CÂN BẰNG CỦA VẬT RẮN DƯỚI TÁC DỤNG CỦA HAI LỰC.. - Nắm vững điều kiện cân bẳng của một vật rắn dưới tác dụng của hai lực, biết vận dụng điều kiện ấy để tìm phương pháp xác định đường thẳ
Trang 1CÂN BẰNG CỦA VẬT RẮN DƯỚI TÁC
DỤNG CỦA HAI LỰC TRỌNG TÂM
A.MỤC TIÊU
1.Kiến thức:
- Biết định nghĩa giá của lực, phân biệt giá với phương
- Biết định nghĩa trọng tâm của vật rắn
- Nắm vững điều kiện cân bẳng của một vật rắn dưới tác dụng của hai lực, biết vận dụng điều kiện ấy để tìm phương pháp xác định đường thẳng đứng, xác định trọng tâm vật rắn, xác định điều kiện cân bằng của một vật trên giá đỡ nằm ngang
2.Kỹ năng:
- Vận dụng giải thích một số hiện tượng cân bằng và giải một số bài toán đơn giản
về cân bằng
- Suy luận lôgic, vẽ hình
- Biểu diễn và trình bày kết quả
Trang 2B.CHUẨN BỊ
1.Giáo viên
- Biên soạn các câu hỏi dưới dạng trắc nghiệm cho phần củng cố bài giảng theo nội dung câu hỏi 1-5 SGK
- Chuẩn bị các thí nghiệm H 26.1, H 26.3, H 26.5,H 26.6
2.Học sinh
- Ôn tập điều kiện cân bằng của hệ lực tác dụng lên chất điểm
3.Gợi ý ứng dụng CNTT
- GV có thể biên soạn các câu hỏi trắc nghiệm cho phần kiểm tra bài cũ và củng cố bài giảng
- Chuẩn bị những hình ảnh cân bằng của các vật
- Mô phỏng các lực cân bằng, mô phỏng cách xác định trọng tâm của vật…
C.TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
Trang 3Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung
Hoạt động1 (…phút):
Kiểm tra bài cũ :cân
bằng của chất điểm
- Đặt câu hỏi cho HS
- Yêu cầu HS lên
bảng vẽ
- Nhận xét các câu
hỏi trả lời
Hoạt động 2
(…phút):Khảo sát điều
kiện cân bằng của vật
rắn dưới tác dụng của
hai lực.Trọng tâm của
vật rắn
- Cho HS tìm hiểu các
- Nêu điều kiện cân bằng của hệ lực tác dụng lên chất điểm?
- Biểu diễn lực cân bằng trên hình vẽ?
- Tìm hiểu khái niệm vật rắn, giá của lực?
- Quan sát thí nghiệm H
- Vật rắn là vật mà khoảng cách giữa hai điểm bất kì của vật không đổi
- Giá của lực: đường thẳng mang vectơ lực
1 Khảo sát thực nghiệm cân bằng:
Trang 4khái niệm: vật rắn,
giá của lực
- Làm thí nghiệm, yêu
cầu HS quan sát thí
nghiệm
- Nêu các câu hỏi
- Nhận xét các câu trả
lời
- Giúp HS rút ra kết
luận : điều kiện cân
bằng của vật rắn, hai
lực trực đối
- Làm thí nghiệm, yêu
cầu HS quan sát thí
nghiệm Nêu câu hỏi
26.1
- Trả lời câu hỏi:
- Vật chịu tác dụng của những lực nào? So sánh giá, phương, chiều, độ lớn?
- Vẽ hình minh họa
- Lấy các ví dụ thực tiễn?
- Nêu điều kiện cân bằng?
- Tìm hiểu khái niệm hai lực trực đối
a) Bố trí thí nghiệm: Hình 26.1
b) Quan sát:
- Hai sợi dây móc vào A và
C nằm trên cùng một đường thẳng
- Độ lớn của 2 lực F1 và F2
bằng nhau
2 Điều kiện cân bằng của vật rắn dưới tác dụng của hai lực:
Muốn cho một vật rắn chịu tác dụng của hai lực ở trạng thái cân bằng thì hai lực phải trực đối
0 2
1 F
F
Trang 5- Hướng dẫn HS tìm
hiểu khái niệm trọng
- Phân biệt với hai lực cân bằng
- Quan sát thí nghiệm H 26.3, nhận xét về tác dụng của lực lên vật rắnkhi trượt vectơ lực trên giá của lực?
- Đọc SGK phần 3, trả lời câu hỏi: trọng tâm
Chú ý:
-Hai lực trực đối là hai lực cùng giá, ngược chiều và cĩ
độ lớn bằng nhau
- Hai lực cân bằng: là hai lực trực đối cùng tác dụng vào một vật
- Tác dụng của một lực lên một vật rắn khơng thay đổi khi điểm đặt của lực đĩ dời chỗ trên giá của nĩ
- Vectơ trượt: vectơ biểu diễn lực tác dụng lên một vật rắn
3 Trọng tâm của vật rắn:
Trọng tâm của vật rắn là điểm đặt của trọng lực tác
Trang 6tâm
Hoạt động 3 (…phút):
Tìm hiểu cân bằng của
vật rắn treo ở đầu dây
Cách xác định trọng
tâm của vật rắn phẳng
mỏng
- Nêu câu hỏi C1, C2
- Cho HS đọc sách,
hướng dẫn rút ra kết
luận
của vật là gì?
- Quan sát H 26.4 Trả lời câu hỏi C1,C2
- Đọc SGK phần 4, trình bày kết luận
dụng lên vật
4 Cân bằng của vật rắn treo ở đầu dây:
Hình 26.4 Khi vật cân bằng, lực căng
T của sợi dây và trọng lực P
của vật rắn là hai lực trực đối
a) Dây treo trùng với đường thẳng đứng đi qua trọng tâm G của vật
b) Độ lớn của lực căng dây T bằng độ lớn của trọng lực
P (trọng lượng) của vật
5 Xác định trọng tâm của
Trang 7- Hướng dẫn HS cách
xác định trọng tâm
- Nêu một số dạng đặc
biệt, kiểm nghiệm
lại
- Đọc SGK phần 5, xem
H 26.6, trình bày cách xác định trọng tâm của vật rắn phẳng mỏng
- Chú ý dạng đặc biệt trên H 26.7, kiểm tra lại
vật rắn:
a) Đối với vật rắn phẳng mỏng:
Dùng dây dọi để đánh dấu đường thẳng đứng AA’, BB’ trên vật
Vậy G là giao điểm của 2 đường thẳng này
b) Đối với vật rắn phẳng đồng tính:
Hình 26.6
- Trọng tâm trùng với tâm đối xứng
- Trọng tâm nằm trên trục đối xứng
c) Chú ý:
Vị trí trọng tâm phụ thuộc
Trang 8Hoạt động 4 (…phút):
Tìm hiểu cân bằng của
vật rắn trên giá đỡ nằm
ngang.Các dạng cân
bằng
- Cho HS đọc sách,
nêu câu hỏi, hướng
dẫn HS giải thích
- điểm đặt của N
trên mặt phẳng ngang
- Quan sát H 26.8 Trả lời câu hỏi tại sao quyển sách nằm yên?
vào sự phân bố khối lượng của vật, có thể nằm trong hay ngoài vật Hình 26.7
6 Cân bằng của vật rắn trên giá đỡ nằm ngang:
Đặt vật rắn trên giá đỡ nằm ngang thì trọng lực P
ép vật vào giá đỡ, vật tác dụng lên giá đỡ một lực, giá
đỡ tác dụng phản lực N lên vật Khi vật cân bằng:
P
N (trực đối)
Mặt chân đế là hình đa giác lồi nhỏ nhất chứa tất cả các điểm tiếp xúc
Điều kiện cân bằng của vật rắn có mặt chân đế:
Trang 9- Cho HS đọc sách để
rút ra điều kiện
- Cho HS thảo luận,
trình bày các dạng
cân bằng
Hoạt động 5 (…phút):
vận dụng củng cố
- Nêu câu hỏi Nhận
- Đọc phần 6, xem H 26.9, H 26.10, nêu điều kiện cân bằng của vật rắn
có mặt chân đế?
- Xem hình H 26.11, đọc phần 7 trình bày các dạng cân bằng? Lấy ví dụ?
- Thảo luận nhóm trả lời các câu hỏi trắc nghiệm theo nội dung câu 1,
Đường thẳng đứng qua trọng tâm của vật gặp mặt chân đế
7 Các dạng cân bằng:
a) Cân bằng bền: vật tự trở
về vị trí cân bằng khi ta làm
nó lệch khỏi vị trí cân bằng
b) Cân bằng không bền: vật không tự trở về vị trí cân bằng khi ta làm nó lệch khỏi
vị trí cân bằng
c) Cân bằng phiếm định: vật cân bằng ở v ị tr í m ới khi ta làm nó lệch khỏi vị trí cân bằng
Trang 10xét câu trả lời của
các nhóm
- Yêu cầu:HS trình
bày đáp án
- Đánh giá, nhận xét
kết quả giờ dạy
Hoạt động 6 (…phút):
Hướng dẫn về nhà
- Bài tập về nhà:
3.1,3.2,3.3
- Yêu cầu : HS chuẩn
bị bài sau
5(SGK); bài tập 1 (SGK)
- Ghi nhận kiến thức: điều kiện cân bằng của vật rắn dưới tác dụng của hai lực, cách xác định trọng tâm, nhận biết các dạng cân bằng
- Ghi câu hỏi và bài tập
về nhà
- Những sự chuẩn bị cho bài sau