- Trình bày được đặc điểm cấu tạo ngoài đặc trưng phân biệt 3 bộ thường gặp trong lớp bò sát.. Kiểm tra 15 phút - Trình bày những đặc điểm cấu tạo trong của thằn lằn thích nghi với đời
Trang 1Giáo án sinh học lớp 7 - Tiết 42:SỰ ĐA DẠNG
VÀ ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA LỚP BÒ SÁT
I MỤC TIÊU
- HS nắm được sự đa dạng của bò sát thể hiện ở số loài, môi trường sống và lối sống
- Trình bày được đặc điểm cấu tạo ngoài đặc trưng phân biệt 3 bộ thường gặp trong lớp bò sát
- Giải thích được lí do sự phồn thịnh và diệt vong của khủng long
- Nêu được vai trò của bò sát trong tự nhiên và đời sống
- Rèn kĩ năng quan sát tranh
- Kĩ năng hoạt động nhóm
- Giáo dục thái độ yêu thích, tìm hiểu tự nhiên
II ĐỒ DÙNG DẠY VÀ HỌC
- Tranh một số loài khủng long
- Bảng phụ ghi nội dung phiếu học tập
Trang 2III TIẾN TRÌNH BÀI GIẢNG
2 Kiểm tra bài cũ Kiểm tra 15 phút
- Trình bày những đặc điểm cấu tạo trong của thằn lằn thích nghi với đời sống ở cạn?
3 Bài mới
Hoạt động 1: Sự đa dạng của bò sát
- GV yêu cầu HS đọc thông
tin trong SGK trang 130,
quan sát hình 40.1, hoàn
thành phiếu học tập
- GV treo bảng phụ gọi HS
lên điền
- GV chốt lại bằng bảng
chuẩn
- Các nhóm đọc thông tin trong hình, thảo luận hoàn thành phiếu học tập
- Đại diện nhóm lên làm bài tập, các nhóm khác nhận xét, bổ sung
- Các nhóm tự sửa chữa
Trang 3Đặc điểm
cấu tạo
Tên bộ
Mai và yếm Hàm và răng Vỏ trứng
Có vảy
Cá sấu
Rùa
Không
có
Không
có
Có
Hàm ngắn, răng nhỏ mọc trên hàm Hàm dài, răng lớn mọc trong
lỗ chân răng Hàm không có
răng
Trứng có màng dai
Có vỏ đá vôi
Vỏ đá vôi
- Từ thông tin trong SGK
trang 130 và phiếu học
tập GV cho HS thảo
luận:
- Các nhóm nghiên cứu kĩ thông tin và hình 40.1 SGK
thảo luận câu trả lời
- Sự đa dạng thể hiện ở: Số
Trang 4- Sự đa dạng của bò sát
thể hiện ở những điểm
nào?
- Lấy VD minh hoạ?
- GV chốt lại kiến thức
loài nhiều, cấu tạo cơ thể
và môi trường sống phong phú
- Đại diện nhóm phát biểu, các nhóm khác bổ sung
Kết luận:
- Lớp bò sát rất đa dạng, số loài lớn, chia làm 4
bộ
- Có lối sống và môi trường sống phong phú
Hoạt động 2: Các loài khủng long
a Sự ra đời
- GV giảng giải cho HS:
- Sự ra đời của bò sát
- HS lắng nghe và tiếp thu kiến thức
Trang 5+ Nguyên nhân: do khí
hậu thay đổi
+ Tổ tiên bò sát là lưỡng
cư cổ
- 1 HS trả lời, các HS khác nhận xét, bổ sung
Kết luận:
- Bò sát cổ hình thành cách đây khoảng 280 –
230 triệu năm
b Thời đại phồn thịnh và diệt vong củ khủng long
- GV yêu cầu HS đọc
thông tin trong SGK, quan
sát hình 40.2, thảo luận:
- Nguyên nhân phồn thịnh
của khủng long?
- Nêu những đặc điểm
- HS đọc thông tin, quan sát hình 40.2, thảo luận câu trả lời:
+ Nguyên nhân: Do điều kiện sống thuận lợi, chưa
có kẻ thù
Trang 6thích nghi với đời sống
của khủng long cá, khủng
long cánh và khủng long
bạo chúa?
- GV chốt lại kiến thức
- GV cho HS tiếp tục thảo
luận:
- Nguyên nhân khủng long
bị diệt vong?
- Tại sao bò sát cỡ nhỏ
vẫn tồn tại đến ngày nay?
+ Các loài khủng long rất
đa dạng
- 1 vài HS phát biểu lớp nhận xét, bổ sung
- Các nhóm thảo luận, thống nhất ý kiến Yêu cầu nêu được:
- Lí do diệt vong:
+ Do cạnh tranh với chim và thú
+ Do ảnh hưởng của khí hậu và thiên tai
- Bò sát nhỏ vẫn tồn tại vì:
+ Cơ thể nhỏ dễ tìm nơi trú ẩn
Trang 7- GVchốt lại kiến thức
+ Yêu cầu về thức ăn ít + Trứng nhỏ an toàn hơn
- Đại diện nhóm phát biểu, các nhóm khác nhận xét, bổ sung
Hoạt động 3: Đặc điểm chung của bò sát
- GV yêu cầu HS thảo
luận:
Nêu đặc điểm chung của
bò sát về:
+ Môi trường sống
+ Đặc điểm cấu tạo ngoài
+ Đặc điểm cấu tạo trong
- HS vận dụng kiến thức của lớp bò sát thảo luận rút ra đặc điểm chung về:
- Cơ quan di chuyển, dinh dưỡng, sinh sản, thân nhiệt
- Đại diện nhóm phát
Trang 8- GV chốt lại kiến thức
- GV có thể gọi 1-2 HS
nhắc lại đặc điểm chung
biểu các nhóm khác
bổ sung
Kết luận:
Bò sát là động vật có xương sống thích nghi hoàn toàn đời sống ở cạn
+ Da khô, có vảy sừng
+ Chi yếu có vuốt sắc
+ Phổi có nhiều vách ngăn
+ Tim có vách hụt, máu pha đi nuôi cơ thể
+ Thụ tinh trong, trứng có vỏ bao bọc, giàu noãn hoàng
+ Là động vật biến nhiệt
Trang 9Hoạt động 4: Vai trò của bò sát
- GV yêu cầu HS nghiên
cứu SGK và trả lời câu
hỏi:
+ Nêu lợi ích và tác hại
của bò sát?
+ Lấy VD minh hoạ?
- HS tự đọc thông tin và rút ra vai trò của bò sát
- 1 vài HS phát biểu, lớp nhận xét, bổ sung
Kết luận:
- Ích lợi:
+ Có ích cho nông nghiệp: Diệt sâu bọ, diệt
chuột…
+ Có giá trị thực phẩm: ba ba, rùa…
+ Làm dược phẩm: rắn, trăn…
+ Sản phẩm mĩ nghệ: vảy đồi mồi, da cá sấu…
Trang 10- Tác hại:
+ Gây độc cho người: rắn…
4 Củng cố
Yêu cầu HS làm bài tập sau:
Hoàn thành sơ đồ sau:
Lớp bò sát
Da ………
Hàm có răng, không có mai và yếm
Hàm không răng…………
Hàm ……, răng…… Hàm rất dài, răng……
Trang 11Bộ có vảy Bộ …………
Bộ…………
5 Hướng dẫn học bài ở nhà
- Học bài và trả lời câu hỏi SGK
- Đọc mục “Em có biết”
- Tìm hiểu đời sống của chim bồ - Kẻ bảng 1, 2 bài 41 vào vở