Giáo án sinh học lớp 7 - Tiết 19 : TRAI SÔNG pot

Kiến thức - Nêu được khái niệm ngành Thân mềm .Trình bày được các đặc điểm đặc trưng của ngành.. - Học sinh nắm được vì sao trai sông được xếp vào ngành Thân mềm.. - Giải thích được đặc

Giáo án sinh học lớp 7 - Tiết 19 : TRAI SÔNG

I MỤC TIÊU

1 Kiến thức

- Nêu được khái niệm ngành Thân mềm Trình bày

được các đặc điểm đặc trưng của ngành

- Học sinh nắm được vì sao trai sông được xếp vào

ngành Thân mềm

- Giải thích được đặc điểm cấu tạo của trai thích nghi

với đời sống ẩn mình trong bùn cát

- Nắm được các đặc điểm dinh dưỡng, sinh sản của

trai

- Hiểu rõ khái niệm: áo, cơ quan áo

2 Kĩ năng

- Rèn kĩ năng quan sát tranh và mẫu

- Kĩ năng hoạt động nhóm

3 Thái độ

- Giáo dục ý thức yêu thích bộ môn

II ĐỒ DÙNG DẠY VÀ HỌC

- Tranh phóng to hình 18.2; 18.3; 18.4 SGK

- Mẫu vật: con trai, vỏ trai.(nếu có )

III TIẾN TRÌNH BÀI GIẢNG

3 Bài học

GV giới thiệu ngành Thân mềm có mức độ cấu tạo như giun đốt nhưng tiến hoá theo hướng: có vỏ bọc ngoài, thân mềm không phân đốt Giới thiệu đại diện nghiên cứu là con trai sông

Hoạt động 1: Hình dạng, cấu tạo

Mục tiêu: HS nắm được đặc điểm của vỏ và cơ thể

trai Giải thích các khái niệm; áo, khoang áo

Vỏ trai

Hoạt động của GV Hoạt động của HS

- GV yêu cầu HS làm - HS quan sát hình 18.1;

việc độc lập với SGK

- GV gọi HS giới thiệu

đặc điểm vỏ trai trên mẫu

vật

- GV giới thiệu vòng tăng

trưởng vỏ

- Yêu cầu các nhóm thảo

luận

- Muốn mở vỏ trai quan

sát phải làm như thế nào?

- Mài mặt ngoài vỏ trai

ngửi thấy có mùi khét, vì

sao?

- Trai chết thì mở vỏ, tại

sao?

- GV tổ chức thảo luận

giữa các nhóm

18.2, đọc thông tin SGK trang 62, quan sát mẫu vật, tự thu thập thông tin

về vỏ trai

- 1 HS chỉ trên mẫu trai sông

- Các nhóm thảo luận, thống nhất ý kiến Yêu cầu nêu được:

+ Mở vỏ trai: cắt dây chằng phía lưng, cắt 2 cơ khép vỏ

+ Mài mặt ngoài có mùi khét vì lớp sừng bằng chất hữu cơ bị ma sát, khi cháy có mùi khét

- GV giải thích cho HS vì

sao lớp xà cừ óng ánh

màu cầu vồng

- Đại diện nhóm phát biểu

ý kiến, các nhóm khác nhận xét, bổ sung

Kết luận : SGK

Cơ thể trai

Hoạt động của GV Hoạt động của HS

- GV yêu cầu HS trả lời

câu hỏi:

- Cơ thể trai có cấu tạo

như thế nào?

- GV giải thích khái niệm

áo trai, khoang áo

- Trai tự vệ bằng cách

nào? Nêu đặc điểm cấu

tạo của trai phù hợp với

cách tự vệ đó?

- HS đọc thông tin tự rút

ra đặc điểm cấu tạo cơ thể trai

- Cơ thể có 2 mảnh vỏ bằng đá vôi che chở bên ngoài

- Cấu tạo:

+ Ngoài; áo trai tạo thành khoang áo, có ống hút và ống thoát nước

- GV giới thiệu: đầu trai

tiêu giảm

+ Giữa: tấm mang + Trong: thân trai

- Chân rìu

Kết luận : SGK

Hoạt động 2: Di chuyển

Hoạt động của GV Hoạt động của HS

- GV yêu cầu HS đọc

thông tin và quan sát hình

18.4 SGK, thảo luận và

trả lời câu hỏi:

- Trai di chuyển như thế

nào?

- GV chốt lại kiến thức

- GV mở rộng: chân thò

theo hướng nào, thân

- HS căn cứ vào thông tin

và hình 18.4 SGK, mô tả cách di chuyển

- 1 HS phát biểu, lớp bổ sung

chuyển động theo hướng

đó

Kết luận:

- Chân trai hình lưỡi rìu thò ra thụt vào, kết hợp đóng mở vỏ để di chuyển

Hoạt động 3: Dinh dưỡng

Hoạt động của GV Hoạt động của HS

- GV yêu cầu HS làm việc

độc lập với SGK, thảo

luận nhóm và trả lời:

+ Nước qua ống hút và

khoang áo đem gì đến cho

miệng và mang trai?

+ Nêu kiểu dinh dưỡng

của trai?

- GV chốt lại kiến thức

- HS tự thu nhận thông tin, thảo luận nhóm và hoàn thành đáp án

- Yêu cầu nêu được:

+ Nước đem đến oxi và thức ăn

+ Kiểu dinh dưỡng thụ động

+ Cách dinh dưỡng của

trai có ý nghĩa như thế

nào với môi trường nước?

Nếu HS không trả lời

được, GV giải thích vai

trò lọc nước

Kết luận:

- Thức ăn: động vật nguyên sinh và vụn hữu cơ

- Oxi trao đổi qua mang

Hoạt động 4: Sinh sản

Hoạt động của GV Hoạt động của HS

- GV yêu cầu HS thảo

luận và trả lời:

- Ý nghĩa của giai đoạn

trứng phát triển thành ấu

trùng trong mang trai

- HS căn cứ vào thông tin SGK, thảo luận và trả lời: + Trứng phát triển trong mang trai mẹ, được bảo

vệ và tăng lượng oxi

mẹ?

- Ý nghĩa giai đoạn ấu

trùng bám vào mang và

da cá?

- GV chốt lại đặc điểm

sinh sản

+ Ấu trùng bám vào mang

và da cá để tăng lượng oxi và được bảo vệ

Kết luận:

- Trai phân tính

- Trứng phát triển qua giai đoạn ấu trùng

4 Củng cố

- HS làm bài tập trắc nghiệm

Khoanh tròn vào câu đúng:

1 Trai xếp vào ngành thân mềm vì có thân mềm không phân đốt

2 Cơ thể trai gồm 3 phần đầu trai, thân trai và chân trai

3 Trai di chuyển nhờ chân rìu

4 Trai lấy thức ăn nhờ cơ chế lọc từ nước hút vào

5 Cơ thể trai có đối xứng 2 bên

5 Hướng dẫn học bài ở nhà

- Học bài và trả lời câu hỏi SGK

- Đọc mục “Em có biết”

- Sưu tầm tranh, ảnh của một số đại diện Thân mềm