- Nêu được vai trò của tụ điện và cuộn cảm trong hoạt động của mạch LC.. - Viết được biểu thức của điện tích, cường độ dòng điện, chu kì và tần số dao động riêng của mạch dao động.. Hoạt
Trang 1Vật lí lớp 12 - Tiết: 0 MẠCH DAO ĐỘNG
1 Mục tiêu:
a) Về kiến thức:
- Phát biểu được các định nghĩa về mạch dao động và dao động điện từ
- Nêu được vai trò của tụ điện và cuộn cảm trong hoạt động của mạch LC
- Viết được biểu thức của điện tích, cường độ dòng điện, chu kì và tần số dao động riêng của mạch dao động
b) Về kỹ năng:
- Giải được các bài tập áp dụng công thức về chu kì
và tần số của mạch dao động
c) Về thái độ:
2 Chuẩn bị của GV và HS:
a) Chuẩn bị của GV:
Trang 2- Một vài vỉ linh kiện điện tử trong đó có mạch dao đông (nếu có)
- Mạch dao động có L và C rất lớn (nếu có)
b) Chuẩn bị của HS:
3 Tiến trình bài dạy:
Hoạt động 1 ( phút): Kiểm tra bài cũ
Hoạt động của
GV
Hoạt động của
HS
Kiến thức cơ
bản
Hoạt động 2 ( phút): Tìm hiểu về mạch dao động
Hoạt động của
GV
Hoạt động của HS Kiến thức cơ bản
- Minh hoạ mạch
dao động
- HS ghi nhận mạch dao
động
I Mạch dao động
Trang 3- HS quan sát việc sử dụng hiệu điện thế xoay chiều giữa hai bản
tụ hiệu điện thế này thể hiện bằng
1 Gồm một tụ
điện mắc nối tiếp với một cuộn cảm thành mạch kín
- Nếu r rất nhỏ ( 0): mạch dao
động lí tưởng
2 Muốn mạch
hoạt động tích điện cho tụ điện rồi cho nó phóng điện tạo ra một dòng điện xoay chiều trong mạch
+ - q
Trang 4một hình sin trên màn hình
3 Người ta sử
dụng hiệu điện thế xoay chiều được tạo ra giữa hai bản của tụ điện bằng cách nối hai bản này với mạch ngoài
Hoạt động 3 ( phút): Tìm hiểu dao động điện từ tự
do trong mạch dao động
Hoạt động của
GV
Hoạt động của
HS
Kiến thức cơ
bản
- Vì tụ điện
phóng điện qua
lại trong mạch
- Trên cùng một bản có sự tích điện sẽ thay đổi
II Dao động điện từ tự do trong mạch dao
C
L
Y
Trang 5nhiều lần tạo ra
dòng điện xoay
chiều có
nhận xét gì về
sự tích điện trên
một bản tụ điện?
- Trình bày kết
quả nghiên cứu
sự biến thiên
điện tích của
một bản tụ nhất
định
- Trong đó
(rad/s) là tần số
theo thời gian
- HS ghi nhận kết quả nghiên cứu
I = q’ =
-q0sin(t + )
cos
2
động
1 Định luật biến thiên điện tích
và cường độ dòng điện trong một mạch dao động lí tưởng
- Sự biến thiên điện tích trên một bản:
q = q0cos(t +
)
với 1
LC
- Phương trình
về dòng điện trong mạch:
Trang 6góc của dao
động
- Phương trình
về dòng điện
trong mạch sẽ
có dạng như thế
nào?
- Nếu chọn gốc
thời gian là lúc
tụ điện bắt đầu
phóng điện
phương trình q
và i như thế
nào?
- Lúc t = 0 q
= CU0 = q0 và i
= 0
q0 = q0cos
= 0
- HS thảo luận
và nêu các nhận xét
- Tỉ lệ thuận
cos
2
với I0 = q0
- Nếu chọn gốc thời gian là lúc
tụ điện bắt đầu phóng điện
q = q0cost
và 0cos ( )
2
Vậy, điện tích q
của một bản tụ điện và cường
độ dòng điện i trong mạch dao động biến thiên điều hoà theo thời gian; i lệch
Trang 7- Từ phương
trình của q và i
có nhận xét
gì về sự biến
thiên của q và i
- Cường độ điện
trường E trong
tụ điện tỉ lệ như
thế nào với q?
- Cảm ứng từ B
tỉ lệ như thế nào
với i?
- Chúng cũng biến thiên điều hoà, vì q và i biến thiên điều hoà
- Từ 1
LC
T 2 LC
và 1
2
f
LC
pha /2 so với q
2 Định nghĩa dao động điện từ
- Sự biến thiên điều hoà theo thời gian của điện tích q của một bản tụ điện
và cường độ dòng điện (hoặc cường độ điện trường Er và cảm ứng từ Br ) trong mạch dao động được gọi là dao động điện từ tự
do
3 Chu kì và tần
Trang 8- Có nhận xét gì
về Er và Br trong
mạch dao động?
- Chu kì và tần
số của dao động
điện từ tự do
trong mạch dao
động gọi là chu
kì và tần số dao
động riêng của
mạch dao động?
Chúng được
số dao động riêng của mạch dao động
- Chu kì dao động riêng
2
- Tần số dao động riêng
1 2
f
LC
Trang 9xác định như thế
nào?
Hoạt động 4 ( phút):
Hoạt động của
GV
Hoạt động của
HS
Kiến thức cơ
bản
Hoạt động 5 ( phút):
Hoạt động của
GV
Hoạt động của
HS
Kiến thức cơ
bản
Hoạt động 6 ( phút): Giao nhiệm vụ về nhà
Hoạt động của
GV
Hoạt động của
HS
Kiến thức cơ
bản
- Nêu câu hỏi và
bài tập về nhà
- Ghi câu hỏi và bài tập về nhà
Trang 10- Yêu cầu: HS
chuẩn bị bài sau
- Ghi những chuẩn bị cho bài sau
IV RÚT KINH NGHIỆM