QUY TẮC HỢP LỰC SONG SONG - ĐIỀU KIỆN CÂN BẰNG CỦA MỘT VẬT RẮN DƯỚI TÁC DỤNG CỦA BA LỰC SONG SONG potx

ĐIỀU KIỆN CÂN BẰNG CỦA MỘT VẬT RẮN DƯỚI TÁC DỤNG CỦA BA LỰC SONG SONG A.MỤC TIÊU 1.Kiến thức: - Nắm vững được quy tắc hợp hai lực song song cùng chiều và trái chiều cùng đặt lên vật

QUY TẮC HỢP LỰC SONG SONG ĐIỀU KIỆN CÂN BẰNG

CỦA MỘT VẬT RẮN DƯỚI TÁC DỤNG CỦA BA LỰC SONG SONG

A.MỤC TIÊU

1.Kiến thức:

- Nắm vững được quy tắc hợp hai lực song song cùng chiều và trái chiều cùng đặt

lên vật rắn

- Biết phân tích một lực thành hai lực song song tùy theo điều kiện của bài toán

- Nắm được điều kiện cân bằng của vật rắn dưới tác dụng của ba lực song song và

hệ quả

- Có khái niệm về ngẫu lực và momen của ngẫu lực…

2.Kỹ năng:

- Vẽ hình tổng hợp và phân tích lực

- Rèn luyện tư duy logic

B.CHUẨN BỊ

1.Giáo viên

- Biên soạn các câu hỏi kiểm tra bài cũ ; củng cố bài giảng dưới dạng trắc nghiệm theo nội dung câu hỏi 1-3 SGK

- Chuẩn bị thí nghiệm theo hình 28.1 SGK

2.Học sinh

- Ôn tập kiến thức về lực, tổng hợp lực

3.Gợi ý ứng dụng CNTT

- GV có thể biên soạn các câu hỏi trắc nghiệm cho phần kiểm tra bài cũ và củng cố bài giảng

- Chuẩn bị những hình ảnh cân bằng của các vật

- Mô phỏng các lực cân bằng theo các hình vẽ …

C.TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

Hoạt động 1 (…phút):

Kiểm tra bài cũ

- Nêu câu hỏi

- Yêu cầu một HS lên bảng

vẽ hình

- Nhận xét kết quả

Hoạt động 2 (…phút): Tìm

hiểu quy tắc hợp hai lực

song song cùng chiều

- Cùng HS làm thí nghiệm

- Hướng dẫn lập bảng kết

quả

- Điều kiện cân bằng của vật rắn dưới tác dụng của ba lực không song song?

- Vẽ hình minh họa?

- Quan sát thí nghiệm hình 28.1

- Lập bảng kết quả

- Vẽ hình H 28.2

1 Thí nghiệm tìm hợp lực của hai lực song song:

- Hai lực song song cùng chiều P1 và P2 tác dụng vào thước tại O1 và O2

- P đặt tại O có tác dụng giống hệt tác dụng đồng thời của P1 đặt tại

O1 và P đặt tại O2 với

- Gợi ý rút ra kết luận

- Yêu cầu HS trình bày quy

tắc

- Trình bày quy tắc hợp hai lực song song cùng chiều

P=P1+P2

P là hợp lực cùa P1

và P2

2 Quy tắc hợp lực hai lực song song cùng chiều:

a) Quy tắc:

Hình 28.2

Hợp lực của hai lực

1

F và F2 song song, cùng chiều, tác dụng vào một vật rắn, là một lực

F song song, cùng chiều với hai lực có độ lớn bằng tổng độ lớn của hai lực đó F=F1+F2

Giá của hợp lực F nằm

trong mặt phẳng của F1,

2

F và chia trong khoảng cách giữa hai lực này thành những đoạn tỷ lệ nghịch với độ lớn của hai lực đó

1 2 2

1

d

d F

F

 (chia trong)

b)Hợp nhiều lực:

n n n

F R

F F

R

F F

F F F

























2

3 1

3 2 1

Hợp lực F tìm được

sẽ là một lực song song cùng chiều với các lực thành phần, có độ lớn:

F=F1+F2+F3+ +Fn

a) Lí giải về trọng tâm

- Cho HS thảo luận, hướng

dẫn giải thích trọng tâm

của vật rắn

- Cho HS xem hình vẽ

- Thảo luận đưa ra quy tắc tìm hợp lực của nhiều lực song song cùng chiều áp dụng giải thích trọng tâm của vật rắn?

vật rắn:

Chia vật rắn thành nhiều phần tử nhỏ, các trọng lực nhỏ tạo thành một hệ lực song song cùng chiều đặt lên vật Hợp lực của chúng là trọng lực tác dụng lên vật có điểm đặt

là trọng tâm của vật

d) Phân tích một lực thành hai lực song song:

Có vô số cách phân tích một lực F đã cho

thành hai lực F1 và F2

song song Khi có những yếu tố đã được xác định thì phải dựa vào đó để chọn cách phân tích thích hợp

- Hướng dẫn phân tích

- Hướng dẫn giải bài tập

SGK

- Thảo luận: phân tích một lực thành hai lực song song

- Làm việc cá nhân:bài tập vận dụng phần 2

e) SGK Thực hiện câu hỏi C1

e) Bài tập vận dụng:

Một thanh sắt có khối lượng 50kg được kê bởi hai giá đỡ O1 và O2 ở hai đầu Đường thẳng đứng qua trọng tâm G chia đoạn thẳng O1O2 theo tỉ

1

2



OO

OO

Tính lực của

thanh sắt đè lên từng giá

đỡ

Bài giải

Theo qui tắc hợp lực:

F = F1 + F2

2

1 2 2

1





OO

OO F

F

 F1 = 2/3 F = 2/3 .50.9,81=327N

- Nhận xét kết quả

Hoạt động 3 (…phút): Tìm

hiểu điều kiện cân bằng

F2 = 1/3 F = 163N

3 Điều kiện cân bằng của vật rắn dưới tác dụng của ba lực song song:

Hình 28.6

Điều kiện cân bằng của vật rắn dưới tác dụng của ba lực F1, F2, F3

song song là hợp lực của hai lực của hai lực bất kì cân bằng với lực thứ ba

0

3 2

F

4 Quy tắc hợp hai lực song song trái chiều:

Hình 28.7

Hợp lực của hai lực

của vật rắn dưới tác dụng

của ba lực song song.Quy

tắc hợp hai lực song song

trái chiều

- Yêu cầu: HS xem hình

vẽ, đọc phần 3 thảo luận

về điều kiện cân bằng

- Gợi ý cách suy luận

- Nhận xét kết quả

- Xem hình H 28.6 đọc phần 3 SGK, thảo luận rút ra điều kiện cân bằng:

- Tổng hợp lực?

- Chứng minh hệ ba lực đồng phẳng?

- Phân tích điểm đặt của chúng?

- Trình bày kết quả

- Xem phần 4 SGK, xem hình 28.7, tìm cách suy luận để đưa ra quy

song song trái chiều là một lực có các đặc điểm sau:

- song song và cùng chiều với lực thành phần

có độ lớn lớn hơn lực thành phần kia (F3 )

- có độ lớn bằng hiệu độ lớn của hai lực thành phần:

F = F3 – F2

- Giá của hợp lực nằm trong mặt phẳng của hai lực thành phần, và chia ngoài khoảng cách giữa hai lực này thành những đoạn tỷ lệ nghịch với độ lớn của hai lực đó

- Cho HS xem hình, hướng

dẫn suy luận tìm hợp lực

của hai lực song song

trái chiều

tắc hợp hai lực song

3 ' 3

2

F

F d

d

 (chia ngoài)

5 Ngẫu lực:

- Ngẫu lực là hệ hai lực

1

F và F2 song song ngược chiều, có cùng độ lớn F, tác dụng lên một vật Vd tuanơvit làm xoay đinh ốc

- Ngẫu lực có tác dụng làm cho vật rắn quay theo một chiều nhất định

- Ngẫu lực không có hợp lực

- Momen của ngẫu lực đặc trưng cho tác dụng làm quay của ngẫu lực

và bằng tích của độ lớn F của một lực và khoảng

- Cho HS tìm hiểu phần 5

- Hướng dẫn thảo luận đưa

ra khái niệm ngẫu lực và

momen ngẫu lực

- Nhận xét các ví dụ

- Xem hình H 28.8

- Thảo luận về tác dụng của ngẫu lực

- Đại lượng đặc trưng cho tác dụng làm quay

là momen ngẫu lực?

- Lấy ví dụ minh họa

cách d giữa hai giá của hai lực M=F.d

Hoạt động 4 (…phút): vận

dụng, củng cố

- Yêu cầu: Nêu câu

hỏi.Nhận xét câu trả lời

của các nhóm

- Yêu cầu: HS trình bày

đáp án

- Đánh giá, nhận xét kết

quả giờ dạy

- Thảo luận nhóm trả lời các câu hỏi trắc nghiệm theo nội dungcâu 1-3 (SGK)

- Làm việc cá nhân giải bài tập 2(SGK)

- Ghi nhận kiến thức : Tổng hợp hai lực song song cùng chiều và trái chiều Điều kiện cân bằng của vật rắn chịu tác dụng của ba lực song song

Momen ngẫu lực

Hoạt động 5 ( phút):

Hướng dẫn về nhà

- Nêu bài tập về nhà:1, 2, 3

SGK

- Yêu cầu :HS chuẩn bị bài

sau

- Ghi câu hỏi và bài tập

về nhà

- Những sự chuẩn bị cho bài sau