Mục tiêu - HS xác định được vị trí và nêu rõ vai trò một số cơ quan của cá trên mẫu mổ.. Hoạt động 2: Tiến trình thực hành 4 bước Bước 1: GV hướng dẫn quan sát và thực hiện viết tường
Trang 1Giáo án sinh học lớp 7 - Tiết 32 THỰC
HÀNH MỔ CÁ
I Mục tiêu
- HS xác định được vị trí và nêu rõ vai trò một số cơ quan của cá trên mẫu mổ
- Rèn kĩ năng mổ trên động vật có xương sống
- Rèn kĩ năng trình bày mẫu mổ
- Giáo dục ý thức nghiêm túc, cẩn thận, chính xác
II ĐỒ DÙNG DẠY VÀ HỌC
- GV: Mẫu cá chép
Bộ đồ mổ, khay mổ, đinh ghim
Tranh phóng to hình 32.1 và 32.3 SGK
Mô hình não cá hoặc mẫu não mổ sẵn
- HS: + 1 con cá chép (cá giếc)
+ Khăn lau, xà phòng
III TIẾN TRÌNH BÀI GIẢNG
Trang 2Hoạt động 1: Tổ chức thực hành
- GV phân chia nhóm thực hành
- Kiểm tra sự chuẩn bị của các nhóm
- Nêu yêu cầu của tiết thực hành (như SGK)
Hoạt động 2: Tiến trình thực hành (4 bước)
Bước 1: GV hướng dẫn quan sát và thực hiện viết tường trình
a Cách mổ:
- GV trình bày kĩ thuật giải phẫu (như SGK trang 106) chú ý vị trí đường cắt để nhìn rõ nội quan của cá)
- Biểu diễn thao tác mổ (dựa vào hình 32.1 SGK)
- Sau khi mổ cho HS quan sát vị trí tự nhiên của các nội quan chưa gỡ
b Quan sát cấu tạo trong trên mẫu mổ
- Hướng dẫn HS xác định vị trí các nội quan
Trang 3- Gỡ nội quan để quan sát rõ các cơ quan (như SGK)
- Quan sát mẫu bộ não cá và nhận xét màu sắc và các đặc điểm khác
c Hướng dẫn viết tương trình
- Hướng dẫn HS cách điền vào bảng các nội quan của
cá
+ Trao đổi nhóm nhận xét vị trí, vai trò các cơ quan
+ Điền ngay vào bảng kết quả quan sát của mỗi
cơ quan
+ Kết quả bảng 1 đó là bản tường trình bài thực hành
Bước 2: Thực hành của học sinh
- HS thực hành theo nhóm 4-6 người
- Mỗi nhóm cử ra:
+ Nhóm trưởng: điều hành chung
+ Thư kí: ghi chép kết quả quan sát
Trang 4- Các nhóm thực hành theo hướng dẫn của GV:
+ Mổ cá: lưu ý nâng mũi kéo để tránh cắt phải các cơ quan bên trong
+ Quan sát cấu tạo trong: quan sát đến đâu ghi chép đến đó
- Sau khi quan sát các nhóm trao đổi, nêu nhận xét vị trí và vai trò của từng cơ quan, điền bảng SGK trang
107
Bước 3: Kiểm tra kết quả quan sát của HS:
- GV quan sát việc thực hiện những sai sót của HS khi xác định tên và vai trò của từng cơ quan
- GV thông báo đáp án chuẩn, các nhóm đối chiếu, sửa chữa sai sót
Bảng 1: Các cơ quan bên trong của cá
Tên cơ quan Nhận xét vị trí và vai trò
Trang 5- Mang (hệ hô
hấp)
Nằm dưới xương nắp mang trong phần đầu gồm các lá mang gần các xương cung mang – có vai trò trao đổi khí
- Tim (hệ tuần
hoàn)
Nằm phía trước khoang thân ứng với vây ngực, co bóp để đẩy máu vào động mạch – giúp cho sự tuần hoàn máu
- Hệ tiêu hoá
(thực quản, dạ
dày, ruột, gan)
Phân hoá rõ rệt thành thực quản, dạy dày, ruột, có gan tiết mật giúp cho sự tiêu hoá thức ăn
- Bóng hơi Trong khoang thân, sát cột sống, giúp cá
chìm nổi dễ dàng trong nước
- Thận (hệ bài
tiết)
Hai dải, sát cột sống Lọc từ máu các chất không cần thiết để thải ra ngoài
- Tuyến sinh
dục (hệ sinh
sản)
Trong khoang thân, ở cá đực là 2 dải tinh hoàn, ở cá cái là 2 buồng trứng phát triển trong mùa sinh sản
Trang 6- Não (hệ thần
kinh)
Não nằm trong hộp sọ, ngoài ra còn tuỷ sống nằm trong các cung đốt sống, điều khiển, điều hoà hoạt động của cá
Bước 4: Tổng kết
- GV nhận xét từng mẫu mổ: mổ đúng, nội quan gỡ không bị nát, trình bày đẹp
- Nêu sai sót của từng nhóm cụ thể
- Nhận xét tinh thần, thái độ học tập của các nhóm
- Cho các nhóm thu dọn vệ sinh
- Kết quả bảng phải điền sẽ là kết quả tường trình
- GV đánh giá điểm cho 1 số nhóm
4 Kiểm tra - đánh giá
- GV đánh giá việc học của HS
- Cho HS trình bày các nội dung đã quan sát được
Trang 7- Cho điểm 1-2 nhóm có kết quả tốt
5 Hướng dẫn học bài ở nhà
- Chuẩn bị bài cấu tạo trong của cá chép