Sinh học lớp 9 - Tiết 2 - Bài 2: trạng I. MỤC TIÊU. ppsx

1, Kiến thức: - Học sinh trình bày và phân tích được thí nghiệm lai một cặp tính trạng của Menđen.. - Làm rõ tính sáng tạo, độc đáo trong phương pháp nghiên cứu của Menđen Tách riêng từ

Sinh học lớp 9 - Tiết 2 - Bài 2: lai một cặp tính

trạng

I MỤC TIÊU

1, Kiến thức:

- Học sinh trình bày và phân tích được thí nghiệm lai một cặp tính trạng của Menđen

- Nêu được phương pháp nghiên cứu của MenĐen (Phương pháp phân tích các thế hệ lai: chú ý phân tích tới F2)

- Làm rõ tính sáng tạo, độc đáo trong phương pháp nghiên cứu của Menđen (Tách riêng từng cặp tính trạng để nghiên cứu – làm đơn giản tính di truyền phức tạp của sinh vật cho dễ nghiên cứu; Tạo dòng thuần chủng: Dùng toán thống kê phân tích để rút ra quy luật)

- Hiểu và ghi nhớ các khái niệm kiểu hình, kiểu gen, thể đồng hợp, thể dị hợp

- Hiểu và phát biểu được nội dung quy luật phân li

- Giải thích được kết quả thí nghiệm theo quan điểm của Menđen

2, Kĩ năng:

- Rèn kĩ năng phân tích số liệu và kênh hình

- Kĩ năng tự tin khi trình bày các ý kiến trước nhóm ,tổ, lớp

- Kĩ năng lắng nghe tích cực, trình bày suy nghĩ / ý tưởng, hợp tác trong hoạt động nhóm

- Kĩ năng tìm kiém và xử lí thông tin khi đọc SGK, quan sát sơ đồ lai để tìm hiểu về phép lai phân tích, tương quan trội – lặn, trội không hoàn toàn

3, Thái độ:

- Yêu thích bộ môn Tích cực học tập

II CHUẨN BỊ

- Tranh phóng to hình 2.1; 2.2; 2.3 SGK

II PHƯƠNG PHÁP

- Tích cực hóa hoạt động học tập của học sinh, nêu vấn đề và giải quyết vấn đề

- Vấn đáp, trực quan

- Động não

- Vấn đáp – tìm tòi

- Trực quan

- Dạy học nhóm

IV HOẠT ĐỘNG DẠY - HỌC

1 Ổn định tổ chức

- Kiểm tra sĩ số

2 Kiểm tra bài cũ

- Trình bày nội dung cơ bản của phương pháp phân tích các thế hệ lai của Menđen?

3 Bài học

VB: Bằng phân tích thế hệ lai, Menđen rút ra các quy luật di truyền, đó là quy luật gì? Chúng ta sẽ tìm hiểu trong bài hôm nay

1 Khi cho lai hai cây đậu hoa đỏ với nhau, F1 thu được 100% hoa đỏ Khi cho các cây đậu F1 tự thụ phấn, F2 có cả hoa đỏ và hoa trắng Cây đậu hoa dỏ ban đầu (P) có thuộc giống thuần chủng hay không?

Vì sao?

2 Trong các cặp tính trạng sau, cặp nào không phải là cặp tính trạng tương phản:

a Hạt trơn – nhăn c Hoa đỏ – hoa vàng

b Thân thấp – thân cao d Hoạt vàng – hạt lục

( Đáp án: c)

Hoạt động 1: Thí nghiệm của Menđen ( 16- 18’) Mục tiêu: Học sinh hiểu và trình bày được thí

nghiệm lai một cặp tính trạng của Menđen, phát biểu được nội dung quy luật phân li

Hoạt động của Hoạt động của HS Nội dung

GV

- GV hướng dẫn

HS quan sát tranh

H 2.1 và giới thiệu

sự tự thụ phấn

nhân tạo trên hoa

đậu Hà Lan

- GV giới thiệu

kết quả thí nghiệm

ở bảng 2 đồng

thời phân tích khái

niệm kiểu hình,

tính trạng trội, lặn

- Yêu cầu HS:

Xem bảng 2 và

điền tỉ lệ các loại

kiểu hình ở F2 vào

- HS quan sát tranh, theo dõi và ghi nhớ cách tiến hành

- Ghi nhớ khái niệm

- Phân tích bảng

số liệu, thảo luận nhóm và nêu được:

+ Kiểu hình F1: đồng tính về tính trạng trội

1: Thí nghiệm của Menđen

Kết luận:

a Thí nghiệm:

- Lai 2 giống đậu

Hà Lan khác nhau

về 1 cặp tính trạng

tương phản VD: P: Hoa đỏ

x Hoa trắng

F1: Hoa

đỏ

F2: 3 hoa đỏ: 1 hoa trắng

b Các khái niệm:

ô trống

- Nhận xét tỉ lệ

kiểu hinh ở F1;

F 2 ?

- GV nhấn mạnh

về sự thay đổi

giống làm bố và

làm mẹ thì kết quả

phép lai vẫn

không thay đổi

- Yêu cầu HS làm

bài tập điền từ

SGK trang 9

- Yêu cầu HS đọc

lại nội dung bài

tập sau khi đã

điền

+ F2: 3 trội: 1 lặn

- Lựa chọn cụm từ điền vào chỗ trống:

1 đồng tính

2 3 trội: 1 lặn

- 1, 2 HS đọc

- Kiểu hình là tổ hợp các tính trạng của cơ thể

- Tính trạng trội là tính trạng biểu hiện ở F1

- Tính trạng lặn là tính trạng đến F2 mới được biểu hiện

c Kết quả thí nghiệm – Kết luận:

Khi lai hai cơ thể

bố mẹ khác nhau

về 1 cặp tính trạng

tương phản thì F1

đồng tính về tính trạng của bố hoặc

mẹ, F2 có sự phân

li theo tỉ lệ trung bình 3 trội: 1 lặn

Hoạt động 2: Menđen giải thích kết quả thí nghiệm

(16-18’) Mục tiêu: HS giải thích được kết quả thí nghiệm theo

quan niệm của Menđen

Hoạt động của

GV

Hoạt động của HS Nội dung

- GV giải thích

quan niệm đương

thời và quan niệm

của Menđen đồng

thời sử dụng H 2.3

để giải thích

- HS ghi nhớ kiến thức, quan sát H 2.3

+ Nhân tố di truyền A quy định tính trạng trội (hoa

2: Menđen giải thích kết quả thí nghiệm

Kết luận:

- Do đâu tất cả

các cây F 1 đều

cho hoa đỏ?

- Yêu cầu HS:

- Hãy quan sát H

2.3 và cho biết: tỉ

lệ các loại giao tử

ở F 1 và tỉ lệ các

loại hợp tử F 2 ?

- Tại sao F 2 lại có

tỉ lệ 3 hoa đỏ: 1

hoa trắng?

- GV nêu rõ: khi

F1 hình thành giao

đỏ)

+ Nhân tố di truyền a quy định tính trạng trội (hoa trắng)

+ Trong tế bào sinh dưỡng, nhân

tố di truyền tồn tại thành từng cặp:

Cây hoa đỏ thuần chủng cặp nhân tố

di truyền là AA, cây hoa trắng thuần chủng cặp nhân tố di truyền

là aa

- Trong quá trình phát sinh giao tử:

Theo Menđen:

- Mỗi tính trạng

do một cặp nhân

tố di truyền quy định (sau này gọi

là gen)

- Trong quá trình phát sinh giao tử, mỗi nhân tố di truyền trong cặp nhân tố di truyền trong cặp nhân tố

di truyền phân li

về một giao tử và giữ nguyên bản chất như ở cơ thể

P thuần chủng

- Trong quá trình

tử, mỗi nhân tố di

truyền trong cặp

nhân tố di truyền

phân li về 1 giao

tử và giữ nguyên

bản chất của P mà

không hoà lẫn vào

nhau nên F2 tạo

ra:

1AA:2Aa: 1aa

trong đó AA và

Aa cho kiểu hình

hoa đỏ, còn aa cho

kiểu hình hoa

trắng

- Hãy phát biểu

nội dung quy luật

phân li trong quá

+ Cây hoa đỏ thuần chủng cho 1 loại giao tử: a

+ Cây hoa trắng thuần chủng cho 1 loại giao tử là a

- Ở F1 nhân tố di truyền A át a nên tính trạng A được biểu hiện

- Quan sát H 2.3 thảo luận nhóm xác định được:

GF1: 1A: 1a + Tỉ lệ hợp tử F2 1AA: 2Aa: 1aa + Vì hợp tử Aa

thụ tinh, các nhân

tố di truyền tổ hợp lại trong hợp tử thành từng cặp tương ứng và quy định kiểu hình của

cơ thể

=> Sự phân li và

tổ hợp của cặp nhân tố di truyền (gen) quy định cặp tính trạng thông qua quá trình phát sinh giao tử và thụ tinh chính là cơ chế di truyền các tính trạng

trình phát sinh

giao tử?

biểu hiện kiểu hình giống AA

- Nội dung quy luật phân li: trong quá trình phát sinh giao tử, mỗi nhân tố di truyền phân li về một giao tử và giữ nguyên bản chất như ở cơ thể thuần chủng của

P

* Kết luận chung: SGK

4 Củng cố

- Trình bày thí nghiệm lai một cặp tính trạng và giải

thích kết quả thí nghiệm của Menđen?

- Phân biệt tính trạng trội, tính trạng lặn và cho VD minh hoạ

5 Hướng dẫn học bài ở nhà

- Học bài và trả lời câu hỏi SGK

- Làm bài tập 4 (GV hướng dẫn cách quy ước gen và viết sơ đồ lai)

Vì F 1 toàn là cá kiếm mắt đen nên tính trạng màu mắt đen là trội so với tính trạng mắt đỏ

Quy ước gen A quy định mắt đen

Quy ước gen a quy định mắt đỏ

Cá mắt đen thuần chủng có kiểu gen AA

Cá mắt đỏ thuần chủng có kiểu gen aa

Sơ đồ lai:

P: Cá mắt đen x Cá mắt đỏ

AA aa GP: A a

F1: Aa (mắt đen) x Aa (mắt đen)

GF 1 : 1A: 1a 1A: 1a

F 2 : 1AA: 2Aa: 1aa (3 cá mắt đen: 1 cá mắt đỏ)

Ngày

tháng năm

Kí duyệt của BGH