Sinh học lớp 9 - Bài 33: Gây đột biến nhân tạo trong chọn giống potx

Kiến thức: - Học sinh nắm được sự cần thiết phải chọn tác nhân cụ thể khi gây đột biến.. - Phương pháp sử dụng tác nhân vật lí và tác nhân hoá học để gây đột biến.. + Nêu được điểm giốn

Sinh học lớp 9 - Bài 33: Gây đột biến nhân tạo trong

chọn giống

I MỤC TIÊU

1 Kiến thức:

- Học sinh nắm được sự cần thiết phải chọn tác nhân

cụ thể khi gây đột biến

- Phương pháp sử dụng tác nhân vật lí và tác nhân hoá học để gây đột biến

+ Hiểu và trỡnh bày được tại sao người ta cần chọn tác nhân cụ thể khi gây đột biến

+ Nêu được điểm giống và khác nhau về phương

pháp sử dụng các cá thể đột biến trong chọn giống vi sinh vật và thực vật, giải thích được tại sao có sự sai khác đó

+ Nêu được điểm giống và khác nhau về phương

pháp sử dụng các cá thể đột biến trong chọn giống vi sinh vật và thực vật, giải thích được tại sao có sự sai

khác đó

2 Kĩ năng:

- Rèn kĩ năng quan sát tranh, kĩ năng hoạt động nhóm, khai thác kênh hình, làm việc với SGK

- Rèn kĩ năng quan sát, kĩ năng thực hành

3 Thái độ: Say mê học tập yêu thích bộ môn

II CHUẨN BỊ

- Tranh phóng to hình SGK

III PHƯƠNG PHÁP

- Tích cực hóa hoạt động học tập của học sinh, nêu vấn đề và giải quyết vấn đề

- Thảo luận nhóm

- Vấn đáp, trực quan

- Làm việc với sách giáo khoa

IV HOẠT ĐỘNG DẠY - HỌC

1 Ổn định tổ chức

- Kiểm tra sĩ số

2 Kiểm tra bài cũ Thế nào là đột biến? Đột biến có

ý nghĩa như thế nào trong thực tiễn?

3.Bài mới

- GV đặt câu hỏi: Thế nào là đột biến? Đột biến có ý nghĩa như thế nào trong thực tiễn?

Hoạt động 1: Gây đột biến nhân tạo bằng tác nhân

vật lí (12-14’) Hoạt động của

GV

Hoạt động của

HS

Nội dung

- GV giới thiệu

sơ lược 3 loại

tác nhân vật lí

chính: tia phóng

xạ, tia tử ngoại,

sốc nhiệt

- Yêu cầu HS

- Lắng nghe GV giới thiệu

- HS nghiên cứu SGK, trao đổi

1: Gây đột biến nhân tạo bằng tác nhân vật lí Kết luận:

1 Các tia phóng xạ:

đọc thông tin

mục I.1 và trả

lời câu hỏi:

- Tại sao các tia

phóng xạ có khả

năng gây đột

biến?

- Người ta sử

dụng tia phóng

xạ để gây đột

biến ở thực vật

theo những cách

nào?

- Tại sao tia tử

ngoại thường

được dùng để xử

lí các đối tượng

có kích thước

nhóm để trả lời

- Rút ra kết luận

- HS nghiên cứu thông tin SGK, trao đổi nhóm

và trả lời câu hỏi

- Các tia phóng

xạ ( ) xuyên qua mô, tác động lên ADN gây đột biến

thương NST gây đột biến NST

- Trong chọn giống thực vật, chiếu xạ vào hạt nảy mầm, đỉnh sinh trưởng, chiếu xạ vào mô thực vật nuôi cấy

2 Tia tử ngoại:

- Tia tử ngoại

bé?

- Sốc nhiệt là gì?

tại sao sốc nhiệt

cũng có khả

năng gây đột

biến? Sốc nhiẹt

chủ yếu gây ra

loại đột biến

nào?

không có khả năng xuyên sâu

- dùng xử lí VSV, bào tử, hạt phấn gây đột biến gen

3 Sốc nhiệt:

- Sốc nhiệt là sự tăng hoặc giảm nhiệt độ môi trường 1 cách đột ngột làm cho

cơ chế bảo vệ cân bằng cơ thể không kịp điều chỉnh  tổn thương thoi phân bào  rối

loạn  đột biến

số lượng NST  chấn thương

- Dùng gây đa bội thể ở thực vật (đặc biệt cây

họ cà)

Hoạt động 2 : Gây đột biến nhân tạo bằng tác nhân

hoá học (12-14’)

Hoạt động của

GV

Hoạt động của

HS

Nội dung

- Yêu cầu HS

đọc thông tin

SGK mục II và

trả lời câu hổi:

- Tại sao khi

thấm vào tế bào,

- HS sử dụng thông tin SGK

để trả lời các câu hỏi

2: Gây đột biến nhân tạo bằng tác nhân hoá

học Kết luận:

- Dùng hoá chất

một số hoá chất

lại gây đột biến

gen? Trên cơ sở

nào mà người ta

hi vọng có thể

gây ra những

đột biến theo ý

muốn?

- Tại sao dùng

cônxixin có thể

gây ra các thể

đa bội?

- Người ta dùng

tác nhân hoá

học để tạo ra

các đột biến

bằng những

phương pháp

- 1 HS trả lời, các HS khác nhận xét, bổ sung và hoàn thiện kiến thức

(EMS NMU, NEU ) gây đột biến gen: chúng ngấm vào tế bào

tác động vào tế bào  tác động lên phân tử ADN làm mất thay thế hoặc thêm một cặp nuclêôtit Có loại hoá chất chỉ tác động 1 loại nuclêôtit nhất định  có khả năng chủ động gây dột biến theo

ý muốn

- Dùng conxixin

nào? tạo thể đa bội

Cônxixin thấm vào mô đang

cônxixin cản trở

sự hình thành thoi phân bào làm NST không phân li

- Phương pháp: ngâm hạt khô hay hạt đang nảy mầm ở thời điểm nhất định vào dung dịch hoá chất có nồng độ thích hợp

+ Tiêm dung

dịch vào bầu nhuỵ

+ Quấn bông tẩm hoá chất vào đỉnh sinh trưởng + Cho hoá chất tác động lên tinh hoàn hoặc buồng trứng

Hoạt động 3: Sử dụng đột biến nhân tạo trong chọn

giống (12-14’) Hoạt động của

GV

Hoạt động của

HS

Nội dung

- GV định

hướng: sử dụng

đột biến nhân

tạo trong chọn

- HS lắng nghe 3: Sử dụng đột

biến nhân tạo trong chọn giống

giống gồm:

+ Chọn giống

giống cây trồng,

chọn giống động

vật

- Yêu cầu HS

nghiên cứu SGK

và trả lời câu

hỏi:

- Người ta sử

dụng các thể đột

biến trong chọn

giống VSV và

cây trồng theo

hướng nào? Tại

sao?

- Tại sao người

- HS nghiên cứu SGK, trao đổi nhóm và trả lời

- 1 HS trả lời, các HS khác nhận xét, bổ sung và rút ra kết luận

Kết luận:

- Các đột biến nhân tạo được

sử dụng làm nguyên liệu chọn giống áp dụng chủ yếu với VSV và cây trồng

1 Chọn giống VSV

- Chọn các thể đột biến tạo ra chất có hoạt tính cao

- Chọn thể đột biến sinh trưởng mạnh để tăng

ta ít sử dụng

phương pháp

gây đột biến

trong chọn

giống vật nuôi?

sinh khối ở nấm men và vi khuẩn

- Chọn các thể đột biến giảm sức sống, không còn khả năng gây bệnh để sản xuất văcxin

2 Trong chọn giống cây trồng

- Chọn các đột biến rút ngắn thời gian sinh trưởng, tăng năng suất và chất lượng, chống sâu bệnh,

chống chịu được với điều kiện bất lợi để nhân lên hoặc sử dụng lai tạo kết hợp với chọn lọc để tạo

ra giống mới

3 Đối với vật nuôi

- Chỉ sử dụng với 1 số động vật bậc thấp, khó

áp dụng cho động vật bậc cao

vì động vật bậc cao sơ quan sinh sản nằm sâu trong cơ thể, dễ

gây chết hoặc khó áp dụng

4 Củng cố

- Con người đã sử dụng tác nhân nào để gây đột biến

nhân tạo và tiến hành như thế nào?

5 Hướng dẫn học bài ở nhà

- Học bài và trả lời câu hỏi 1, 2,3 SGK

- Đọc trước bài 34

IV RÚT KINH NGHIỆM: