH
Trang 3I Định nghĩa cây dược phẩm
Cây dược phẩm là những loài thực vật có khả năng chữa bệnh nhờ vào một số chất có sẵn trong cây
Đu đủ Sâm ngọc linh Crinum latifolia Nha đam
Trang 4II Khái quát về cây ngũ gia bì chân chim
Araliaceae Schefflera Schefflera ortophylla
Trang 52) Hình thái bên ngoài
Trang 6 Hoa : tự tán kép, hoa nhỏ có màu trắng hoặc vàng có mùi thơm Cụm hoa có từ 10-12 hoa mọc thành chùm ở kẻ lá hay đầu cành, cánh hoa và nhị hoa bằng nhau thường là 5 : bao phấn 2 ngăn ; bầu nhụy có 5-8 ngăn Hoa đơn tính
Quả: mọng, hình cầu, có nhân cứng, đường kính quả từ 3-4 mm, có núm, khi chính
có màu tím sẫm đen bên trong có chứa từ 6-8 hạt
Trang 73) Sự phân bố
Ngũ gia bì chân chim là loài cây thường xanh,
ưa sáng, ưa khí hậu ấm áp, mát mẻ, ở độ cao từ
100-1500m so với mặt nước biển.
Sự phân bố thường tương ứng với nới có nhiệt độ
khoảng 20 độ C.
Cây sinh trưởng nhanh và thích hợp ở môi trường
đất giàu dinh dưỡng, trừ đất cát sét đến đất sét, pH
từ 5.5-6.5.
Trang 8 Thường mọc thành bụi, những nơi đất ẩm,
tuy nhiên cây có thể chịu được những nơi khô dốc và gió
Cây ngũ gia bì chân chim phân bố rộng rãi
khắp miền nhiệt đới đến vùng bán nhiệt đới như : Việt Nam, miền nam Trung Quốc, Đài Loan, Nhật Bản, Thái Lan…
Ở Việt Nam thì cây Ngũ gia bì chân chim mọc
hoang ở vùng rừng núi tại các tỉnh phía Bắc Đồng bào các dân tộc miền núi thương dùng ngũ gia bì chân chim để làm thuốc và ngâm rượu.
Trang 94) Công dụng
Điều trị mệt mỏi tốt hơn nhân sâm, tăng sức chịu đựng đối với thiếu oxy, nhiệt độ cao, điều tiết rối loạn nội tiết, điều tiết hồng cầu, bạch cầu và huyết
áp, chống phóng xạ giải độc.
Tăng cường miễn dịch của cơ thể như tăng khả năng thực bào của hệ tế bào nội bì võng, tăng nhanh sự hình thành kháng thể.
Có tác dụng giãn mạch, làm tăng lưu lượng máu động mạch vành và hạ huyết áp.
Có tác dụng long đờm, giảm ho và làm giảm cơn hen suyễn.
Trang 10III Nuôi cấy cây ngũ gia bì chân chim
1) Mẫu cấy: lá và
chồi của cây ngũ gia bì chân chim khỏe mạnh cao khoảng 10 cm
đã được nuôi cây trong các bình thủy tinh 500ml
Trang 112) Môi trường nuôi cấy :
Trên môi trường
muối khoáng cơ
Trang 12Ngoài ra tùy theo mục đích nuôi cấy mà có thể kết hợp với các chất điều hòa tăng trưởng thực vật như : 2.4-D, NAA, BA, KIN ở các nồng
độ khác nhau
Trang 133) Điều kiện nuôi cấy :
Trang 14Một số hình ảnh thí nghiệm nuôi cấy cây Ngũ gia bì chân chim với các chất điều hòa tăng trưởng khác nhau:
Trang 15Ảnh hưởng của nồng độ NAA đến cây Ngũ gia bì tái sinh từ lá sau 90 ngày tuổi.
Trang 16Ảnh hưởng của tổ hợp NAA và BA trên môi trường MS
Trang 17Cây ngũ gia bì chân chim khi đem trồng ngoài môi trường tự nhiên
Trang 191) Nhân giống In-vitro
IV Ứng dụng của CNSH
a) Định nghĩa :Nhân giống in-vitro hay nuôi cấy mô
điều là thuật ngữ mô tả các phương thức nuôi cấy các bộ phận thực vật trong ống nghiệm các chưa môi trường xác định ở điều kiện vô trùng.
b) Các phương pháp nuôi cấy mô tế bào thực
vật:
Nuôi cấy đỉnh sinh trưởng
Nuôi cấy mô sẹo
Nuôi cấy tế bào đơn
Nuôi cấy Protolast- chuyển gen
Nuôi cấy hạt phấn đơn bội
Trang 20c) Các bước nhân giống in-vitro
Nuôi cấy đỉnh sinh trưởng
Tạo thể nhân giống in-vitro
Nhân giống in -vitro
Tái sinh cây hoàn chỉnh in-vitro
Chuyển cây in-vitro ra vườn ươm
Trang 21d) Những vấn đề trong nhân giống
bệnh lý của cây, cây sẽ bị mất nước khi
chuyển từ môi trường in-vitro ra môi
trường ngoài
Trang 222) Tạo mô sẹo
Mô sẹo là một khối tế bào vô tổ chức phát sinh từ các vết thương để đáp ứng lại sự tổn thương
Không phải tất cả tế bào trong mẫu cấy đều góp phần vào sự hình thành mô sẹo và quan trọng hơn là chỉ có những mô sẹo nhất định mới có khả năng tái tạo lại các cơ quan có tổ chức.
Trang 23 Nồng độ và loại chất kích thích tăng trưởng thực vật sử dụng trong môi trường nuôi cấy ( auxin, cytokinin, gibberellin, ethylene…) là những yếu tố lớn đến sự hình thành và phát triển của mô sẹo.
Sau khi đã tạo được mô sẹo, ta có thể sử dụng nó làm nguồn nguyên liệu cho nhiều thí nghiệm khác nhau như nuôi cấy tế bào trần, nuôi cấy tế bào đơn, nuôi cấy phôi soma, sản xuất các hợp chất sinh học thứ cấp…
Trang 243) Hệ thống Bioreactor
Bioreactor là hệ thống cung cấp và xả môi trường, hệ thống cấp và thoát khí vô trùng được thiết kế có khả năng tạo ra một môi trường nuôi cấy vô trùng, kiểm soát các yếu tố môi trường bên trong như sự lắc, sự thoáng khí, nhiệt độ, oxy hòa tan, pH…
Bioreactor có ba loại chính:
Loại dùng để sản xuất sinh khối (sản phẩm là khối tế bào, các đơn vị phát sinh phôi, phát sinh cơ quan, chồi, rễ)
Loại dùng để sản xuất các chất chuyển hoá thứ cấp,
emzym.
Loại dùng cho việc chuyển hóa sinh học các chất chuyển hóa ngoại sinh(là các chất tiền thân trong quá trình trao đổi chất)
Trang 25The end
Trang 26Tài liệu tham khảo
Dương Công Kiên – Nuôi Cấy Mô Thực Vật- NXB Đại Học Quốc Gia TP.HCM
Dương Công Kiên – Nuôi Cấy Mô Thực Vật tập II - NXB Đại Học Quốc Gia TP.HCM
Hà Bảo Ngọc – Luận Văn Tốt Nghiệp
khóa 2002-2006 trường DH Mở TP.HCM