MỤC TIÊU: - HS biết được công dụng của mạch điều khiển tốc độ động cơ điện xoay chiều một pha.. - Hiểu được mạch điều khiển tốc độ quạt điện bằng Triac.. Nội dung bài dạy: CHÉP TG Bà
Trang 1BÀI 15 MẠCH ĐIỀU KHIỂN TỐC ĐỘ ĐỘNG CƠ ĐIỆN XOAY CHIỀU 1
PHA
I MỤC TIÊU:
- HS biết được công dụng của mạch điều khiển tốc độ động cơ điện xoay chiều một pha
- Hiểu được mạch điều khiển tốc độ quạt điện bằng Triac
II CHUẨN BỊ:
1 Nội dung:
- Nghiên cứu Bài 15 trong SGK
- Tìm hiểu các tài liệu, kiến thức có liên quan về thyristor và triac
2 Đồ dùng dạy học:
- Tranh vẽ minh hoạ bài học
- Mạch điều khiển quạt điện bằng triac
III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
Trang 21 Ổn định lớp, kiểm tra sĩ số
2 Kiểm tra bài cũ:
- HS1: Thế nào là mạch điều khiển tín hiệu? Ví dụ?
- HS2: Vẽ sơ đồ khối và giải thích nguyên lí mạch điều khiển tín hiệu?
3 Nội dung bài dạy:
CHÉP
TG
Bài 15:Mạch điều khiển tốc độ động cơ điện xoay chiều 1 pha
Hoạt động 1: Giới thiệu công dụng của mạch điều khiển tốc độ động cơ
điện xoay chiều 1 pha
VĐ:
- Kể ra một số loại động cơ điện xoay
chiều 1 pha trong thực tế?
I Công dụng
Trang 3- Nêu các loại động cơ trong đó có bộ phận
điều chỉnh tốc độ?
- Rút ra công dụng của mạch điều khiển
tốc độ động cơ?
- Động cơ điện xoay chiều 1 pha hiện nay được sử dụng rất phổ biến Để việc sử dụng
có hiệu quả kinh tế cao người ta bố trí các mạch điều khiển tốc độ động
cơ cho phù hợp với yêu cầu của công việc
CHÉP
TG
GV đưa ra các phương pháp điều khiển tốc
độ động cơ và giải thích nguyên lí: Dòng
điện xoay chiều chạy qua các cuộn dây của
stato sẽ sinh ra từ trường quay Lực từ của
- Các phương pháp điều khiển:
+ Thay đổi số vòng dây của Stato
Trang 4từ trường quay sẽ làm roto quay theo Vì
vậy, các mạch điều khiển tốc độ động cơ
đều có chung một mục đích là điều khiển
tốc độ quay của từ trường, từ đó điều khiển
được tốc độ quay của roto (của động cơ)
+ Điều khiển điện áp vào động cơ
+ Điều khiển tần số nguồn điện vào động
cơ
Hoạt động 2: Giới thiệu nguyên lí điều khiển tốc độ động cơ điện xoay
chiều 1 pha
GV đưa ra sơ đồ nguyên lí mạch điều
khiển tốc độ động cơ bằng cách thay đổi
điện áp và thay đổi tần số vào động cơ:
U2,f1
U1,f1 ĐC
U2,f2
U1,f1 ĐC
II Nguyên lí điều khiển tốc độ động cơ một pha
(GV yêu cầu HS vẽ sơ
đồ nguyên lí mạch điều khiển tốc độ động cơ điện vào vở ghi và giải thích được nguyên lí
Điều khiển
điện áp
Điều khiển
tần số
Trang 5hoạt động của các phương pháp)
Hoạt động 3: Tìm hiểu về một số mạch điều khiển tốc độ động cơ 1 pha
GV giới thiệu mạch điều khiển tốc độ
động cơ một pha dùng Triac:
III Một số mạch điều khiển động cơ một pha
- Mạch điều khiển triac dùng R, C
(HS vẽ sơ đồ nguyên lí mạch điều khiển triac dùng R, C vào vở ghi
và nghiên cứu nguyên lí hoạt động của mạch điện)
U 1
ωt
O
U
U 2
Đ
C
R
VR
T a
K
U 1
U 2
U c
Trang 6Mạch điều khiển triac dùng R, C
Ta – Triac điều khiển điện áp
VR – Biến trở điều chỉnh khoảng thời gian
dẫn của Ta
R - Điện trở hạn chế
CHÉP
TG
Da – Diac định ngưỡng điện áp để Ta dẫn
C – Tụ điện tạo điện áp ngưỡng để mở
thông Ta và Da
K – Công tắc - Mạch điều khiển triac
dùng R, C và diac
(HS vẽ sơ đồ nguyên lí mạch điều khiển triac dùng R, C và diac vào
vở ghi và nghiên cứu nguyên lí hoạt động của mạch điện)
U 2
K
D a
T a
Đ
C
R
VR
U 1
U 1
U
-U DA
Trang 7
Mạch điều khiển triac dùng R, C và Diac
GV giải thích nguyên lí hoạt động của
mạch điện (theo SGK) để HS nắm được rõ
nội dung
Hoạt động 4: Tổng kết, đánh giá
a GV đặt câu hỏi theo các mục tiêu của bài học để tổng kết, đánh giá hiểu biết của HS
- Nêu các phương pháp điều khiển tốc độ động cơ điện một pha bằng điện tử?
- Nêu chức năng của các linh kiện trong mạch điều khiển triac
U 2
U c
ωt
O
+U DA
Trang 8dùng R, C và diac?
b Giao nhiệm vụ cho HS trả lời các câu hỏi trong SGK
c Nhắc nhở HS xem trước Bài 16