Kiến thức: Nêu được các tác động của con người tới môi trường, đặc biệt là nhiều hoạt động của con người làm suy giảm hệ sinh thái, gây mất cân bằng sinh thái Lưu ý con người là một
Trang 1Sinh học lớp 9 - Bài 53: Tác động của con người
đối với môi trường
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức:
Nêu được các tác động của con người tới môi trường, đặc biệt là nhiều hoạt động của con người làm suy giảm hệ sinh thái, gây mất cân bằng sinh thái
Lưu ý con người là một nhân tố sinh thái đặc biệt + Học sinh nêu được những ảnh hưởng của con người đến môi trường ở mỗi giai đoạn
+ Học sinh chỉ ra được những hậu quả phá rừng của con người
+ Học sinh nêu được các biện pháp của con người nhằm khắc phục ô nhiễm, suy thoái môi trường, từ
đó có ý thức trỏch nhiệm bảo vệ mụi trường
- Học sinh chỉ ra được các hoạt động của con người làm thay đổi thiên nhiên Từ đó ý thức được trách
Trang 2nhiệm cần bảo vệ môi trường sống cho chính mình và cho các thế hệ sau
2 Kĩ năng:- Bồi dưỡng khả năng vận dụng thực tế vào bài học
3 Thái độ:
Có ý thức được trách nhiệm cần bảo vệ môi trường sống cho chính mình và cho các thế hệ sau
II CHUẨN BỊ
- Tranh phóng to hình 53.1; 53.2 SGK
- Tư liệu về môi trường, hoạt động của con người tác động đến môi trường
III) PHƯƠNG PHÁP:
- Tích cực hóa hoạt động học tập của học sinh, nêu vấn đề và giải quyết vấn đề
- Thảo luận nhóm
- Vấn đáp, trực quan
- Làm việc với sách giáo khoa
Trang 3IV HOẠT ĐỘNG DẠY - HỌC
1 Ổn định tổ chức
- Kiểm tra sĩ số
2 Kiểm tra
3 Bài học
VB: GV giới thiệu khái quát chương III
Hoạt động 1:
Tác động của con người tới môi trường qua các
thời kì phát triển của xã hội (16-18’)
Hoạt động của
GV
Hoạt động của
HS
Nội Dung
- GV cho HS
nghiên cứu
thông tin SGK
và trả lời câu
hỏi:
- HS nghiên cứu thông tin mục I SGK, thảo luận và trả lời
1: Tác động của con người tới môi trường qua các thời kì phát triển của xã hội
Trang 4- Thời kì
nguyên thuỷ,
con người đã
tác động tới
môi trường tự
nhiên như htế
nào?
- Xã hội nông
nghiệp đã ảnh
hưởng đến môi
trường như thế
nào?
- Xã hội công
nghiệp đã ảnh
hưởng đến môi
trường như thế
nào?
- 1 HS trả lời, các HS khác nhận xét, bổ sung
- HS rút ra kết luận
Kết luận:
* Tác động của con người:
- Thời nguyên thuỷ: con người đốt rừng, đào hố săn bắt thú dữ giảm diện tích rừng
- Xã hội nông nghiệp:
+ Trồng trọt, chăn nuôi, chặt phá rừng lấy đất canh tác, chăn thả gia súc
+ Cày xới đất
Trang 5canh tác làm thay đổi đất, nước tầng mặt làm cho nhiều vùng bị khô cằn và suy giảm độ màu
mỡ
+ Con người định
cư và hình thành các khu dân cư, khu sản xuất nông nghiệp
+ Nhiều giống vật nuôi, cây trồng hình thành
- Xã hội công nghiệp:
+ Xây dựng nhiều khu công
Trang 6nghiệp, khai thác tài nguyên bừa bãi làm chodiện tích đất càng thu hẹp, rác thải lớn
+ Sản xuất nhiều loại phân bón, thuốc trừ sâu bảo
vệ thực vật làm cho sản lượng lương thực tăng, khống chế dịch bệnh, nhưng cũng gây ra hậu quả lớn cho môi trường + Nhiều giống vật nuôi, cây trồng quý
Trang 7Hoạt động 2: Tác động của con người làm suy thoái
môi trường tự nhiên (16-18’)
Hoạt động của
GV
Hoạt động của
HS
Nội Dung
- GV nêu câu
hỏi:
- Những hoạt
động nào của
con người phá
huỷ môi trường
tự nhiên?
- Hậu quả từ
những hoạt động
của con người là
gì?
- HS nghiên cứu bảng 53.1 và trả lời câu hỏi
- HS ghi kết quả bảng 53.1 và nêu được:
1- a (ở mức độ thấp)
2- a, h 3- a, b, c, d, g, e,
h 4- a, b, c, d, g, h
2: Tác động của con người làm suy thoái môi trường tự nhiên
Kết luận:
- Nhiều hoạt động của con người đã gây hậu quả rất xấu: mất cân bằng
Trang 8- Ngoài những
hoạt động của
con người trong
bảng 53.1, hãy
cho biết còn
hoạt động nào
của con người
gây suy thoái
môi trường?
- Trình bày hậu
quả của việc
chặt phá rừng
bừa bãi và gây
5- a, b, c, d, g, h 6- a, b, c, d, g, h 7- Tất cả
- HS kể thêm như: xây dựng nhà máy lớn, chất thải công nghiệp nhiều
- HS thảo luận nhóm, bổ sung
và nêu được:
Chặt phá rừng, cháy rừng gây xói mòn đất, lũ quét, nước ngầm
sinh thái, xói mòn và thoái hoá đất, ô nhiễm môi trường, cháy rừng, hạn hán, ảnh hưởng đến mạch nước ngầm, nhiều loài sinh vật có nguy cơ bị tuyệt chủng
Trang 9cháy rừng?
- GV cho HS
liên hệ tới tác
hại của việc chặt
phá rừng và đốt
rừng trong
những năm gần
đây
giảm, khí hậu thay đổi, mất nơi
ở của các loài sinh vật giảm
đa dạng sinh học
gây mất cân băng sinh thái
- HS kể: lũ quét,
lở đất, sạt lở bờ sông Hồng
Hoạt động 3:
Vai trò của con người trong việc bảo vệ và cải tạo
môi trường tự nhiên ( 12-14’)
Hoạt động của
GV
Hoạt động của
HS
Nội Dung
Trang 10- GV đặt câu
hỏi:
- Con người đã
làm gì để bảo
vệ và cỉa tạo
môi trường ?
- GV liên hệ
thành tựu của
con người đã
đạt được trong
việc bảo vệ và
cải tạo môi
trường
- HS nghiên cứu thông tin SGK và trình bày biện pháp
- 1 HS trình báy, các HS khác nhận xét,
bổ sung
- HS nghe GV giảng
3: Vai trò của con người trong việc bảo vệ và cải tạo môi trường
tự nhiên Kết luận:
- Con người đã và đang nỗ lực để bảo vệ và cải tạo môi trường tự nhiên bằng các biện pháp:
+ Hạn chế phát triển dân số quá nhanh
+ Sử dụng có hiệu quả các
Trang 11nguồn tài nguyên + Bảo vệ các loài sinh vật
+ Phục hồi và trồng rừng
+ Kiểm soát và giảm thiểu các nguồn chất thải gây ô nhiễm
+ Lai tạo giống
có năng xuất và phẩm chất tốt
4 Củng cố
- Trình bày nguyên nhân dẫn đến suy thoái môi trường do hoạt động của con người (Bảng 53.1) trong
đó nhấn mạnh tới việc tàn phá thảm thực vật và khai thác quá mức tài nguyên
Trang 125 Hướng dẫn học bài ở nhà
- Học bài và trả lời câu hỏi SGK
- Làm bài tập số 2 (SGK trang 160), tìm hiểu nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường
V RÚT KINH NGHIỆM: