93 Hoàn thiện kế toán tiêu thụ và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty cổ phần khoáng sản Tây Bắc

93 Hoàn thiện kế toán tiêu thụ và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty cổ phần khoáng sản Tây Bắc

LỜI MỞ ĐẦU

Khi nền kinh tế nước ta vận hành theo cơ chế thị trường, có sự quản lý vàđiều tiết của Nhà nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa buộc các doanh nghiệpphải năng động và sáng tạo trong kinh doanh, chủ động nắm bắt và nghiên cứunhu cầu của khách hàng sau đó đưa ra quyết định sản xuất kinh doanh để làmthoả mãn nhu cầu đó Cơ chế này cho phép các doanh nghiệp có quyền tự do lựachọn ngành nghề kinh doanh theo pháp luật, tự do tìm đối tác để liên doanh, liênkết trên cơ sở hợp tác cùng có lợi để mở rộng thị trường tiêu thụ

Trong những năm qua nước ta thực hiện chính sách mở cửa, diện mạo đấtnước ngày càng khởi sắc, đặc biệt ra nhập tổ chức thương mại thế giới WTO đã

mở ra một bước ngoặt quan trọng đánh dấu sự khởi đầu của một nên kinh tế pháttriển Đứng trên ngưỡng cửa của một nền kinh tế mở rộng và phát triển, đòi hỏicác doanh nghiệp phải có chiến lược kinh doanh phù hợp với xu hướng toàn cầuhoá nền kinh tế Đây vừa là cơ hội cho các nhà kinh doanh nhưng cũng là tháchthức đầy khó khăn cần phải vượt qua Hoà cùng xu thế phát triển chung của đấtnước, xu thế phát triển nền kinh tế thị trường có sự cạnh tranh gay gắt, các doanhnghiệp Việt Nam bất kể loại hình nào muốn tồn tại và phát triển đều phải luônquan tâm đến công tác tổ chức quản lý sản xuất kinh doanh và nghiêm túc trongsản xuất đảm bảo thực hiện đúng nguyên tắc sản xuất kinh doanh “ lấy thu bù chi

và đảm bảo có lãi ”

Quá trình kinh doanh của doanh nghiệp hình thành mối quan hệ giữadoanh nghiệp với người mua và người bán đây là mối quan hệ phức tạp, thươngxuyên, phổ biến và rộng lớn đối với các doanh nghiệp, đặc biệt là các doanhnghiệp thương mại Để điều hành một cách có hiệu quả nhất, các nhà doanh

nghiệp phải nắm bắt đầy đủ, kịp thời chính xác các thông tin kinh tế gồm chi phíđầu vào và kết quả đầu ra Mọi thông tin kinh tế có liên quan đến quá trình hoạtđộng của doanh nghiệp đều được kế toán với chức năng phản ánh thông tin vàkiểm tra, thu nhập, xử lý tổng kết một cách chính xác, kịp thời bằng các phươngpháp quản lý khoa học của mình Trên cơ sở đó cung cấp những thông tin kinh tếgiúp cho việc ra quyết định của giám đốc và lựa chọn phương án kinh doanh tối

ưu của doanh nghiệp Tất cả cũng là nhằm đạt được mục đích kinh doanh củacác nhà doanh nghiệp trong nền kinh tế thị trường quan tâm bậc nhất là kết quảkinh doanh và làm thế nào đạt được kết quả càng cao càng tốt Điều này phụthuộc vào việc tổ chức kiểm soát quá trình tiêu thụ

Nhận thức được sự cần thiết và tầm quan trọng của công tác kế toán tiêuthụ và xác định kết quả kinh doanh Với kiến thức được học ở trường cùng với

sự hướng dẫn của các cô chú, anh chị tại Công ty cổ phần khoáng sản Tây Bắc

và đặc biệt là sự chỉ bảo tận tình của cô giáo hướng dẫn : PGS.TS Nguyễn Minh

Phương, em đã mạnh dạn chọn đề tài : “Hoàn thiện kế toán tiêu thụ và xác

định kết quả kinh doanh tại Công ty cổ phần khoáng sản Tây Bắc”

Chuyên đề thực tập tốt nghiệp của em gồm 3 phần :

Phần 1 : Tổng quan về Công ty cổ phần khoáng sản Tây Bắc.

Phần 2 : Thực trạng công tác kế toán tiêu thụ và xác định kết quả kinh doanh tại

Công ty cổ phần khoán sản Tây Bắc

Phần 3 : Đánh giá thực trạng và phương hướng hoàn thiện công tác kế toán tiêu

thụ và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty cổ phần khoáng sản Tây Bắc

PHẦN 1 :TỔNG QUAN VỀ CÔNG TY CỔ PHẦN KHOÁNG SẢN TÂY BẮC

1.1 Lịch sử hình thành và phát triển của Công ty CPKS Tây Bắc.

Công ty cổ phần khoáng sản Tây Bắc tiền thân là Công ty trách nhiệm hữuhạn Tây Bắc

1.1.1 Giai đoạn từ khi thành lập đến năm 2007:

Hoà cùng xu thế phát triển chung của đất nước Công ty trách nhiệm hữuhạn Tây Bắc đã hình thành và được thành lập theo quyết định số : 1802000119ngày 10 tháng 10 năm 2001 do Sở KH - ĐT tỉnh Phú Thọ cấp Hoà mình trongkhí thế sôi động của thị trường với sản phẩm của mình là những loại than vớichất lượng tốt, số lượng lớn đủ để đáp ứng nhu cầu sử dụng của khách hàng.Trong thời kỳ mới thành lập Công ty đã trải qua rất nhiều những khó khăn nhưngvẫn tồn tại, đứng vững được trong cơ chế thị trường cạnh tranh gay gắt và đầythách thức Với nỗ lực hết mình Công ty đã đạt được nhiều thành tựu trong côngtác quản lý và lĩnh vực hoạt động kinh doanh Đạt điều đó là Công ty đã biết sắpxếp tổ chức bộ máy quản lý gọn nhẹ với những cán bộ quản lý có năng lực vàtrách nhiệm

1.1.2 Giai đoạn từ năm 2007 cho đến nay:

Để đáp ứng nhu cầu sản xuất kinh doanh và sự phát triển lâu dài của Công

ty Năm 2007 Công ty trách nhiệm hữu hạn Tây Bắc có nghị quyết thống nhấtchuyển đổi thành Công ty cổ phần khoáng sản Tây Bắc báo cáo với cơ quan Nhànước có thẩm quyền cho phép trên cơ sở kế thừa toàn bộ quyền lợi và tráchnhiệm tài sản tài chính từ Công ty trách nhiệm hữu hạn Tây Bắc chuyển sang vàtăng vốn điều lệ Công ty từ 20.413.000.000đ lên 28.913.000.000đ

Công ty cổ phần khoáng sản Tây Bắc được thành lập theo quyết định số:

1802000119 ngày 17 tháng 12 năm 2007 do Sở KH - ĐT tỉnh Phú Thọ cấp TênCông ty viết bằng tiếng việt: Công ty cổ phần khoáng sản Tây Bắc Tên Công tyviết bằng tiếng nước ngoài: Tây Bắc joint Stock Company Tên Công ty viết tắt:Tây Bắc JSC Địa chỉ trụ sở chính: Tổ 20, phố Hồng Hà, phường Bến Gót, thànhphố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ Điện thoại: 0210 912 781 - Fax: 0210 912 780 Tổng

cổ phần: 289.130 cổ phần Loại cổ phần: Cổ phần phổ thông Mệnh giá cổ phầnlà: 100.000 đồng/1cổ phần Công ty gồm 3 cổ đông sáng lập đồng thời là thànhviên hội đồng quản trị :

1 - Ông Bùi Huy Tam : Chủ tịch HĐQT

2 - Bà Lưu Thị Kim Oanh : Uỷ viên HĐQT

3 - Bà Bùi Thị Dung : Uỷ viên HĐQT

Bảng 01 : Một số chỉ tiêu cơ bản phản ánh kết quả kinh doanh của Công ty

cổ phần khoáng sản Tây Bắc

Đơn vị tính : Nghìn đ ngồng

STT Chỉ tiêu Năm 2005 Năm 2006 Năm 2007

So sánh 2006/2005

So sánh 2007/2006

- Lợi nhuận năm 2006 so với năm 2005 tăng 2,8%, lợi nhuận năm 2007 sovới năm 2006 tăng 29,4%.

- Nộp ngân sách Nhà nước năm 2006 so với năm 2005 tăng 43,6 %, nộpngân sách Nhà nước năm 2007 so với năm 2006 tăng 95%

- Thu nhập bình quân năm 2006 so với năm 2005 tăng 13,5%, thu nhậpbình quân năm 2007 so với năm 2006 tăng 2,8%

Xu hướng phát triển của Công ty trong những năm tới:

Nhận biết được sự phát triển nguồn nhân lực là điều kiện tiên quyết cho sựphát triển bền vững của doanh nghiệp, Công ty đã thường xuyên tổ chức các lớpbồi dưỡng nâng cao năng lực, nghiệp vụ cho CBCNV trong đó nêu cao ý thứctrách nhiệm, khuyến khích các ý kiến sáng tạo và tinh thần dám nghĩ, dám làm

Biểu đồ 01: Trình độ của công nhân viên trong Công ty năm 2008

Nếu sản xuất là một hệ thống gồm 3 phần: nguồn lực, quá trình sản xuất,sản phẩm hàng hoá thì sức lao động là một trong các nguồn khởi đầu của sảnxuất để tạo ra sản phẩm hàng hoá.

Dự kiến và đang đi vào hoạt động của Công ty cổ phần khoáng sản TâyBắc tại chi nhánh Việt Trì như sau:

+ Trình độ Đại học, Cao đẳng 18 người chiếm 12% chủ yếu là các phòngban, giám đốc, phó giám đốc, ban kiểm soát của Công ty, kế toán trưởng, các kếtoán viên,

+ Trình độ trung cấp có 4 người chiếm 3% làm ở phòng cân, thợ điện, nhàăn,

+ Trình độ công nhân kỹ thuật có 67 người chiếm 44% chủ yếu là lái xe,lái máy, lái tàu, sữa chữa, thợ điện, phòng cân, kho,

+ Trình độ lao động phổ thông có 10 người chiếm 7% chủ yếu làm nhiệm

Đổi mới công nghệ cũng là chiến lược quan trọng đã được Công ty quantâm, nhằm khai thác tối đa cơ sở vật chất, cải thiện điều kiện làm việc, giảm ônhiễm môi trường, giảm tổn thất than trong quá trình sàng tuyển nâng cao chấtlượng, đồng thời tăng năng suất lao động và giảm chi phí sản xuất

Kết hợp hài hoà, sáng tạo giữa máy móc thiết bị hiện đại với tiềm năng trithức của con người Chỉ có như vậy mới đem lại hiệu quả cao nhất Phòng kếtoán Công ty được trang bị đầy đủ máy vi tính cùng với đội ngũ kế toán viênđược nâng cao về trình độ, tay nghề, thành thạo trong công việc Từ năm 2007đến năm 2008 Công ty cổ phần khoáng sản Tây Bắc đã áp dụng hình thức mua

và sử dụng phần mềm kế toán máy theo nhịp nhu cầu thị trường

Để đạt kết quả như trên Công ty đã vượt qua mọi khó khăn vươn lên vềmọi mặt, luôn tìm ra giải pháp làm cho Công ty tồn tại và phát triển để bù đắpchi phí bỏ ra đảm bảo có lãi, tăng tích luỹ, bổ sung nguồn và thực hiện nghĩa vụvới Nhà nước

1.2 Cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý của Công ty CPKS Tây Bắc.

1.2.1 Đặc điểm tổ chức bộ máy quản lý:

Bộ máy quản lý của Công ty đứng đầu là hội đồng quản trị tiếp đến làgiám đốc đều có nhiệm vụ chỉ đạo chung mọi hoạt động kinh doanh Giúp việctrực tiếp cho giám đốc là 02 phó giám đốc, giúp giám đốc điều hành theo dõi cáclĩnh vực, phần việc được phân công Tiếp đến là các phòng ban chức năng:Phòng kế hoạch - nghiệp vụ tổng hợp, phòng tài chính - kế toán, các kho và cửahàng Các đơn vị trực thuộc: Chi nhánh Quảng Ninh, chi nhánh Hải Dương, chinhánh Đà Nẵng Đội vận tải đường thuỷ Đội vận tải đường bộ: Đội xe, máy ViệtTrì, đội xe, máy cảng Bến Gót, đội xe, máy Quảng Ninh Các kho bãi gồm: KhoHồng Hà, kho cảng Bến Gót, kho Việt Trì, kho Hoá Chất

Sơ đồ 01 : Tổ chức bộ máy quản lý của Công ty

1.2.2 Chức năng nhiệm vụ từng bộ phận của Công ty:

* Hội đồng quản trị:

Gồm tất cả các thành viên có vốn góp trong điều lệ của Công ty, là cơquan có quyền quyết định cao nhất trong Công ty Hội đồng quản trị mỗi nămhọp ít nhất từ một đến hai lần

* Giám đốc Công ty:

Do hội đồng quản trị bổ nhiệm Tổ chức thực hiện các quyết định của hộiđồng quản trị Là người điều hành hoạt động sản xuất kinh doanh của Công ty

Hội đồng quản trị

Giám đốc Phó giám đốc

Chi nhánh Hải Dương

Đội vận tải đường thuỷ

Chi nhánh Đà Nẵng

Đội vận tải đường bộ

Chịu trách nhiệm về mọi hoạt động sản xuất kinh doanh và thực hiện các quyền,nghĩa vụ của mình trước hội đồng quản trị Là người đại diện theo pháp luật củaCông ty đồng thời là người đại diện cho quyền lợi của toàn bộ công nhân viên vàthực hiện ký kết, tổ chức thực hiện những hợp đồng kinh tế đã ký.

* Phó giám đốc:

Là người được hội đồng quản trị bổ nhiệm Là người giúp việc Giám đốc,được Giám đốc phân công phụ trách điều hành theo dõi các lĩnh vực, chịu tráchnhiệm về các lĩnh vực được phân công

* Phòng kế hoạch - nghiệp vụ:

Tham mưu giúp giám đốc xây dựng kế hoạch sản xuất kinh doanh, đầu tưxây dựng, ngắn hạn, dài hạn và kế hoạch sản xuất kinh doanh tháng, quý, nămcủa Công ty Chịu trách nhiệm trực tiếp về mọi kế hoạch sản xuất kinh doanh

* Phòng tài chính - kế toán:

Có nhiệm vụ đôn đốc theo dõi kiểm tra các chi phí đã phát sinh trong quátrình kinh doanh, tính đúng, tính đủ, để phục vụ cho việc hạch toán đảm bảochính xác Ghi chép các nghiệp vụ phát sinh trong quá trình kinh doanh và xácđịnh kết quả kinh doanh Phải hoàn tất trách nhiệm, cung cấp kịp thời các thôngtin về kinh tế, tài chính giúp lãnh đạo Công ty có quyết định đúng đắn

* Các chi nhánh Công ty:

Là cơ quan đại diện tại khu vực được phân công, thay mặt Công ty giaodịch, giải quyết các công việc phát sinh được Công ty uỷ nhiệm giải quyết Cócon dấu riêng để thực hiện giao dịch và hạch toán phụ thuộc vào Công ty Tổchức sản xuất kinh doanh theo cơ chế điều hành Công ty

* Đội vận tải đường bộ:

Thực hiện nhiệm vụ vận chuyển theo kế hoạnh điều động phương tiện củangười phụ trách và hoàn thành nhiệm vụ được giao Chấp hành nghiêm luật giaothông đường bộ khi xe, máy lưu thông trên đường, bảo đảm vận hành đúng quytrình, quy phạm.

* Đội vận tải đường thuỷ:

Chấp hành nghiêm lệnh vận chuyển, bảo dưỡng việc giao nhận hàng hoá,

đủ về số lượng, đúng về chất lượng, thời gian hành trình Chấp hành nghiêm quytrình vận hành tàu, quy phạm an toàn giao thông đường thuỷ

* Đội chế biến than khu vực Việt Trì:

Đội chế biến kinh doanh than ở khu vực Việt Trì do phòng kế hoạch nghiệp vụ trực tiếp quản lý điều hành có các nhiệm vụ sau: Chịu trách nhiệm tiếpnhận và quản lý hàng hoá của Công ty chuyển về đủ về số lượng, đúng về chấtlượng Mở sổ theo dõi nhập, xuất, tồn kho theo đúng chế độ, nguyên tắc trongcông tác quản lý kho Thực hiện việc chế biến các loại than, bảo đảm đúng yêucầu kỹ thuật về chất lượng, số lượng theo kế hoạch Hàng tuần đối chiếu sổ xuất,nhập kho với phòng kế toán Hàng tháng, quý, năm thực hiện việc kiểm kê khotheo chế độ

-1.3 Quy trình sản xuất của Công ty cổ phần khoáng sản Tây Bắc.

Than được vận chuyển từ Quảng Ninh theo đường bộ và đường thuỷ vềnhập tại kho Việt Trì qua cân tại Công ty Sau đó qua sàng tuyển chế biến thànhthành phẩm rồi nghiệm thu qua cân hoặc khối đo Thành phẩm được chở đi bằngđường bộ hoặc đường thuỷ cho khách hàng hay khách hàng trực tiếp đến Công

ty để lấy hàng tuỳ theo các điều khoản ký trong hợp đồng kinh tế

Sơ đồ 02 : Quy trình sản xuất của Công ty.

Than nguyên khai từ

mỏ Quảng Ninh

1.4 Đặc điểm tổ chức bộ máy kế toán tại Công ty CPKS Tây Bắc 1.4.1 Đặc điểm tổ chức bộ máy kế toán:

Phòng kế toán của Công ty cổ phần khoáng sản Tây Bắc bao gồm nhữngngười có trình độ, năng lực, nhiệt tình trung thực, lại được bố trí vào những côngviệc cụ thể đã làm cho công tác kế toán thực sự trở thành công cụ đắc lực củaquản lý Bộ máy kế toán của Công ty gồm 06 thành viên trong đó có 04 người cótrình độ đại học và 02 người có trình độ cao đẳng Đứng đầu là kế toán trưởngtrực tiếp chỉ đạo điều hành, các thành viên khác chịu trách nhiệm về các phầnhành kế toán khác nhau nhưng có mối liên hệ mật thiết với nhau tạo thành một

hệ thống kế toán đồng bộ

Tại phòng kế toán Công ty mọi công việc vào sổ kế toán được thực hiệntrên máy vi tính, người phụ trách phần hành kế toán nào thì sẽ được mở trình kếtoán cho phần hành đó Người phụ trách mỗi phần hành kế toán sau khi nhậnđược các chứng từ ban đầu (chứng từ gốc), kế toán kiểm tra phân loại xử lýchứng từ, phản ánh nghiệp vụ kế toán vào máy theo phần hành của mình, sau đómáy tính sẽ tự lên các sổ kế toán chi tiết và tổng hợp như sổ nhật ký chung, sổ

Vận chuyển đường bộ, đường thuỷ

Tuyển qua máy sàng,

Thành phẩm

cái Sau quá trình tổng hợp kế toán, việc lập các báo cáo kế toán sẽ được máy vitính tự thực hiện.

Sơ đồ 03 : Tổ chức bộ máy kế toán của Công ty.

Với công nghiệp hoá hiện đại hoá phát triển nên công nghệ thông tin nướcnhà phát triển nhanh, các doanh nghiệp muốn tồn tại và theo kịp thời đại thì phảiứng dụng quy trình công nghệ thông tin Chính vì vậy, từ năm 2007 đến năm

2008 Công ty CPKS Tây Bắc đã áp dụng hình thức mua và sử dụng phần mềm

kế toán máy theo nhịp nhu cầu thị trường Hàng ngày kế toán lập phiếu thu, chivào hệ thống máy tính được lập trình sẵn Để có thể hiểu được quy trình hoạtđộng bộ máy vi tính và bộ máy kế toán máy của Công ty thông qua sơ đồ sau:

Sơ đồ 04 : Bộ máy kế toán máy của Công ty.

và tiền gửi ngân hàng

Kế toán tổng hợp

và tiêu thụ

Kế toán NVL và TSCĐ

Thủ quỹ

1.4.2 Chức năng nhiệm vụ từng bộ phận kế toán:

* Kế toán trưởng: (trình độ đại học)

Là người chịu trách nhiệm chung về công tác tổ chức quản lý kế toán Làngười điều hành chung bộ máy kế toán và trực tiếp giúp Giám đốc trong việc cânđối khả năng tài chính, sử dụng vốn kinh doanh có hiệu quả Bao gồm từ khâuhuy động hoặc tiếp nhận vốn từ cấp trên (nếu có), quản lý sử dụng, hoàn trả vốnvay từ các ngân hàng, đảm bảo việc thực hiện nghĩa vụ với ngân sách Nhà nước.Chịu trách nhiệm tổ chức từng phần việc kế toán cho kế toán viên, hướng dẫn lậpchứng từ, hồ sơ về tài chính kế toán đúng theo quy định của Nhà nước Chịutrách nhiệm cá nhân về tổ chức và quản lý sổ sách kế toán, kiểm tra sổ sách đúngtheo từng loại nghiệp vụ đảm bảo tính chính xác của các số liệu kế toán trước khitổng hợp kế toán Kiểm tra, đánh giá các báo cáo tài chính

* Kế toán tổng hợp và tiêu thụ: (trình độ đại học)

Có nhiệm vụ tổng hợp số liệu từ các bộ phận kế toán chi tiết, lập chứng từ.Hạch toán và theo dõi tình hình tiêu thụ sản phẩm hàng tháng Tính toán phảnánh đúng đắn trị giá vốn hàng nhập kho, xuất kho và trị giá vốn của hàng tiêuthụ Xác định kết quả sản xuất kinh doanh trong từng kỳ hạch toán, lập báo cáotài chính

đã nhập

* Kế toán thanh toán và TGNH: (trình độ đại học)

Tổ chức ghi chép nhằm theo dõi chặt chẽ các khoản phải thu, phải trả(ngắn hạn, dài hạn) đôn đôc việc thanh toán kịp thời để tránh chiếm dụng vốn lẫnnhau Kiểm tra, đối chiếu từng khoản nợ phát sinh số đã thanh toán và số còn nợ

Có nhiệm vụ mở sổ kế toán chi tiết, lập và nhận các chứng từ liên quanđến công việc của mình, ghi sổ kế toán chi tiết và tổng hợp để phản ánh tình hìnhthu chi, tồn quỹ tại các quỹ tiền mặt, tiền gửi và tiền vay, ngoài ra còn trực tiếptheo dõi công nợ phải thu Từ đó lên các báo cáo kế toán phục vụ cho công tácquản lý tài chính của Công ty

* Kế toán NVL và TSCĐ: (trình độ đại học)

Có nhiệm vụ hạch toán tổng hợp nguyên vật liệu, giám sát theo dõi tìnhhình nhập xuất và tồn kho vật liệu Hạch toán và giám sát chặt chẽ tình hình tănggiảm tài sản cố định, trích và phân bổ khấu hao tài sản cố định Theo dõi sửachữa lớn tài sản cố định, tính giá thành sửa chữa các hạng mục Tham gia cáccông việc có liên quan đến tài sản cố định như kiểm kê tài sản cố định

* Kế toán tiền lương và BHXH: (trình độ cao đẳng)

Có nhiệm vụ nhận, kiểm tra, tính, lập các bảng chấm công, bảng thanhtoán lương và các khoản thu từ lương của người lao động theo đúng quy địnhcủa Nhà nước, đồng thời tổng hợp số liệu để lên các biểu kế toán liên quan đếnphần việc của mình

* Thủ quỹ: (trình độ cao đẳng)

Có nhiệm vụ nhập, xuất quỹ và quản lý tiền mặt ở tại Công ty Căn cứ vàocác chứng từ hợp lệ, hợp pháp để tiến hành nhập, xuất quỹ và ghi các sổ quỹ.Hàng ngày tiến hành ghi chép sổ quỹ, lập báo cáo quỹ và thường xuyên đốichiếu sổ quỹ với sổ kế toán tiền mặt

1.4.3 Hình thức tổ chức vận dụng sổ sách kế toán:

Hình thức sổ sách kế toán để phù hợp với đặc điểm của phòng kế toánCông ty cổ phần khoáng sản Tây Bắc đang áp dụng là hình thức nhật ký chung,

sổ cái và chứng từ thu chi

Đặc trưng cơ bản của hình thức kế toán nhật ký chung: Tất cả các nghiệp

vụ kinh tế phát sinh đều phải được ghi vào sổ nhật ký mà trọng tâm là sổ nhật kýchung, theo dõi trình tự thời gian phát sinh và định khoản kế toán của nghiệp vụ

đó, sau đó lấy số liệu trên các sổ nhật ký để ghi sổ cái theo từng nghiệp vụ kinh

tế phát sinh Hàng ngày, căn cứ vào các chứng từ được dùng làm căn cứ ghi sổ,trước hết ghi nghiệp vụ kinh tế phát sinh vào nhật ký chung, đồng thời ghi vào sổ

kế toán chi tiết Sau đó căn cứ vào số liệu đã ghi trên sổ nhật ký chung để ghivào sổ cái theo các tài khoản kế toán phù hợp Nếu đơn vị có mở sổ kế toán chitiết thì đồng thời với việc ghi sổ nhật ký chung, các nghiệp vụ kinh tế phát sinhđược ghi vào sổ kế toán chi tiết

Cuối tháng, cuối quý, cuối năm cộng số liệu trên sổ cái, lập bảng cân đối

số phát sinh

Sau khi đã kiểm tra, đối chiếu khớp đúng, số liệu ghi trên sổ cái và bảngtổng hợp chi tiết (được lập từ các sổ kế toán chi tiết) được dùng để lập báo cáotài chính

Sơ đồ 05 : Trình tự ghi sổ kế toán tại Công ty.

* Ghi chú:

: Ghi hàng ngày: Ghi cuối tháng: Đối chiếu

Than là khoáng sản của đất nước được khai thác từ các mỏ tại khu vựctỉnh Quảng Ninh và một số tỉnh khác trong nước với đặc điểm là nguyên liệuchất đốt sinh nhiệt lớn nên than chủ yếu được dùng cho các nhà máy như: Nhà

Bảng cân đối

tài khoản

Báo cáo

tài chính

máy Hoá Chất, nhà máy Giấy, nhà máy Xi Măng mặt hàng than là tài nguyên

số một của nước ta đang được Nhà nước đặc biệt quan tâm

Sản phẩm than được phân loại theo cấp hạt có các loại như: Than cục, cám

và than bùn được quy định theo các chỉ tiêu chất lượng trong bảng kèm theo

- Than cục xô: Cục xô 1a, cục xô 1b, cục xô 1c

- Than cục đơn: Cục đơn 6a, cục đơn 6b, cục đơn 6c, cục đơn 7a, cục đơn7b, cục đơn 7c, cục đơn 8a, cục đơn 8b

- Than cám: Cám 7a, cám 7b, cám 7c

- Than bùn: Than bùn 1a, than bùn 1b, than bùn 1c, than bùn 2a, than bùn2b, than bùn 2c

2.1.2 Đặc điểm thị trường tiêu thụ:

Thị trường tiêu thụ là nơi diễn ra quan hệ giữa người mua và bán, là nơigiải quyết các mối quan hệ giữa cung và cầu về sản phẩm hàng hoá Thị trườngtiêu thụ là biểu hiện giữa sản xuất và tiêu dùng, giữa những tiềm năng về vật tư,

về lao động với việc sử dụng chúng bằng sự điều chỉnh của giá cả và quan hệcung cầu Vì thế, cơ chế thị trường gắn liền với các nhân tố cố hữu của nó, như:giá cả, quan hệ cung cầu, chu kỳ kinh tế Và tất cả các nhân tố này vận độngdưới sự chi phối của các quy luật thị trường trong môi trường cạnh tranh Cơ chếthị trường tiêu thụ có những đặc trưng cơ bản là quan hệ cung cầu điều tiết tiềmnăng, mục tiêu lợi nhuận, thúc đẩy tăng trưởng, các quan hệ kinh tế được tiền tệhoá, doanh nghiệp trở thành thực thể sống trong cơ chế thị trường Thị trườngtrong nước hoà nhịp với thị trường quốc tế Bởi vậy, hoạt động tiêu thụ sảnphẩm phải dựa trên những hiểu biết sâu sắc về thị trường, về nhu cầu khách

hàng Nghiên cứu thị trường là cơ sở để xây dựng chiến lược thị trường củadoanh nghiệp Chiến lược thị trường bao gồm nội dung cơ bản sau:

Nghiên cứu, quan sát thị trường, điều tra và thu thập các nguồn thông tin

về thị trường Qua sử lý, những thông tin này sẽ là những tài liệu quan trọng để

đề ra những quyết định, như: kế hoạch sản xuất, kế hoạch tiêu thụ, kế hoạch tàichính của doanh nghiệp

Cùng với sự tiến bộ về khoa học kỹ thuật, cơ cấu nhu cầu của khách hàngcũng có sự thay đổi đáng kể Do vậy, các doanh nghiệp đều mong muốn áp dụngnhững tiến bộ của khoa học kỹ thuật mới nhất, nhằm thu được lợi nhuận caotrong sản xuất kinh doanh

Ta có thể thấy rằng than là một nhiên liệu hết sức quan trọng và cần thiếtđối với các ngành khác mà đặc biệt là ngành công nghiệp Do đó, việc khai thácthan và tiêu thụ than của Công ty cổ phần khoáng sản Tây Bắc nói riêng và củangành than nói chung đều được Bộ Năng Lượng theo dõi và quản lý sát sao từkhâu quản lý khai thác, chất lượng đến khâu tiêu thụ

Căn cứ vào tình hình sản xuất kinh doanh hiện nay thị trường tiêu thụ sảnphẩm của Công ty cổ phần khoáng sản Tây Bắc chủ yếu là trong nước với cácchi nhánh ở Quảng Ninh, chi nhánh ở Hải Dương, chi nhánh ở Đà Nẵng và cónhững phương hướng ngày càng mở rộng quy mô tại các tỉnh thành khác như:Yên Bái, Sơn La, Vĩnh Yên, Nhằm đẩy mạnh sản xuất kinh doanh đáp ứng nhucầu thị trường đòi hỏi Công ty cổ phần khoáng sản Tây Bắc phải đảm bảo đượcchất lượng cũng như cơ chế giá thị trường do nhà nước quy định

Hiện nay giá cả đầu vào tăng cao, giá than trên thị trường thế giới đang cónhiều thuận lợi cho ngành than Nhằm đáp ứng nhu cầu thị trường để thực hiệntrên cơ sở bù đắp chi phí, có lợi nhuận để đầu tư phát triển Công ty cổ phần

khoáng sản Tây Bắc phải quan tâm đến tất cả các khâu trong quá trình sản xuất,đồng thời tăng năng suất lao động, giảm chi phí sản xuất và đa dạng hoá sảnphẩm theo yêu cầu của thị trường.

2.2 Phương pháp xác định tính giá thành sản phẩm tiêu thụ và các phương thức tiêu thụ sản phẩm tại Công ty CPKS Tây Bắc.

2.2.1 Phương pháp xác định giá thành sản phẩm tiêu thụ:

Giá thành sản phẩm là một phạm trù của sản xuất hàng hoá, phản ánhlượng giá trị của những hao phí lao động sống và lao động vật hoá đã thực sự chi

ra cho sản xuất và tiêu thụ sản phẩm Trong giá thành sản phẩm chỉ bao gồmnhững chi phí tham gia trực tiếp hoặc gián tiếp vào quá trình sản xuất, tiêu thụphải được bồi hoàn để tái sản xuất ở doanh nghiệp mà không bao gồm những chiphí phát sinh trong kỳ kinh doanh của doanh nghiệp

Như vậy, giá thành sản phẩm là một chỉ tiêu tổng hợp phản ánh toàn bộkết quả hoạt động sản xuất kinh doanh, trình độ quản lý của doanh nghiệp giáthành cao hay thấp, tăng hay giảm đồng nghĩa với việc lãng phí hay tiết kiệm laođộng xã hội trong quá trình sản xuất ra sản phẩm Việc tính giá thành đúng và đủ

có nghĩa quan trọng trong quá trình hạch toán kế toán của doanh nghiệp

Đối với Công ty cổ phần khoáng sản Tây Bắc than được sản xuất qua chếbiến, sàng tuyển sẽ được tiến hành nhập kho Phiếu nhập kho được căn cứ vàobiên bản giao nhận than Biên bản giao nhận được thực hiện theo ngày và theođịnh kỳ Để hạch toán chi tiết sản phẩm đòi hỏi có quy định rõ ràng về chứng từ

và luân chuyển chứng từ cũng như các điều kiện về con người và trách nhiệm

Khi hoàn thành quá trình chế biến than, kế toán tiến hành tập hợp các chiphí phát sinh để tính giá thành của than Xuất phát từ đặc điểm hiện nay, Công tyđang áp dụng tính giá thành và giá vốn theo phương pháp trực tiếp (đích danh)

Theo phương pháp này, vật liệu được xác định giá trị theo đơn chiếc hay từng lô

và giữ nguyên từ lúc nhập vào cho đến lúc xuất dùng Khi mua vật liệu vào sẽtính theo giá trị thực tế của vật liệu đó

Để phản ánh vào các sổ sách có liên quan đến TK 632 (Giá vốn hàng bán),

cụ thể là sổ cái, kế toán phải tổng hợp tất cả các chi phí tính giá thành củaTK154 sau đó kết chuyển sang TK 155

Căn cứ vào hoá đơn điện, kế toán sẽ biết được số tiền điện là bao nhiêu đểhạch toán vào chi phí sản xuất chung

HOÁ ĐƠN ĐIỆN GTGT

Liên 2: Giao khách hàng

Ký hiệu: AA/2008T

Công ty điện lực Phú Thọ

Tên khách hàng: Công ty cổ phần khoáng sản Tây Bắc

Chỉ số mới Chỉ số cũ Hệ số nhân Điện năng tiêu thụ Đơn giá Thành tiền

Kế toán phản ánh: Nợ TK 621: 21.298.200

Có TK 111: 21.298.200Căn cứ vào ba TK 621, 622, 627 kế toán sẽ tập hợp chi phí vào TK 154 đểtính chi phí sản xuất kinh doanh Sau đó từ TK 154 sẽ kết chuyển sang TK 155

Trên cơ sở chứng từ gốc đã nêu, cuối tháng kế toán tổng hợp lấy số liệu đểđưa vào sổ cái phù hợp, sau khi đã loại trừ sự trùng lặp (nếu có) Ngoài ra, tacũng có thể đi từ nhật ký chung để đưa vào sổ cái

2.2.2 Các phương thức tiêu thụ sản phẩm:

Công tác tiêu thụ sản phẩm trong doanh nghiệp có thể tiến hành theo nhiềuphương thức khác nhau, chẳng hạn tiêu thụ trực tiếp, chuyển hàng theo hợpđồng, giao hàng cho đại lý, bán hàng trả góp Mặc dù vậy việc tiêu thụ sảnphẩm nhất thiết được gắn với việc thanh toán với người mua, bởi vì chỉ khi nàodoanh nghiệp thu nhận được đầy đủ tiền hàng bán hoặc sự chấp nhận trả tiền củakhách hàng thì việc tiêu thụ mới được ghi chép trên sổ sách kế toán Việc thanhtoán với người mua về sản phẩm bán ra được thực hiện bằng nhiều phương thức.Với mỗi phương thức tiêu thụ khác nhau, trình tự hạch toán cũng khác nhau Dovậy, sản phẩm khi bàn giao cho khách hàng, người mua thanh toán và chấp nhậnthanh toán được chính thức coi là tiêu thụ và đơn vị mất quyền sở hữu về sốhàng này Khi thực hiện kế hoạch tiêu thụ sản phẩm cần căn cứ vào điều kiện cụthể, tổ chức ký hợp đồng giữa các bên với những điều kiện làm cho sản phẩmđược tiêu thụ nhanh và có kế hoạch

Sản phẩm của Công ty cổ phần khoáng sản Tây Bắc bao gồm nhiều chủngloại than nhưng chủ yếu bao gồm các loại: than cục 6a, 6b, 7a, 7b, và than bùn1a, 1b, 1c, 2a, 2b, 2c,

Phương pháp tính thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ

Để phản ánh tình hình tiêu thụ sản phẩm, hàng hoá một cách hiệu quảnhất Công ty cổ phần khoáng sản Tây Bắc sử dụng các tài khoản sau:

* TK 511 - Doanh thu bán hàng Tài khoản này phản ánh doanh thu bánhàng thực tế của Công ty thực hiện trong kỳ kinh doanh

* TK 156 - Hàng hoá Tài khoản này phản ánh giá trị thực tế của hàng hoá

và tình hình biến động của hàng hoá trong kỳ hạch toán

* TK 632 - Giá vốn hàng bán Phản ánh giá vốn của hàng hoá Công ty đãbán được trong kỳ

* TK 641 - Chi phí bán hàng Phản ánh những chi phí trong khi tiêu thụhàng hoá

* TK 3331 - Thuế GTGT phải nộp Phản ánh số thuế GTGT đầu ra Công

ty phải nộp trong kỳ

* TK 131 - Phải thu của khách hàng

Để tiêu thụ sản phẩm, hàng hoá thuận tiện Công ty cổ phần khoáng sảnTây Bắc đã áp dụng phương thức thanh toán theo phương thức thanh toán thutiền ngay

Thủ tục xuất nhập kho và chứng từ kế toán: Khi Công ty xuất bán than kếtoán phải lập sổ chi tiết bán hàng, sổ chi tiết thu tiền, viết hoá đơn, phiếu xuấtkho Sau khi lập hoá đơn kế toán viết vào 3 liên:

+ Liên 1: Lưu tại phòng kế toán

+ Liên 2: Giao cho khách hàng

+ Liên 3: Dùng để thanh toán

Ví dụ thủ tục bán hàng của Công ty như sau:

Bán hàng cho cô Lan - Nông Trang - Việt Trì - Phú Thọ

HOÁ ĐƠN GTGT Mẫu số 01 GTKT-3LLNgày 03 tháng 02 năm 2008

Đơn vị bán hàng : Công ty cổ phần khoáng sản Tây Bắc

Địa chỉ : Bến Gót - Việt Trì - Phú Thọ Số TK

Họ tên người mua hàng : Cô Lan

Đơn vị : Công ty TNHH Thành Công

Địa chỉ : Nông Trang - Việt Trì - Phú Thọ Số TK

Hình thức thanh toán: Tiền mặt Mã số : 2600117068

STT Tên hàng hoá Đơn vị tính Số lượng Đơn giá Thành tiền

1 Than bùn Tấn 20 590.000 11.800.0002

3

Số tiền viết bằng chữ : Mười hai triệu chín trăm tám mươi nghìn đ ng ch n.ồng ẵn

Ngày 03 tháng 02 năm 2008

Họ tên người nộp tiền : Cô Lan

Địa chỉ : Nông Trang - Việt Trì - Phú Thọ

+ Tỷ giá ngoại tệ ( vàng, bạc, đá quý ) :

+ Số tiền quy đổi :

Đã nhận đủ số tiền ( Viết bằng chữ ) : Mười hai triệu chín trăm tám mươi nghìn đồng chẵn

Trong kỳ kế toán sản phẩm, hàng hoá thường được nhập kho nhiều lần,mỗi lần số lượng và giá thành khác nhau, nên khi xuất hàng hoá đi tiêu thụ Công

ty cổ phần khoáng sản Tây Bắc phải hạch toán giá hàng xuất kho theo mộtphương pháp nhất định sẽ giúp cho Công ty hạch toán chính xác giá vốn thựccửa khối lư ng h ng hoá xu t kho.ợng hàng hoá xuất kho àng hoá xuất kho ất kho

Đơn vị: Công ty CP khoáng sản Tây Bắc

Ngày 03 tháng 02 năm 2008

Họ tên người giao hàng: Anh Dũng

Địa chỉ: TP Hạ Long - Quảng Ninh

Nhập tại kho: Cảng Việt Trì

(ký, họ tên) (ký, họ tên) (ký, họ tên) (ký, họ tên) (ký, họ tên)

Cơ sở ghi căn cứ vào phiếu nhập, phiếu xuất mỗi chứng từ gốc được ghimột dòng trên thẻ kho theo chỉ tiêu số lượng cuối ngày, cuối tháng Thủ kho tínhđược số lượng tồn trên thẻ kho, khối lượng tồn kho là cơ sở đối chiếu với sổ chitiết kế toán

nhận của KT

Trên cơ sở từ các chứng từ đã nêu, kế toán tổng hợp lấy số liệu để đưa vào

sổ cái phù hợp, sau khi đã loại trừ sự trùng lặp (nếu có) Cuối tháng kế toán tậphợp các sổ sách đã ghi chép trong kỳ Sau khi đã vào các sổ kế toán, kế toán tiếnhành cân đối khoá sổ và lập báo cáo tài chính

2.3 Kế toán tiêu thụ và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty cổ phần khoáng sản Tây Bắc.

2.3.1 Kế toán tiêu thụ:

Tiêu thụ sản phẩm đóng vai trò quan trọng nó quyết định sự thành bại và

sự phát triển của doanh nghiệp Tiêu thụ sản phẩm là giao đoạn tiếp theo của quátrình sản xuất để thực hiện giá trị sản phẩm, hàng hoá Giai đoạn này, doanhnghiệp phải giao sản phẩm, hàng hoá cho khách hàng và được khách hàng trảtiền hay chấp nhận thanh toán

Nhiệm vụ hạch toán tiêu thụ sản phẩm: Phản ánh kịp thời chính xác tìnhhình xuất bán sản phẩm, các khoản giảm trừ và thanh toán với ngân sách cáckhoản thuế phải nộp Tính toán các chi phí phát sinh trong quá trình tiêu thụ sảnphẩm Xác định kết quả của hoạt động tiêu thụ sản phẩm

Phương thức tiêu thụ sản phẩm, hàng hoá của Công ty CPKS Tây Bắc làphương thức tiêu thụ trực tiếp: Khi tiến hành xuất than cho khách hàng trực tiếptại kho hoặc có hợp đồng kinh tế, kế toán lập phiếu xuất kho, viết hoá đơn bánhàng Các khách hàng đã nhận được than của Công ty, khách hàng thanh toáncho Công ty bằng tiền mặt hoặc chuyển khoản Căn cứ tình hình thanh toán kếtoán tiến hành ghi vào các sổ nhật ký thu tiền và sổ chi tiết bán hàng

2.3.1.1 Kế toán doanh thu bán hàng:

Trình tự hạch toán :

Hoá đơn GTGT Sổ chi tiết bán hàng

Nhật ký chung, nhật ký thu tiền Sổ cái TK 511Ngày 05/02/2008 Công ty bán cho Cô Hương mặt hàng than cục xô 1a,than cám 7c, than bùn 2b số tiền : 22.896.896 gồm thuế GTGT 10% người mua

đã thanh toán bằng tiền mặt

HOÁ ĐƠN GTGT Mẫu số 01 GTKT-3LLLiên 1 : Lưu

Họ tên người mua hàng : Cô Hương

Đơn vị : Công ty TNHH Phương Hùng

Địa chỉ : Gia Cẩm - Việt Trì - Phú Thọ

Hình thức thanh toán: Tiền mặt Mã số : 2600236360

STT Tên hàng hoá Đơn vị tính Số lượng Đơn giá Thành tiền

Tổng cộng tiền thanh toán 22.896.896

Số tiền viết bằng chữ : Hai mươi hai triệu tám trăm chín mươi sáu nghìn tám

trăm chín mươi sáu đ ng ch n.ồng ẵn

Ngày 05 tháng 02 năm 2008

Họ tên người nộp tiền : Cô Hương

Địa chỉ : Gia Cẩm - Việt Trì - Phú Thọ

+ Tỷ giá ngoại tệ ( vàng, bạc, đá quý ) :

+ Số tiền quy đổi :

Đã nhận đủ số tiền ( Viết bằng chữ ) : Hai mươi hai triệu tám trăm chín mươi sáunghìn tám trăm chín mươi sáu đồng chẵn.

Nghiệp vụ phát sinh được hạch toán vào tài khoản:

12.980.000 20.815.360 26.440.420 60.094.000

1.298.000 2.081.536 2.644.042 6.009.400

Cộng 1.540.833.380 154.083.338

Giá vốn của từng loại hàng hoá mua vào chính là giá được thể hiện trênhoá đơn GTGT đầu vào Giá vốn hàng xuất kho được xác định theo giá thực tếđích danh Công ty sử dụng phiếu xuất kho khi khách hàng mua hàng, thủ tụcxuất kho bán hàng cho khách hàng theo số lượng ghi trên hoá đơn, đồng thời ghi