118 Một số biện pháp quản lý và nâng cao hiệu quả sử dụng Vốn cố định tại Công ty xây dựng số 4- Tổng Công ty xây dựng Hà Nội 

118 Một số biện pháp quản lý và nâng cao hiệu quả sử dụng Vốn cố định tại Công ty xây dựng số 4- Tổng Công ty xây dựng Hà Nội 

Lời nói đầu

Khi tiến hành hoạt động kinh doanh, các Doanh nghiệp phải tự trang bị cho mình một hệ thống cơ sở vật chất tơng ứng với ngành nghề kinh doanh mà mình đã lựa chọn Điều này đòi hỏi các Doanh nghiệp phải có một số tiền ứng trớc để mua sắm Lợng tiền ứng trớc đó gọi là vốn kinh doanh trong đó chiếm chủ yếu là vốn cố định

Nhất là trong sự cạnh tranh gay gắt của cơ chế thị trờng hiện nay, các Doanh nghiệp muốn tồn tại và phát triển đợc thì bằng mọi cách phải sử dụng

đồng vốn có hiệu quả Do vậy đòi hỏi các nhà quản lý Doanh nghiệp phải tìm ra các phơng sách nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn nói chung và hiệu quả sử dụng vốn cố định nói riêng

Công ty xây dựng số 4 là một đơn vị có quy mô và lợng vốn cố định tơng tối lớn Hiện nay tài sản cố định của Công ty đã và đang đợc đổi mới, do vậy việc quản lý sử dụng chặt chẽ và có hiệu quả vốn cố định của Công ty là một trong những yêu cầu lớn nhằm tăng năng suất lao động, thu đợc lợi nhuận cao,

đảm bảo trang trải cho mọi chi phí và có lãi

Xuất phát từ lý do trên và với mong muốn trở thành nhà quản lý trong

t-ơng lai, trong thời gian thực tập tại Công ty xây dựng số 4 đợc sự hớng dẫn giúp

đỡ nhiệt tình của thầy giáo Lê Xuân Ngọc cùng toàn thể CBCNV Công ty xây

dựng số 4, em đã chọn đề tài: “Một số biện pháp quản lý và nâng cao hiệu quả sử dụng Vốn cố định tại Công ty xây dựng số 4- Tổng công ty xây dựng

Hà Nội ” cho đề tài tốt nghiệp của mình.

Kết cấu của đề tài gồm những phần chính sau:

Phần I: Vốn cố định và hiệu quả sử dụng vốn cố định của Doanh nghiệp.Phần II: Thực trạng công tác quản lý và sử dụng vốn cố định của Công ty xây dựng số 4

Phần III: Một số giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn cố định đối với Công ty xây dựng số 4

Là công trình nghiên cứu đầu tay, do điều kiện hạn chế về thời gian và tài liệu nên khó tránh khỏi có sai sót, khiếm khuyết Em rất mong nhận đợc sự

đóng góp ý kiến của các thầy cô giáo và các bạn để nội dung nghiên cứu vấn đề này đợc hoàn thiện hơn

Em xin gửi lời cảm ơn chân thành đến:

Thầy giáo Lê Xuân Ngọc, Cán bộ công nhân viên Công ty xây dựng số 4

đã tạo điều kiện giúp đỡ em hoàn thành chuyên đề này

Phần I Vốn cố định và hiệu quả sử dụng vốn cố định của

Doanh nghiệp

I- Tầm quan trọng của vốn cố định đối với Doanh nghiệp.

1 Khái niệm, đặc điểm và nguồn hình thành Vốn cố định trong Doanh nghiệp.

1.1 Khái niệm Vốn cố định.

Theo quy định hiện hành của Việt Nam thì "Vốn cố định là biểu hiện bằng tiền của tài sản cố định, hay vốn cố định là toàn bộ giá trị bỏ ra để đầu tvào tài sản cố định nhằm phục vụ hoạt động kinh doanh

Trong nền kinh tế hàng hoá - tiền tệ để mua sắm, xây dựng tài sản cố

định, một trong những yếu tố của quá trình kinh doanh đòi hỏi các Doanh nghiệp phải có một số tiền ứng trớc, vốn tiền tệ đợc ứng trớc để mua sắm tài sản

cố định hữu hình và tài sản cố định vô hình đợc gọi là vốn cố định Do vậy, đặc

điểm vận động của tài sản cố định sẽ quyết định sự vận động tuần hoàn của vốn

cố định

Tài sản cố định là những t liệu lao động chủ yếu, chúng tham gia trực tiếp hoặc gián tiếp vào nhiều chu kỳ của quá trình sản xuất kinh doanh của Doanh nghiệp Tài sản cố định không thay đổi hình thái vật chất ban đầu trong suốt thời gian sử dụng cho đến lúc h hỏng hoàn toàn Trong quá trình sử dụng, tài sản cố định hao mòn dần, phần giá trị hao mòn sẽ chuyển dần vào giá trị mới tạo ra sản phẩm và đợc bù đắp lại bằng tiền khi sản phẩm đợc tiêu thụ Tài sản

cố định cũng là một loại hàng hoá có giá trị và giá trị sử dụng, nó là sản phẩm của lao động và đợc mua bán, trao đổi trên thị trờng sản xuất

Giữa tài sản cố định và vốn cố định có mối quan hệ mật thiết với nhau.Tài sản cố định là hình thái biểu hiện vật chất của vốn cố định Do vậy, vốn cố định của Doanh nghiệp có đặc điểm tơng tự nh tài sản cố định Nh thế, sau nhiều chu kỳ sản xuất kinh doanh, phần vốn cố định giảm dần và phần vốn

đã luân chuyển tăng lên Kết thúc quá trình này, số tiền khấu hao đã thu hồi đủ

để tái tạo một tài sản mới Lúc này tài sản cố định cũng h hỏng hoàn toàn cùng với vốn cố định đã kết thúc một vòng tuần hoàn luân chuyển Do đó, có thể nói vốn cố định là biểu hiện số tiền ứng trớc về những tài sản cố định mà chúng có

đặc điểm chuyển dần từng phần vào trong chu kỳ sản xuất và kết thúc một vòng tuần hoàn khi tài sản cố định hết thời hạn sử dụng

1.2.Phân loại tài sản cố định.

Việc quản lý vốn cố định là công việc phức tạp và khó khăn, nhất là ở các Doanh nghiệp có tỷ trọng vốn cố định lớn, có phơng tiện kỹ thuật tiên tiến Trong thực tế tài sản cố định sắp xếp phân loại theo những tiêu thức khác nhau

nhằm phục vụ công tác quản lý, bảo dỡng tài sản, đánh giá hiệu quả sử dụng từng loại, từng nhóm tài sản.

1.2.1 Phân loại theo hình thái biểu hiện gồm:

1.1.1.(1) Tài sản cố định hữu hình:

Khái niệm: Tài sản cố định hữu hình là những t liệu lao động chủ yếu có

tính chất vật chất (từng đơn vị tài sản có kết cấu độc lập hoặc là một hệ thống gồm nhiều bộ phận từng tài sản liên kết với nhau để thực hiện một hay một số chức năng nhất định), có giá trị lớn và thời gian sử dụng lâu dài, tham gia vào nhiều chu kỳ kinh doanh nhng vẫn giữ nguyên hình thái vật chất ban đầu nh nhà cửa, vật kiến trúc, máy móc, thiết bị

Tiêu chuẩn nhận biết tài sản cố định hữu hình (theo Quyết định 166/1999/QĐ-BTC).

Tài sản hữu hình là một t liệu lao động có kết cấu độc lập, hoặc là một hệ thống gồm nhiều bộ phận tài sản riêng lẻ liên kết với nhau để cùng thực hiện một hay một số chức năng nhất định mà nếu thiếu bất kỳ một bộ phận nào trong

đó thì cả hệ thống không thể hoạt động đợc, nếu thoả mãn đồng thời cả hai tiêu chuẩn dới đây thì đợc coi là một tài sản scố định:

1- Có thời gian sử dụng từ 1 năm trở lên

2- Có giá trị từ 5.000.000 đồng trở lên

Trờng hợp một hệ thống gồm nhiều bộ phận tài sản riêng lẻ liên kết với nhau, trong đó mỗi bộ phận cấu thành có thời gian sử dụng khác nhau và nếu thiếu một bộ phận nào đó mà cả hệ thống vẫn thực hiện chức năng hoạt động chính của nó mà do yêu cầu quản lý, sử dụng tài sản cố định đòi hỏi phải quản

lý riêng từng bộ phận tài sản thì mỗi bộ phận tài sản đó đợc coi là một tài sản cố

định hữu hình độc lập

Các loại tài sản cố định hữu hình:

1 Nhà cửa, vật kiến trúc: Là tài sản cố định của Doanh nghiệp đợc hình thành sau quá trình thi công xây dựng nh trụ sở làm việc, nhà kho, hàng rào, tháp nớc, sân bãi, các công trình trang trí cho nhà cửa, đờng xá, cầu cống, đờng sắt, cầu tàu, cầu cảng

2 Máy móc, thiết bị: Là toàn bộ các loại máy móc, thiết bị dùng trong hoạt động kinh doanh của Doanh nghiệp nh máy móc chuyên dùng, thiết bị công tác, dây chuyền công nghệ, những máy móc đơn lẻ

3 Phơng tiện vận tải, thiết bị truyền dẫn: Là các loại phơng tiện vận tải gồm phơng tiện vận tải đờng sắt, đờng thuỷ, đờng bộ, đờng không, đờng ống và các phơng tiện, thiết bị truyền dẫn nh hệ thống thông tin, hệ thống điện, đờng ống nớc, băng tải

4 Thiết bị, dụng cụ quản lý: Là những thiết bị, dụng cụ dùng trong công tác quản lý hoạt động kinh doanh của Doanh nghiệp nh máy vi tính phục vụ

quản lý, thiết bị điện tử, thiết bị dụng cụ đo lờng, kiểm tra chất lợng, máy hút

ẩm, hút bụi, chống mối mọt

5 Vờn cây lâu năm, súc vật làm việc hoặc cho sản phẩm: Là các vờn cây lâu năm nh vờn cà phê, vờn chè, vờn cao su, vờn cây ăn quả, thảm cỏ, thảm cây xanh , súc vật làm việc hoặc cho sản phẩm nh đàn voi, đàn ngựa, trâu bò

6 Các loại tài sản cố định khác: Là toàn bộ các tài sản cố định khác cha liệt kê vào 5 loại trên nh tranh ảnh, tác phẩm nghệ thuật

Đánh giá tài sản cố định theo nguyên giá:

Là toàn bộ các chi phí thực tế đã chi ra để có tài sản cố định hữu hình cho tới khi đa tài sản cố định đi vào hoạt động bình thờng nh giá mua thực tế của tài sản cố định và các chi phí vận chuyển bốc dỡ, chi phí lắp đặt, chạy thử, lãi tiền vay đầu t cho tài sản cố định khi cha bàn giao và đa tài sản cố định vào sử dụng, thuế và lệ phí trớc bạ (nếu có)

Đối với tài sản cố định loại đầu t xây dựng thì nguyên giá là giá thực tế của công trình xây dựng (cả tự làm và thuê ngoài) theo quy định tại điều lệ quản

lý đầu t và xây dựng hiện hành, các chi phí khác có liên quan và lệ phí trớc bạ (nếu có) Đối với tài sản cố định là súc vật làm việc hoặc cho sản phẩm, vờn cây lâu năm thì nguyên giá là toàn bộ các chi phí thực tế, hợp lý, hợp lệ đã chi ra cho con súc vật, vờn cây từ lúc hình thành cho tới khi đa vào khai thác, sử dụng theo quy định tại điều lệ quản lý đầu t và xây dựng hiện hành, các chi phí khác

có liên quan và lệ phí trớc bạ (nếu có)

Đối với tài sản cố định loại đợc cấp, đợc điều chuyển đến thì nguyên giá tài sản cố định loại đợc cấp, điều chuyển đến bao gồm: giá trị còn lại trên sổ kết toán của tài sản cố định ở đơn vị cấp, đơn vị điều chuyển hoặc giá trị theo

đánh giá thực tế của hội đồng giao nhận, các chi phí tân trang, chi phí sửa chữa, chi phí vận chuyển bốc dỡ, lắp đặt, chạy thử, lệ phí trớc bạ (nếu có) mà bên nhận tài sản phải chi ra trớc khi đa tài sản cố định vào sử dụng

Riêng nguyên giá tài sản cố định điều chuyển giữa các đơn vị thành viên hạch toán phụ thuộc trong Doanh nghiệp là nguyên giá phản ánh ở đơn vị bị

điều chuyển phù hợp với bộ hồ sơ của tài sản cố định đó Đơn vị nhận tài sản cố

định căn cứ vào nguyên giá, số khấu hao luỹ kế, giá trị còn lại trên sổ kế toán và

bộ hồ sơ của tài sản cố định đó để xác định các chỉ tiêu nguyên giá, số khấu hao luỹ kế, giá trị còn lại trên sổ kế toán của tài sản cố định và phản ánh vào số kế toán Các chi phí có liên quan đến việc điều chuyển tài khoản giữa các đơn vị thành viên hạch toán phụ thuộc không hạch toán tăng nguyên giá tài sản cố

định mà hạch toán vào chi phí kinh doanh trong kỳ

Đối với tài sản cố định loại đợc cho, đợc biếu, đợc tặng, nhận góp vốn liên doanh, nhận lại vốn góp do phát hiện thừa thì nguyên giá bao gồm: giá trị theo đánh giá thực tế của Hội đồng giao nhận, các chi phí tân trang, sửa chữa tài sản cố định, các chi phí vận chuyển, bốc dỡ, lắp đặt, chạy thử và lệ phí trớc bạ (nếu có) mà bên nhận phải chi ra trớc khi đa tài sản cố định vào sử dụng

1.2.1(2) Tài sản cố định vô hình.

Khái niệm: Tài sản cố định vô hình là những tài sản cố định không có hình thái vật chất, thể hiện một lợng giá trị đã đợc đầu t có liên quan trực tiếp

đến nhiều chu kỳ kinh doanh của Doanh nghiệp nh chi phí thành lập Doanh nghiệp, chi phí về sử dụng đất, chi phí về bằng phát minh, sáng chế, bản quyền tác giả, mua bản quyền tác giả, nhận chuyển giao công nghệ

Tiêu chuẩn nhận biết tài sản cố định vô hình (Theo Q/định 166/1999 BTC)

Mọi khoản chi phí thực tế mà Doanh nghiệp đã chi ra có liên quan đến hoạt động kinh doanh của Doanh nghiệp nếu thoả mãn đồng thời 2 điều kiện sau:

1- Có thời gian sử dụng từ 1 năm trở lên

2- Có giá trị từ 5000.000 đồng trở lên, thì đợc coi là tài sản cố định và nếu không hình thành tài sản cố định hữu hình thì đợc coi là tài sản cố định vô hình

Nếu khoản chi phí này không đồng thời thoả mãn cả 2 tiêu chuẩn nêu trên thì đợc hạch toán thẳng hoặc đợc phân bổ dần vào chi phí kinh doanh của Doanh nghiệp

Các loại tài sản cố định vô hình và nguyên giá của chúng:

1 Chi phí về đất sử dụng:

Là toàn bộ các chi phí thực tế đã chi ra có liên quan trực tiếp đến đất sử

dụng bao gồm tiền chi ra để có quyền sử dụng đất (gồm cả tiền thuê đất hay tiền sử dụng đất trả 1 lần, nếu có; chi phí cho đền bù giải phóng mặt bằng, san lấp mặt bằng, nếu có; lệ phí trớc bạ, nếu có ) nhng không bao gồm các chi phí chi ra để xây dựng các công trình trên đất

Trờng hợp Doanh nghiệp trả tiền thuê đất hàng năm hoặc định kỳ nhiều năm thì các chi phí này đợc phân bổ dần vào chi phí kinh doanh trong (các) kỳ, không hạch toán vào nguyên giá tài sản cố định

2 Chi phí thành lập Doanh nghiệp

Là các chi phí thực tế hợp lý, hợp lệ và cần thiết đã đợc những ngời tham gia thành lập Doanh nghiệp chi ra có liên quan trực tiếp tới việc chuẩn bị khai sinh ra Doanh nghiệp, bao gồm các chi phí cho công tác nghiên cứu, thăm dò, lập dự án đầu t thành lập Doanh nghiệp, chi phí thẩm định dự án, họp thành lập nếu các chi phí này đợc những ngời tham gia thành lập Doanh nghiệp xem xét, đồng ý coi nh một phần vốn góp của mỗi ngời và đợc ghi trong vốn điều lệ của Doanh nghiệp

3 Chi phí nghiên cứu phát triển.

Là toàn bộ các chi phí thực tế Doanh nghiệp đã chi ra để thực hiện các công việc nghiên cứu, thăm dò, xây dựng các kế hoạch đầu t dài hạn nhằm

đem lại lợi ích lâu dài cho Doanh nghiệp

4.Chi phí về bằng phát minh, bằng sáng chế, bản quyền tác giả, mua bản quyền tác giả, nhận chuyển giao công nghệ

Là toàn bộ các chi phí thực tế Doanh nghiệp chi ra cho các công trình nghiên cứu (bao gồm cả chi phí cho sản xuất thử nghiệm, chi cho công tác kiểm nghiệm, nghiệm thu của Nhà nớc) đợc Nhà nớc cấp bằng phát minh, bằng sáng chế, bản quyền tác giả, bản quyền nhãn hiệu, chi cho việc nhận chuyển giao công nghệ từ các tổ chức và các cá nhân mà các chi phí này có tác dụng phục

vụ trực tiếp hoạt động kinh doanh của Doanh nghiệp

5 Chi phí về lợi thế kinh doanh.

Là khoản chi cho phần chênh lệch Doanh nghiệp phải trả thêm (Chênh lệch phải trả thêm = Giá mua - Giá trị của các tài sản theo đánh giá thực tế) Ngoài giá trị của các tài sản theo đánh giá thực tế (tài sản cố định, tài sản lu

động), khi Doanh nghiệp đi mua, nhận sáp nhập hoặc hợp nhất một Doanh nghiệp khác, lợi thế này đợc hình thành bởi u thế về vị trí kinh doanh, về danh tiếng, và uy tín với bạn hàng, về trình độ tay nghề của đội ngũ ngời lao động, về tài điều hành và tổ chức của Ban quản lý Doanh nghiệp đó

Trên thực tế phần vốn đầu t cho tài sản cố định vô hình trong tổng số đầu

t của Doanh nghiệp có chiều hớng gia tăng Nhng việc đánh giá các tài sản bất

động vô hình rất phức tạp Tài sản cố định hữu hình có thể tham khảo giá cả trên thị trờng của chúng một cách tơng đối khách quan, trong khi đó đối với tài sản cố định vô hình thờng khó khăn hơn và mang nhiều tính chủ quan Số lợng các tài sản cố định vô hình không khấu hao cũng rất lớn

Nh vậy cách phân loại này có thể cho ta thấy một cách tổng quát các hình thái của tài sản cố định, từ đó có những biện pháp, phơng thức quản lý thích hợp

1.2.2 Phân loại tài sản cố định theo tình hình sử dụng gồm:

1.2.2 (1) Tài sản cố định đang sử dụng

Đây là những tài sản đang trực tiếp hoặc gián tiếp tham gia vào quá trình sản xuất kinh doanh tạo ra sản phẩm Trong Doanh nghiệp, tỷ trọng tài sản cố

định đã đa vào sử dụng so với toàn bộ tài sản cố định hiện có càng lớn thì hiệu quả sử dụng tài sản cố định càng cao

1.2.2 (2) Tài sản cố định cha sử dụng.

Đây là những tài sản Doanh nghiệp do những nguyên nhân chủ quan, khách quan cha thể đa vào sử dụng nh: tài sản dự trữ, tài sản mua sắm, xây dựng thiết kế cha đồng bộ, tài sản trong giai đoạn lắp ráp, chạy thử

1.2.2 (3) Tài sản cố định không cần dùng chờ thanh toán

Đây là những tài sản đã h hỏng, không sử dụng đợc hoặc còn sử dụng

đ-ợc nhng lạc hậu về mặt kỹ thuật, đang chờ đợi để giải quyết Nh vậy, có thể thấy rằng cách phân loại này giúp ngời quản lý tổng quát tình hình và tài năng

sử dụng tài sản, thực trạng về tài sản cố định trong Doanh nghiệp

1.2.3 Phân loại tài sản cố định theo tính chất, công dụng kinh tế.

1.2.3 (1) Tài sản cố định dùng cho mục đích kinh doanh:

Là những tài sản cố định do Doanh nghiệp sử dụng nhằm phục vụ cho hoạt động kinh doanh của mình

1.2.3 (2) Tài sản cố định dùng cho mục đích phúc lợi, sự nghiệp an ninh quốc phòng:

Là những tài sản cố định do Doanh nghiệp quản lý sử dụng cho các mục

đích phúc lợi, sự nghiệp, an ninh quốc phòng trong Doanh nghiệp

1.2.3 (3) Tài sản cố định bảo quản hộ, gửi hộ, cất giữ hộ Nhà nớc:

Là những tài sản cố định Doanh nghiệp bảo quản, giữ hộ cho các đơn vị khác hoặc cất giữ hộ Nhà nớc theo quyết định của cơ quan Nhà nớc có thẩm quyền

Nói chung tuỳ theo yêu cầu quản lý của từng Doanh nghiệp, Doanh nghiệp tự phân loại chi tiết hơn các tài sản cố định của Doanh nghiệp theo từng nhóm cho phù hợp

1.2.4 Phân loại tài sản cố định theo quyền sở hữu:

Cách phân loại này giúp ngời sử dụng tài sản cố định phân biệt tài sản cố

định nào thuộc quyền sở hữu của đơn vị mình trích khấu hao, tài sản cố định nào đi thuê ngoài không trích khấu hao nhng phải có trách nhiệm thanh toán tiền đi thuê và hoàn trả đầy đủ khi kết thúc hợp đồng thuê giữa hai bên Tài sản

cố định sẽ đợc phân ra là:

1.2.4 (1) Tài sản cố định tự có:

Là những tài sản cố định đợc mua sắm, xây dựng bằng nguồn vốn tự có,

tự bổ sung, nguồn do đi vay tín dụng, do liên doanh, liên kết

1.2.4 (2) Tài sản cố định đi thuê:

Trong loại này bao gồm 2 loại:

Tài sản cố định thuê hoạt động: Tài sản cố định này đợc thuê tính theo thời gian sử dụng hoặc khối lợng công việc không đủ điều kiện và không mang tính chất thuê vốn

Tài sản cố định thuê tài chính: Đây là hình thức thuê vốn dài hạn, phản

ánh giá trị hiện có và tình hình biến động toàn bộ tài sản cố định đi thuê tài chính của đơn vị

Cách phân loại giúp đơn vị sử dụng có thông tin về cơ cấu, từ đó tính toán và phân bổ chính xác số khấu hao cho các đối tợng sử dụng, giúp cho công tác hạch toán tài sản cố định biết đợc hiệu quả sử dụng Đối với những tài sản

cố định chờ xử lý phải có những biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản cố định.

1.2.5 Phân loại tài sản cố định theo nguồn hình thành gồm:

1.2.5 (1) Tài sản cố định mua sắm, xây dựng bằng vốn đợc cấp

1.2.5 (2) Tài sản cố định mua sắm, xây dựng bằng vốn đi vay

1.2.5 (3) Tài sản cố định mua sắm, xây dựng bằng vốn tự bổ sung của

đơn vị

1.2.5 (4) Tài sản cố định nhận góp vốn liên doanh, liên kết từ các đơn vị tham gia

1.2.6 Phân loại tài sản cố định theo cách khác

Toàn bộ tài sản cố định đợc phân thành các loại sau:

1.2.6 (1) Tài sản cố định cố định tài chính: là các khoản đầu t dài hạn,

đầu t vào chứng khoán và các giấy tờ có giá trị khác Các loại tài sản này đợc Doanh nghiệp mua và giữ lâu dài nhằm mục đích thu hút và các mục đích khác

nh chiếm u thế quản lý, hoặc đảm bảo an toàn cho Doanh nghiệp

1.2.6 (2) Tài sản cố định phi tài chính: bao gồm các tài sản cố định cố

định khác phục vụ cho lợi ích của Doanh nghiệp nhng không đợc chuyển nhợng trên thị trờng tài chính

Trong nền kinh tế thị trờng để thuận lợi cho việc hạch toán ngời ta thờng phân loại tài sản cố định theo hình thái biểu hiện kết hợp với tính chất đầu t Theo cách phân loại này, tài sản cố định của Doanh nghiệp đợc chia làm 4 loại sau:

Ngoài việc phân loại tài sản cố định, phân tích kết cấu, đánh giá tài sản

cố định là một công việc hết sức quan trọng Thực chất, việc đánh giá tài sản cố

định là xác định giá trị ghi sổ của tài sản Tài sản cố định đợc đánh giá ban đầu

và có thể đợc đánh giá lại trong quá trình sử dụng Trong mọi trờng hợp, tài sản

cố định phải đợc đánh giá theo nguyên giá và giá trị còn lại Do vậy, việc ghi sổ phải đảm bảo phản ánh đợc cả ba chỉ tiêu về giá trị tài sản cố định là nguyên giá, giá trị hao mòn và giá trị còn lại

Giá trị còn lại = Nguyên giá - Giá trị hao mònTuy nhiên, tuỳ theo từng loại tài sản cố định cụ thể, từng cách thức hình thành, nguyên giá của tài sản cố định sẽ đợc xác định khác nhau

1.3 (1) Đánh giá tài sản cố định theo nguyên giá

Nguyên giá tài sản cố định bao gồm toàn bộ chi phí liên quan đến việc xây dựng, mua sắm tài sản cố định, kể cả chi phí vận chuyển, lắp đặt, chạy thử trớc khi dùng Tơng ứng với mỗi loại đợc hình thành từ những nguồn khác nhau

ta có thể xác định đợc nguyên giá của chúng nh đã đề cập đến trong phần 1.2.1.1 và 1.2.1.2

Tuy nhiên nguyên giá tài sản cố định phản ánh thực tế số vốn đã bỏ ra để mua sắm hoặc xây dựng tài sản cố định, là cơ sở để tính khấu hao và lập bảng cân đối tài sản cố định Những hạn chế của nó là ở chỗ không phản ánh đợc trạng thái kỹ thuật của tài sản cố định Mặt khác giá ban đầu này thờng xuyên biến động nên định kỳ phải tiến hành kiểm kê, đánh giá lại tài sản cố định theo mặt bằng giá cả thị trờng

1.3 (2) Đánh giá tài sản cố định theo giá trị còn lại.

Giá trị còn lại của tài sản cố định thể hiện giá trị tài sản cố định hiện có của Doanh nghiệp Việc đánh giá tài sản cố định theo giá trị còn lại thực chất là xác định chính xác, hợp lý số vốn còn phải tiếp tục thu hồi trong quá trình sử dụng tài sản cố định để đảm bảo vốn đầu t cho việc mua sắm, xây dựng tài sản

cố định Giá trị còn lại của tài sản cố định đợc xác định dựa trên cơ sở nguyên giá và giá trị hao mòn

1.3 (3) Đánh giá lại tài sản cố định.

Ngoài việc đánh giá của tài sản cố định lần đầu nh đã nêu trên, do tiến bộ khoa học kỹ thuật, do sự biến động về giá cả nên tài sản cố định cũng đợc đánh giá lại Giá trị đánh giá lại (giá trị khôi phục của tài sản cố định) đợc xác định trên cơ sở nguyên giá tài sản cố định ở thời điểm hệ số trợt giá và hao mòn vô hình (nếu có), cụ thể:

NGL = NGO x HT + HMVH Trong đó: NGL : Giá trị đánh giá lại NGO : Giá trị đánh giá lần đầu

HT : Hệ số trợt giá

HMVH : Hệ số hao mòn vô hìnhTất nhiên quá trình đánh giá lại tài sản cố định trên đây chỉ áp dụng đối với tài sản cố định thuộc quyền sở hữu của Doanh nghiệp Khi đó, giá trị còn lại của tài sản cố định sau khi đánh giá lại đợc xác định trên cơ sở giá trị đánh giá lại và hệ số hao mòn của tài sản cố định đó:

GcL = NGL x 1 - MkH

NGO

Với GcL là giá trị còn lại của tài sản cố định sau khi đánh giá lại

MkH là mức khấu hao luỹ kế của tài sản cố định đến thời điểm đánh giá lại

1.4.Nguồn hình thành Vốn cố định.

Đầu t vào tài sản cố định là một sự bỏ vốn dài hạn nhằm hình thành và bổ sung những tài sản cố định cần thiết để thực hiện mục tiêu kinh doanh lâu dài của Doanh nghiệp Do đó, việc xác định nguồn tài trợ cho những khoản mục

đầu t nh vậy là rất quan trọng, bởi vì nó là yếu tố quyết định cho việc quản lý và

sử dụng vốn cố định sau này Về tổng thể thì ngời ta có thể chia ra làm 2 loại nguồn tài trợ chính

Nguồn tài trợ bên trong: Là những nguồn xuất phát từ bản thân Doanh nghiệp nh vốn ban đầu, lợi nhuận để lại hay nói khác đi là những nguồn thuộc quyền sở hữu của Doanh nghiệp

Nguồn tài trợ bên ngoài: Là những nguồn mà Doanh nghiệp huy động từ bên ngoài để tài trợ cho hoạt động sản xuất kinh doanh của mình nh vốn vay, phát hành trái phiếu, cổ phiếu, thuê mua, thuê hoạt động

Tuy nhiên, để làm rõ tính chất này cũng nh đặc điểm của từng nguồn hình thành vốn nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng và chế độ quản lý thích hợp tài sản cố định, ngời ta thờng chia các nguồn vốn nh sau:

1.4 (1) Nguồn vốn bên trong Doanh nghiệp:

Vốn do Ngân sách Nhà nớc cấp

Vốn do Ngân sách Nhà nớc cấp đợc cấp phát cho các Doanh nghiệp Nhà nớc Ngân sách chỉ cấp một bộ phận vốn ban đầu khi các Doanh nghiệp này mới bắt đầu hoạt động Trong quá trình kinh doanh, Doanh nghiệp phải bảo toàn vốn do Nhà nớc cấp Ngoài ra các Doanh nghiệp thuộc mọi tầng lớp, thành phần kinh tế cũng có thể chọn đợc nguồn tài trợ từ phía Nhà nớc trong một số trờng hợp cần thiết, những khoản tài trợ này thờng không lớn và cũng không phải thờng xuyên do đó trong một vài trờng hợp hết sức khó khăn, Doanh nghiệp mới tìm đến nguồn tài trợ này Bên cạnh đó, Nhà nớc cũng xem xét trợ cấp cho các Doanh nghiệp nằm trong danh mục u tiên Hình thức hỗ trợ có thể

đợc diễn ra dới dạng cấp vốn bằng tiền, bằng tài sản, hoặc u tiên giảm thuế, miễn phí

Vốn tự có của Doanh nghiệp:

Đối với các Doanh nghiệp mới hình thành, vốn tự có là vốn do các Doanh nghiệp, chủ Doanh nghiệp, chủ đầu t bỏ ra để đầu t và mở rộng hoạt động kinh doanh của Doanh nghiệp Số vốn tự có nếu là vốn dùng để đầu t thì phải đạt đợc một tỷ lệ bắt buộc trong tổng vốn đầu t và nếu là vốn tự có của Công ty, Doanh nghiệp t nhân thì không đợc thấp hơn vốn pháp định

Những Doanh nghiệp đã đi vào hoạt động, vốn tự có còn đợc hình thành

từ một phần lợi nhuận bổ sung để mở rộng hoạt động kinh doanh của Doanh nghiệp Thực tế cho thấy tự tài trợ bằng nguồn vốn nội bộ là một con đờng tốt, rất nhiều Công ty coi trọng chính sách tái đầu t từ số lợi nhuận để lại đủ lớn nhằm tự đáp ứng nhu cầu vốn ngày càng tăng Tuy nhiên với các Công ty cổ phần thì việc để lại lợi nhuận có liên quan đến một số khía cạnh khá nhạy cảm

Bởi khi Công ty để lại lợi nhuận trong năm cho tái đầu t tức là không dùng số lợi nhuận đó để chia lãi cổ phần Các cổ đông không đợc nhận tiền lãi cổ phần nhng bù lại họ có quyền sở hữu số vốn tăng lên của Công ty Tuy nhiên, nó dễ gây ra sự kém hấp dẫn của cổ phiếu do cổ đông chỉ đợc nhận một phần nhỏ cổ tức và do đó giá cổ phiếu có thể bị giảm sút.

Vốn cổ phần

Nguồn vốn này hình thành do những ngời sáng lập Công ty cổ phần phát hành cổ phiếu và bán những cổ phiếu này trên thị trờng mà có đợc nguồn vốn nhất định Trong quá trình hoạt động, nhằm tăng thực lực của Doanh nghiệp, các nhà lãnh đạo có thể sẽ tăng lợng cổ phiếu phát hành trên thị trờng, thu hút l-ợng tiền nhàn rỗi phục vụ cho mục tiêu kinh doanh Đặc biệt, để tài trợ cho các

dự án đầu t dài hạn thì nguồn vốn cổ phần rất quan trọng, nó có thể kêu gọi vốn

đầu t với khối lợng lớn Mặt khác, nó cũng khá linh hoạt trong việc trao đổi trên thị trờng vốn, tận dụng các cơ hội đầu t để đợc giá mà ngời đầu t và Doanh nghiệp phát hành chấp nhận Tuy nhiên, việc phát hành cổ phiếu thêm trong quá trình hoạt động đòi hỏi các nhà quản lý tài chính phải cực kỳ thận trọng và tỉ mỉ trong việc đánh giá các nhân tố có liên quan nh: uy tín của Công ty, lãi suất thị trờng, mức lạm phát, tỷ lệ cổ tức, tình hình tài chính Công ty gần đây để đa ra thời điểm phát hành tối u nhất, có lợi nhất trong Công ty

1.4 (2) Nguồn vốn bên ngoài của Doanh nghiệp.

Vốn vay

Mỗi Doanh nghiệp dới các hình thức khác nhau tuỳ theo quy định của luật pháp mà có thể vay vốn từ các đối tợng sau: Nhà nớc, Ngân hàng, tổ chức kinh tế, tổ chức xã hội, các cá nhân trong và ngoài nớc dới các hình thức nh tín dụng ngân hàng, tín dụng thơng mại, vốn chiếm dụng, phát hành các loại chứng khoán của Doanh nghiệp với các kỳ hạn khác nhau Nguồn vốn huy động này chủ yếu phụ thuộc vào các yếu tố sau: hiệu quả kinh doanh, khả năng trả nợ, lãi suất vay, số lợng vốn đầu t có Tỷ lệ lãi vay càng cao sẽ tạo điều kiện cho Doanh nghiệp huy động vốn càng nhiều nhng lại ảnh hởng đến lợi tức cùng với khả năng thanh toán vốn vay và lãi suất tiền đi vay

Vốn liên doanh

Nguồn vốn này hình thành bởi sự góp vốn giữa các Doanh nghiệp hoặc chủ Doanh nghiệp ở trong nớc và nớc ngoài để hình thành một Doanh nghiệp mới Mức độ vốn góp giữa các Doanh nghiệp với nhau tuỳ thuộc vào thoả thuận giữa các bên tham gia liên doanh

Tài trợ bằng thuê (thuê vốn)

Các Doanh nghiệp muốn sử dụng thiết bị và kiến trúc mà không phải là chủ sở hữu thì có thể sử dụng thiết bị bằng cách thuê mớn hay còn gọi là thuê vốn

Thuê mớn có nhiều hình thức mà quan trọng nhất là những hình thức: bán rồi thuê lại, thuê dịch vụ, thuê tài chính

1,

Bán rồi thuê lại (Sale and baseback)

Theo phơng thức này, một Doanh nghiệp sở hữu đất đai kiến trúc và thiết

bị bán tài sản lại cho cơ quan tín dụng và đồng thời ký một hợp đồng thuê lại các tài sản trên trong một thời hạn nào đó Nếu là đất đai hay kiến trúc, cơ quan tín dụng thờng là một Công ty bảo hiểm Nếu tài sản là máy móc, thiết bị thì ngời cho thuê có thể là một Ngân hàng thơng mại, một Công ty bảo hiểm hay một Công ty chuyên cho thuê mớn Lúc này ngời bán (hay ngời thuê) nhận ngay

đợc một số vốn do việc bán tài sản cho ngời cho thuê Đồng thời ngời bán và ngời thuê cùng duy trì việc sử dụng tài sản trên trong suốt thời hạn thuê mớn

2,

Thuê dịch vụ

Thuê dịch vụ bao gồm cả việc tài trợ và bảo trì Một đặc tính quan trọng của thuê dịch vụ là tiền thuê theo khế ớc không đủ để hoàn trả toàn bộ trị giá của thiết bị Đơng nhiên là thời gian cho thuê rất ngắn so với đời sống thiết bị

và ngời cho thuê kỳ vọng thu hồi với giá cả bằng các khế ớc cho thuê khác hay khi bán đắt thiết bị Thuê dịch vụ đòi hỏi ngời cho thuê bảo trì các thiết bị và phí tổn bảo trì đợc gộp trong giá thuê dịch vụ Mặt khác, có khế ớc dịch vụ th-ờng có điều khoản cho ngời thuê chấm dứt thuê mớn trớc ngày hết hạn khế ớc

Đây là điểm rất quan trọng đối với ngời thuê giúp họ có thể hoàn trả thiết bị nếu

sự phát triển công nghệ cao làm cho thiết bị trở nên lạc lậu

3,

Thuê tài chính

Đây là loại thuê không có cung cấp dịch vụ bảo trì, không thể chấm dứt hợp đồng trớc thời hạn và đợc hoàn trả toàn bộ trị giá thiết bị Ngời cho thuê có thể là Công ty bảo hiểm, Ngân hàng thơng mại hoặc Công ty chuyên cho thuê mớn

Ngời đi thuê thờng đợc quyền lựa chọn tiếp tục thuê mớn với giá giảm bớt hoặc mua lại sau khi hết hạn hợp đồng

2.Tầm quan trọng của Vốn cố định đối với Doanh nghiệp.

Về mặt giá trị bằng tiền, vốn cố định phản ánh tiềm lực của Doanh nghiệp, còn về mặt hiện vật, vốn cố định thể hiện vai trò của mình qua tài sản

cố định

Tài sản cố định là những t liệu lao động chủ yếu tham gia vào quá trình sản xuất kinh doanh của Doanh nghiệp, nó gắn liền với Doanh nghiệp trong suốt quá trình tồn tại Doanh nghiệp có tài sản cố định có thể không lớn về mặt giá trị nhng tầm quan trọng của nó lại không nhỏ chút nào

Trớc hết tài sản cố định phản ánh mặt bằng cơ sở hạ tầng của Doanh nghiệp, phản ánh quy mô của Doanh nghiệp có tơng xứng hay không với đặc

điểm loại hình kinh doanh mà nó tiến hành

Thứ hai, tài sản cố định luôn mang tính quyết định đối với quá trình sản xuất hàng hoá của Doanh nghiệp Do đặc điểm luân chuyển của mình qua mỗi chu kỳ sản xuất, tài sản cố định tồn tại trong một thời gian dài và nó tạo ra tính

ổn định trong chu kỳ kinh doanh của Doanh nghiệp cả về sản lợng và chất lợng

Thứ ba, trong nền kinh tế thị trờng, khi mà nhu cầu tiêu dùng đợc nâng cao thì cũng tơng ứng với tiến trình cạnh tranh ngày càng trở nên gay gắt hơn

Điều này đòi hỏi các Doanh nghiệp phải làm sao để tăng năng suất lao động, tạo ra đợc những sản phẩm có chất lợng cao, giá thành hạ nhằm chiếm lĩnh thị trờng Sự đầu t không đúng mức đối với tài sản cố định cũng nh việc đánh giá thấp tầm quan trọng của tài sản cố định dễ đem lại những khó khăn sau cho Doanh nghiệp:

Tài sản cố định có thể không đủ tối tân sẽ ảnh hởng đến sự cạnh tranh với các Doanh nghiệp khác cả về chất lợng và giá thành sản phẩm Điều này có thể dẫn các Doanh nghiệp đến bờ vực phá sản nếu lợng vốn của nó không đủ để cải tạo và đổi mới tài sản

Sự thiếu hụt các khả năng sản xuất sẽ giúp các đối thủ cạnh tranh giành mất một phần thị trờng của Doanh nghiệp và điều này buộc Doanh nghiệp khi muốn giành lại thị trờng khách hàng đã mất phải tốn kém nhiều chi phí tiếp thị hay phải hạ giá thành sản phẩm hoặc cả hai biện pháp

Thứ ba, tài sản cố định còn là một công cụ huy động vốn khá hữu hiệu:

Đối với vốn vay Ngân hàng thì tài sản cố định đợc coi là điều kiện khá quan trọng, bởi nó đóng vai trò là vật thế chấp cho món tiền vay Trên cơ sở trị giá của tài sản thế chấp, Ngân hàng mới có quyết định cho vay hay không và cho vay với số lợng là bao nhiêu

Đối với Công ty cổ phần thì độ lớn của Công ty phụ thuộc vào giá trị tài sản cố định mà Công ty nắm giữ Do vậy, trong quá trình huy động vốn cho Công ty bằng cách phát hành trái phiếu hay cổ phiếu, mức độ tin cậy của các nhà đầu t chịu ảnh hởng khá lớn từ lợng tài sản mà Công ty hiện có và công nghệ của tài sản cố định trong Công ty

3.Nội dung công tác quản lý sử dụng Vốn cố định.

Quản lý việc sử dụng vốn cố định là một trong những nội dung quan trọng của công tác quản lý Doanh nghiệp Trong quá trình sản xuất kinh doanh,

sự vận động của vốn cố định gắn liền với hình thái vật chất của nó, vì vậy để quản lý sử dụng có hiệu quả vốn cố định có một số hình thức quản lý sau:

3.1.Hao mòn và khấu hao tài sản cố định.

Trong quá trình sử dụng, tài sản cố định có thể bị hao mòn dới hai hình thức: Hao mòn hữu hình và hao mòn vô hình

Hao mòn hữu hình: Là sự hao mòn về mặt vật chất tức là tổn thất dần về

mặt chất lợng và tính năng kỹ thuật của tài sản cố định, cuối cùng tài sản cố

định đó không sử dụng đợc nữa và phải thanh lý Thực chất về mặt kinh tế của hao mòn hữu hình là giá trị của tài sản cố định giảm dần và giá trị của nó đợc chuyển dần vào sản phẩm đợc sản xuất ra Trờng hợp tài sản cố định không sử dụng đợc, hao mòn hữu hình biểu hiện ở chỗ tài sản cố định mất dần thuộc tính

do ảnh hởng của điều kiện tự nhiên hay quá trình hoá học xảy ra bên trong cũng

nh việc trông nom, bảo quản tài sản cố định không đợc chu đáo

Có nhiều nhân tố ảnh hởng đến hao mòn hữu hình của tài sản cố định, có thể chia thành 3 nhóm sau:

Nhóm những nhân tố thuộc về chất lợng chế tạo nh: Vật liệu dùng để sản xuất ra tài sản cố định, trình độ và công nghệ chế tạo, chất lợng xây dựng, lắp ráp

Nhóm những nhân tố thuộc về quá trình sử dụng nh mức độ đảm nhận về thời gian và cờng độ sử dụng, trình độ tay nghề của công nhân viên sử dụng, việc chấp hành quy tắc, quy trình công nghệ, chế độ bảo quản, bảo dỡng và sửa chữa

Nhóm những nhân tố ảnh hởng của tự nhiên nh độ ẩm, không khí, thời tiết

Hao mòn vô hình có 3 hình thức.

Tài sản cố định bị giảm giá trị do năng suất lao động xã hội tăng lên,

ng-ời ta sản xuất ra các loại tài sản cố định mới, sản xuất ra những sản phẩm có chất lợng nh cũ nhng có giá thành hạ hơn

Tài sản cố định bị giảm giá trị do sản xuất đợc loại tài sản cố định khác hoàn thiện hơn về mặt kỹ thuật

Tài sản cố định bị giảm giá trị do sản phẩm của nó làm ra bị lỗi thời

Nh vậy hao mòn vô hình là do tiến bộ khoa học kỹ thuật gây ra

Khấu hao tài sản cố định : Tài sản cố định đợc sử dụng trong nhiều chu

kỳ sản xuất, giá trị của nó hao mòn dần và đợc dịch chuyển từng phần và giá trị của sản phẩm làm ra Phần giá trị này đợc thu hồi lại dới hình thức khấu hao, đ-

ợc hạch toán vào giá thành sản phẩm để hình thành quỹ khấu hao đáp ứng nhu cầu sửa chữa lớn, khắc phục, cải tạo, đổi mới hoặc mở rộng tài sản cố định

Khấu hao là sự bù đắp về mặt kinh tế hao mòn hữu hình và hao mòn vô hình Khấu hao có ý nghĩa quan trọng đối với bảo toàn và phát triển vốn, kết qủa của hoạt động sản xuất kinh doanh Thực hiện khấu hao đúng, đủ giá trị thực tế tài sản cố định không những phản ánh đúng thực chất của kết quả hoạt

động sản xuất kinh doanh mà còn đảm bảo quỹ khấu hao, duy trì đợc số vốn bỏ ra

Có hai hình thức khấu hao là khấu hao cơ bản và khấu hao sửa chữa lớn Trong quá trình khấu hao, tiến trình khấu hao biểu thị phần giá trị của tài sản cố

định đã chuyển vào sản phẩm sản xuất ra trong kỳ Do phơng thức bù đắp và

mục đích khác nhau nên tiền trích khấu hao tài sản cố định đợc chia thành 2 bộ phận:

Tiền trích khấu hao cơ bản: Dùng để bù đắp tài sản cố định sau khi bị đào thải vì mất giá trị sử dụng Nếu là Doanh nghiệp Nhà nớc, Doanh nghiệp phải trích một phần tiêu hao này vào Ngân sách Nhà nớc, phần còn lại bổ sung vào quỹ phát triển sản xuất theo hớng cả chiều rộng lẫn chiều sâu Các Doanh nghiệp thuộc loại hình khác lập quỹ khấu hao cơ bản để duy trì hoạt động của Doanh nghiệp và thực hiện yêu cầu tái sản xuất mở rộng

Tiền khấu hao sửa chữa lớn: Dùng để sửa chữa tài sản cố định một cách

có kế hoạch và có hệ thống nhằm duy trì khả năng sản xuất của tài sản cố định trong suốt thời gian sử dụng Doanh nghiệp tính một phần tiền khấu hao sửa chữa lớn gửi vào một tài khoản riêng ở Ngân hàng để dùng làm nguồn vốn cho

kế hoạch sửa chữa tài sản cố định

Tỷ lệ khấu hao là tỷ lệ phần trăm giữa số tiền trích khấu hao hàng năm so với nguyên giá tài sản cố định Tỷ lệ này đợc tính chung cho cả hai loại khấu hao hoặc cho từng loại Việc xác định tỷ lệ khấu hao quá thấp sẽ không bù đắp

đợc hao mòn thực tế của tài sản cố định, Doanh nghiệp không bảo toàn đợc vốn

cố định, còn nếu tỷ lệ khấu hao quá cao thì yêu cầu cho bảo toàn vốn đợc áp ứng, song nó sẽ làm tăng giá thành một cách giả tạo ảnh hởng đến kết quả sản xuất kinh doanh của Doanh nghiệp

Theo chế độ hiện hành, muốn đổi mới thiết bị, tài sản cố định Doanh nghiệp phải tích luỹ trong một thời gian dài tuỳ loại tài sản cố định Sau thời gian này, khấu hao của Doanh nghiệp thờng bị giảm tơng ứng so với sự mất giá của đồng tiền và Doanh nghiệp sẽ không đủ khả năng để tái đầu t tài sản cố

định Mặt khác phơng pháp khấu hao đờng thẳng hiện nay (khấu hao theo tỷ lệ

% cố định trong suốt thời gian sử dụng tài sản cố định) cha tạo điều kiện cho Doanh nghiệp thu hồi vốn nhanh, đổi mới thiết bị và ứng dụng kỹ thuật mới vào sản xuất kinh doanh Một lý do khách quan nữa là giá trị tài sản cố định không

đợc điều chỉnh kịp thời cho phù hợp với mặt bằng giá hàng năm nên giá trị tài sản cố định tính khấu hao rất thấp so với giá hiện hành

Hoàn thiện chế độ quản lý tài sản cố định và quản lý khấu hao tài sản cố

định cho phù hợp với điều kiện cách mạng khoa học, kỹ thuật diễn ra sâu rộng, giá thị trờng biến động, chu kỳ sống của sản phẩm phải cải tiến chế độ khấu hao nh sau: quy định chế độ điều chỉnh nguyên giá tài sản cố định, tính khấu hao theo hệ số trợt giá, chia tài sản cố định theo nhóm nghiên cứu và ban hành nhiều phơng pháp và công thức tính khấu hao cho phù hợp với từng đặc điểm của từng máy móc, thiết bị nhằm đẩy nhanh tốc độ thu hồi vốn, phục vụ kịp thời nhu cầu đổi mới, công nghệ Đẩy nhanh tốc độ khấu hao sẽ làm giảm tơng ứng lợi nhuận của Doanh nghiệp song xét về mục đích lâu dài, đây là con đờng đúng

đắn nhất để bảo toàn và phát triển vốn cố định

Nhà nớc nên có chế độ quản lý quỹ khấu hao theo nguồn vốn đầu t và theo yêu cầu hiện đại hoá máy móc thiết bị, tài sản cố định, không để vốn khấu hao sử dụng sai mục đích Mặt khác Doanh nghiệp cần quản lý quỹ khấu hao để

lại cho mình nh các quỹ tiền tệ Hàng năm, Doanh nghiệp cần có trách nhiệm bảo toàn vốn theo hệ số trợt giá v.v

3.2.Lập kế hoạch khấu hao tài sản cố định.

Khấu hao tài sản cố định là một bộ phận quan trọng của kế hoạch tài chính Kế hoạch khấu hao tài sản cố định phản ánh các chỉ tiêu giá trị về tài sản

cố định nh: Tổng giá trị tài sản cố định có đầu kỳ, tình hình tăng giảm tài sản cố

định trong năm kế hoạch, xác định tổng giá trị bình quân tài sản cố định cần tính khấu hao, mức khấu hao trong năm và tình hình phân phối quỹ khấu hao

Trong khi lập quỹ khấu hao cần xác định rõ:

Đối với tài sản cố định đã trích khấu hao hết nhng vẫn còn sử dụng đợc Doanh nghiệp vẫn tiếp tục tính khấu hao cơ bản, khấu hao sửa chữa lớn theo tỷ

lệ nguyên giá và hạch toán vào giá thành nhng không hạch toán giảm vốn cố

định

Tài sản cha khấu hao mà đã h hỏng, Doanh nghiệp cần nộp vào Ngân sách số tiền cha khấu hao hết và phân bổ vào khoản lỗ cho đến khi nộp đủ Kế hoạch khấu hao tài sản cố định bao gồm:

Tài sản cố định không phải tính khấu hao cơ bản và khấu hao sửa chữa lớn nh đất đai

Tài sản cố định tăng thêm trong năm kế hoạch, nếu tăng vào một ngày nào đó của tháng thì tháng sau mới tính khấu hao

Tài sản cố định giảm trong năm kế hoạch, nếu giảm bớt từ ngày nào đó trong tháng thì tháng sau không phải tính khấu hao

Tổng giá trị bình quân tài sản cố định phải tính khấu hao trong năm kế hoạch đợc xác định theo công thức:

Tổng giá trị TSCĐ

phải tính khấu hao

trong kỳ =

Tổng giá trị TSCĐ có

đầu kỳ +

Tổng giá trị bình quân TSCĐ tăng trong kỳ -

Tổng giá trị bình quân TSCĐ giảm trong kỳTrên cơ sở cách tính các chỉ tiêu, hàng năm vào đầu kỳ Doanh nghiệp lập

kế hoạch khấu hao tài sản cố định, biến động giá làm cơ sở cho việc xác định mức khấu hao đúng Kế hoạch khấu hao tài sản cố định đợc xem là một biện pháp quan trọng để quản lý sử dụng vốn cố định - viên phơng dợc nâng cao hiệu quả sử dụng vốn cố định

3.3.Bảo toàn và phát triển Vốn cố định.

Để đảm bảo cho quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh đợc duy trì và phát triển, một trong nhiều yếu tố trong đó là phải bảo tồn và phát triển đợc vốn

cố định Hoạt động sản xuất kinh doanh trong cơ chế thị trờng không tách khỏi những biến động về giá cả, lạm phát

Xu thế này thờng có chiều hớng gia tăng làm cho sức mua của đồng tiền

và giá trị của tiền vốn giảm xuống so với thực tế Mặt khác do sự lỏng lẻo quản

lý dẫn đến hiện tợng h hỏng, mất mát tài sản cố định trớc thời hạn, cả hai nguyên nhân này đều làm cho giá trị của đồng vốn giảm tơng đối so với thực tế

và giảm tuyệt đối so với thời gian sử dụng vốn

Theo quy định của Nhà nớc, các Doanh nghiệp Nhà nớc có trách nhiệm bảo toàn và phát triển vốn cố định cả về mặt hiện vật và giá trị

Bảo toàn về mặt hiện vật không có nghĩa là Nhà nớc bắt buộc Doanh nghiệp phải giữ nguyên hình thái vật chất của tài sản cố định hiện có khi giao vốn mà là bảo toàn năng lực sản xuất của tài sản cố định Cụ thể, trong quá trình sử dụng tài sản cố định vào sản xuất kinh doanh, Doanh nghiệp phải quản

lý chặt chẽ không làm h hỏng, mất mát tài sản cố định, thực hiện đúng quy chế

sử dụng, bảo dỡng, sửa chữa nhằm làm cho tài sản cố định không h hỏng trớc thời gian, duy trì nâng cao năng lực hoạt động của tài sản cố định Doanh nghiệp có quyền chủ động thực hiện đổi mới, thay thế tài sản cố định theo yêu cầu đổi mới công nghệ, phát triển và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn cố định

Bảo toàn về mặt giá trị có nghĩa là trong điều kiện có biến động lớn về giá cả, các Doanh nghiệp phải thực hiện nghiêm chỉnh các quy định của Nhà n-

ớc về điều chỉnh nguyên giá tài sản cố định theo hệ số tính lại đợc cơ quan có thẩm quyền công bố nhằm bảo toàn vốn cố định Đồng thời phải sử dụng đúng mục đích và có sự kiểm tra của Nhà nớc đối với việc sử dụng vốn thu hồi từ thanh lý, nhợng bán tài sản cố định

Nội dung của công tác bảo toàn và phát triển Vốn cố định bao gồm:

Các Doanh nghiệp xác định đúng nguyên giá tài sản cố định trên cơ sở tính đúng, tính đủ khấu hao cơ bản và khấu hao sửa chữa lớn để tạo nguồn thay thế và duy trì năng lực sản xuất của tài sản cố định, bảo toàn vốn cố định

Hàng năm, các cơ quan Nhà nớc có thẩm quyền sẽ công bố hệ số điều chỉnh giá trị tài sản cố định vào thời điểm 1/1 và 1/7 cho phù hợp với đặc điểm, cơ cấu hình thành tài sản cố định của từng ngành kinh tế - kỹ thuật làm căn cứ thống nhất để các Doanh nghiệp điều chỉnh giá trị tài sản cố định, vốn cố định

Ngoài việc bảo toàn vốn cố định trên cơ sở hệ số trợt giá còn phải bảo toàn về vốn cố định, vốn Ngân sách cấp thêm hoặc Doanh nghiệp tự bổ sung trong kỳ (nếu có)

Số vốn cố định phải bảo toàn đến cuối kỳ của Doanh nghiệp đợc xác định theo công thức:

Khấu hao cơ bản tính

Hệ số điều chỉnh giá trị

-Tăng (giảm) vốn trong kỳ

Ngoài trách nhiệm bảo toàn vốn, các Doanh nghiệp có trách nhiệm phát triển vốn cố định trên cơ sở quỹ khuyến khích phát triển sản xuất trích từ lợi nhuận để lại của Doanh nghiệp và phần vốn khấu hao cơ bản để đầu t tái sản xuất mở rộng tài sản cố định.

II- Hiệu quả sử dụng vốn cố định của Doanh nghiệp.

1.Khái niệm về hiệu quả kinh tế và hiệu quả kinh doanh.

Hiệu quả là khái niệm dùng để chỉ mối quan hệ giữa kết quả thực hiện các mục tiêu hoạt động của chủ thể và chi phí mà chủ thể bỏ ra để có kết quả đó trong những điều kiện nhất định

Hiệu quả kinh doanh: Còn gọi là hiệu quả Doanh nghiệp, là một phạm

trù kinh tế phản ánh trình độ sử dụng nguồn lực của Doanh nghiệp để đạt đợc kết quả cao nhất trong quá trình sản xuất kinh doanh với chi phí thấp nhất Hiệu quả kinh doanh phản ánh mối quan hệ giữa lợi ích kinh tế mà Doanh nghiệp nhận đợc và chi phí mà Doanh nghiệp bỏ ra để có đợc lợi ích kinh tế Ta thấy:

Hiệu quả kinh doanh = Kết quả đầu ra - Yếu tố đầu vào

(Hiệu quả tuyệt đối)

Hoặc

Hiệu quả kinh doanh = Yếu tố đầu vào (Hiệu quả tơng đối)

Kết quả đầu raMột cách chung, kết quả đầu ra mà chủ thể nhận đợc theo hớng mục tiêu kinh doanh càng lớn hơn đầu vào (chi phí bỏ ra) bao nhiêu thì càng có lợi bấy nhiêu

2.Hệ thống chỉ tiêu đánh giá hiệu quả sử dụng Vốn cố định.

Nh đã nói, tài sản cố định là hình thái vật chất của vốn cố định Do đó, khi đánh giá hiệu quả sử dụng vốn cố định ngời ta thờng xem xét thông qua hiệu quả sử dụng tài sản cố định

Xuất phát từ việc coi tài sản cố định là một yếu tố đầu vào của Doanh nghiệp ta sẽ tiến hành đánh giá bằng việc so sánh nó với các kết quả thu đợc trong chu kỳ kinh doanh

Có những chỉ tiêu biểu đạt hiệu quả sử dụng tài sản cố định (vốn cố định)

nh sau:

Chỉ tiêu 1: Hiệu suất sử dụng tài sản cố định.

Công thức tính:

Hiệu suất sử dụng TSCĐ = Tổng doanh thu (hoặc DT thuần) năm

Nguyên giá TSCĐ sử dụng bình quân năm

ý nghĩa của chỉ tiêu này là phản ánh một đồng giá trị bình quân TSCĐ

bỏ ra kinh doanh đem lại bao nhiêu đồng doanh thu hoặc doanh thu thuần

Chỉ tiêu 2: Suất hao phí của tài sản cố định.

Công thức tính:

Suất hao phí của TSCĐ = Nguyên giá TSCĐ sử dụng bình quân năm

Tổng doanh thu (hoặc DT thuần) năm

ý nghĩa của chỉ tiêu này cho thấy để có một đồng doanh thu hoặc doanh thu thuần thì cần bỏ vào sản xuất kinh doanh bao nhiêu đồng nguyên giá tài sản

Hiệu suất sử dụng VCĐ = Tổng doanh thu (hoặc DT thuần)

VCĐ sử dụng bình quân trong năm

ý nghĩa của chỉ tiêu này cho thấy để có một đồng doanh thu hoặc doanh thu thuần thì Doanh nghiệp phải bỏ vào sản xuất kinh doanh bao nhiêu đồng Vốn cố định

Sau khi đã tính đợc các chỉ tiêu nêu trên, ngời ta tiến hành so sánh chúng giữa các năm với nhau để thấy Vốn cố định (hoặc TSCĐ) sử dụng có hiệu quả hay không Ngời ta cũng có thể so sánh giữa các Doanh nghiệp trong cùng một ngành, một lĩnh vực để xem xét khả năng cạnh tranh, tình trạng sử dụng và quản lý kinh doanh có hiệu quả hay không

3.Những nhân tố chính ảnh hởng đến hiệu quả sử dụng Vốn cố định của Doanh nghiệp.

3.1.Các nhân tố khách quan.

3.1.1 Chính sách kinh tế của Đảng và Nhà nớc.

Trên cơ sở pháp luật kinh tế và các biện pháp kinh tế, Nhà nớc tạo môi ờng và hành lang cho các Doanh nghiệp phát triển sản xuất kinh doanh và hớng các hoạt động đó theo kế hoạch kinh tế vĩ mô Với bất cứ một sự thay đổi nào trong chế độ chính sách hiện hành đều chi phối các mảng hoạt động của Doanh nghiệp

tr-Đối với vấn đề hiệu quả sử dụng vốn cố định của Doanh nghiệp thì các văn bản pháp luật về tài chính, kế toán thống kê, về quy chế đầu t gây ảnh hởng lớn trong quá trình kinh doanh, nhất là các quy định về cơ chế giao vốn, đánh

giá tài sản cố định, về trích khấu hao, tỷ lệ trích lập các quỹ cũng nh các văn bản về thuế vốn, khuyến khích nhập một số máy móc, thiết bị nhất định đều có thể làm tăng hay giảm hiệu quả sử dụng vốn cố định.

3.1.2.Tác động của thị trờng

Tuỳ theo mỗi loại thị trờng mà Doanh nghiệp tham gia tác động đến hiệu quả sử dụng vốn cố định là phải phục vụ những gì mà thị trờng cần căn cứ vào nhu cầu hiện tại và tơng lai Sản phẩm cạnh tranh phải có chất lợng cao, giá thành hạ mà điều này chỉ xảy ra khi Doanh nghiệp tích cực nâng cao hàm lợng công nghệ kỹ thuật của tài sản cố định Điều này đòi hỏi Doanh nghiệp phải có

kế hoạch đầu t cải tạo, đầu t mới tài sản cố định trớc mắt cũng nh lâu dài, nhất

là những Doanh nghiệp hoạt động trong môi trờng cạnh tranh cao, tốc độ thay

đổi công nghệ nhanh nh ngành kiến trúc, thiết kế, thi công xây dựng

Bên cạnh đó, lãi suất tiền vay cũng là một nhân tố ảnh hởng quan trọng Lãi suất tiền vay ảnh hởng đến chi phí đầu t của Doanh nghiệp Sự thay đổi lãi suất sẽ kéo theo những biến đổi cơ bản của đầu t mua sắm thiết bị, tài sản cố

định

3.1.3.Các nhân tố khác.

Các nhân tố này có thể đợc coi là nhân tố bất khả kháng nh thiên tai, địch hoạ có tác động trực tiếp đến hiệu quả sử dụng vốn cố định (tài sản cố định) của Doanh nghiệp Mức độ tổn hại về lâu dài hay tức thời là hoàn toàn không thể biết trớc, chỉ có thể dự phòng trớc nhằm giảm nhẹ thiên tai mà thôi

3.2.Các nhân tố chủ quan.

Đây là nhân tố chủ yếu quyết định đến hiệu quả sử dụng các tài sản cố

định và qua đố ảnh hởng đến hiệu quả sử dụng vốn cố định của Doanh nghiệp Nhân tố này gồm nhiều yếu tố cùng tác động trực tiếp đến kết quả cuối cùng của hoạt động sản xuất kinh doanh cả trớc mắt cũng nh lâu dài Bởi vậy, việc xem xét đánh giá và ra quyết định đối với các yếu tố này là điều cực kỳ quan trọng Thông thờng ngời ta thờng xem xét những yếu tố sau:

3.2.1 Ngành nghề kinh doanh của Doanh nghiệp.

Nhân tố này tạo ra điểm xuất phát cho Doanh nghiệp cũng nh định hớng cho nó trong suốt quá trình tồn tại Với một ngành nghề kinh doanh đã đợc lựa chọn, chủ Doanh nghiệp buộc phải giải quyết những vấn đề đầu tiên về tài chính gồm:

Cơ cấu vốn cố định của Doanh nghiệp thế nào là hợp lý, khả năng tài chính của công ty ra sao

Cơ cấu tài sản đợc đầu t ra sao, mức độ hiện đại hoá nói chung so với các

đối thủ cạnh tranh đến đâu

Nguồn tài trợ cho những tài sản cố định đó đợc huy động từ đâu, có đảm bảo lâu dài cho sự hoạt động an toàn của Doanh nghiệp hay không

3.2.2.Đặc điểm về kỹ thuật sản xuất kinh doanh.

Các đặc điểm riêng về kỹ thuật sản xuất tác động liên tục tới một số chỉ tiêu quan trọng, phản ánh hiệu quả sử dụng vốn cố định nh hệ số đổi mới máy móc thiết bị, hệ số sử dụng về thời gian công suất Nếu kỹ thuật sản xuất giản

đơn, Doanh nghiệp chỉ có điều kiện sử dụng máy móc, thiết bị nhng lại luôn phải đối phó với các đối thủ cạnh tranh với yêu cầu của khách hàng về vấn đề chất lợng Do vậy, Doanh nghiệp dễ dàng tăng đợc lợi nhuận trên vốn cố định nhng khó giữ đợc chỉ tiêu này lâu dài Nếu kỹ thuật sản xuất phức tạp, trình độ máy móc thiết bị cao, Doanh nghiệp có lợi thế lớn trong cạnh tranh, song đòi hỏi tay nghề công nhân cao có thể sẽ làm giảm hiệu quả sử dụng vốn cố định

3.2.3 Trình độ tổ chức quản lý, tổ chức kinh doanh, hạch toán nội bộ Doanh nghiệp.

Để có hiệu quả cao thì bộ máy tổ chức quản lý, tổ chức sản xuất phải gọn nhẹ, ăn khớp nhịp nhàng với nhau

Với mỗi phơng thức sản xuất và loại hình sản xuất sẽ có tác động khác nhau tới tiến độ sản xuất, phơng pháp và quy trình vận hành máy móc, số bộ phận phục vụ sản xuất kinh doanh

Mặt khác, đặc điểm của công tác hạch toán kế toán trong nội bộ Doanh nghiệp (luôn gắn bó với tính chất của tổ chức sản xuất và quản lý trong cùng Doanh nghiệp) sẽ có tác động không nhỏ Công tác kế toán đã dùng những công

cụ của mình (bảng biểu, khấu hao, thống kê, sổ cái ) để tính toán hiệu quả sử dụng vốn cố định và kế toán phải có nhiệm vụ phát hiện những tồn tại trong quá trình sử dụng vốn và đề xuất những biện pháp giải quyết

3.2.4 Trình độ lao động, cơ chế khuyến khích và trách nhiệm vật chất trong Doanh nghiệp.

Để phát huy đợc hết khả năng của dây chuyền công nghệ, máy móc thiết

bị phục vụ sản xuất kinh doanh đòi hỏi trình độ quản lý và sử dụng máy móc thiết bị của công nhân cao, song trình độ của lao động phải đợc đặt đúng chỗ,

đúng lúc, tâm sinh lý

Để sử dụng tiềm năng lao động có hiệu quả cao nhất Doanh nghiệp phải

có một cơ chế khuyến khích vật chất cũng nh trách nhiệm một cách công bằng Ngợc lại, nếu cơ chế khuyến khích không công bằng, quy định định trách nhiệm không rõ ràng dứt khoát sẽ là cản trở mục tiêu nâng cao hiệu quả sử dụng vốn

Phần II Thực trạng công tác quản lý và sử dụng vốn cố định

Công ty xây dựng số 4 đợc thành lập vào ngày 18/10/1959, cơ sở ban đầu

là Công ty xây dựng nhà máy phân đạm Hà Bắc Sau phát triển thành Công ty Kiến trúc Hà Bắc và Công ty Kiến trúc khu Bắc Hà Nội

Năm 1975, Bộ xây dựng có quyết định số 11/BXD-TC ngày 13/01/1975 hợp nhất Công ty xây dựng Hà Bắc và Công ty Kiến trúc khu Bắc Hà Nội lấy tên là Công ty xây dựng số 4

Năm 1992, Bộ xây dựng có quyết định số 132/BXD-TCLĐ ngày 23/03/1992 hợp nhất Xí nghiệp xây dựng số 3 và Công ty xây dựng số 4 lấy tên

là Công ty xây dựng số 4 mới

Năm 1995, Bộ xây dựng có quyết định nhập Công ty xây dựng số 4 vào Tổng công ty xây dựng Hà Nội Từ đó đến nay Công ty xây dựng số 4 là một doanh nghiệp Nhà nớc trực thuộc Tổng công ty xây dựng Hà Nội

Qua 44 năm, tập thể CBCNV Công ty đã đoàn kết phấn đấu dới sự lãnh

đạo của đảng bộ Công ty đã đi trọn một chặng đờng đầy gian khổ và vinh quang, góp phần xứng đáng vào công cuộc xây dựng và bảo vệ tổ quốc của dân tộc Vì vậy, có thể nói quá trình xây dựng và trởng thành của Công ty luôn gắn liền với sự nghiệp cách mạng của cả nớc nói chung và của Thủ đô Hà Nội nói riêng Với hàng trăm công trình công nghiệp dân dụng, quốc phòng, an ninh và văn hoá xã hội đã và đang đợc đa vào sử dụng, liên tục là một đơn vị hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ của trên giao

2.Những đặc điểm kinh tế kĩ thuật chủ yếu của công ty xây dựng số 4.

2.1.Đặc điểm về phạm vi hoạt động và các lĩnh vực hoạt động chủ yếu của Công ty xây dựng số 4.

Công ty xây dựng số 4 là một trong những doanh nghiệp nhà nớc đầu tiên

đợc cấp chứng chỉ ISO 9002 hoạt động trên toàn quốc trong các lĩnh vực sau:

+ Xây dựng dân dụng và công nghiệp 1959+ Trang trí nội thất và ngoại thất 1959

+ Kinh doanh vật t, vật liệu xây dựng 1959+ Sản xuất vật liệu xây dựng, cấu kiện bê tông 1959+ Đầu t phát triển cơ sở hạ tầng đô thị 1992

+ Chỉnh trang mặt bằng, kinh doanh các công trình kĩ thuật

hạ tầng cho các khu đợc giao quản lý 1992

+ Cố vấn kinh tế, t vấn trong lĩnh vực xây dựng 1992

+ Xây dựng các công trình giao thông thuỷ lợi 1995+ Xây dựng các công trình đờng dây, trạm điện dới 35KV 1995

Các công trình mà Công ty đã hoàn thành và đang thi công:

Trải qua 44 năm trởng thành và phát triển, Công ty xây dựng số 4 đã

đóng góp cho đất nớc hàng trăm công trình lớn nhỏ, chất lợng công trình luôn

đợc đảm bảo làm tăng thêm cơ sở vật chất cho CNXH góp phần làm thay đổi

+ Trụ sở uỷ ban nhà nớc về hợp tác và đầu t

+ Trung tâm giao dịch tiền tệ trung ơng

+ Ngân hàng công thơng Đống Đa

+ Trung tâm giao dịch và khai thác bu điện Hà Nam

+ Th viện Quốc gia

+ Gói thầu CP3, CP4, CP7 (thuộc dự án thoát nớc Hà Nội)

+ Nhà thi đấu thể dục thể thao Hà Tây

+ Trung tâm dự báo khí tợng thuỷ văn

2.2.Cơ cấu vốn và tổ chức bộ máy quản lý kinh doanh của Công ty.

Công ty xây dựng số 4 (thuộc Tổng Công ty xây dựng Hà Nội- Bộ xây dựng) đợc thành lập ngày 18/10/1959, là đơn vị chịu sự quản lý của Nhà nớc Cơ cấu của Công ty chủ yếu gồm: 01Giám đốc, 05 Phó giám đốc, 07 Phòng chức năng nghiệp vụ Công ty xây dựng số 4 ngoài tổ chức chính là Công ty mẹ còn có các đơn vị thành viên là xí nghiệp và các chi nhánh trực thuộc Công ty

Bộ máy quản lý của Công ty xây dựng số 4 bao gồm: Giám đốc chịu trách nhiệm điều hành hoạt động chung của Công ty, giúp việc cho Giám đốc là các Phó giám đốc điều hành Ngoài ra còn có trởng phòng kế toán phụ trách chỉ

đạo, tổ chức thực hiện công tác kế toán tài chính thống kê

Để đẩy mạnh công tác kết hợp hài hoà trong quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh giữa ban Giám đốc và các phòng ban, cơ cấu tổ chức quản lý của Công ty đợc xây dựng theo kiểu trực tuyến chức năng, tức là cấp dới chỉ chịu sự lãnh đạo của cấp trên trực tiếp lãnh đạo mình Bộ phận chức năng có nhiệm vụ giúp Giám đốc thực hiện nhiệm vụ lãnh đạo công ty

Sơ đồ tổ chức bộ máy quản lý của công ty xây dựng số 4.

XD 2

Xí nghiệp

XD 3

Xí nghiệp

XD 4

Xí nghiệp

XD 5

Xí nghiệp

XD 7

Xí nghiệp

XD 8

Xí nghiệp

XD 9

Xí nghiệp CGSC

Xí nghiệp

NM &

XD

Chi nhánh

Hà Bắc

Xí nghiệp TVTK

Chức năng nhiệm vụ của các phòng ban Công ty

Có thể khái quát chức năng nhiệm vụ chủ yếu của các phòng ban trong công ty nh sau:

1 Giám đốc công ty

- Chịu trách nhiệm chung mọi hoạt động sản xuất kinh doanh Trực tiếp các khâu: Tài chính, kế hoạch sản xuất kinh doanh, tổ chức lao động, thanh tra pháp chế, khen thởng, kỷ luật

- Xác định chính sách chất lợng, mục tiêu chất lợng của đơn vị

- Xác định quyền hạn của các phòng ban, của các thành viên ban giám đốc, các trởng phòng ban, giám đốc xí nghiệp, chủ nhiệm dự án

- Xem xét đánh giá tính hiệu quả của hệ thống chất lợng

- Xem xét đánh giá các hệ thống có liên quan đến hành động phòng ngừa khắc phục và giải quyết khiếu nại của khách hàng

2 Phó giám đốc thờng trực công ty:

Chịu trách nhiệm một số lĩnh vực sau:

- Công tác tiếp thị của Công ty

- Công tác thanh quyết toán nội bộ

- Công tác lao động, chính sách ngời lao động

- Công tác hành chính, văn phòng

- Phó giám đốc thờng trực- Thủ trởng cơ quan

- Trực tiếp theo dõi XNXD số 1, XNXD số 2, XNXD số 3, XNCGSC

- Công tác vật t, tiêu thụ sản phẩm

3 Phó giám đốc Công ty :

- Công tác tiếp thị của Công ty

- Kỹ thuật thi công, chất lợng, tiến độ, an toàn lao động

- Quản lý các phơng án, thiết bị vật t, xe máy

- Trực tiếp phụ trách các đội trực thuộc Công ty

4 Phó giám đốc kinh tế chịu trách nhiệm một số lĩnh vực sau:

- Công tác tiếp thị của Công ty

- Công tác liên doanh

- Công tác kinh tế thị trờng

- Công tác dự toán giá cả, định mức.

- Trực tiếp kiêm trởng phòng dự án công ty

- Trực tiếp theo dõi XNXD số 4, XNXD số 5, XN xử lý NM & XD

5 Phó giám đốc Công ty

Trực tiếp làm giám đốc chi nhánh công ty tại Bắc Ninh

6 Phó giám đốc công ty:

Chịu trách nhiệm:

- Công tác tiếp thị của Công ty

- Công tác kinh doanh bất động sản

- Trực tiếp theo dõi các XNXD số 7, XNXD số 8, XNXD số 9

Quan hệ công tác:

A/ Giám đốc Công ty chịu trách nhiệm trớc Nhà nớc và tập thể ngời lao

động về kết quả sản xuất kinh doanh và quyết định mọi vấn đề

B/ Các Phó giám đốc Công ty giúp Giám đốc quản lý các lĩnh vực đợc phân công Chịu trách nhiệm trớc Công ty liên quan đến quy chế hiện hành của Nhà nớc về kết quả hoạt động của mình

C/ Trên cơ sở đợc phân công phải: Xây dựng phơng án, chơng trình, nội dung các biện pháp phù hợp với nhiệm vụ sản xuất cho kịp thời có hiệu quả Th-ờng xuyên hội ý trao đổi ý kiến với Giám đốc Công ty các thông tin về thị trờng,

sử dụng kịp thời và có rút kinh nghiệm

1 Phòng tổ chức lao động

Với chức năng giúp việc giám đốc trong lĩnh vực quản lý, sử dụng lao

động, tổ chức sản xuất, bảo vệ thanh tra pháp chế, quân sự, thi đua khen thởng,

đào tạo, chế độ chính sách ngời lao động, quản lý tiền lơng và đợc quy định nh sau:

- Lập quy hoạch công tác cán bộ dài hạn, ngắn hạn hàng năm

- Theo dõi tình hình sử dụng, đào tạo bồ dỡng cán bộ.

- Thống kê chất lợng cán bộ và báo cáo định kỳ

- Thanh tra công tác cán bộ, tuyển dụng, thuyên chuyển đề bạt, đề nghị Giám đốc công ty ra quyết định

- Thực hiện công tác tuyển dụng, đào tạo nhân lực theo yêu cầu tổ chức lao

động

b Công tác bảo vệ- thanh tra- quân sự:

- Tổ chức theo dõi công tác bảo vệ chính trị , kinh tế, bảo vệ Đảng, quan hệ chặt chẽ với an ninh địa phơng để bảo vệ trật tự trị an

- Quan hệ với cơ quan quân sự địa phơng để thực hiện luật nghĩa vụ quân sự

c Công tác quản lý lao động tiền lơng và đào tạo:

- Lập kế hoạch và theo dõi sử dụng kế hoạch lao động tiền lơng

- Phát hiện và phân tích những nguyên nhân biến động trong công tác sử dụng lao động và tiền lơng

a Công tác kế toán:

- Tổ chức thực hiện hạch toán kế toán và quyết toán công trình bàn giao

- Chủ trì việc kiểm tra các mặt hoạt động kế toán và hớng dẫn công tác hạch toán kế toán cho các đơn vị trực thuộc

- Phân tích các chỉ tiêu kinh tế đầy đủ, chính xác kịp thời giúp lãnh đạo công ty chỉ đạo sản xuất, điều hành đúng hớng để hoàn thành nhiệm vụ với giá thành hạ

b Công tác tài chính:

- Lập kế hoạch tài chính theo quy định

- Lập và tổ chức thực hiện kế hoạch thu chi tài chính, kế hoạch chi phí và kiểm tra kế hoạch đó

- Quan hệ chặt chẽ với các cơ quan tín dụng, ngân hàng để vay vốn, trả nợ

- Quyết toán tài vụ và phân tích tình hình hoạt động của tài vụ, kiểm tra việc

sử dụng và vòng quay của vốn lu động

- Tham gia với các phòng có liên quan để làm tốt kết hoạch thu chi tài chính

và chịu trách nhiệm toàn bộ công tác tài chính kế toán trong công ty

Căn cứ vào sự phân cấp quản lý kinh tế và tài chính của công ty cho các Xí nghiệp, với chức năng nhiệm vụ của phòng hiện nay là tổng hợp cân đối chung các mặt hoạt động và quản lý kinh doanh của công ty, tăng cờng kiểm tra và h-ớng dẫn các đơn vị thực hiện đúng thể lệ của Nhà nớc quy định đối với công tác quản lý tài chính

3 Phòng dự án

- Tìm hiểu thị trờng

- Mua hồ sơ thầu và nghiên cứu hồ sơ

- Kiểm tra khối lợng thiết kế

- Vẽ và thuyết minh biện pháp thi công, tiến độ thi công

- Tham quan mặt bằng, giải quyết các vớng mắc trong quá trình xem xét hồ sơ

- Thông qua ban giám đốc về giải pháp thi công, phơng pháp lập giá dự thầu, số lợng và chủng loại thiết bị cho công trình

- Tổng hợp hồ sơ, sao chụp và đóng gói

- Giải trình những điều cần thiết sau khi hồ sơ đợc mở theo yêu cầu của chủ

đầu t, thông qua các hồ sơ thầu do các đơn vị lập trớc khi trình Giám đốc ký

- Nghiên cứu tài liệu đúc rút kinh nghiệm

- Hỗ trợ trong việc kiểm tra khối lợng thi công thực tế để quyết toán nội bộ

4 Phòng quản lý thi công:

Là phòng chức năng giúp việc Giám đốc trong lĩnh vực kiểm tra thi công,

có nhiệm vụ chủ yếu sau:

- Kiểm tra việc thi công về các lĩnh vực: Chất lợng, tiến độ, biện pháp thi công, biện pháp an toàn lao động, quy phạm xây dựng đối với các công trình của Công ty

- Lập kế hoạch phát triển kỹ thuật

- Tham gia dự thảo các điều kiện chỉ dẫn và hớng dẫn kỹ thuật, lập các dự thảo tiêu chuẩn Nhà nớc về quy phạm xây dựng

- Kiểm tra thủ tục xây dựng của các đơn vị để tránh thi công tuỳ tiện

- Xác nhận khối lợng và chất lợng đối với các dự án các đội trực thuộc Công

a Công tác kinh tế thị trờng:

- Là đầu mối thông tin về công tác thị trờng, chủ trì phối hợp với phòng quản lý thi công và phòng dự án và làm hồ sơ đấu thầu Chuẩn bị nội dung hợp đồng kinh tế trình giám đốc công ty xem xét quyết định

- Hợp đồng kinh tế là những công việc thuộc chức năng sản xuất kinh doanh của Công ty đợc Nhà nớc cho phép Công ty ký và tiền thanh quyết toán

đầu phải chuyển về tài khoản Công ty

- Sau khi ký phòng chủ trì việc đấu thầu nội bộ ( hoặc giao) Phòng tổ chức lao động làm quyết định giao nhiệm vụ kèm theo cam kết của đơn vị (có Mẫu kèm theo)

- Lập kế hoạch sản xuất kinh doanh dài hạn, trung hạn và hàng năm của công ty

- Báo cáo công tác thống kế tổng hợp theo quy định

- Theo dõi giá trị sản lợng thực hiện các công trình trực thuộc hàng tháng để làm cơ sở cho việc theo dõi quỹ tiền lơng hàng tháng

- Cùng với phòng tài chính kế toán lập phơng án huy động và sử dụng các nguồn vốn đầu t.

- Chịu trách nhiệm quản lý giá trong quá trình thực hiện đầu t

- Báo cáo quyết toán công tác đầu t theo quy định

Văn phòng Công ty là đơn vị Giúp giám đốc Công ty tiếp khách đến liên

hệ công tác, văn th hội họp bảo vệ sức khoẻ cho ngời lao động và đợc quy định

nh sau:

- Công tác văn th, sử dụng và bảo quản con dấu, tiếp nhận và chuyển giao công văn đi đến, quản lý và sử dụng điện thoại, máy Fax, máy Photocopy

- Quản lý nhà làm việc, hồ sơ nhà ở, các khu công cộng thuộc Công ty

- Kiểm tra quản lý sử dụng mua sắm tài sản thuộc về hành chính

- Phụ trách công tác khánh tiết trong ngày lễ, hội họp

- Chăm lo sức khoẻ cho ngời lao động, phổ biến vệ sinh phòng bệnh cho

ng-ời lao động

- Quản lý xe ôtô con và bố trí xe cho lãnh đạo đi công tác Đối với chuyên viên các phòng đi công tác phải đăng ký trớc 01 ngày

- Thực hiện công tác Đảng uỷ công đoàn trong Công ty

2.3 Đặc điểm về lao động của Công ty.

Có thể nói rằng lao động thuộc ngành xây dựng, t vấn thiết kế có vai trò góp phần tạo ra các công trình xây dựng, có sự tham gia của t vấn thiết mới đảm

bảo cho các công trình có chất lợng, đúng về tiêu chuẩn quy định và có thẩm mỹ cao.

Trong những năm qua, Công ty xây dựng số 4 đã đảm nhận khảo sát thiết

kế và thi công nhiều công trình, dự án và đã đợc chủ đầu t đánh giá cao Đạt đợc

điều đó phải kể đến đội ngũ lao động giỏi về chuyên môn kỹ thuật, trình độ tay nghề cao sử dụng thành thạo các máy móc thiết bị

Xác định đợc tầm quan trọng của vấn đề nhân lực, Công ty đã không ngừng khuyến khích CBCNV học tập trao dồi nghiệp vụ, nâng cao tay nghề Đối với các cán bộ quản lý, Công ty tạo điều kiện cho đi học thêm bằng đại học thứ 2 hoặc cao học Công ty còn liên hệ với các trờng đại học lớn trong nớc tổ chức nâng cao kiến thức quản lý kinh tế, kiến thức về kỹ thuật cho CBCNV của mình

Do công việc chính, sản phẩm chính của đơn vị là t vấn thiết kế và xây dựng nên đòi hỏi lực lợng lao động phải bao gồm chủ yếu là cán bộ có trình độ

đại học trở lên Nhờ có hệ thống đào tạo tuyển chọn từ trớc nên hiện nay Công ty

có một đội ngũ lao động tơng đối đồng đều về chất lợng, năng động sáng tạo và

có khả năng hoàn thành công việc đợc giao

Cụ thể hiện nay công ty có tổng số lao động là 2044 ngời Trong đó lực ợng trong danh sách của Công ty là 787 ngời, lực lợng thuê ngoài và hợp đồng lâu dài là 1257 ngời Lực lợng lao động trong Công ty gồm hai khối: Cán bộ khoa học kỹ thuật và khối quản lý kinh tế

l-Trải qua 44 năm trởng thành và phát triển, ngày nay Công ty xây dựng số

4 đã phát triển ngày càng lớn mạnh với đội ngũ CBCNV có trình độ nh sau:

+ Giám đốc điều hành đạt tiêu chuẩn quốc tế 11

2.4 Đặc điểm về tài chính của Công ty.

Nguồn lực tài chính là một nhân tố quan trọng đối với hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp Từ việc mua sắm máy móc thiết bị, tài sản cố định

và vật liệu cho sản xuất kinh doanh đến khi tạo ra sản phẩm theo lĩnh vực của mình

Nguồn lực tài chính trong Công ty ảnh hởng tới việc đầu t mua sắm máy móc thiết bị tài sản cố định vì vậy Công ty đã không ngừng tăng trởng công tác tài chính theo đúng chế độ quy định của Nhà nớc Đây là sự đỏi hỏi thờng xuyên liên tục trong suốt quá trình kinh doanh hiện nay Vấn đề vốn để đầu t cho máy móc thiết bị phục vụ cho hoạt động kinh doanh ở Công ty luôn là vấn đề lớn, nó

đảm bảo yêu cầu kinh doanh đặt ra

Cơ cấu vốn và nguồn hình thành vốn Công ty xây dựng số 4 năm 2002

-II.TSCĐ và ĐTDH 64.359.891.311 24,87 92.924.186.434 20,45

2.Các khoản ĐTTC DH 155.213.000 0,24 155.213.000 0,173.Chi phí XDDD 12.180.801.411 18,93 38.843.785.437 41,804.Các khoản ký quỹ, ký

(Nguồn: Phòng tài chính kế toán- Công ty xây dựng số 4)

Theo dõi bảng số liệu trên ta thấy vào cuối năm 2002 TSCĐ và ĐTDH chiếm một tỷ trọng tơng đối nhỏ là 92.924.186.434 đồng, còn lại là TSLĐ và

ĐTNH chiếm 357.094.263.170 đồng Điều này cho ta thấy Công ty cha thật sự quan tâm đầu t cho Vốn cố định hay Vốn cố định cha đợc đánh giá đúng tầm quan trọng của nó, ta sẽ đi sâu phân tích tiếp

Tổng số vốn cho sản xuất kinh doanh của Công ty là 450.018.449.604 đ Trong đó nguồn vốn quỹ là 37.342.765.660 đ và còn lại vốn vay nợ là 412.675.683.944 đ Ta nhận thấy Công ty không có nguồn kinh phí, quỹ khác,

Công ty đã hoàn thành tốt nhiệm vụ sản xuất bằng cách tự cân đối giữa vốn vay

và vốn chủ sở hữu, sử dụng linh hoạt nguồn vốn bên ngoài để nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh

Trong 3 năm 2000- 2002, tình hình sản xuất kinh doanh của Công ty đã

đạt đợc những thành tích đáng kể do sự cố gắng vợt bậc của toàn bộ CBCNV trong Công ty đợc thể hiện ở một số sản phẩm mới ra đời có ý nghĩa kinh tế- chính trị- xã hội: