- Học sinh trình bày được mục đích, nhiệm vụ và ý nghĩa của di truyền học.. - Hiểu được công lao to lớn và trình bày được phương pháp phân tích các thế hệ lai của Menđen.. Cần làm rõ ý:
Trang 1Sinh học lớp 9 - 1 Bài 1: Menđen và di
truyền học
I MỤC TIÊU
- Học sinh trình bày được mục đích, nhiệm vụ và ý nghĩa của di truyền học
- Hiểu được công lao to lớn và trình bày được phương pháp phân tích các thế hệ lai của Menđen
- Học sinh làm quen với khái niệm di truyền học” Cần làm rõ ý:
+ Biến dị và di truyền là hai hiện tượng song song gắn liền với quá trình sinh sản
+ Cần giới thiệu các khái niệm: tính trạng, cặp tính trang tương phản, nhân tố di truyền (nêu định nghĩa và cho ví dụ)
II CHUẨN BỊ
- Tranh phóng to hình 1.2
- Tranh ảnh hay chân dung Menđen
Trang 2III PHƯƠNG PHÁP
- Tích cực hóa hoạt động học tập của học sinh, nêu vấn đề và giải quyết vấn đề
- Thảo luận nhóm
- Vấn đáp, trực quan
- Tổ chức nhóm
IV HOẠT ĐỘNG DẠY - HỌC
1 Ổn định tổ chức
- Kiểm tra sĩ số
- Làm quen với học sinh
- Chia nhóm học sinh
2 Kiểm tra bài cũ
3 Bài học
VB: Di truyền học tuy mới hình thành từ đầu thế
kỉ XX nhưng chiếm một vị trí quan trọng trong sinh học và Menđen là người đặt nền móng cho di truyền học Vậy di truyền học nghiên cứu vấn đề gì? nó có ý
Trang 3nghĩa như thế nào? chúng ta cùng nghiên cứu bài
hôm nay
Hoạt động 1: Di truyền học (12-14')
Mục tiêu: Học sinh khái niệm di truyền và biến dị
Nắm được mục đích, ý nghĩa của di truyền học
Hoạt động của
GV
Hoạt động của HS Nội dung
- GV cho HS đọc
khái niệm di
truyền và biến dị
mục I SGK
-Thế nào là di
truyền và biến dị ?
- GV giải thích rõ:
biến dị và di
truyền là 2 hiện
tượng trái ngược
- Cá nhân HS đọc SGK
- 1 HS dọc to khái niệm biến dị và di truyền
- HS lắng nghe và tiếp thu kiến thức
I , : Di truyền học
Kết luận:
- Khái niệm di truyền, biến dị (SGK)
- Di truyền học nghiên cứu về cơ
Trang 4nhau nhưng tiến
hành song song và
gắn liền với quá
trình sinh sản
- GV cho HS làm
bài tập SGK
mục I
- Cho HS tiếp tục
tìm hiểu mục I để
trả lời:
- Liên hệ bản thân
và xác định xem mình giống và khác bố mẹ ở điểm nào: hình dạng tai, mắt, mũi, tóc, màu da và trình bày trước lớp
- Dựa vào SGK mục I để trả lời
sở vật chất, cơ chế, tính quy luật của hiện tượng di truyền và biến dị
- Di truyền học có vai trò quan trọng không chỉ về lí thuyết mà còn có giá trị thực tiễn cho khoa học chọn giống, y học
và đặc biệt là công nghệ sinh học hiện đại
Hoạt động 2: Menđen – người đặt nền móng cho di
truyền học ( 14 - 16 phút)
Trang 5Mục tiêu: HS hiểu và trình bày được phương pháp
nghiên cứu Di truyền của Menđen: phương pháp
phân tích thế hệ lai
Hoạt động của
GV
Hoạt động của HS Nội dung
- GV cho HS đọc
tiểu sử Menđen
SGK
- Yêu cầu HS
quan sát kĩ hình
1.2 và nêu nhận
xét về đặc điểm
của từng cặp tính
trạng đem lai?
- Treo hình 1.2
phóng to để phân
tích
- 1 HS đọc to , cả lớp theo dõi
- HS quan sát và phân tích H 1.2, nêu được sự tương phản của từng cặp tính trạng
- Đọc kĩ thông tin SGK, trình bày được nội dung cơ
II, Menđen – người đặt nền móng cho di truyền học
Kết luận:
- Phương pháp phân tích các thế
hệ lai của Menđen (SGK)
Trang 6- Yêu cầu HS
nghiên cứu thông
tin SGK và nêu
phương pháp
nghiên cứu của
Menđen?
- GV: trước
Menđen, nhiều
nhà khoa học đã
thực hiện các
phép lai trên đậu
Hà Lan nhưng
không thành công
Menđen có ưu
điểm: chọn đối
tượng thuần
chủng, có vòng
đời ngắn, lai 1-2
bản của phương pháp phân tích các thế hệ lai
- 1 vài HS phát biểu, bổ sung
- HS lắng nghe
GV giới thiệu
- HS suy nghĩ và trả lời
Trang 7cặp tính trạng
tương phản, thí
nghiệm lặp đi lặp
lại nhiều lần, dùng
toán thống kê để
xử lý kết quả
- GV giải thích vì
sao menđen chọn
đậu Hà Lan làm
đối tượng để
nghiên cứu
Hoạt động 3: Một số thuật ngữ và kí hiệu cơ bản
của Di truyền học ( 12 - 13') Mục tiêu: HS nắm được, ghi nhớ một số thuật ngữ và
kí hiệu
Hoạt động của
GV
Hoạt động của HS
Trang 8- GV hướng dẫn
HS nghiên cứu
một số thuật ngữ
- Yêu cầu HS lấy
thêm VD minh
hoạ cho từng thuật
ngữ
- Khái niệm giống
thuần chủng: GV
giới thiệu cách
làm của Menđen
để có giống thuần
chủng về tính
trạng nào đó
- GV giới thiệu
một số kí hiệu
- GV nêu cách
- HS thu nhận thông tin, ghi nhớ kiến thức
- HS lấy VD cụ thể để minh hoạ
- HS ghi nhớ kiến thức, chuyển thông tin vào vở
III, Một số thuật ngữ và kí hiệu cơ bản của Di truyền học
Kết luận:
1 Một số thuật ngữ:
+ Tính trạng + Cặp tính trạng tương phản
+ Nhân tố di truyền
+ Giống (dòng) thuần chủng
2 Một số kí hiệu
- P: Cặp bố mẹ xuất phát
Trang 9viết công thức lai:
mẹ thường viết
bên trái dấu x, bố
thường viết bên
phải P: mẹ x bố
- x: Kí hiệu phép lai
- G: Giao tử : Đực; Cái
- F: Thế hệ con (F1: con thứ 1 của P; F2 con của F2 tự thụ phấn hoặc
giao phấn giữa
F1)
* Kết luận chung: SGK
4 Củng cố
- 1 HS đọc kết luận SGK
- Yêu cầu HS trả lời câu hỏi 2, 3,4 SGK trang 7
5 Hướng dẫn học bài ở nhà
- Học bài và trả lời câu hỏi SGK
Trang 10- Kẻ bảng 2 vào vở bài tập
- Đọc trước bài 2