114 Kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại Công ty TNHH xây dựng Tự Lập

114 Kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại Công ty TNHH xây dựng Tự Lập

Lời nói đầu

Tiền lơng luôn là vấn đề đợc xã hội quan tâm chú ý bởi ý nghĩa kinh tế và xãhội to lớn của nó Tiền lơng cũng là một vấn đề hết sức quan trọng, nó quyết định

đến sự thành công hay thất bại của từng doanh nghiệp Một chính sách tiền lơnghợp lý là cơ sở, đòn bẩy cho sự phát triển của doanh nghiệp Đối với doanhnghiệp sản xuất kinh doanh, tiền lơng là một phần không nhỏ của chi phí sảnxuất Nếu doanh nghiệp vận dụng chế độ tiền lơng hợp lý sẽ tạo động lực tăngnăng suất lao động Đối với ngời lao động tiền lơng có một ý nghĩa vô cùng quantrọng bởi nó là nguồn thu nhập chủ yếu giúp cho họ đảm bảo cuộc sống của bảnthân và gia đình Do đó, tiền lơng có thể là động lực thúc đẩy ngời lao động tăngnăng suất lao động nếu họ đợc trả đúng theo sức lao động họ đóng góp, nhngcũng có thể làm giảm năng suất lao động khiến cho quá trình sản xuất chậm lại,không đạt hiệu quả nếu tiền lơng đợc trả thấp hơn sức lao động của ngời lao động

bỏ ra Trong phạm vi toàn bộ nền kinh tế, tiền lơng là sự cụ thể hơn của quá trìnhphân phối của cải vật chất do chính ngời lao động làm ra Vì vậy, việc xây dựngtháng lơng, bảng lơng, lựa chọn các hình thức trả lơng hợp lý để sao cho tiền lơngvừa là khoản thu nhập để ngời lao động đảm bảo nhu cầu cả vật chất lẫn tinhthần, đồng thời làm cho tiền lơng trở thành động lực thúc đẩy ngời lao động làmviệc tốt hơn, có tinh thần trách nhiệm hơn với cộng việc thực sự là việc làm cầnthiết

Trong thời gian thực tập tại Công ty TNHH xây dựng Tự Lập, em đã có cơhội và điều kiện đợc tìm hiểu và nghiên cứu thực trạng về kế toán tiền lơng vàcác khoản trích theo lơng tại Công ty Nó đã giúp em rất nhiều trong việc củng cố

và mở mang hơn cho em những kiến thức em đã đợc học tại trờng mà em cha có

điều kiện để đợc áp dụng thực hành

Em xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ, hớng dẫn tận tình của cô giáo:

PGS-TS Nguyễn Thị Đông cũng nh sự nhiệt tình của ban giám đốc và các cô

chú trong Công ty, đặc biệt là phòng kế toán, trong thời gian thực tập vừa qua, giúp em hoàn thành đợc chuyên đề thực tập này

Nội dung của chuyên đề, ngoài lời mở đầu và kết luận gồm 3 phần chính sau

đây:

Chương I: Tổng quan về công ty TNHH xây dựng Tự Lập

Chương II: Thực trạng về kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại công ty TNHH xây dựng Tự Lập.

Chương III: Hoàn thiện công tác kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại công ty TNHH xây dựng Tự Lập.

Ch¬ng I Tæng quan vÒ c«ng ty TNHH x©y dùng Tù LËp

1.1 Lịch sử hình thành và phát triển:

1.1.1. Giai đoạn từ khi thành lập đến năm 2005

Đất nước thời kỳ đổi mới và phát triển có nhu cầu rất cao về xây dựng cơ sở hạ tầng và cũng để thu hút thêm các nguồn vốn nhàn rỗi trong dân cư, giải quyết

việc làm cho người lao động, góp phần phát triển kinh tế xã hội trên địa bàn, công ty TNHH xây dựng Tự Lập đã được thành lập vào ngày 14/8/2001

Tên doanh nghiệp: Công Ty TNHH Xây Dựng Tự Lập

Giám đốc công ty : Ông Hoàng Ngọc Hải

Địa chỉ: Trụ sở chính khu hành chính Lâm Thao, thị trấn Lâm Thao, huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ

Điện thoại : 0210 826 946 - 0210224209

Loại hình doanh nghiệp: Công ty TNHH nhiều thành viên

Được cấp giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh số 1802000104 ngày14/8/2001 Căn cứ vào quyết định số 03/2000/NĐ - CP của chính phủ

Nội cấp: Sở kế hoạch và đầu tư tỉnh Phú Thọ

Công ty có vốn điều lệ là 1.160 triệu đồng, trong đó:

- Vốn bằng tiền: 740 triệu

- Tài sản: 420 triệu

Năm 2001 khi thành lập trụ sở chính của công ty ở khu I xã ThanhĐình - Lâm Thao - Phú Thọ Do yêu cầu của công việc trụ sở chính đã thay đổiđến khu hành chính Lâm Thao - huyện Lâm Thao - Phú Thọ vào 2005 Do có thêmkinh nghiệm hoạt động và tạo uy tín lớn nên công ty đã liên tục đăng ký thêmngành nghề kinh doanh

Năm 2001 từ việc thi công các công trình dân dụng vừa và nhỏ, sản xuấtvật liệu xây dựng, kinh doanh máy móc thiết bị phục vụ xây dựng, giao thông

Đến năm 2005 công ty đã đăng ký bổ xung một số ngành nghề như:chuẩn bị mặt bằng công trình xây dựng, lắp đặt trạm biến áp đến 560 KVA, khoankhai thác nước ngầm, thiết kế công trình thủy lợi, tư vấn giám sát chất lượng

1.1.2 Giai đoạn từ 2005 đến nay

Qua 5 năm hoạt động cùng với năng lực của những người quản lý và sự cốgắng phấn đấu của nhân viên, công ty đã nâng cao chất lượng thi công bằng việcđầu tư thêm vào máy móc, thiết bị, tập trung vào các nhu cầu thiết yếu mà xã hộiquan tâm, đặc biệt công ty luôn tìm mọi cách để huy động vốn, tăng cường đàotạo sắp xếp lại tổ chức quản lý và tuyển dụng nhiều nhân viên mới có trình độcao trong nghiệp vụ Do đó qua từng năm số lợi nhuận của công ty không ngừngtăng lên làm cho thu nhập của các thành viên trong công ty được nâng cao Điềunày được thể hiện qua bảng BCKQKD trong hai năm gần đây của công ty.

- So sánh bảng BCKQKD năm 2006 – 2007:

Tổng doanh thu 1 3.480.000.000 5.130.072.954 1.650.072.954 47,4 Khoản giảm trừ(4-

Doanh thu hàng

Bảng 1.1: BCKQKD của công ty trong năm 2006-2007

1.2.Đặc điểm kinh doanh và tổ chức quản lý:

1.2.1.Đặc điểm kinh doanh:

Là một công ty xây dựng nên công ty tham gia dự thầu để nhận các công trình Quá trình dự thầu có thể khái quát như sau:

+ Nhận thông tin mời dự thầu

+ Lập hồ sơ dự thầu (đánh giá từ chi tiết đến tổng thể để đưa ra giá trị công trình)

+ Gửi hồ sơ đăng ký tham gia đấu thầu

+ Nếu trúng thầu sẽ nhận được thông báo và công ty bắt đầu làm việc trực tiếp với bên chủ đầu tư để thi công công trình theo hồ sơ thiết kế

Công ty TNHH xây dựng Tự Lập là một công ty có quy mô nhỏ, chuyên:

- Xây dựng các công trình dân dụng đến cấp hai, công trình giao thông, thuỷlợi, cấp thoát nước quy mô vừa và nhỏ, đường điện trung và hạ áp, lắp đặttrạm biến áp đến 320 KVA

- Sản xuất kinh doanh vật liệu xây dựng

- Kinh doanh máy móc, thiết bị (kể cả phụ tùng thay thế) phục vụ các ngànhxây dựng và giao thông

- Chuẩn bị mặt bằng công trình xây dựng (đào lắp, bồi, xúc đất, đá…)

- Xây dựng các công trình dân dụng, thuỷ lợi, công nghiệp và các công trình

hạ tầng kỹ thuật khác, lắp đặt trạm biến áp đến 560 KVA, cấp thoát nước

- Khoan, khai thác nước ngầm Một số ngành nghề đăng ký bổ xung

- Thiết kế các công trình thuỷ lợi

- Tư vấn giám sát chất lượng xây dựng

1.2.2 Tổ chức quản lý:

* Hội đồng thành viên:

Đây là cơ quan quản lý quyết định cao nhất của công ty Hội đồng thànhviên có các quyền cà nhiệm cụ như quy định tại điều 35 của luật doanh nghiệp.Quyết định những vấn đề liên quan đến mục đích quyền lợi của công ty, quyếtđịnh phương án đầu tư, giải pháp phát triển trị trường, thông qua hoạt động xâydựng quyết định về cơ cấu tổ chức, quy chế quản lý của công ty

* Giám Đốc:

Là người có quyền hạn và trách nhiệm cao nhất, phân công quản lý điềuhành chung các hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.

* Phó Giám Đốc:

Gồm hai phó giám đốc điều hành hai lĩnh vực hoạt động là vật tư và kỹthuật theo sự phân công của giám đốc Chịu trách nhiệm trước giám đốc là phápluật về nhiệm vụ được phân công uỷ quyền Đây là bộ phận trực tiếp quản lý cácphòng ban, báo cáo với giám đốc về mọi mặt của công ty Công ty có các phòngban chuyên môn nhiệm vụ được phân công quản lý ở các mặt khác nhau, cónhiệm vụ tham mưu giúp đỡ giám đốc trong việc treo dõi hướng dẫn các đơn vịtrực thuộc vài nhân viên cấp dưới thực hiện đúng đắn kịp thời các quy định quảnlý

*Phòng tài chính kế toán

Gồm kế toán trưởng và bốn kế toán viên Phòng có chức năng tham mưugiúp việc cho giám đốc về công tác tổ chức kế toán đảm bảo phản ánh kịp thời,chính xác các nhiệm vụ kinh tế phát sinh trong hoạt động sản xuất kinh doanhcủa doanh nghiệp, tổ chức hướng dẫn và chỉ đạo toàn bộ hoạt động của tổ chức

kế toán của công ty và đơn vị trực thuộc Kiểm tra giám sát công tác tổ chứchạch toán của đơn vị trực thuộc đảm bảo chấp hành đúng quy chế tổ chức củacông ty và pháp lệnh kế toán thống kê

* Phòng tổ chức hành chính

Có một trưởng phòng, một phó phòng và 19 cán bộ kỹ thuật

Đây là bộ phận tham mưu giúp việc giám đốc trong công tác quản lý xâylắp giám sát chất lượng công trình, quản lý kỹ thuật thi công, tiến độ, biện phápthi công và an toàn lao động

* Phòng vật tư:

Là phũng chức năng chịu sự quản lý chỉ đạo trực tiếp của giỏm đốc cụng

ty, cú nhiệm vụ giỳp giỏm đốc quản lý mua sắm và sử dụng vật tư, nguyờn liệuphục vụ sản xuất kinh doanh đảm bảo tiết kiệm phự hợp và khụng lóng phớ.Phũng vật tư gồm một trưởng phũng và hai nhõn viờn phụ trỏch việc cung cấpvật tư cho cụng trỡnh đảm bảo tiến độ thi cụng

* Cỏc đội thi cụng:

Gồm 11 đội thi cụng, mỗi đội gồm 1 đội trưởng, 2 đến 4 cỏn bộ kỹ thuật

cú năng lực và kinh nghiệm thi cụng, 2 đến 5 người làm cụng tỏc thống kờ, vật tưthiết bị, thủ kho, bảo vệ và nhiều cụng nhõn thi cụng

Sơ đồ cơ cấu bộ mỏy quản lý của doanh nghiệp như sau:

CHủ tịch hội đồng quản trị (Giám đốc)

Phòng TC + HC

chỉ huy tr ởng công tr ờng

đội xây dựng

dân dụng

Phòng Kỹ thuật Phòng tC kế toán

kỹ thuật thi công đội xây dựng công nghiệp

Giám đốc

Phòng TC + HC

chỉ huy tr ởng công tr ờng

đội xây dựng

dân dụng

Phòng Kỹ thuật Phòng tC kế toán

kỹ thuật thi công đội xây dựng công nghiệp

Sơ đồ 1.1: Tổ chức bộ máy quản lý của công ty

Nguyễn Văn Thoả Phó giám đốc - Trưởng phòng vật tư

Nguyễn Việt Hà Phó giám đốc – TPKT

Hoàng Thị Hương Trưởng phòng ké toán

Kim Đức Thọ Kỹ thuật công trường

Mai Quốc Tâm Kỹ thuật công trường

Hoàng Ngọc Nam Đội trưởng đội xe

Nguyễn Ngọc Lân Kỹ thuật công trường

Đào Ngọc Hưng Kỹ thuật công trường

Bảng 1.1: Phân công lao động trong bộ máy quản lý

Là một công ty xây dựng nên công ty TNHH xây dựng Tự Lập có đặc điểm phâncấp quản lý tài chính từ cao xuống thấp, từ công ty xuống các tổ đội xây dựng Đứng đầu là giám đốc công ty chịu trách nhiệm điều hành công ty Giúp việc chogiám đốc là hai phó giám đốc quản lý kỹ thuật và vật tư công trình Các phó giám đốc trực tiếp quản lý, điều hành hoạt động các đội trưởng của các đội xây dựng Ngoài ra còn có các kỹ thuật theo dõi giám sát việc thi công công trình củacông ty

1.3.

Đ ặc đ iểm bộ máy kế toán và tổ chức công tác kế toán:

1.3.1 Đặc điểm bộ máy kế toán:

Công ty TNHH xây dựng Tự Lập là một công ty mới thành lập, khốilượng công việc cũng chưa nhiều nên phòng kế toán của công ty chỉ gồm 05 cán

bộ Trong đó, 01 cán bộ có trình độ trung cấp, 03 cán bộ có trình độ đại học và

một cán bộ có trình độ cao đẳng Kế toán trưởng đã có kinh nghiệm 07 năm công

tác, các kế toán viên đều đã qua 05 năm công tác

Bộ máy kế toán tại công ty TNHH xây dựng Tự Lập được tổ chức theo mô hìnhtập trung, phương thức trực tuyến chức năng Đứng đầu là kế toán trưởng kiêmtrưởng phòng kế toán tài chính, chịu trách nhiệm:

+ Tham mưu giúp giám đốc công ty tổ chức, hoàn thành báo cáo kế toán,lập kế hoạch tài chính…

+ Phụ trách, phân công, chỉ đạo trực tiếp nhân viên kế toán của công ty.Hướng dẫn chế độ, chính sách tài chính kế toán Tham gia xây dựng quy chếquản lý phù hợp với công ty

+ Kế toán tổng hợp, kiểm tra đối chiếu các phần hành công việc

+ Tổng hợp số liệu kế toán, xác định kết quả kinh doanh, lập báo cáoquyết toán tài chính theo kỳ kế toán

Giúp việc cho kế toán trưởng là 03 nhân viên kế toán sản xuất:

- Kế toán chi phí giá thành sản phẩm

+ Tập hợp chi phí, theo dõi đối chiếu chứng từ của các đơn vị

+ Tập hợp chứng từ chi phí sản xuất kinh doanh

+ Theo dõi công nợ của các tài khoản: 131, 136, 331…

+ Theo dõi tiền thuê ca, máy, thiết bị

+ Phân bổ công cụ, dụng cụ nhập xuất vật tư

+ Sắp xếp, lưu trữ chứng từ, sổ sách kế toán

+ Thanh toỏn tiền, kiểm tra đối chiếu bảo quản chứng từ thu chi

- Kế toỏn ngõn hàng

+ Theo dừi khoản vay ngõn hàng vay ngắn hạn, dài hạn, bảo lónh…

- Kế toỏn nội bộ:

+ Theo dừi đối chiếu cụng nợ nội bộ

+ Kế toỏn thuế, doanh thu

+ Kế toỏn lương và cỏc khoản trớch theo lương

- Kế toỏn tài sản cố định:

+ Theo dừi và hạch toỏn tỡnh hỡnh biến động tăng giảm của TSCĐ trongcụng ty

1.3.2 Phương thức tổ chức cụng tỏc kế toỏn:

Tổ chức bộ máy kế toán công ty TNHH xây dựng Tự Lập là một bộ phậntrong cơ cấu tổ chức bộ máy của công ty đợc tổ chức theo một nguyên tắc thốngnhất từ trên xuống dới Công tác kế toán của công ty đợc tổ chức thành 2 bộ phậnchủ yếu:

-Kế toán tổng hợp: Do các nhân viên kế toán tiến hành các nghiệp vụ, tổng

hợp số liệu, lập báo cáo kiểm tra thống kê và hớng dẫn thực hiện chế độ kế toántiến hành kiểm tra kế toán

Trong bộ phận tổng hợp thì các cán bộ kế toán đợc phân công và bố trí cácnhiệm vụ khác nhau:

+ Kế toán trởng: là ngời đứng đầu bộ máy kế toán có nhiệm vụ tổ chứccông tác kế toán, hớng dẫn các nghiệp vụ cho nhân viên cấp dới nắm bắt đợcnhững công việc thuộc phạm vi trách nhiệm quyền hạn đợc giao

+ Kế toán chi phí giá thành và thanh toán công nợ ngân hàng: theo dõi cáckhoản chi trực tiếp của công ty trong quá trình hoạt động kinh doanh cũng nh cáccông nợ của công ty đối với ngân hàng

+ Kế toán TSCĐ : theo dõi và hạch toán tình hình biến động của tài sản cố

định trong đơn vị

+ Kế toán nội bộ: theo dõi và hạch toán các nghiệp vụ kinh tế phát sinh tại

nội bộ đơn vị

Chức năng nhiệm vụ của kế toỏn trong cụng ty:

- Tổ chức hệ thống chứng từ, tài khoản và sổ sỏch kế toỏn phự hợp với đối tượng

kế toỏn của cụng ty

- Tổ chức bộ mỏy kế toỏn phự hợp với quy mụ và đặc điểm của cụng ty xõydựng

- Theo dừi kịp thời biến động của tài sản, nguồn vốn của cụng ty trong quỏ trỡnhthành lập cũng như hoạt động của cụng ty

- Phản ỏnh đầy đủ cỏc quan hệ kinh tế - phỏp lý phỏt sinh trong quỏ trỡnh hoạtđộng của cụng ty

- Lập cỏc bỏo cỏo kế toỏn trung thực, kịp thời và chớnh xỏc

+ Sơ đồ bộ mỏy kế toỏn của cụng ty TNHH xõy dựng Tự Lập như sau:

Sơ đồ 1.2: Tổ chức bộ mỏy kế toỏn của cụng ty TNHH xõy dựng Tự Lập

* Hình thức sổ kế toán mà công ty đang áp dụng là hình thức sổ Nhật kýchứng từ Công ty đã luôn đạt đợc thành tích cao trong sản xuất kinh doanh

Sở dĩ công ty lựa chọn cho mình hình thức nhật ký chứng từ vì bởi những u

điểm là dễ làm, dễ hiểu, rõ dàng, kiểm tra, kiểm soát nhanh chóng và kịp thời.Với cách sắp xếp bố trí hệ thống tài khoản, bảng cân đối kế toán thông tin

do kế toán cung cấp cho phép đánh giá thực trạng của doanh nghiệp ở mọithời điểm

Kế toán CP

giá thành SP Ngân hàng Kế toán Kế toán TSCĐ Kế toán nội bộ

Kế toán ởng

kê cuối tháng phải chuyển số liệu tổng cộng của bảng kê vào nhật ký chứng từ.

Đối với các chứng từ có liên quan đến thu, chi tiền mặt căn cứ vào chứng từ gốc

để ghi vào sổ quỹ sau đó ghi vào nhật ký chứng từ

Đối với các loại chi phí phát sinh nhiều lần mang tính chất phân bổ thì cácchứng ừ gốc trớc hết đợc tập hợp và phân loại trong các bảng phân bổ sau đó lấykết quả số liệu của bảng phân bổ ghi vào các bảng kê và nhật ký chứng từ có liênquan

Cuối tháng khoá sổ nhật ký chứng từ, kiểm tra, đối chiếu số tổng cộng củacác nhật ký liên quan, giữa nhật ký với bảng kê

Sổ tổng cộng của các nhật ký chứng từ ghi trực tiếp vào sổ cái một lần căn

cứ vào sổ kế toán chi tiết lập bảng tổng hợp chi tiết cho các tài khoản và đốichiếu với các sổ cái

Chứng từ gốc và cácbảng phân bổ

Nhật ký chứng từ

Sổ cái

Báo cáo tài chính

Sổ thẻ kế toánchi tiết

Bảng tổng hợpchi tiết Bảng kê

Sổ quỹ

Số liệu tổng hợp ở sổ cái, nhật ký chứng từ, bảng kê, bảng tổng hợp chi tiết

để lập báo cáo tài chính

* Chế độ áp dụng

Niên độ kế toán áp dụng bắt đầu ngày 01 tháng 01 của năm và kết thúc vàongày 31 tháng 12 của năm, áp dụng theo năm và trùng với năm dơng lịch

Đơn vị tiền tệ đợc sử dụng trong kế toán là đồng Việt Nam

Nguyên tắc đánh giá nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ theo trị giá thực tế

Kỳ kế toán của công ty TNHH xây dựng Tự Lập thờng là một quý, cuốimỗi quý thì công ty sẽ tiến hành khoá sổ một lần

* Phơng pháp kế toán hàng tồn kho:

Phơng pháp kế toán hàng tồn kho đợc áp dụng trong công ty là phơng phápkiểm kê định kỳ Hàng ngày kế toán không phản ánh quá trình nhập - xuất- tồnkho trên sổ kế toán mà cuối kỳ dựa vào số liệu kiểm kê thực tế Số hàng tồn ởkho để xác định giá trị hàng tồn cuối kỳ từ đó mới tính đợc giá trị của hàng xuấttrong kỳ và hạch toán phơng pháp tuy đơn giản, nhng mọi mất mát, hao hụt đềudồn cho hàng xuất kho vì giá trị hàng tồn cuối tháng lại căn cứ vào kiểm kê thựctế

Giá trị hàng xuất kho = Giá trị hàng tồn đầu kỳ + Giá trị hàng mua vàotrong kỳ - Giá trị hàng tồn cuối kỳ

* Hệ thống báo cáo tài chính của công ty TNHH xây dựng Tự Lập gồm:

- Báo cáo quyết toán (theo quý, năm )

- Bảng cân đối kế toán (theo quý, năm)

- Báo cáo kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh (theo quý, năm)

- Bảng cân đối tài khoản (theo quý, năm)

- Tờ khai chi tiết doanh thu, chi phí, thu nhập (theo năm)

- Quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp (theo năm)

- Quyết toán thuế GTGT (theo năm)

- Thuyết minh báo cáo tài chính (cuối năm)

Các báo cáo tài chính trên đợc gửi vào cuối mỗi quý của niên độ kế toán

Ngoài ra công ty còn sử dụng một số loại báo cáo nội bộ nh: Báo cáo cáckhoản phải thu, phải trả, tình hình công nợ, tình hình xuất nhập vật t, hànghóa phục vụ công trình, phân tích kết quả về tài chính và các hoạt động kinhdoanh của công ty Các báo cáo này sẽ đợc gửi tới ban giám đốc của công ty

Chơng II Thực trạng về kế toán tiền lơng và các khoản trích

theo lơng tại công ty TNHH xây dựng tự lập

2.1 Đặc điểm lao động và hạch toán lao động:

Vậy lơng là biểu hiện bằng tiền phần sản phẩm xã hội trả cho ngời lao

động, là khoản tiền mà công ty trả cho cán bộ công nhân viên để họ tái sản xuấtsức lao động của mình Phấn đấu nâng cao tiền lơng là mục tiêu của mọi ngời lao

động, mục tiêu này chính là động lực để ngời lao động phát triển trình độ và khảnăng lao động của mình vì tiền lơng là đòn bẩy để nâng cao năng suất lao động

Do lao động trong công ty TNHH xây dựng Tự Lập có nhiều loại khácnhau nên để thuận lợi cho việc quản lý và hạch toán cần thiết phải tiến hành phânloại phân loại lao động là việc sắp xếp lao động vào các nhóm khác nhau theonhững đặc trng nhất định Về việc quản lý hạch toán và lao đông thờng đợc phântheo tiêu thức sau:

- Phân theo thời gian lao động:

Phân theo thời gian lao động, toàn bộ lao động có thể chia thành lao động ờng xuyên, trong danh sách (gồm cả số hợp đồng ngắn hạn và dài hạn) và lao

th-động tạm thời mang tính thời vụ Cách phân loại này giúp cho công ty nắm đợctổng số lao động của mình, từ đó có kế hoạch sử dụng, bồi dỡng, tuyển dụng vàhuy động khi cần thiết Đồng thời xác định các khoản nghĩa vụ với ngời lao động

và đối với nhà nớc đợc chính xác

-Phân theo quan hệ với quá trình sản xuất:

+Lao động trực tiếp sản xuất: lao động trực tiếp sản xuất chính là bộ phậncông nhân trực tiếp tham gia vào các tổ đội xây dựng trên công trờng Thuộc loạinày bao giồm các tổ đội xe chuyên chở vật liệu đến công trờng, những ngời côngnhân xây dựng, những công nhân chuyên làm nhiệm vụ giám sát và trông coi vậtliệu trong quá trình thi công…

+Lao động gián tiếp sản xuất: đây là bộ phận tham gia một cách gián tiếpvào quá trình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp Thuộc bộ phận này baogồm nhân viên kỹ thuật (trực tiếp làm công tác kỹ thuật hoặc tổ chức, chỉ đạo, h-ớng dẫn kỹ thuật thi công), nhân viên quản lý kinh tế (trực tiếp lãnh đạo, tổ chứcquản lý hoạt động sản xuất kinh doanh nh: Giám đốc, phó giám đốc kỹ thuật,Phó giám đốc phụ trách vật t, cán bộ các phòng ban kế toán, thống kê, ), nhânviên quản lý hành chính (những ngời làm công tác tổ chức, nhân sự văn th đánhmáy, quản trị )

Cách phân loại này đã giúp công ty đánh giá đợc tính hợp lý của cơ cấu lao

động từ đó có biện pháp tổ chức, bố trí lao động phù hợp với yêu cầu công việc,tinh giảm bộ máy gián tiếp

Bảng 2.1: Tình hình lao động của Công ty Quý I năm 2008.

T Các chỉ tiêu về lao động Số ngời Tỷ lệ (%)

+ Lao động trực tiếp: là các tổ đội xây dựng, công nhân công trờng, trực tiếplàm nhiệm vụ xây dựng, sửa chữa những công trình của công ty.

+ Lao động gián tiếp: gồm những ngời thực hiện chức năng quản lý, điềuhành hoạt động của công ty

2.1.2 Hạch toán lao động:

Là hạch toán về số lợng lao động, thời gian lao động và kết quả lao động theonghề nghiệp, công việc và theo trình độ tay nghề (cấp bậc, kỹ thuật công nhânviên) Việc hạch toán về số lợng lao động thờng đợc thực hiện bằng" số danhsách lao động của doanh nghiệp " đợc phòng tổ chức lao động tiền lơng theodõi

Hạch toán thời gian lao động: là hạch toán việc sử dụng thời gian lao động

đối với từng công nhân viên ở từng bộ phận trong doanh nghiệp Hàng ngày kếtoán sử dụng bảng chấm công để ghi chép, theo dõi thời gian lao động và có thể

sử dụng số tổng hợp thời gian lao động phục vụ cho việc quản lý doanh nghiệp.Chứng từ hoạch toán là bảng chấm công

Hạch toán quản lý lao động: là phản ánh ghi chép kết quả lao động của doanhnghiệp biểu hiện bằng số lơng, sản phẩm hay công việc đã hoàn thành của từng

bộ phận, từng ngời Chứng từ hoạch toán thờng đợc sử dụng nh phiếu xác nhậnsản phẩm và công việc đã hoàn thành, hợp đồng làm khoán

động của từng ngời và là cở sở để xác định việc trả công lao động do vậy quacông tác định mức lao động doanh nghiệp sẽ làm cho công nhân quan tâm hơn

đến công việc của mình Họ sẽ cố gắng tăng năng xuất lao động để có thu nhậpcao Qua thực tế cho ta thấy định mức lao động đã trở thành công cụ thực hiệnnguyên tắc phân phối theo lao động

Định mức lao động có căn cứ kỹ thuật là cơ sở để tạo ra cho công nhân sửdụng đầy đủ hợp lý thời gian lao động, nâng cao trình độ tay nghề và chất lợngsản phẩm

2.2 Thực trạng kế toán tiền lơng và thu nhập lao động khác:

2.2.1 Tính lơng, thu nhập khác:

Việc tính và trả lơng có thể theo nhiều hình thức khác nhau tuỳ theo đặc điểmhoạt động kinh doanh, tính chất công việc và trình độ quản lý Trên thực tế thờng

áp dụng các hình thức trả lơng nh sau:

* hình thức trả lơng theo thời gian:

là hình thức trả lơng căn cứ vào thời gian làm việc và trình độ thành thạonghề nghiệp của công nhân viên có ý nghĩa là căn cứ vào thời gian làm việc(ngày công), tiêu chuẩn tháng lơng theo cấp bậc đợc quy định của nhà nớc hoặccủa doanh nghiệp Hình thức này bao gồm: lơng ngày, lơng tháng, lơng côngnhật và thờng áp dụng cho ngời lao động làm công tác văn phòng nh: hànhchính quản trị, tổ chức lao động, thống kê, tài vụ, kế toán

cách tính lơng theo hình thức này nh sau:

Tiền lơng bq tiền lơng bq thời gian làm

Trong một = một ngày trong x việc thực tế

Tháng tháng trong tháng

Lơng công nhật áp dụng với công nhân viên ngoài doanh nghiệp:

Lơng công = lơng quy định x số ngày làm việc

Nhật một ngày thực tế

Trong trờng hợp nghỉ những ngày lễ, ngày tết vẫn đợc hởng lơng đủ cả tháng.theo hình thức này thì việc tính toán tiền lơng đơn giản, dễ dàng nhng lại khôngkhuyến khích ngời lao động quan tâm đến chất lợng và hiệu quả

hình thức tiền lơng sản phẩm gồm:

trả lơng theo sảp phẩm trực tiếp: đợc tính theo sản phẩm hoàn thành đúngquy cách, phẩm chất và đơn giá lơng sản phẩm (không hạn chế số lợng sản phẩmhoàn thành )

tiền lơng lĩnh = số lợng sản phẩm x đơn giá

trong tháng công việc hoàn thành tiền lơng

trả lơng theo sản phẩm gián tiếp : căn cứ vào kết quả sản xuất của lao độngtrực tiếp để tính lơng hình thức này áp dụng cho các tổ đội xây dựng trực tiếp thicông trên công trờng.

trả lơng theo sản phẩm có thởng : là kết hợp trả lơng theo sản phẩm trựctiếp hoặc gián tiếp và chế độ tiền thởng trong sản xuất

trả lơng theo sản phẩm luỹ tiến : gồm tiền lơng theo sản phẩm trực tiếp vàtiền lơng tính theo tỷ lệ luỹ tiến căn cứ vào định mức lao động của họ

theo hình thức trả lơng theo sản phẩm thì công thức tổng quát để tính lơngtheo công thức sau:

tiền lơng theo khối lợng sản phẩm đơn giá sản phẩm

sản phẩm trong = công việc thực hiện x theo từng ngành

+trả lơng khoán gọn theo sản phẩm cuối cùng: tiền lơng đợc tính theo đơn giátổng hợp cho sản phẩm hoàn thành đến công việc cuối cùng và đợc áp dụng chotừng bộ phận

tiền lơng khoán đợc tính:

tiền lơng khối lợng công đơn giá cho từng

khoán = việc hoàn thành x khối lợng công

trong tháng trong tháng việc đó

* Các chứng từ sử dụng để tính lơng:

Hàng tháng công ty tiến hành lập sổ danh sách lao động Sổ này do phòng lao

động tiền lơng lập để nắm tình hình phân bổ, sử dụng lao động hiện có trongdoanh nghiệp

Hạch toán tiền lơng, sử dụng các chứng từ sau:

- Chứng từ phản ánh số lợng, thời gian lao động: Bảng chấm công: đợc lậpriêng cho từng bộ phận, tổ, đội xây dựng trong đó ghi rõ ngày làm việc, ngàynghỉ của từng ngời Bảng chấm công phải do tổ trởng hoặc trởng các phòng bantrực tiếp ghi và phải để công khai cho ngời lao động có thể đối chiếu, giám sát thời gian lao động của họ Cuối tháng, bảng chấm công dùng để tổng hợp thời gianlao động, tính lơng cho từng bộ phận, tổ đội sản xuất khi các bộ phận đó hởng l-

ơng thời gian

- Chứng từ phản ánh kết quả lao động bao gồm: Bảng theo dõi công tác ở tổ,phiếu báo làm thêm giờ Các chứng từ này phải đợc tổ trởng ký, cán bộ kiểmtra kỹ thuật xác nhận, sau đó đợc chuyển cho phòng lao động tiền lơng xác nhậnrồi đợc chuyển lên Phòng Tài chính - Kế toán làm căn cứ tính lơng, tính thởng.Hạch toán kết quả lao động là cơ sở tính lơng cho ngời lao động hay bộ phận lao

động hởng lơng theo sản phẩm

- Chứng từ phản ánh hởng trợ cấp BHXH: căn cứ vào giấy nghỉ ốm, biên bản

điều tra tai nạn lao động, giấy chứng sinh để kế toán tính trợ cấp BHXH chongời lao động

- Chứng từ thanh toán lơng, các khoản phụ cấp, trợ cấp cho ngời lao động làBảng thanh toán tiền lơng: đợc tính cho từng bộ phận, tổ, đội xây dựng và cácphòng ban căn cứ vào kết quả tính lơng theo phơng án của doanh nghiệp cho từngngời Trong đó phải ghi rõ từng khoản lơng nh: lơng sản phẩm, lơng thời gian,phụ cấp, trợ cấp, các khoản khấu trừ và số tiền thực lĩnh Các khoản thanh toán vềtrợ cấp BHXH cũng đợc lập tơng tự Sau khi kế toán trởng kiểm tra, ký xác nhận;giám đốc duyệt, Bảng thanh toán tiền lơng và BHXH sẽ đợc làm căn cứ để thanhtoán lơng và BHXH cho ngời lao động

các chứng từ trên là cơ sở kiểm tra, tính toán và hạch toán tiền lơng với ngờilao động trong công ty, đồng thời đó cũng là cơ sở để các cơ quan chức năngkiểm tra, đánh giá tình hình thực hiện các quy định, chế độ, chính sách tiền lơng,tiền thởng của doanh nghiệp

*Hạch toán chi tiết tiền lơng:

+ Tài khoản kế toán sử dụng:

Quá trình tính toán, thanh toán tiền lơng sau khi đợc phản ánh trên chứng từ

kế toán sẽ đợc phản ánh trực tiếp trên các tài khoản kế toán cấp 1, 2 Các tàikhoản kế toán sử dụng:

* TK 338 " Phải trả phải nộp khác": tài khoản này dùng để phản ánh cáckhoản phải trả, phải nộp cho cơ quan pháp luật, cho các tổ chức đoàn thể xã hội,cho cấp trên về kinh phí công đoàn, BHXH, BHYT, các khoản trừ vào lơng theoquyết định của toà án, giá trị tài sản thừa chờ xử lý, các khoản vay mợn tạmthời

Tài khoản này đợc mở chi tiết cho từng đối tợng hạch toán chi tiết bao gồm cáctiểu khoản sau:

+ 3381: Tài sản thừa chờ xử lý

sẽ phát sinh trong kỳ hoặc trong nhiều kỳ sau

Ngoài các tài khoản trên, kế toán tiền lơng và các khoản trích theo lơng còn sửdụng các tài khoản liên quan khác:

- TK 622- Chi phí nhân công trực tiếp (Nhân viên sản xuất)

- TK 627- Chi phí sản xuất chung (Nhân viên phân xởng)

- TK 641- Chi phí bán hàng (Nhân viên bán hàng)

- TK 642- Chi phí quản lý doanh nghiệp (Nhân viên quản lý)

- TK 431- Quỹ khen thởng phúc lợi

- TK 138- Phải thu khác

-

+ Phơng pháp hạch toán các nghiệp vụ chủ yếu ở công ty TNHH xây dựng:

* Hàng tháng, tính tiền lơng, tiền công phải trả cho CNV đợc phân bổ cho các

đối tợng, kế toán ghi:

Nợ TK 622: Tiền lơng phải trả cho công nhân trực tiếp sản xuất

Nợ TK 627 (6271): Tiền lơng phải trả cho lao động gián tiếp và nhân viênQLPX

Nợ TK 641 (6411): Tiền lơng phải trả cho nhân viên bán hàng, tiêu thụ sảnphẩm

Nợ TK 642 (6421): Tiền lơng phải trả cho bộ phận quản lý doanh nghiệp

Có TK 334: Tổng số tiền lơng phải trả cho CNV trong tháng

- Số tiền thởng phải trả cho CNV:

Nợ TK 431 (4311): Thởng thi đua từ quỹ khen thởng

Nợ TK 622, 6271, 6411, 6421, 241: Thởng trong sản xuất kinh doanh

Nợ TK 338 (3383) - Phải trả phải nộp khác

Có TK 334: Phải trả CNV

+ Trờng hợp toàn bộ số trích BHXH phải nộp lên cấp trên, việc chi tiêu trợ cấpBHXH cho CNV tại công ty đợc quyết toán theo số chi phí thực tế, khi tínhBHXH phải trả trực tiếp cho CNV tại doanh nghiệp, kế toán ghi:

Có TK 138: Các khoản bồi thờng do gây thiệt hại

- Thanh toán tiền lơng, tiền công, tiền thởng, trợ cấp BHXH cho CNV:

+ Thanh toán bằng tiền:

Nợ TK 334: Các khoản đã thanh toán

Có TK 111, 112: Số tiền đã xuất quỹ thanh toán

+ Thanh toán bằng vật t, hàng hoá:

1 Ghi nhận giá vốn vật t, hàng hoá:

Nợ TK 632

Có TK 152, 153, 154, 155

2 Ghi nhận giá thanh toán:

Nợ TK 334: Tổng giá thanh toán (bao gồm thuế VAT)

Có TK 512: Giá bán không có thuế VAT

Có TK 3331: Thuế VAT phải nộp

- Khi chuyển tiền nộp BHXH, BHYT, KPCĐ, kế toán ghi:

Nợ TK 622, 627, 642

Có TK 334

+ Sơ đồ hạch toán tiền lơng và các khoản trích theo lơng:

Việc hạch toán tiền lơng và các khoản trích theo lơng ở công ty TNHH xây dựng

Tự Lập có thể đợc khái quát qua sơ đồ sau:

và các khoản khác phải trả

CNVC

Các khoản tính trừ vào

TN của CNV TK141,138,338 TK334

L ơng chính, tiền th ởng trong sản xuất

TK338

BHXH phải trả

TK431

Tiền th ởng từ quỹ khen th ởng

Trích tr ớc l ơng phép của CNSX

Trích BHXH , BHYT, KPCĐ vào chi phí

TK111,112

TK512

Trả l ơng bằng sản phẩm

Sơ đồ 2.1: Hạch toán tiền lơng và các khoản trích theo lơng

Tuỳ theo yêu cầu quản lý mà mỗi Đơn vị có tổ chức các sổ kế toán tổng hợp, sổchi tiết khác nhau theo mục đích quản lý riêng của Đơn vị đó căn cứ vào hìnhthức kế toán đang áp dụng tại Đơn vị đó Thông thờng sổ chi tiết đợc mở theotừng đối tợng tập hợp chi phí hoặc đối tợng tính giá thành nh: sổ tổng lơng theo

đối tợng, để nắm đợc thực tế lao động ở từng bộ phận tại từng thời điểm nhằmphục vụ cho lãnh đạo trong công tác quản trị nhân lực

2.2.2 Thực trạng kế toán tiền lơng tại công ty TNHH xây dựng Tự Lập:

Việc thực hiện hình thức trả lơng thích hợp cho ngời lao động, kết hợpchặt chẽ giữa lợi ích của doanh nghiệp và ngời lao động sẽ có tác dụng là đònbẩy kinh tế, khuyến khích ngời lao động chấp hành tốt kỷ luật lao động, có tráchnhiệm với công việc, không ngừng học hỏi sáng tạo, nâng cao trình độ về kiếnthức cũng nh kỹ năng trong công việc

Bên cạnh chế độ tiền lơng, tiền thởng, cán bộ, công nhân viên trong công

ty còn đợc hởng các khoản trợ cấp thuộc quỹ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tếtrong các trờng hợp ốm đau, thai sản theo đúng chế độ hiện hành của Nhà nớc

Theo hình thức tiền lơng trên, hàng tháng kế toán tiền lơng của công ty sẽtiến hành tính lơng phải trả cho ngời lao động, đồng thời tính các khoản trích