MỤC TIÊU: HS biết được cấu tạo, kí hiệu, số liệu kĩ thuật và công dụng của các linh kiện điện tử cơ bản: điện trở, tụ điện, cuộn cảm.. - Một số vật mẫu điện trở, tụ điện, cuộn cảm.. GV
Trang 1BÀI 2: ĐIỆN TRỞ – TỤ ĐIỆN – CUỘN CẢM
I MỤC TIÊU:
HS biết được cấu tạo, kí hiệu, số liệu kĩ thuật và công dụng của các linh kiện điện tử cơ bản: điện trở, tụ điện, cuộn cảm
II CHUẨN BỊ:
1 Nội dung:
- Nghiên cứu bài 2 trong SGK
- Nắm vững các kiến thức có liên quan (SGK vật lí 11)
2 Đồ dùng dạy học:
- Tranh ảnh các hình 2.2; 2.4; 2.7 trong SGK
- Một số vật mẫu điện trở, tụ điện, cuộn cảm
III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
1 Ổn định lớp, kiểm tra sĩ số
2 Kiểm tra bài cũ:
- HS1: Nêu một số ứng dụng của kĩ thuật điện tử trong sản xuất và trong sinh hoạt? Rút ra vai trò của kĩ thuật điện tử?
- HS2: Phân tích triển vọng phát triển của kĩ thuật điện tử?
Trang 23 Nội dung bài dạy:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS NỘI DUNG GHI CHÉP
Hoạt động 1: Tìm hiểu về điện trở
GV nhấn mạnh vị trí của điện trở trong
kĩ thuật điện tử: là linh kiện được dùng
nhiều nhất trong các mạch điện tử
GV đưa ra một số mẫu vật điện trở trong
thực tế
1 Công dụng, cấu tạo, phân loại, kí hiệu
a Công dụng:
VĐ:Qua những kiến thức đã học về điện
trở trong bộ môn Vật lí, nêu công dụng
của điện trở trong kĩ thuật điện tử?
GV đưa ra một số loại mẫu điện trở cho
Là linh kiện được dùng trong hầu hết các mạch điện tử, điện trở có công dụng phân
áp, hạn dòng trong mạch
Trang 3HS quan sát, phân tích
VĐ:Nêu cấu tạo của điện trở thường
dùng?
GV nêu một số cách phân loại điện trở
dựa theo công suất, giá trị điện trở,
điện
b Cấu tạo
Được làm bằng vật liệu có
Trang 4VĐ:Nêu kí hiệu quy ước của điện trở
trong mạch điện?
GV nhấn mạnh kí hiệu quy ước của điện
trở trong mạch điện và giới thiệu thêm
kí hiệu của một số loại điện trở đặc biệt
như quang điện trở, điện trở nhiệt,
GV đưa ra một số kí hiệu, quy ước về
các số liệu kĩ thuật của điện trở, giải
thích cho HS hiểu được ý nghĩa
điện trở suất cao, điện trở có hình dạng, kích thước khác nhau
c Phân loại:
- Điện trở thường, biến trở, điện trở nhiệt, quang trở,
- Điện trở công suất nhỏ, trung bình, lớn
d Kí hiệu quy ước:
2 Các số liệu kĩ thuật của điện trở
a Trị số điện trở
Trang 5b Công suất định mức
Hoạt động 2: Tìm hiểu về tụ điện
GV đưa ra một số mẫu vật tụ điện trong
thực tế
VĐ:
Qua những kiến thức đã học về tụ điện
trong bộ môn Vật lí, nêu công dụng của
tụ điện trong kĩ thuật điện tử?
GV đưa ra một số loại mẫu điện trở cho
HS quan sát, phân tích
II Tụ điện
1 Công dụng, cấu tạo, phân loại, kí hiệu
a Công dụng:
Là linh kiện được dùng để ngăn các tín hiệu 1 chiều, được dùng trong các mạch
Trang 6Tụ hoá Tụ gốm
Tụ xoay Tụ nguồn
thu phát tín hiệu, lọc nguồn,
b Cấu tạo:
Gồm hai hay nhiều bản tụ kim loại đặt cách điện nhau trong không khí hoặc chất liệu cách điện khác như gốm,
sứ, giấy,
Trang 7GV giới thiệu một số cách phân loại tụ
điện thường dùng
VĐ:Nêu kí hiệu một số loại tụ thường
dùng?
GV giới thiệu các thông số kĩ thuật của
tụ điện được ghi trên thân tụ hoặc được
c Phân loại:
Theo vật liệu cách điện:
Tụ thường, tụ hoá, tụ gốm, tụ
sứ, tụ nilon,
d Kí hiệu:
2 Các số liệu kĩ thuật
a Trị số điện dung
b Điện áp định mức
c Dung kháng của tụ
Trang 8biểu diễn quy ước trên tụ
Hoạt động 3: Tìm hiểu về cuộn cảm
GV đưa ra một số mẫu vật tụ điện trong
thực tế
VĐ:
Qua những kiến thức đã học về cuộn
cảm trong bộ môn Vật lí, nêu công dụng
của cuộn cảm trong kĩ thuật điện tử?
GV đưa ra một số loại mẫu điện trở cho
HS quan sát, phân tích
III Cuộn cảm
1 Công dụng, cấu tạo, phân loại, kí hiệu
a Công dụng:
Là linh kiện được dùng để chặn tín hiệu cao tần, được dùng trong các mạch thu phát tín hiệu,
b Cấu tạo:
Được làm bằng dây đồng quấn dạng lò xo
Trang 9Có thể có một lớp hoặc nhiều lớp, cách bước hoặc liền bước, lõi không khí hoặc nhựa hoặc ferit
c Phân loại:
Có thể phân loại theo phạm vi
sử dụng, cấu tạo của cuộn cảm
VĐ:Nêu kí hiệu một số loại cuộn cảm
thường dùng?
VĐ:
- Thế nào là trị số điện cảm?
- Đơn vị đo trị số điện cảm?
d Kí hiệu:
2 Các số liệu kĩ thuật
a Trị số điện cảm:
Là khả năng tích luỹ năng lượng từ trường của cuộn cảm
Đơn vị đo: Henry (H)
b Hệ số phẩm chất (Q):
Trang 10VĐ:
- Thế nào là cảm kháng?
- Công thức tính cảm kháng của cuộn
cảm
Là đại lượng đặc trưng cho tổn hao năng lượng trong cuộn cảm
Q 2 fL
r
c Cảm kháng của cuộn cảm:
Hoạt động 4: Tổng kết, đánh giá
a GV đặt câu hỏi theo các mục tiêu của bài học để tổng kết, đánh giá hiểu biết của HS
b Giao nhiệm vụ cho HS trả lời các câu hỏi trong SGK
c Nhắc nhở HS xem trước Bài 3