Sinh học lớp 9 - Tiết 8 Bài 8: Nhiễm sắc thể ppsx

1, Kiến thức: - Học sinh nêu được tính đặc trưng của bộ NST ở mỗi loài.. - Hiểu được chức năng của NST đối với sự di truyền các tính trạng.. + Trong giao tử NST chỉ có một NST của mỗi cặ

Sinh học lớp 9 - Tiết 8 Bài 8: Nhiễm sắc thể

I MỤC TIÊU

1, Kiến thức:

- Học sinh nêu được tính đặc trưng của bộ NST ở mỗi loài

- Mô tả đựoc cấu trúc hiển vi điển hình của NST ở kì giữa của nguyên phân

- Hiểu được chức năng của NST đối với sự di truyền các tính trạng

2, Kĩ năng:

- Rèn kĩ năng quan sát và phân tích kênh hình

3, Thái độ:

-Yêu thích bộ môn, say mê nghiên cứu khoa học

II CHUẨN BỊ

- Tranh phóng to hình 8.1 đến 8.5 SGK

III PHƯƠNG PHÁP

- Tích cực hóa hoạt động học tập của học sinh, nêu vấn đề và giải quyết vấn đề

- Thảo luận nhóm

- Vấn đáp, trực quan

- Làm việc với sách giáo khoa

IV HOẠT ĐỘNG DẠY - HỌC

1 Ổn định tổ chức

- Kiểm tra sĩ số

2 Kiểm tra bài cũ

KIỂM TRA 15 PHÚT Chọn câu trả lời đúng:

1 Ở người, mắt nâu là trội (A) so với mắt xanh (a)

Bố mẹ đều mắt nâu con có người mắt nâu, có người mắt xanh Kiểu gen của bố mẹ phải như thế nào?Giải thích bằng sơ đồ lai

a AA x Aa b Aa x Aa

c Aa x aa d AA x aa

2 Phép lai nào dưới đây sẽ cho kiểu gen và kiểu hình

ít nhất?

a AABB x AaBb b AAbb x Aabb

c AABB x AABb d Aabb x aabb

3 Phộp lai phõn tớch là phộp lai giữa những cỏ thể

cú kiểu hỡnh nào với nhau:

a Trội với lặn b Trội với trội

c Lặn với lặn

4 Phộp lai nào cho tỉ lệ kiểu hỡnh ở con lai là: 3 : 3 :

1 : 1

a AaBb x AaBB b

AaBb x aaBb

c AaBB x Aabb d Cả 3

phộp nờu trờn

5 Tính trạng được biểu hiện ở cơ thể lai F1 được

Menđen gọi là gỡ ?

a Tớnh trạng trội b Tớnh trạng lặn

c Tính trạng trung gian d Tính trạng tương

phản

6 Kiểu gen AaBBCcdd cú mấy loại giao tử?

a 2 b 4 c.6 d 8

Các giao tử đó là:

3 Bài mới

VB: ? Bố mẹ, ông bà, tổ tiên đã truyền cho con

cháu vật chất gì để con cháu giống với bố mẹ, ông bà,

tổ tiên? (NST, gen, ADN) Chúng ta cùng tìm hiểu

chương II – Nhiễm sắc thể và cụ thể bài hôm nay, bài

8

Hoạt động 1: Tính đặc trưng của bộ nhiễm sắc thể

(14-16')

Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung

- GV đưa ra khái - HS nghiên cứu 1: Tính đặc

niệm về NST

- Yêu cầu HS đọc

 mục I, quan sát

H 8.1 để trả lời câu

hỏi:

- NST tồn tại như

thế nào trong tế

bào sinh dưỡng và

trong giao tử?

- Thế nào là cặp

NST tương đồng?

- Phân biệt bộ NST

bội?

- GV nhấn mạnh:

trong cặp NST

tương đồng, 1 có

phần đầu mục I, quan sát hình vẽ nêu:

+ Trong tế bào sinh dưỡng NST tồn tại từng cặp tương đồng

+ Trong giao tử NST chỉ có một NST của mỗi cặp tương đồng

+ 2 NST giống nhau về hình dạng, kích thước

+ Bộ NST chứa cặp NST tương đồng  Số NST là

số chẵn kí hiệu 2n

nhiễm sắc thể

nguồn gốc từ bố, 1

có nguồn gốc từ

mẹ

- Yêu cầu HS quan

sát H 8.2 bộ NST

của ruồi giấm, đọc

thông tin cuối mục

I và trả lời câu hỏi:

- Mô tả bộ NST

của ruồi giấm về

số lượng và hình

dạng ở con đực và

con cái?

- GV rút ra kết

luận

- GV phân tích

thêm: cặp NST

giới tính có thể

(bộ lưỡng bội)

+ Bộ NST chỉ chứa 1 NST của mỗi cặp tương đồng  Số NST giảm đi một nửa n

kí hiệu là n (bộ đơn bội)

- HS trao đổi nhóm nêu được:

có 4 cặp NST gồm:

+ 1 đôi hình hạt + 2 đôi hình chữ V + 1 đôi khác nhau

ở con đực và con cái

Kết luận:

- Trong tế bào sinh dưỡng, NST

tương đồng (XX)

hay không tơng

đồng tuỳ thuộc vào

loại, giới tính Có

loài NST giới tính

chỉ có 1 chiếc (bọ

xít, châu chấu,

rệp ) NST ở kì

giữa co ngắn cực

đại, có hình dạng

đặc trưng có thể là

hình que, hình hạt,

hình chữ V

- Cho HS quan sát

H 8.3

- Yêu cầu HS đọc

bảng 8 để trả lời

câu hỏi:

- HS trao đôi nhóm, nêu được:

+ Số lượng NST ở các loài khác nhau

+ Số lượng NST không phản ánh trình độ tiến hoá của loài

=> rút ra kết luận

tồn tại thành từng cặp tương đồng

Bộ NST là bộ lưỡng bội kí hiệu

là 2n

- Trong tế bào sinh dục (giao tử) chỉ chứa 1 NST trong mỗi cặp tương đồng  Số NST giảm đi một nửa, bộ NST là

bộ đơn bội kí hiệu là n

- Ở những loài đơn tính có sự khác nhau giữa con đực và con

- Nhận xét về số

lượng NST trong

bộ lưỡng bội ở các

loài?

- Số lượng NST có

phản ánh trình độ

tiến hoá của loài

không? Vì sao?

- Hãy nêu đặc

điểm đặc trưng

của bộ NST ở mỗi

loài sinh vật?

cái ở 1 cặp NST giới tính kí hiệu

là XX, XY

- Mỗi loài sinh vật có bộ NST đặc trưng về số lượng và hình dạng

Hoạt động 2: Cấu trúc của nhiễm sắc thể (14-16')

Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung

- Mô tả hình dạng,

NST ở kì giữa?

- HS quan sát và 2: Cấu trúc của

nhiễm sắc thể

- Yêu cầu HS quan

sát H 8.5 cho biết:

các số 1 và 2 chỉ

những thành phần

cấu trúc nào của

NST?

- Mô tả cấu trúc

NST ở kì giữa của

bào?

- GV giới thiệu H

8.4

- HS điền chú thích

1- 2 crômatit 2- Tâm động

- Lắng nghe GV giới thiệu

Kết luận:

- Cấu trúc điển hình của NST được biểu hiện rõ nhất ở kì giữa + Hình dạng: hình hạt, hình que, hình chữ V + Dài: 0,5 – 50 micromet, đường kính 0,2 – 2 micromet

+ Cấu trúc: ở kì giữa NST gồm 2 cromatit gắn với nhau ở tâm động + Mỗi cromatit

gồm 1 phân tử ADN và prôtêin loại histôn

Hoạt động 3: Chức năng của nhiễm sắc thể

(10-12')

Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung

- Yêu cầu HS đọc

thông tin mục III

SGK, trao đổi

nhóm và trả lời câu

hỏi:

? NST có đặc điểm

gì liên quan đến di

truyền?

- HS đọc thông tin mục III SGK, trao đổi nhóm và trả lời câu hỏi

- Rút ra kết luận

3: Chức năng của nhiễm sắc thể

Kết luận:

- NST là cấu trúc mang gen, trên

đó mỗi gen ở một

vị trí xác định Những biến đổi

về cấu trúc, số lượng NST đều

HS đọc

dẫn tới biến đổi tính trạng di truyền

- NST có bản chất là ADN, sự

tự nhân đôi của ADN dẫn tới sự

tự nhân đôi của NST nên tính trạng di truyền được sao chép qua các thế hệ tế bào và cơ thể

* Kết luận chung: SGK

4 Củng cố

- Yêu cầu HS trả lời câu hỏi 1, 2,3 SGK

5 Hướng dẫn học bài ở nhà

- Học bài và trả lời câu hỏi SGK

- Kẻ sẵn bảng 9.1 và 9.2 vào vở bài tập

- Đọc trước bài 10 – Nguyên phân