Kiến thức: + Học sinh nêu được phương pháp chọn lọc hàng loạt một lần và nhiều lần thích hợp đối với những đối tượng nào và ưu điểm của phương pháp chọn lọc này.. + Học sinh nêu được p
Trang 1Sinh học lớp 9 - Bài 36: Các phương pháp chọn lọc
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức:
+ Học sinh nêu được phương pháp chọn lọc hàng loạt
một lần và nhiều lần thích hợp đối với những đối tượng nào và ưu điểm của phương pháp chọn lọc này
+ Học sinh nêu được phương pháp chọn lọc cá thể,
những ưu điểm và nhược điểm so với chọn lọc hàng loạt và thích hợp đối với đối tượng nào
+ Học sinh phân biệt được các phương pháp chọn lọc
về cách tiến hành, phạm vi ứng dụng và ưu nhược điểm của mỗi phương pháp
+ Học sinh nêu được các phương pháp thường sử
dụng trong chọn giống vật nuôi và cây trồng
+ Phương pháp cơ bản trong chọn giống cây trồng + Phương pháp chủ yếu dùng trong chọn giống vật nuôi
Trang 2- Trình bày được phương pháp chọn lọc cá thể, những
ưu thế và nhược điểm so với phương pháp chọn lọc hàng loạt, thích hợp sử dụng với đối tượng nào
2 Kĩ năng:
- Rèn kĩ năng quan sát tranh, kĩ năng hoạt động nhóm, khai thác kênh hình, làm việc với SGK
- Rèn kĩ năng quan sát
3 Thái độ: Say mê học tập yêu thích bộ môn
II ĐỒ DÙNG DẠY HỌC
- Tranh phóng to H 36.1 và 36.2 SGK
III PHƯƠNG PHÁP
- Tích cực hóa hoạt động học tập của học sinh, nêu vấn đề và giải quyết vấn đề
- Thảo luận nhóm
- Vấn đáp, trực quan
- Làm việc với sách giáo khoa
IV HOẠT ĐỘNG DẠY - HỌC
Trang 31 Ổn định tổ chức
- Kiểm tra sĩ số
2 Kiểm tra bài cũ
- Kiểm tra câu 1, 2, 3 SGK trang 104
3 Bài mới ( 38- 40’)
Hoạt động 1: Vai trò của chọn lọc trong chọn giống
(14-16’)
Hoạt động của
GV
Hoạt động của
HS
Nội dung
- Yêu cầu HS
nghiên cứu SGK
mục I và trả lời
câuhỏi:
- Vai trò của
chọn lọc trong
chọn giống?
- HS nghiên cứu SGK và trả lời câu hỏi:
+ Tránh thoái hoá
+ Phương pháp đột biến,
1: Vai trò của chọn lọc trong chọn giống
Kết luận:
- Đánh giá, chọn lọc nhiều lần mới
có giống tốt đáp
Trang 4- GV giúp HS
hoàn thiện kiến
thức
- Tuỳ theo mục
tiêu chọn lọc,
hình thức sinh
sản lựa chọn
phương pháp
thích hợp GV
giới thiệu 2
phương pháp
chọn lọc hàng
loạt, chọn lọc cá
thể
phương pháp lai chỉ tạo ra nguồn biến dị
- HS lắng nghe
GV giảng và tiếp thu kiến thức
ứng yêu cầu sản xuất và tiêu dùng
- Giống tốt bị thoái hoá do giao phối gần, do đột biến, do lẫn giống
cơ giới cần chọn lọc
- Các phương pháp gây đột biến, lai hữu tính chỉ tạo ra nguồn biến dị cho chọn lọc cần được kiểm tra đánh giá, chọn lọc
- Có 2 phương pháp: chọn lọc
Trang 5hàng loạt, chọn lọc cá thể
Hoạt động 2: Chọn lọc hàng hoạt (14-16’)
Hoạt động
của GV
Hoạt động của
HS
Nội dung
- GV yêu cầu HS
đọc thông tin
mục II SGK,
quan sát H 35.1
và trả lời câu
hỏi:
- Nêu cách tiến
hành chọn lọc
hàng loạt 1 lần
và 2 lần?
- GV cho HS
trình bày trên H
- HS nghiên cứu SGK, quan sát H 36.1 và nêu được kết luận
-HS trình bày
2: Chọn lọc hàng hoạt
Kết luận:
- Chọn lọc hàng loạt 1 lần Năm thứ I, người ta gieo trồng giống khởi đầu, chọn 1 nhóm cá thể ưu
tú phù hợp với mục đích chọn lọc Hạt của cây
Trang 636.1, các HS
khác nhận xét,
đánh giá và rút
ra kết luận
-Yêu cầu HS
Cho VD
- Yêu cầu HS
trao đổi nhóm và
trả lời câu hỏi:
- Chọn lọc hàng
loạt 1 lần và 2
lần giống và
khác nhau như
thế nào?
- Cho biết ưu
nhược điểm của
- HS lấy VD SGK
- Trao đổi nhóm nêu được:
+ giống biện pháp tiến hành
+ Khác nhau:
chọn lọc 1 lần trên đối tượng ban đầu Chọn lần 2 trên đối tượng đã qua ở năm I
+ Kết luận
ưu tú được thu hoạch chung để làm giống cho
vụ sau (năm II)
ở năm II, người
ta so sánh giống tạo ra với giống khởi đầu và giống đối chứng Qua đánh giá, nếu giống chọn lọc hàng loạt đã đạt yêu cầu thì không cần chọn lọc lần 2
- Nếu giống mang chọn lọc thoái hoá
Trang 7phương pháp
này?
- Phương pháp
này thích hợp
đối với đối tượng
nào?
- Cho HS làm
bài tập SGK
trang 106
- HS trao đổi nhóm, dựa vào kiến thức ở trên
và nêu được:
Giống lúa A chọn lọc lần 1, giống lúa B chọn lọc lần 2
nghiêm trọng không đồng nhất
về chiều cao và khả năng sinh trưởng thì tiếp tục chọn lọc lần 2 cho đến khi nào vượt giống ban đầu
- Ưu điểm: đơn giản, dễ làm, ít tốn kém, có thể
áp dụng rộng rãi
- Nhược điểm: chỉ dựa vào kiểu hình nên dễ
Trang 8thường biến phát sinh do khí hậu
và địa hình, không kiểm tra được kiểu gen
- Phương pháp này thích hợp với cây giao phấn, cây tự thụ phấn và vật nuôi
Hoạt động 3: Chọn lọc cá thể (14-15’)
Hoạt động của
GV
Hoạt động của HS
Nội dung
- Yêu cầu HS
quan sát H 36.2,
- HS nghiên cứu mục III,
3: Chọn lọc cá thể
Kết luận:
Trang 9đọc thông tin
SGK và trả lời
câu hỏi:
- Chọn lọc cá
thể được được
tiến hành như
thế nào?
- Yêu cầu HS
trình bày trên H
36.1 và choVD
- Cho biết ưu,
nhược điểm của
phương pháp
này?
- Phương pháp
này thích hợp
với loại đối
quan sát H 36.2 và nêu được cách tiến hành
- HS lấy VD SGK
- HS nghiên cứu SGK để trả lời
- HS nghiênc
ứu SGK để trả lời
- Cách tiến hành + Ở năm I trên ruộng chọn giống khởi đầu, người
ta chọn ra những
cá thể tốt nhất Hạt của mỗi cây được gieo riêng thành từng dòng (năm II)
+ Ở năm II, người
ta so sánh các dòng với nhau, so với giống khởi đầu và giống đối chứng để chọn dòng tốt nhất, đáp ứng mục tiêu đặt
Trang 10tượng nào? ra
- Nếu chưa đạt yêu cầu thì tiến hành chọn lần 2 + Ưu: phối hợp được chọn lọc dựa trên kiểu hình với kiểm tra, đánh giá kiểu gen
+ Nhược: theo dõi công phu, khó
áp dụng rộng rãi
- Chọn lọc cá thể thích hợp với đối tượng: cây tự thụ phấn, nhân giống
vô tính Với cây giao phấn phải
Trang 11chọn lọc nhiều lần
Với vật nuôi: kiểm tra đực giống
4 Củng cố
- Trắc nghiệm bài tập 22, 23, 24, 25, 26 (bài tập trắc nghiệm) hoặc cho HS trả lời 2 câu hỏi
5 Hướng dẫn học bài ở nhà
- Học bài và trả lời câu hỏi SGK trang 107
- Nghiên cứu bài 37 theo nội dung trong bảng:
Nội dung
Thành tựu
Phương pháp Ví dụ
Chọn giống cây
trồng
Trang 12Chọn giống vật
nuôi
V RÚT KINH NGHIỆM: