54 Tổ chức kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty Cổ phần Đóng Tàu Hà Nội

54 Tổ chức kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty Cổ phần Đóng Tàu Hà Nội

Lời Mở Đầu

Trong môi trờng kinh doanh ngày càng cạnh tranh mạnh mẽ nh hiện nay, các doanh nghiệp muốn đứng vững và phát triển thì cần phải nắm bắt đợc thị trờng, tạo chỗ đứng cho sản phẩm của mình trên thị trờng

Đối với một doanh nghiệp, điểm mấu chốt để dành thắng lợi trong cạnh tranh

đó là chất lợng sản phẩm tốt và giá cả hợp lý Sản phẩm có chất lợng cao, giá thành hạ sẽ là một lợi thế giúp doanh nghiệp tăng doanh thu, tăng vòng quay của vốn và

đem lại lợi nhuận cho doanh nghiệp để từ đó mở rộng và phát triển sản xuất

Nh vậy việc ứng xử giá cả linh hoạt, biết tính chi phí góp phần hạ giá thành sản phẩm là một trong những điều kiện quyết định sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp.Trong điều kiện kinh tế thị trờng hiện nay, cạnh tranh đang diễn ra rất gay gắt.Việc phấn đấu hạ giá thành, nâng cao chất lợng luôn là mục tiêu hàng đầu của các doanh nghiệp

Nhận thức đợc tầm quan trọng của vấn đề nêu trên,nên sau thời gian thực tập

em đã manh dạn đi sâu tìm hiểu và chọn đề tài “Tổ chức kế toán tập hợp chi phí sản

xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty Cổ phần Đóng Tàu Hà Nội".

Chơng I

Lý luận cơ bản về tổ chức kế toán chi phí sản xuất và tính giá

thành sản phẩm trong doanh nghiệp sản xuất.

I-NHữNG VấN Đề CHUNG Về CHI PHí SảN XUấT TíNH GIá THàNH SảN PHẩM

1.Chi phí sản xuất:

1.1- Khái niệm:

Chi phí sản xuất là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ hao phí lao động sống và lao động vật hoá mà doanh nghiệp đã bỏ ra để tiến hành sản xuất chế tạo sản phẩm hoặc thực hiệ cung cấp lao vụ, dịch vụ trong một thời kỳ nhất định ( tháng, quý, năm )

Trong điều kiện nền kinh tế hàng hoá và cơ chế hạch toán kinh doanh, mọi chi phí đều

đợc thể hiện bằng tiền Trong đó chi phí tiền công là biểu hiện bằng tiền của hao phí về lao

động sống, còn chi phí lao động vật hoá

1.2- Phân loại:

Tròng quá trình sản xuất kinh doanh, chi phí sản xuất kinh doanh có rất nhiều loại nên cần phải đợc phân loại để tạo thuận lợi cho công tác quản lý và hạch toán Phân loại chi phí sản xuất là việc sắp xếp chi phí sản xuất vào từng loại, từng nhóm khác nhau theo những tiêu thức nhất định

1.2.1_ Phân loại theo yếu tố chi phí:

Để phục vụ cho việc tập hợp chi phí và quản lý chi phí theo nội dung kinh tế ban đầu

đồng nhất của nó là không xét đến công dụng cụ thể, địa điểm phát sinh của chi phí, chi phí

đợc phân theo yếu tố Theo quyết định hiện hành ở Việt Nam toàn bộ chi phí đợc chia thành

7 yếu tố chi phí sau:

- Yêú tố nguyên liệu, vật liệu: Bao gồm toàn bộ nguyên liệu chính, nguyên liệu phụ , phụ tùng thay thế , công cụ , dụng cụ sử dụng vào nhóm sản xuất kinh doanh ( trừ đi giá trị tự…xuất dùng không hết nhập lại kho và phế liệu thu hồi )

- Yếu tố nhiên liệu, động lực : sử dụng vào quá trình sản xuất kinh doanh trong kỳ ( trừ đi giá trị tự xuất dùng không hết nhập lại kho và phế liệu thu hồi )

- Yếu tố tiền lơng và các khoản phụ cấp theo lơng mang tính chất lợng phải trả cho toàn bộ công nhân viên chức

- Yếu tố BHXH, BHYT, KPCĐ: phản ánh tổng hợp toàn bộ chi phí khác bằng tiền cha phản ánh vào các yếu tố trên dùng vào hoạt động sản xuất kinh doanh

- Yếu tố khấu hao TSCĐ: Phản ánh tổng số khấu hao TSCĐ phải trích trong kỳ của tất cả TSCĐ sử dụng trong sản xuất kinh doanh

- Yếu tố chi phí dịch vụ mua ngoài : Phản ánh toàn bộ chi phí dịch vụ mua ngoài và sản xuất kinh doanh

_ Yếu tố chi phí khác bằng tiền : Phản ánh toàn bộ chi phí khác bằng tiền cha phản ánh và các yếu tố trên dùng và hoạt động sản xuất kinh doanh

1.2.2 Phân loại theo khoản mục chi phí :–

Trong giá thành sản phẩm cách phân loại này có tác dụng phục vụ cho quản lí chi phí sản xuất theo định mức.Đây là cơ sở để hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm theo khoản mục, là cơ sơ để phân tích tình hình thực hiện kế hoạch giá thành sản phẩm,dịch

vụ và định mức chi phí sản xuất cho kì sau.Theo cách chi phí này đợc phân theo 3 khoản mục sau :

- Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp : Phản ánh toàn bộ chi phí nguyên vật liệu chính, phụ,nhiên liệu tham gia trực tiếp vào việc sản xuất sản phẩm hay thực hiện lao vụ dịch vụ

- Chi phí nhân công trực tiếp : Gồm tiền lơng, phụ cấp lơng và các khoản trích cho các quĩ BHXH , BHYT ,KPCĐ theo tỷ lệ với tiền lơng phát sinh

- Chi phí sản xuất chung : Là những chi phí phát sinh trong phạm vi phân xởng sản xuất (trừ chi phí vật liệu và nhân công trực tiếp )

1.2.3 Phân loại theo quan hệ của chi phí với khối l– ợng công việc , sản phẩm hoàn thành :

Để thuận tiện cho việc lập kế hoạch và kiểm tra chi phí , đồng thời làm căn cứ để đề ra các quyết định kinh doanh Toàn bộ chi phí sản xuất kinh doanh đợc phân theo quan hệ với khối lợng công việc hoàn thành Theo cách này, chi phí đợc phân thành biến phí và định phí

- Biến phí là những chi phí không đổi về tổng số, về tỉ lệ so với khối lợng công việc hoàn thành, chẳng hạn chi phí về nguyên vật liệu, nhân công trực tiếp.Cần lu ý rằng các chi phí biến đổi nếu tính trên 1 đơn vị sản phẩm thì lại có tính cố định

- Định phí là những chi phí không biến đổi về tổng số, tỉ lệ so với khối lợng công việc hoàn thành, chẳng hạn các chi phí về khấu hao TSCĐ, chi phí thuê mặt bằng , phơng tiện kinh doanh…

Chi phí này nếu tính cho một đơn vị sản phẩm thì lại biến đổi nếu số lợng sản phẩm thay

đổi

1.2.4 Phân loại theo ph– ơng pháp tập hợp chi phí vào đối tợng chịu chi phí :

Cách phân loại này có tác dụng trong việc xác định phơng pháp tập hợp chi phí vào đối tợng phục vụ cho việc tính giá thành sản phẩm, lao vụ dịch vụ.Cách phân loại này chia toàn bộ chi phí thành :

- Chi phí trực tiếp : Là những chi phí liên quan trực tiếp đến một đối tợng chịu chi phí

- Chi phí gián tiếp : Là những chi phí liên quan đến nhiều đối tợng chịu chi phí, do vậy cần tiến hành phân bổ chi phí chi phí đó cho các đối tợng bằng phơng pháp gián tiếp thông qua các tiêu thức phân bổ

Ngoài ra các chi phí sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp còn đợc phân loại theo mối quan

hệ với qui trình công nghệ sản xuất chế tạo sản phẩm ( gồm chi phí cơ bản và chi phí chung )phục vụ cho kế toán quản trị ngơi ta còn chia chi phí sản xuất thành : Chi phí kiểm soát và chi phí không kiểm soát đợc, chi phí cơ hội, chi phí chênh lệch, chi phí chìm

Tuỳ thuộc vào đặc điểm tình hình cụ thể cũng nh yêu cầu trình độ quản lí, nhu cầu sử dụng, cung cấp thông tin về chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm mà các doanh nghiệp cần tiến hành phân loại chi phí sản xuất theo các tiêu thức đã nêu trên

2.Giá thành sản phẩm

2.1- Khái niệm giá thành sản phẩm

Giá thành sản phẩm là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ các khoản hao phí về lao động sống

và lao động vât hoá có liên quan đến khối lợng công tác, sản phẩm, lao vụ đã hoàn thành trong kì nhất định

2.2 Phân loại giá thành sản phẩm :

Để đáp ứng các yêu cầu quản lí, hạch toán và kế toán giá thành cũng nh yêu cầu xây dựng giá cả hàng hoá, giá thành đợc xem xét dới nhiều góc độ, nhiều phạm vi tính toán khác nhau

2.2.1- Phân loại theo thời điểm và nguồn số liệu để tính giá thành sản phẩm :

Chỉ tiêu giá thành đợc chia làm giá thành kế toán, giá thành định mức và giá thành thực tế.Cách phân loại này có tác dụng trong việc quản lí và giám sát chi phí, xác định đợc các nguyên nhân vợt ( hụt ) định mức chi phí trong kì hạch toán Từ đó điều chỉnh kế hoạch hoặc định mức chi phí cho phù hợp

- Giá thành kế hoạch : Giá thành kế hoạch đợc xác định trớc khi bớc vào kinh doanh trên cơ

sở giá thành thực tế kì trớc và định mức, các dự toán chi phí của kì kế hoạch

- Giá thành định mức : Cũng nh giá thành kế hoạch, giá thành định mức đợc xác định trớc khi bắt đầu sản xuất sản phẩm.Tuy nhiên khác với giá thành kế hoạch.Giá thành định mức

đợc xây dựng trên cơ sở các định mức bình quân gia quyền và không biến đổi trong suốt cả kì kế hoạch Giá thành định mức đợc xác định trên cơ sở các định mức về chi phí hiện hành tại từng thời điểm nhất định trong kì kế hoạch ( thờng là ngày đầu tháng ).Do vậy giá thành

định mức luôn thay đổi phù hợp với sự thay đổi của các định mức chi phí đạt đợc t rong quá trình thực hiện kế hoạch giá thành

- Giá thành thực tế : Giá thành thực tế là chỉ tiêu đợc xác định sau khi kết thúc quá trình sản xuất sản phẩm dựa trên cơ sở các chi phí thực tế phát sinh trong quá trình sản xuất sản phẩm

2.2.2 Phân loại theo phạm vi phát sinh chi phí–

Theo phạm vi phát sinh chi phí , chỉ tiêu giá thành đợc chia thành giá thành sản xuất và giá thành tiêu thụ.Cách phân loại này giúp cho nhà quản lí biết đợc kết quả kinh doanh lỗ lãi của từng dịch vụ mà doanh nghiệp kinh doanh

- Giá thành sản xuất ( giá thành công xởng ): là chỉ tiêu phản ánh tất cả những chi phí phát sinh liên quan đến việc sản xuất, chế tạo sản phẩm trong phạm vi phân xởng sản xuất gốm : chi phí NVLTT, chi phí NCTT và chi phí SXC

-Giá thành tiêu thụ(giá thành toàn bộ ) : là chỉ tiêu phản ánh toàn bộ các khoản chi phí phát sinh liên quan đến việc sản xuất, tiêu thụ sản phẩm.Giá thành tiêu thụ đợc tính theo công thức

toàn bộ của = xuất của sản + quản lí + bán hàng

3.Mối liên hệ giữa chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm :

Chi phí và giá thành là 2 mặt khác nhaucủa quá trình sản xuất.Chi phí sản xuất phản ánh mặt hao phí sản xuất, còn giá thành sản phẩm phản ánh mặt kết quả sản xuất.Việc sử dụng tiết kiệm hợp lí chi phí sản xuất có ảnh hởng trực tiếp đến giá thành sản phẩm.Tuy vậy,giữa chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm có sự khác nhau nhất định đó là:

-CPSX luôn gắn liền với kì hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp

-Giá thành sản phẩm luôn gắn liền với một loại sản phẩm,công việc,lao vụ,dịch vụ nhất định

đã hoàn thành

-CPSX không chỉ liên quan đến sản phẩm, công việc,lao vụ dịch vụ đã hoàn thành mà còn liên quan đến cả những sản phẩm hỏng,sản phẩm dở dang cuối kì,cả những chi phí thực tế cha phát sinh mà đã trích trớc

-Giá thành sản phẩm lại liên quan đến cả những sản phẩm dở dang cuối kì trớc chuyển sang.-Giá thành sản phẩm có thể đợc giới hạn ở những phạm vi hẹp hơn so với chi phí sản xuất tuỳ thuộc vào yêu cầu quản trị của doanh nghiệp

4.Vai trò và nhiệm vụ của hạch toán chi phí và giá thành sản phẩm :

4.1 Vai trò của hạch toán chi phí và tính giá thành sảnn phẩm.

Khi nền kinh tế phát triển thì các doanh nghiệp cần phải quản lí chặt chẽ hơn về chi phí sản xuất,tìm cách giảm thiểu chi phí nhng vẫn phải đảm bảo tiêu chí chất lợng thu đợc nhiều lợi nhuận.Muốn thực hiện đợc điều đó thì một mặt phải cải tiến kĩ thuật để tăng năng suất,mặt khác phải tăng cờng quản lí kinh tế mà trọng tâm là quản lí chi phí sản xuất.Điều này chỉ có

kế toán mới thực hiện đợc vì đay là một công cụ quản lí kinh tế tài chính quan trọng.Với chức năng là ghi chép,tính toán,phản ánh và giám đốc một cách thờng xuyên liên tục sự biến động của vật t,tài sản,tiền vốn,kế toán sử dụng cả thớc đo giá trị và thớc đo hiện vật để quản lí chi phí.Vì vậy,kế toán có thể cung cấp kịp thời những tài liệu cần thiết về các chi phí

đã bỏ ra trong quá trình sản xuất kinh doanh,đáp ứng kịp thời nhu cầu quản lí chi phí sản xuất đối với từng hoạt động,loại sản phẩm,lao vụ dịch vụ.Nhờ đó mà chủ doanh nghiệp biết

đợc tình hình sử dụng các yếu tố chi phí là tiết kiệm hay lãng phí khi so sánh chi phí định mức với chi phí thực tế,từ đó đề ra các biện pháp thích hợp nhằm tiết kiệm chi phí sản xuất, hạ giá thanh sản phẩm, có quyết định phù hợp với sự phát triển kinh doanh và yêu cầu quản trị của doanh nghiệp

Trong cơ chế thị trờng nếu tiết kiệm đợc chi phí sản xuất giá thành sản phẩm hạ trong khi chất lợng sản phẩm không thay đổi thì uy tín cũng nh chỗ đứng của doanh nghiệp trên thị tr-ờng ngày càng đợc khẳng định.Nh vậy hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm là phần không thể thiếu đợc khi thực hiện chế độ hạch toán kinh tế trong doanh nghiệp sản xuất

4.2.Nhiệm vụ của kế toán CPSX và giá thành sản phẩm

Chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm là những chỉ tiêu kinh tế quan trọng phản ánh chất ợng sản xuất của sản phẩm.Do đó các doanh nghiệp cần tổ chức tốt công tác hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm.Để làm đợc điều đó kế toán cần phải thực hiện tốt các nhiệm vụ sau:

l-+ Xác định đối tợng hạch toán chi phí sản xuất và đối tợng tính giá thành phù hợp với đặc

điểm và yêu cầu quản lí của doanh nghiệp

+ Tổ chức vận dụng các tài khoản kế toán để hạch toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm phù hợp với phơng pháp kế toán hàng tồn kế hoạch (kê khai thờng xuyên hoặc kiểm

kê định kì) mà doanh nghiệp đã lựa chọn

+Tổ chức tập hợp,kết chuyển hoặc phân bổ chi phí sản xuất theo đúng đối tợng hạch toán chi phí sản xuất đã xác định theo các yếu tố chi phí và khoản mục giá thành,xác định đúng

đắn trị giá sản phẩm dở dang cuối kì

+Định kì cung cấp các báo cáo về chi phí sản xuất và giá thành cho các cấp quản lí doanh nghiệp, tiến hành phân tích tình hình thực hiện các định mức và dự toán chi phí,phân tích tình hình thực hiện kế hoạch giá thành và kế hoạch hạ giá thành sản phẩm đồng thời tổ chức tốt công tác kiểm kê và đánh giá khối lợng sản phẩm dở dang trong kì một cách khoa học

đày đủ và chính xác kể từ đó phát hiện các hạn chế và khả năng tiềm tàng,đề xuất các biện pháp để giảm chi phí,hạ giá thành sản phẩm

II.Tổ chức công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá

thành sản phẩm trong các doanh nghiệp sản xuất

1.Đối tợng hạc toán chi phí sản xuất

.Đối tợng hạch toán chi phí sản xuất là phạm vi, giới hạn mà các chi phí sản xuất cần đợc tập hợp trong kỳ đó nhằm đáp ứng yêu cầu kiểm tra, giám sát tổng hợp chi phí và yêu cầu tính giá thành

Việc xác định đối tợng hạch toán chi phí sản xuất cần dựa vào những căn cứ sau:

- Đặc điểm tổ chức sản xuất của doanh nghiệp

- Đặc điểm qui trình công nghệ sản xuất chế tạo sản phẩm

- Mục đích công dụng của chi phí đối với quá trình sản xuất

- Yêu cầu và trình độ quản lý của doanh nghiệp

Dựa vào các căn cứ trên để doanh nghiệp xác định phạm vi, giới hạn cần tập hợp chi phí đáp ứng yêu cầu quản lý của doanh nghiệp.Trong các doanh nghiệp, đối tợng hạch toán chi phí sản xuất có thể là:

- Từng phân xởng, bộ phận sản xuất hay toàn bộ doanh nghiệp

- Từng giai đoạn qui trình công nghệ hay toàn bộ qui trình công nghệ

- Từng sản phẩm bộ phận, chi tiết của sản phẩm

- Từng nhóm, liên sản phẩm

- Từng đơn đặt hàng

- Tng công trình hạng mục công trình

- Từng cây, con hay từng sản phẩm của ngành trồng trọt, chăn nuôi, chế biến hoặc …

- Từng ngành sản xuất riêng biệt

2 Phơng pháp hạch toán chi phí sản xuất

2.1- Hạch toán chi phí sản xuất:

2.1.1- Hạch toán chi phí nguyên liệu, vật liệu trực tiếp:

Chi phí nguyên liệu, vật liệu trực tiếp là nhũng chi phí về nguyên liệu, vật liệu chính, vật liệu phụ, bán thành phẩm mua ngoài, nhiên liệu sử dụng trực tiếp cho việc sản xuất chế tạo sản phẩm hoặc thực hiện cung cấp lao dịch, dịch vụ

Đối với chi phí nguyên vật liệu trực tiếp việc tập hợp vào các đối tợng chi phí có thể thực hiện theo một trong hai phơng pháp sau:

- Phơng pháp trực tiếp: đối với trờng hợp chi phí nguyên liệu,vật liệu trực tiếp chỉ liên quan

đến một đối tợng chịu chi phí

- Phơng pháp gián tiếp: đối với trờng hợp chi phí nguyên liệu, vật liệu trực tiếp liên quan

đến nhiều đối tợng tập hợp chi phí.Trong trờng hợp này việc tập hợp và phân bổ chi phí nguyên liệu, vật liệu trực tiếp đợc tiến hành nh sau:

+ Trớc hết tập hợp chi phí NL,VLTT

+ Lựa chọn tiêu chuẩn phân bổ rồi xác định số chi phí NL,VLTT phân bổ cho từng đối ợng.Tiêu chuẩn phân bổ chi phí NL,VLTT có thể là: chi phí NL,VL định mức hoặc kế hoạch, khối lợng hoạt động:

Tổng tiêu chuẩn cần phân bổ của đối

của các đối tợng có liên quan tợng i

Để hạch toán và phân bổ chi phí nguyên liệu, vật liệu trực tiếp kế toán sử dụng TK621 “Chi phí NVL trực tiếp” có kết cấu nh sau:

Bên Nợ: Phản ánh giá trị thực tế của NL,VL dùng trực tiếp cho sản xuất, chế tạo SP hoặc

th-c hiện dịth-ch vụ, lao vụ trong kỳ

Bên Có: - Phản ánh giá trị NL,VL dùng không hết.

- Kết chuyển chi phí NL,VLTT

Cuối kỳ: Không có số d.

Trình tự hạch toán chi phí NL,VLTT đợc thể hiên qua sơ đồ sau:

Giá thực tế NL,VL xuất dùng Kết chuyển và phân bổ NL,VL

trực tiếp cho sản xuất vào các đối tợng chịu chi phí

Trị giá NL,VL mua ngoài dùng Trị giá NL,VL xuất dùng

trực tiếp cho sản xuất sản phẩm không hết nhập lại

Thuế GTGT K/c CP sang giá vốn hàng bán

2.1.2- Hạch toán chi phí nhân công trực tiếp

Chi phí nhân công trực tiếp là toàn bộ chi phí về tiền lơng phải trả và các khoản trích theo

l-ơng của công nhân trực tiếp sản xuất sản phẩm.Chi phí NCTT bao gồm: Ll-ơng chính, ll-ơng phụ, phụ cấp và các khoản trích BHXH, BHYT, KPCĐ Quá trình tập hợp và phân bổ chi phí nhân công trực tiếp, đợc tập hợp giống nh chi phí nguyên vật liệu trực tiếp Trờng hợp chi phí nhân công trực tiếp phải phân bổ thì tiêu chuẩn phân bổ có thể là: chi phí tiền công

định mức, giờ công định mức, giờ công thực tế , khối lợng hoạt động

Để tập hợp và phân bổ chi phí NCTT cho các đối tợng, kế toán sử dụng TK 622 “ Chi phí nhân công trực tiếp”

Kết cấu tài khoản 622:

Bên Nợ : Phản ánh chi phí nhân công trực tiếp thực tế phát sinh.

Bên Có : Kết chuyển chi phí nhân công trực tiếp

Cuối kỳ: Không có số d.

Trình tự hạch toán chi phí NCTT đợc thể hịên qua sơ đồ sau:

Tiền lơng phải trả cho công Kết chuyển chi phí nhân công

2.1.3- Hạch toán chi phí sản xuất chung

địa điểm phát sinh chi phí, sau đó tiến hành phân bổ cho các đối tợng có liên quan

Trờng hợp CPSX phải phân bổ cho các đối tợng thì tiêu chuẩn phân bổ có thể là:Chi phí nhân công trực tiếp, chi phí nguyên vật liệu trực tiếp , định mức chi phí sản xuất chung , số giờ máy chạy

Tuỳ thuộc vào yêu cầu quản lý mà chi phí sản xuất chung có thể đợc phân bổ theo một tiêu thức hợp lý

Để tập hợp và phân bổ CPSXC, kế toán sử dụng TK 627 Chi phí sản xuất chung“ ”

Kết cấu tài khoản 627

Bên Nợ : Chi phí sản xuất chung thực tế phát sinh trong kỳ.

Bên Có : - Các khoản ghi giảm chi phí sản xuất chung

- Kết chuyển ( hay phân bổ) chi phí sản xuất chung vào tài khoản giá thành

Cuối kỳ : Không có số d.

Trình tự hạch toán chi phí sản xuất chung đợc thể hiện qua sơ đồ sau: ( KKTX)

TK 334, 338 TK 627 TK 111,112,152 Tập hợp chi phí nhân công Các khoản ghi giảm CPSXC

SXC vào các đối tợng chịu chi phí

Theo phơng pháp kê khai thờng xuyên , kế toán sử dụng TK 154 “ Chi phí sản xuất kinh doanh dở dang” để tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm.TK 154 đợc mở chi tiết theo từng ngành sản xuất, từng nơi phát sinh chi phí hay từng loại sản phẩm, nhóm sản phẩm, chi tiết sản phẩm , từng loại lao vụ, dịch vụ của các bộ phận sản xuất kinh doanh chính, sản xuất kinh doanh phụ ( kể cả vật t , sản phẩm , hàng hoá thuê ngoài gia công chế biến ).

Kết cấu tài khoản 154:

Bên Nợ: Tổng hợp các chi phí sản xuất trong kỳ

Bên Có: -Các khoản ghi giảm chi phí sản xuất.

- Tổng giá thành sản xuất thực tế hay chi phí thực tế của sản phẩm lao vụ , dịch vụ đã hoàn thành

D Nợ: Chi phí thực tế của sản phẩm, lao vụ , dịch vụ dở dang , cha hoàn thành

Trình tự kế toán tổng hợp chi phí sản xuất theo phơng pháp kê khai thờng xuyên đợc thể hiện qua sơ đồ sau:

ngay, gửi bán trực tiếp

TK 627

Kết chuyển chi phí sản xuất

chung

2.3- Hạch toán tổng hợp chi phí sản xuất theo phơng pháp kiểm kê định kì

Theo phơng pháp kiểm kê định kỳ , kế toán sử dụng TK 631 Giá thành sản xuất“ ” và các TK liên quan

Kết cấu TK 631

Bên Nợ : Phản ánh trị giá sản phẩm dở dang đầu kỳ và các chi phí sản xuất

Phát sinh trong kì liên quan tới việc chế tạo sản phẩmhay thực hiện lao vụ dịch vụ

Bên có : - Kết chuyển sản phẩm dở dang cuối kì.

- Tổng giá thành sản phẩm,lao vụ, dịch vụ hoàn thành

- Giá trị thu hồi bằng tiền hoặc phải thu ghi giảm chi phí từ sản xuất

Chi phí NVLTT Kết chuyển chi Giá thành sản phẩm hoàn thành

phí NVLTT nhập kho,gửi bán hoặc bán ngay

TK 622

Kết chuyển chi phí nhân công trực tiếp

TK 627

Kết chuyển chi phí sản xuất chung

Khi hạch toán hàng tồn kho theo phơng pháp kiểm kê định kì, kế toán các khoản nộp chi phí nhân công trực tiếp, chi phí sản xuất chung đợc thực hiện nh đã nêu đối với phơng pháp

kê khai thờng xuyên.Riêng việc xác định chi phí NVL xuất dùng trên tài khoản tổng hợp không phải căn cứ vào các số liệu đợc tổng hợp từ các chứng từ xuất kho mà căn cứ vào giá trị NVL tồn đầu kì ,giá trị NVL thực tế nhập trong kì và kết quả kiểm kê thực tế NVL tồn kho cuối kì theo công thức

NVL xuất = tế NVL tồn + tế NVL nhập - tế NVL tồn

dùng đầu kì trong kì kho cuối kì

3.Phơng pháp đánh giá sản phẩm dở dang cuối kì

Sản phẩm dở dang là những sản phẩm cha kết thúc giai đoạn chế biến cuối cùng, còn

đang nằm trong quá trình sản xuất.Để tính đợc giá thành sản phẩm, doanh nghiệp cần thiết phải tiến hành kiểm kê và đánh giá sản phẩm dở dang.Tuỳ theo đặc điểm tổ chức sản xuất, qui trình công nghệ và tính chất của sản phẩm mà doanh nghiệp có thể áp dụng một trong các phơng pháp đánh giá sản phẩm dở dang nh sau :

3.1.Đánh giá SPDD cuối kì theo chi phí NVL trực tiếp hoặc chi phí NVL chính trực tiếp:

Theo phơng pháp này,giá trị sản phẩm dở dang cuối kì chỉ tính chi phí NVLTT hoặc chi phí NVL chính, còn các chi phí khác tính cho sản phẩm hoàn thành.Giá trị sản phẩm dở dang cuối kì đợc tính theo công thức sau:

phẩm phẩm dở kỳ (NVLTT) +trong kỳ (NVLTT) dở dang cuối kỳ

kỳ Số lợng sản phẩm Số lợng SPDD

3.2 - Đánh giá SPDD cuối kì theo khối lợng sản phẩm hoàn thành tơng đơng

Phơng pháp này đơn giản,dễ tính nhng mức độ chính xác không cao.Cho nên phơng pháp này chỉ thích hợp với các doanh nghiệp có chi phí NVLTT hoặc chi phí NVL chính chiếm tỉ trọng lớn trong tổng chi phí sản xuất, chi phí NVLTT bỏ vào 1 lần ngay tùe đầu qui trình công nghệ

3.3 - Đánh giá SPDD cuối kì theo chi phí định mức hoặc kế hoạch

Theo phơng pháp này,căn cứ vào định mức tiêu hao (hoặc chi phí kế hoạch) cho các khâu, các bớc, các công việc trong quá trình chế tạo sản phẩm để xác định sản phẩm dở dang

Đánh giá sản phẩm dở dang là việc xác định phần chi phí mà khối lợng sản phẩm dở dang cuối kì phải chịu Việc đánh giá sản phẩm dở dang hợp lí là một trong những nhân tố quyế định đến tính trung thực, hợp lí của giá thành sản xuất của sản phẩm hoàn thành trong kì.Do đó, muốn đánh giá sản phẩm dở dang một cách chính xác kế toán phải tuỳ thuộc vào

đặc điểm cụ thể về tổ chức sản xuất,qui trình công nghệ để lựa chọn phơng pháp đánh giá sản phẩm dở dang một cách phù hợp với đặc điểm của doanh nghiệp

4.Tổ chức tính giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp sản xuất

4.1 Đối tợng tính giá thành sản phẩm

- Khái niệm : Đối tợng tính giá thành là sản phẩm,công việc,lao vụ, dịch vụ đã hoàn thành đòi hỏi phải tính đợc tổng giá thành đơn vị

- Căn cứ xác định đối tợng tính giá thành : Việc xác định đối tợng tính giá thành cũng phải đợc căn cứ vào đặc điểm tổ chức sản xuất, qui trình công nghệ, kĩ thuật sản xuất cũng

nh yêu cầu trònh đọ quản lí.Tuỳ theo đặc điểm của từng doanh nghiệp mà xác định đối tợng tính giá thành khác nhau,thờng là các sản phẩm, hoặc đơn đặt hàng đã hoàn thành

4.2 Kì tính giá thành sản phẩm

Trên cơ sở đối tợng tính giá thành đã xác định đợc, phải căn cứ vào chu kì sản xuất sản phẩm,đặc điểm tổ chức,tính chất sản phẩm mà xác định kì tính giá thành.với những doanh nghiệp sản xuất hàng loạt thì kì tính giá thành thờng là quý hoặc tháng,còn những doanh nghiệp sản xuất theo đơn đặt hàng thì kì tính giá thành thờng là khi kết thúc đơn đặt hàng

4.3.Đơn vị tính giá thành : đồng Việt Nam

4.4 Các phơng pháp tính giá thành sản phẩm

4.4.1 Phơng pháp tính giá thành sản phẩm giản đơn

Phơng pháp này đợc áp dụng trong các doanh nghiệp thuộc loại hình sản xuất giản đơn,

số lợng mặt hàng ít, sản xuất với khối lợng lớn và chu kì sản xuất ngắn nh các công ty điện , nớc các doanh nghiệp khai thác.Đối tợng hạch toán chi phí ở các doanh nghiệp này là từng loại sản phẩm ,dịch vụ Theo phơng pháp này ,giá thành sản phẩm đợc tính theo công thức sau:

giá thành = xuất dở dang + xuất phát sinh - xuất dở dang

Tổng số lợng quy đổi = Số lợng thực tế sản phẩm(i) x Hệ số sản phẩm (i)

Hệ số phân bổ chi phí Số lợng sản phẩm quy đổi

Từng loại sản phẩm =

Tổng sản lợng quy đổi

Tổng giá = Chi phí + Chi phí SP - Chi phí SP x Hệ số phân bổ

4.4.3.Phơng pháp tính giá thành sản phẩm theo tỉ lệ

Phơng pháp này thờng đợc áp dụng trong các doanh nghiệp sản xuất nhiều loại sản phẩm co quy cách phẩm chất khác nhau nh may mặc,dệt kim đóng giày, cơ khí chế tạo Để giảm…bớt khối lợng hạch toán, kế toán thờng tiến hành tập hợp chí phí sản xuất theo nhóm sản phẩm cùng loại.Căn cứ vào tỉ lệ chi phí giữa chi phí sản xuất thực tế với chi phí sản xuất kế hoạch( hoặc định mức) kế toán sẽ tinh ra giá thành đơn vị và tổng giá thành từng loại

Tổng giá thành thực tế của các loại sản phẩm

đó theo các chứng từ gốc ( hay bảng phân bổ chi phí ).Đối với chi phí sản xuất chung,sau khi tập hợp xong sẽ phân bổ cho từng đơn đặt hàng theo tiêu chuẩn phù hợp ( giờ công sản xuất, nhân công trực tiếp )

Việc tính giá thành ở trong các doanh nghiệp này chỉ tiến hành khi đơn đặt hàng hoàn thành lên kì tính giá thành thờng không nhất trí với kì báo cáo.Đối với những đơn đặt hàng đến kì báo cáo cha hoàn thành thì toàn bộ chi phí đã tập hợp theo đơn đó đều coi là sản phẩm dở dang cuối kì chuyển sang kì sau.Đối với những đơn đặt hàng đã hoàn thành thì tổng chi phí

đã tập hợp đợc theo đơn đó chính là tổng giá thành sản phẩm của đơn và giá thành đơn vị sẽ tính bằng cách lấy tổng giá thành sản phẩm của đơn chia cho số lợng sản phẩm trong đơn

4.4.5.Phơng pháp tổng cộng chi phí

Phơng pháp này áp dụng đối với doanh nghiệp có qui trình công nghệ sản xuất phức tạp , quá trình sản xuất chế biến sản phẩm phải trải qua nhiều bộ phận sản xuất,giai đoạn công

nghệ ( doanh nghiệp dệt,cơ khí ) đối t… ợng tập hợp chi phí sản xuất là từng bộ phận sản xuất ( từng giai đoạn công nghệ sản xuất ) còn đối tợng tính giá thành là sản phẩm hoàn thành ở các bớc chế biến và sản phẩm hoàn thành ở bớc cuối kì Trình tự:

- Tập hợp chi phí sản xuất theo từng bộ phận, giai đoạn công nghệ sản xuất

- Cộng chi phí sản xuất của các bộ phận sản xuất, các giai đoạn công nghệ sản xuất theo công thức: Giá thành = Tổng cộng chi phí sản xuất ở các bộ phận,giai đoạn công nghệ sản xuất

4.4.6.Phơng pháp liên hợp

Phơng pháp này đợc áp dụng trong những doanh nghiệp có tổ chức sản xuất, tính chất qui trình công nghệ và tính chất sản phẩm làm ra đòi hỏi việc tính giá thành phải kết hợp nhiều phơng pháp khác nhau ( doanh nghiệp hoá chất , dệt kim,đóng giày

4.4.7.Phơng pháp tính giá thành sản phẩm theo định mức

Đây là phơng pháp tính giá thành thực tế sản phẩm công việc ,lao vụ hoàn thành dựa trên giá thành định mức và chênh lệch do thay đổi,thoát ly định mức trong quá trình sản xuất chế toạ sản phẩm

4.5.ứng dụng các phơng pháp tính giá thành sản phẩm trong các loại hình doanh nghiệp chủ yếu

Hiện nay phơng pháp tính giá thành phân bớc đợc coi là phơng pháp thích hợp đối với loại hình doanh nghiệp này,quá trình sản xuất sản phẩm phải trải qua nhiều giai đoạn công nghệ chế biến liên tiếp theo qui trình nhất định.Đối tợng hạch toán chi phí sản xuất là từng giai

đoạn của qui trình công nghệ sản xuất sản phẩm,đối tợng tính giá thành có thể là thành phẩm ơ giai đoạn công nghệ sản xuất cuối cùng hoặc có thể còn bao gổm NTP của từng giai

4.5.2 Phơng pháp tính giá thành sản phẩm không tính giá thành bán thành phẩm

Phơng án tính giá thành không tính giá thành NTP Trong phơng án này đối tợng tính giá thành là thành phẩm sản xuất hoàn thành và phơng pháp tính giá thành áp dụng là phơng pháp cộng chi phí

Trên đây là toàn bộ lí thuyết về hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong các doanh nghiệp sản xuất Trong thực tế không có một doanh nghiệp nào có thể hạch toán theo toàn bộ lí thuyết này.Tuỳ theo từng điều kiện cụ thể của doanh nghiệp, về đặc điểm tổ chức,đặc điểm sản xuất và qui trình công nghệ từng doanh nghiệp sẽ nghiên cứu vận dụng một cách linh hoạt các nguyên tắc lí thuyết vào thực tế của doanh nghiệp mình

Chơng ii Thực trạng công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giáthành sản phẩm ở công ty cổ phần đóng tầu hà nội

I đặc điểm tổ chứ sản xuất kinh doanh, quản lý kinh

doanhcủa công ty cổ phần đóng tầu hà nội

1 Quá trình hình thành và phát triển của công ty:

Công ty cổ phần Đóng tầu Hà Nội là một trong những đơn vị của ngành công nghiệp Đóng tàu Việt Nam, là cơ sở chuyyên đóng mới các phơng tiện hoạt đọng trên sông, biển , các công trình nổi, các sản phẩm công nghiệp khác phục vụ cho sự phát triển giao thông vận …tải thuỷ của đất nớc

Công ty cổ phần Đóng tàu Hà Nội trớc là Xí nghiệp đóng ca nô, sà lan, taauf đẩy tầu kéo Ngày 1/1/1966 UBCH Thành Phố Hà Nội ký quyết định số 2487/ QĐ-TCCQ thành lập Xí nghiệp đóng ca nô sà lan tại xã Thanh Trì- Huyện Thanh Trì- Hà Nội nhằm ssóng mới và sửa chữa các phơng tiện giao thông đờng sông nhằm phục vụ cho nhu cầu vận tải của thành phố Hà Nội

Trong công cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nớc , sản phẩm của Xí nghiệp đã góp phần đắc lực phục vụ vận chuyển ngời và hàng hoá trên khắp các tuyến sông miền bắc, miền Trung Việt Nam Ngoài ra Xí nghiệp đóng tàu ca nô sà lan còn không ngừng củng cố cơ sở vật chất kỹ thuật đào tạo, bổ sung cán bộ kĩ thuật, tiếp thu khoa học tiên tiến để mở rộng và phát triển Xí nghiệp đủ điều kiện đóng mới các tầu vạn tải đi biển có tải trọng đến hàng nghìn tấn Xuất phát từ tình hình thực tế của doanh nghiệp ngày 14/9/1984 UBND Thành phố Hà Nội đã ra quyết định số 4065/QĐ-UB ngày 22-3-1993 của UBND Thành phố Hà Nội

Trải qua một phần ba thế kỷ xây dựng và phát triển , phấn đấu và trởng thành Công ty Cổ phần Đóng tầu Hà Nội đã không ngừng lớn lên về mọi mặt Từ một cơ sở sản xuất nhỏ đi lên, các dây chuyền sản xuất nói chung là tự trang , tự chế, sản xuất kinh doanh cơ bản là tự lực cánh sinh Để có thể cạnh tranh công ty đã lắp đặt nhiều trang thiết bị và quy trình công nghệ hiện đại với đội ngũ kỹ s “ giỏi” , thợ lành nghề Những sản phẩm của công ty không ngừng đợc nâng cao về số lợng , chất lợng, trọng tải Từ những phơng tiện chạy trên sông, tầu biển tiêu chuẩn quốc tế Sản phẩm của công ty đã và đang đ… ợc sử dụng ở nhiều tỉnh thành pố trên cả nớc Có sản phẩm đã đơc khai thác trên các tuyến đờng biển quốc tế nh

Đông nam á, Nhật Các sản phẩm của công ty dã đ… ợc đăng kiểm Việt Nam ( VIRES)

đánh giá cao, gây đợc uy tín tốt với mọi khách hàng Những sản phẩm của công ty đã đợc huy chơng vàng tại hội chợ triển lãm kĩ thuật Việt Nam

Tại quyết định số 4763/ QĐ- UB ngày 14/8/2003 của UBND Thành phố Hà Nội đã đổi tên Nhà máy đóng tàu Hà Nội thành Công ty Đóng tầu Hà Nội

Từ khi thành lập cho đến nay sản phẩm chính của công ty là các loại tàu vận tải đờng sông

và đờng biển , các loại tầu phục vụ an ninh và quốc phòng nh tầu đổ bộ , tầu tuần tra cao tốc , tàu chuyên dụng chở xăng dầu…

Ngoài ra để phát huy tiềm năng thế mạnh của công ty về vị trí địa lý thuận lợi giao thông, thế mạnh về đất đai Từ năm 2003 đến nay UBNDTP đã giao nhiệm vụ thêm cho công ty

đóng tầu Hà Nội chức năng cho thuê bãi kho, trông giữ thiết bị vật t hàng hoá cho các tơ chức xã hội tại kho bãi thuộc quyền quản lý của công ty

Ngày 17/5/2004 bằng quyết định số 72/ 2004/ QĐUB của UBND thành phố Hà nội về việc thành lập Tổng công ty vận tải Hà Nội., thí điểm hoạt động theo mô hình Công ty mẹ- Công

ty con, trong đó Công ty Đóng tầu Hà Nội là công ty con thuộc Tổng công ty vận tải Hà Nội

2.chức năng nhiệm vụ và đặc điểm hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty

2.2.Về lao động :

Trong những năm thực hiện cơ chế sản xuất tập trung bao cấp, công ty sản xuất theo chỉ tiêu

kế hoạch do nhà nớc đặt ra, có lúc số lợng lao động lên tới 800 ngời Hiện nay do chuyển

đổi cơ chế cho phù hợp với yêu cầu của nền kinh tế thị trờng công ty còn có 326 ngời

Sau đây là một số chỉ tiêu kinh tế mà công ty đạt đợc trong 3 năm qua :

- Sản xuất các mặt hàng chuyền thống nh ca nô ,sà lan, tàu kéo, tàu đẩy, phà, xà lan 200 tấn.

- Ngoài các sản phẩm truyền thống, công ty còn thiết kế và đóng mới các loại tàu khách chạy biển, tàu dịch vụ nghề cá,tàu đánh bắt hải sản,tàu chở xe tăng, tàu vận tải biển phục vụ quốc phòng, tàu vận tải biển 3500 tấn,6500 tấn,các bộ phận đóng mở cửa mạn ,cầu chính, cầu phụ, của tàu đổ bộ chở xe tăng H126B

3.Đặc điểm qui trình công nghệ :

Về loại hình sản xuất: Công ty thuộc loại hình sản xuất đơn chiếc theo đơn đặt hàng

Do đặc điểm của ngành công nghiệp đóng tàu là sản xuất đơn chiếc, các bộ phận cấu thành con tàu rất phức tạp nên sản xuất phải theo các công đoạn sau:

- Chuẩn bị sản xuất: Trong thời gian này phòng kĩ thuật kết hợp với tổ dỡng mẫu tiến hành triển khai hệ thống bản vẽ kĩ thuật trên thực tế ( còn gọi là phóng dạng ) Tổ dỡng mẫu sẽ theo sơ đồ phóng dạng để phóng các khuôn mẫu giao cho bộ phận gia công của phân xởng

vỏ tàu

4.Bộ máy quản lý sản xuất của công ty:

Nhiệm vụ của bộ máy quản lý, sản xuất (phòng ban,phân xởng):

- Giám đốc : Chỉ đạo chung toàn công ty

- Phó giám đốc kinh doanh : Chịu trách nhiệm khâu kinh doanh của công ty.Cụ thể là chỉ

đạo trực tiếp các phòng ban : Phòng Tổ chức – Hành chính, phòng Kinh doanh - Vật Phồng điều độ,phòng tài chính kế toán và ban bảo vệ.Ngoài ra còn chịu trách nhiệm chung khi Giám đốc đi công tác

- Phòng kĩ thuật : Có nhiệm vụ xem xét, vẽ chi tiết theo bản vẽ viện thiết kế chuyển

xuống, từ đó lập định mức vật t và định mức lao động cho công ty, sau đó đa các bản vẽ xuống các bộ phận sản xuất

- Phòng KCS : Chịu trách nhiệm kiểm tra nguyên vật liệu khi đợc mua về công ty và kiểm tra phần việc gia công, lắp ráp khi các bộ phận phân xởng hoàn thành.Sau đó mời đăng kiểm

để kiểm để kiểm tra khi hoàn thiện sản phẩm

- Phân xởng Vỏ tàu : Chịu trách nhiệm dựa vào bản vẽ phòng Kĩ thuật đa xuống để lắp ráp,hàn gắn và hoàn chỉnh phần vỏ tàu.

- Phân xởng cơ khí : Chịu trách nhiệm gia công và lắp ráp hệ đônh lực của tàu

- Phân xởng cơ điện- Trang trí :lắp đặt toàn bộ hệ thống điện tàu, sơn vả tàu và hoàn chỉnh nội thất tàu

Phó giám

đốc kinh doanh

Phòng tài chính

kế toán

Phòng

tổ chức hành chính

Phòng

điều khiển

Phân ởng vỏ tàu

Phân ởng cơ

x-khí

Phân ởng cơ

x-điện trang trí

- Kế toán tiền lơng , BHXH , hạch toán chi phí và tính giá thành sản phẩm

- Kế toán thanh toán

- Kế toán thanh toán

- Kế toán nguyên vật liệu

- Thủ quỹ

+ Kế toán trởng ( kiêm trởng phòng ): Phụ trách chung và tham mu giúp Giám đốc ký kết

các hợp đồng kinh tế và phụ trách kế hoạch tài chính của công ty

+ Phó phòng : làm nhiệm vụ kế toán TSCĐ, kế toán tổng hợp cuối tháng đa số liệu ở sổ chi

tiết, bảng kê, nhật ký chứng từ vào sổ cái và làm nhiệm vụ phụ trách chung thay kế toán ởng khi kế toán trởng nghỉ hay đi công tác

tr-+ Kế toán tiền lơng, BHXH và tập hợp chi phí để tính giá thành sản phẩm : có nhiệm

vụ tổng hợp lơng và BHXH, tập hợp chi phí và tính giá thành sảnn phẩm đa vào các tài khoản liên quan

+ Kế toán thanh toán :có nhiệm vụ nhập chứng từ hàng ngày, đồng thời viết phiếu thu chi tiền mặt theo dõi các khoản thu chi trong công ty, vào sổ chi tiết, cuối tháng tổng hợp vào nhật ký- chứng từ, Bảng cân đối,đối chiếu với thực tế, kịp thời phát hiện những sai sót, nhầm lẫn có thể xảy ra để có biện pháp xử lý kịp thời

+ Kế toán nguyên vật liệu : có nhiệm vụ viết phiếu nhập xuất nguyên vật liệu theo hoá đơn

và đề nghị xuất của các phân xởng, phòng ban,theo dõi thẻ kho của các kho, đối chiếu với các Nhật ký chứng từ mà kế toán thanh toán lập,cuối tháng tập hợp phiếu xuất tính số l-ợng ,giá trị nhập xuất tồn lên bảng kê số 3 , bảng phân bổ nguyên vật liệu để cung cấp cung cấp cho kế toán tập hợp chi phí và tính giá thành sản phẩm

+ Thủ quỹ : có nhiệm vụ giữ quỹ, trực tiếp thu chi tiền mặt,ngân phiếu.

Sơ đồ tổ chức bộ máy kế toán của công ty đợc thể hiện nh hình sau :

Công ty áp dụng hình thức Nhật ký –Chứng từ

Ghi hàng ngày

Ghi cuối tháng,định kỳ

Đối chiếu Kiểm tra

Các chính sách kế toán áp dụng tại công ty

Trưởng phòng tài chính kế toán ( kế toán trưởng )

Phó phòng kế toán kiêm kế toán TSCĐ và kế toán tổng hợp

- Công ty thực hiện phơng pháp hạch toán hàng tồn kho theo phơng pháp kê khai thờng xuyên , phơng pháp tính giá tri hàng xuất kho là phơng pháp tính giá hạch toán.

- Công ty tính thuế GTGT theo phơng pháp khấu trừ

- Chính sách ghi nhận doanh thu theo đơn đặt hàng : khi hàng hoá, dịch vụ đã hoàn thành căn c các biên bản nghiệm thu sản phẩm, thanh lý hợp đồng và phát hành hoá đơn GTGT, khách hàng chấp nhận thanh toán

- Kỳ kế toán tính theo năm dơng lịch

- Chi phí thực tế phát sinh đợc ghi nhận theo nguyên tắc phù hợp với doanh thu

- Hệ thống TK công ty áp dụng theo qui định của chuẩn mực kế toán đă sửa

đổi,bổ sung đến 31/01/2003 bao gồm các tài khoản thờng dùng :

TK111(1111),TK112(1121),TK

131(1331),TK141,TK142(1421,1422),TK153,TK154,TK155,TK211,TK213,TK214,TK228,TK224,TK311,TK315,TK331,TK333(3331,3334),TK334,TK338,TK411,TK421,TK441,TK511,TK621,TK632,TK641,TK642,TK711,TK811,TK911,TK009

Công ty thực hiện chế độ báo cáo kế toán :theo quyết định số 167/200/2005/TT

- BTC ngày 25/10/2000 đã sửa đổi,bổ sung theo thông t số 20/2006/TT-BTC ngày 30/03/2005 của bộ trởng bộ tài chính.Quyết định số 15/2006/QĐ-BTC ngày 20/03/2006 của bộ trởng bộ tài chính

II.Thực trạng hạch toán kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại công ty đóng tàu hà nội

1.Đối tợng kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính gia thành sản phẩm :

Căn cứ vào yêu cầu quản lý,đặc điểm của qui trình công nghệ sản xuất và tổ chức

sản xuất,công ty đã xác định đợc đối tợng tập hợp chi phí sản xuất là các sản phẩm sản xuất theo đơn đặt hàng mang tính đơn chiếc

2.Đặc điểm CPSX của công ty Đóng tàu Hà Nội

Chi phí sản xuât tại công ty bao gồm nhiều loại, do đặc thù của công ty là sản xuất các sản phẩm vận tải thuỷ , theo đơn đặt hàng, chu kỳ sản xuất dài nên chi phí sản xuất tại công ty đợc chia thành 3 khoản mục sau :

2.1.Kế toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp

Chi phí NL,VLTT thờng chiếm 70% trong tổng giá thành sản phẩm, gồm các loại sau :

-Chi phí NL,VL chính : nh tôn,sắt,thép các loại.Đây là vật liệu chủ yếu để cấu thành nên sản phẩm tại công ty

-Chi phí NL,VL phụ : nh que hàn sơn các loại những laọi vật liệu này,giúp cho …việc hoàn thiện sản phẩm

- Bán thành phẩm mua ngoài :nh máy thuỷ lực, máy làm lạnh các loại

- Chi phí vật liệu khác : nh gỗ,dây hàn,dây hơi…

2.2.Kế toán chi phí nhân công trực tiếp

Tại công ty đóng tàu Hà Nội, chi phí NCTT bao gồm lơng, các khoản trích theo

l-ơng của công nhân nhân trực tiếp sản xuất và các khoản chi phí khác ngoài ll-ơng

2.3.Kế toán chi phí sản xuất chung

- Chi phí vật liệu dùng cho quản lí phân xởng

- Chi phí công cụ dụng cụ

- Chi phí dịch vụ mua ngoài, chi phí về điện, nớc

- Chi phí khấu hao TSCĐ , khấu hao máy móc sản xuất,khấu hao TSCĐ dùng cho quản lý phân xởng

3.Kế toán CPSX cuối kỳ :

3.1.hạc toán chi phí nguyên liệu, vật liệu trực tiếp :

- Tài khoản sử dụng : kế toán sử dụng TK 621-CPNL,VLTT để hạch toán vad TK liên quan

- Trình tự hạch toán :

- Đối với chi phí NVLTT, phòng kế toán kết hợp phòng kế hoạch để xây dựng

định mức chi phí NVLTT đối với từng loại sản phẩm.Căn cứ vào kế hoạch sản xuất và bản định mức chi phí NVLTT thì bộ phận sản xuất tính nhu cầu cho từng loại vật t rồi viết phiếu yêu cầu vật t.Kế toán NVL căn cứ vào số lợng tồn kho và phiếu yêu cầu vật t để viết phiếu xuất kho NVL

- Ta có phiếu xuất kho :

Biểu số 1

Giá thực tế NVL xuất dùng trực tiếp cho SX K/c và phân bổ vào các đối tượng chịu chi phối

TK 152

Giá trị NVL xuất dùng không biết nhập lại kho

Phiếu xuất kho Mẫu số 02 – VT

QĐ số 1441 TC/CĐKTDoanh nghiệp : Công ty ĐTHN Số : …

Nợ: …Có:…

Ngày 30 tháng 12 năm 2007

Họ tên ngời nhận : Nguyễn Thị Hà địa chỉ (bộ phận) : Tổ hàn 1

Lý do xuất kho : Tàu 3500 tấn

(Ký họ tên) (Ký họ tên) (Ký họ tên) (Ký họ tên) (Ký họ tên)

Hiện tại công ty đang áp dụng phơng pháp tính giá tri vật liệu xuất kho theo phơng pháp giá hạch toán.Theo phơng pháp này toàn bộ vật liệu biến động trong kỳ đợc tính theo giá hạch toán (là giá kế hoạch hay một loại giá ổn định), cuối kì kế toán sẽ điều chỉnh từ giá hạch toán sang giá thực tế theo công thức sau :

Giá thực tế vật liệu = Giá hạch toán vật liệu x Hệ số

Công ty Cổ phần ĐTHN

Phòng Tài chính -Kế toán

Bảng kê số 3 Tính giá thực tế vật liệu và CCDC ( TK 152,TK 153 )

12 VI.Tồn kho cuối tháng 762.436.199 744.149.831 17.954.600 17.862.862

Trong bảng kê số 3 (biểu số 2) , kế toán sẽ căn cứ vào số lợng tồn đầu kỳ, số lợng nhập trong kỳ và m,ức gia ấn định từ đầu năm đối với mỗi loại vật liệu để tính ra cột giá hạch toán Còn ở cột gia thực tế thì kế toán lấy giá thực tế tồn ở cuối kỳ của kỳ tr-

ớc để vào số d đầu tháng: nhặt từ các NKCT có liên quan sang rồi cộng lại để vào số phát sinh trong tháng Sau đó lấy tổng số d đầu tháng và phát sinh trong tháng ở cột giá thực tế chia cho tổng số d đầu tháng và số phát sinh trong tháng ở cột giá hạch toán thì ta sẽ đợc hệ số chênh lệch ( H)

kê số 3 thì sẽ tính ra cột giá thực tế bật liệu xuất dùng cho từng sản phẩm, theo từng khoản mục

Trích bảng phân bổ vật liệu.CCDC tháng 12/2007 ( biểu số 3) kế toán ghi :

Trích bảng phân bổ vật liệu , CCDC ( biểu số 3 ) kế toán vào sổ chi phí sản xuất, kinh doanh TK 621( biểu số 4 ).Từ sổ chi phí sản xuất, kinh doanh TJ 621 kế toán vào bên Nợ TK 621 trong bảng tổng hợp các TK chi phí theo hình thức chữ T ( biểu

số 5) lên bảng kê số 4 ( biểu số 7) dòng phù hợp.Từ bên Nợ TK 621 trong bảng tổng hợp các TK chi phí theo hình thức chữ T kế toán vào bảng phân bổ TK 621 và các chứng từ liên quan kế toán vào NKCT số 7 ( biểu số 8 ) Cuối cùng kế toán vào sổ cái

TK 621 ( biểu số 9 )

Biểu số 3

Doanh nghiệp : Cty Cổ phần ĐTHN

Bảng phân bổ nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ

Tháng 12 năm 2007

Đơn vị tính : đồng STT Ghi có các TK

BiÓu sè 4

Doanh nghiÖp : Cty Cæ phÇn §THN

Sæ chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh TK 621

(153) 2.490.000 PS : 1.321.131.492 PS: 2.897.127.974 (214) 48.227.567

Doanh nghiệp : Cty Cổ phần ĐTHN

Bảng phân bổ chi phí vào giá thành sản phẩm dở dang

3.2.Hạch toán chi phí nhân công trực tiếp:

* Hình thức trả lơng : Công ty Đóng tàu Hà Nội đang áp dụng hình thức trả lơng theo thời gian kết hợp với hình thức trả lơng khoán

* Phơng án trả lơng : Căn cứ vào số tiền đợc khoán về tiền lơng cho mỗi sản phẩm của công ty giao cho các phân xởng.Trên cơ sở đó quản đốc phân xởng căn cứ vào tính chất,nội dung cụ thể của từng công việc lại giao khoán lại cho các tổ sản

xuất.Cuối tháng, quản đốc phân xởng của các phân xởng cùng tổ trởng,các phòng nghiệp vụ liên quan (KCS,kỹ thuật,kế hoạch,thống kê ) tiến hành đánh giá tổng hợp…kết quả lao động cho từng tổ sản xuất và cho toàn phân xởng.Dựa vào kết quả đó và căn cứ vào bảng chấm công của từng tổ sản xuất thì cuối tháng thống kê phân xởng tính lơng cho từng tổ viên nh sau:

298.800

+ Tiền lơng năng suất khoán của mỗi cá nhân bằng sô ngày công khoán của mỗi cá nhân nhân với giá năgn suất khoán.

Ví dụ : Trong tháng 12/2005 tổng số tiền lơng xác định khoán của tổ Tiện, phân ởng cơ khí để hoàn thành tàu 3500 tấn là 5.089.464 đ.Tổng số công thực tế khoán là

x-235 công.Tổng số lơng sản phẩm là 2.477.629 đ.Vậy tiền lơng năng suất đợc tính cho

Tơng tự tính lơng cho toàn bộ công nhân sản xuất trong công ty

Ví dụ: (biểu số 10a) Bảng thanh toán lơng của tổ Tiện

Công ty không thực hiện trích trớc tiền lơng nghỉ phép của công nhân trực tiếp sản xuất

Kế toán s dụng TK622 để hạch toán chi phí NCTT và các TK liên quan nh TK334, TK338