MỤC TIÊU: - HS biết được cấu tạo, kí hiệu, phân loại và công dụng của một số linh kiện bán dẫn và IC.. Nội dung bài dạy: GV nhắc lại vị trí của các linh kiện bán dẫn và IC trong kĩ th
Trang 1BÀI 4 LINH KIỆN BÁN DẪN VÀ IC
I MỤC TIÊU:
- HS biết được cấu tạo, kí hiệu, phân loại và công dụng của một số linh kiện bán dẫn và IC
- Biết được nguyên lí làm việc của Thyristor và Triac
II CHUẨN BỊ:
1 Nội dung:
- Nghiên cứu Bài 4 trong SGK
- Tìm hiểu các kiến thức có liên quan
2 Đồ dùng dạy học:
- Tranh vẽ các loại linh kiện bán dẫn và IC
- Vật mẫu:
+ Diode tiếp điểm và tiếp mặt
+ Transistor loại PNP và NPN công suất nhỏ và công suất lớn
+ Thyristor, Triac, IC và Quang điện tử
III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
1 Ổn định lớp, kiểm tra sĩ số
2 Nội dung bài dạy:
GV nhắc lại vị trí của các linh kiện bán dẫn và
IC trong kĩ thuật điện tử và xu hướng phát triển
của chúng để HS có cách nhìn nhận khái quát về
các linh kiện bán dẫn và IC trước khi đi vào tìm
hiểu cụ thể
VĐ:
Hãy nêu một số ứng dụng thực tế của các linh
kiện bán dẫn và IC trong sinh hoạt?
Bài 4:
Linh kiện bán dẫn và IC
Hoạt động 1: Tìm hiểu về Diode và Transistor
GV đưa ra một số vật mẫu và tranh vẽ về Diode
để HS quan sát:
I Diode
Trang 2Diode thường Diode ổn áp
VĐ:
- Nêu đặc điểm về hình dạng của Diode?
- Nêu công dụng của Diode thường trong sinh
hoạt?
GV giới thiệu thêm cho HS về công dụng của
Diode, cấu tạo, phân loại và kí hiệu Nhấn mạnh
với HS thế nào là “tiếp xúc kĩ thuật” và về cách
phân biệt hai cực anôt và catôt của Diode
VĐ:
- Nêu sự giống nhau và khác nhau giữa Diode
thường và Diode ổn áp?
GV đưa ra một số vật mẫu và tranh vẽ về
Transistor để HS quan sát:
VĐ:
- Nêu đặc điểm về hình dạng của Transistor?
- Nêu sự giống và khác nhau giữa Transistor
PNP và NPN?
- Diode là linh kiện bán dẫn gồm hai lớp chất bán dẫn loại P và N tiếp xúc kĩ thuật với nhau
- Diode có công dụng chính là ngăn một chiều tín hiệu
- Diode gồm 2 loại là Diode tiếp điểm và Diode tiếp mặt
- Cấu tạo và kí hiệu của Diode:
N P Catôt Anôt
II Transistor
- Transistor là linh kiện bán dẫn có 3 lớp chất bán dẫn loại P, N tiếp xúc kĩ thuật với nhau trong đó lớp ở giữa rất mỏng
- Transistor là linh kiện tích cực dùng để khuếch đại tín hiệu, tạo xung, sóng,
Trang 3…
- Transistor gồm hai loại (thường) là PNP và NPN
- Cấu tạo và kí hiệu của Transistor:
Hoạt động 2: Tìm hiểu về Thyristor
GV đưa ra tranh vẽ về Thyristor và mẫu vật cho
HS quan sát, tìm hiểu:
VĐ:
- Nêu đặc điểm về hình dạng của Thyristor?
- So sánh với Diode và Transistor?
III Thyristor (Diode chỉnh lưu có điều khiển)
1 Cấu tạo, kí hiệu, công dụng
- Thyristor là linh kiện có 4 lớp chất bán dẫn tiếp xúc với nhau và có 3 đầu điện cực
- Thyristor được dùng trong mạch chỉnh lưu có điều khiển để thay đổi giá trị của điện áp ra
- Cấu tạo và kí hiệu của Thyristor:
Trang 4GV cho HS quan sát sơ đồ cấu tạo của Thyristor
và trình bày nguyên lí làm việc của linh kiện
VĐ:
- Điều kiện để Thyristor dẫn điện và ngừng dẫn
điện là gì?
GV lưu ý HS những số liệu kĩ thuật chủ yếu khi
nghiên cứu Thyristor
2 Nguyên lí làm việc và số liệu kĩ thuật
a Nguyên lí làm việc:
b Số liệu kĩ thuật:
IAK định mức, UAK định mức, UGK định mức,IGK định mức
Hoạt động 3: Tìm hiểu về Triac và Diac
IV Triac và Diac
1 Cấu tạo, kí hiệu và công dụng
GV đưa ra các hình ảnh của Triac và Diac cho
HS quan sát, tìm hiểu:
Triac Diac
VĐ:
- Nêu nhận xét về cấu tạo của Triac và Diac?
- Điều kiện để Diac dẫn điện là gì?
- Điều kiện để Triac dẫn điện là gì?
- Diac là linh kiện có 5 lớp chất bán dẫn nhưng chỉ có
2 điện cực dùng để điều khiển các thiết bị điện trong mạch điện xoay chiều
- Triac là linh kiện có 6 lớp chất bán dẫn và có 3 điện cực dùng để điều khiển các thiết bị điện trong mạch điện xoay chiều
Trang 5Hoạt động 4: Tìm hiểu về Quang điện tử và IC
VĐ:
- Em hiểu thế nào là quang điện tử?
- Nêu một số loại quang điện tử mà em biết?
GV đưa ra một số mẫu vật và hình ảnh về IC để
HS quan sát, tìm hiểu:
V Quang điện tử Quang điện tử là linh kiện
có khả năng phát sáng hoặc thông số thay đổi theo cường độ sáng chiếu lên
nó
VD:
Quang điện trở, LED, photo Diode,
VI Vi mạch tổ hợp (IC)
- IC là một mạch vi điện tử được tích hợp trong 1 linh kiện để thực hiện một chức năng nào đó
- IC được đặc trưng bởi kí hiệu và các chân cắm
- IC gồm có 2 loại:
GV giới thiệu quy định về kí hiệu, cách bố trí các
chân IC và hướng dẫn HS cách xác định các chân
của IC
+ IC tương tự dùng để khuếch đại, tạo dao động, thu phát sóng, giải mã màu,
+ IC số dùng trong các thiết bị tự động, thiết bị xung số, trong xử lí thông tin,
Hoạt động 5: Tổng kết, đánh giá
GV đặt câu hỏi theo mục tiêu của bài học để tổng kết, đánh giá sự tiếp thu của HS Hướng dẫn HS trả lời các câu hỏi trong SGK
Nhắc nhở HS đọc trước Bài 5