P1 tổng quan tìm hiểu thành phần hóa học cây Bạch đầu ông

P1 tổng quan tìm hiểu thành phần hóa học cây Bạch đầu ông

Luan &n thac sg Khoa hoe flóa bọe Nguyễn Thị Hồng Thủy

Hình 1: Cây Bạch đầu ông Vernonia cinerea Less,

họ Cúc (Asteraceae)

Trang 2

Luan ấn thạe sĩ /hoa hoe toa hoe Nguyễn Thị Hồng Thủy

i MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM THỰC VẬT HOC VE CAY BACH DAU ONG:

Cây Bạch đầu ông còn gọi là cây Nụ áo hoa tím, Bạc đầu nâu, Bac dau, D:

3H4H61 ;vs

hương ngưu!!!!!"Ì (hình 1 X _

Tén khoa hoc: Vernenia cinerea Less

Ho Ciic (Asteraceae)

1.1, Hình thái:

Bạch đầu ông thuộc loại cây thảo cao khoảng 20 — 80 em!! rat da dang

Thân cây có khía, lông mễm rạp xuống

Lá mọc cách hình chỉ, hình đãi, mỗi mác hay hình quả trầm Đỉnh tròn hơ

nhọn gốc hẹp dẫn thành cuống Lá đài 2 — 7 em, rộng 1 — 2,5 em, kích thước rất thay

đổi có khi gần như nguyên, có khi có răng cưa!!!

Hoa đầu một thứ 'Ï, đài 7 mm, rộng 2,5 ram Cụm hoa là gù ở ngọn, đôi lúc ẻ

bên, gồm nhiều đầu Lá bắc xếp thành ba hàng Lông không đều nhau, những lông ngoài rất ngắn, có màu trắng hay vàng nhạt Tràng hoa có màu hồng hay đo đó, các

4 hà thầy thuôn hình chí bao phấn có tai rất ngắn MUST! Oud bế có hình trụ tròn lông e

nhung dày có hoặc không có rach OHS),

1.2 Vàng phân bố:

Cây Bạch đầu ông là loài cây nhiệt đới có nhiều nơi ở Viễn đông, Châu Phi Châu Úc Ở nước ta cây mọc khắp nơi nhiều nhất là Gia lai - Kon tum, Lâm Đồng,

Tây Nguyên Cây mọc hoang rất thông thường ven đường đi, bờ ruộng, bãi cát”,

2 DƯỢC TÍNH CỦA CÂY BẠCH ĐẦU ÔNG

2.1 Dược tính :

Cây Bạch đầu ông có vị đắng, ngọt, tính mát có tác dụng thanh can, thoái nhiệt

an thân! Lá Bạch đầu ông được dùng để trị số mũi, sốt, ho; rễ được dùng để chữa

ly, tiêu chảy, dau da dày!” Ngoài ra Bạch đầu ông còn được dùng điều trị viêm gan,

v ` ` iy on ⁄/ 4]

suy nhược thân kinh, mụn nhọt, viêm tuyến sữa, hắc lào, chàm và rắn cắn!"!

kuận én thac sg Hhoa hoe te hoe Nguyễn Thị Hồng Thủy

Theo kinh nghiệm dân gian! lá giã ra dùng để đấp trị đình nhọi, rắn cắn và

bệnh ngoài da Bột lá trộn với vôi dùng đắp trị đau đâu, vết thương,

Theo y học cổ truyền! cây Bạch đầu ông kết hợp với một số cây thuốc khác

dùng để trị rất có hiệu quả một số bệnh như : suy nhược thần kinh, huyết Ap cao

Ở Java (Indonexia)”! người ta ding toàn cây nấu chín ăn như rau

Ở Đông Phi chau "|, 14 va hoa được dùng làm lợi tiêu hóa,

2.2 Một số đơn thuốc "|;

Trị số mũi, sốt, ho : Bạch đầu ông, Ngũ trảo, rễ Bồ hòn, lá Gữa mỗi vị 15g nấu

nước uống

Suy nhược thần kinh : Bạch đầu ông, Hy thêm mỗi vị 15g, Chua me đất, Rau

bợ mỗi vị 12g, Se 6g sắc uống

Huyết áp cao : Bạch đầu ông, Chua me đất, Hy thêm mỗi vị l5g đun sôi lấy nước uống

3 NHỮNG NGHIÊN CỨU VỀ HÓA HỌC CỦA CAY BACH BAU ONG:

Từ rất lâu, cây Bach dau ông được dùng làm thuốc ở nước ta cũng như trên thế giới Tuy nhiên, cho tới nay cây Bạch đầu ông vẫn chưa được nghiên cứu nhiều về

mặt hóa học

Ở Ấn Độ, năm 1962, K.VENKATESWARA RAO "1, tiv cao eter dầu hóa của

toàn cây, đã cô lập được các hợp chat triterpen va sterol nhu: B- amyrin acetat, lupeol acetat, B- amyrin, lupeol, B- sitosterol, stigmasterol, a- spinasterol

Năm 1972, E L TYSON"! cho biét trén cdy Bach dau éng c6 mét flavon 1A

luteolin - 7 — mono — B ~ D ~ glucopyranosid Cấu trúc của hợp chất trên được

xác định bằng phương pháp phổ nghiệm như UV, IR, RMN

Ludn án thac sg Hhoa hoe tba hoc Nguyễn Thị Hồng Thủy

Sơ đồ 1: Điều chế các loại cao của cây Bạch đầu ông Vernonia cinerea Less"

Toàn cây

Sấy khô, nghiền,

-Trích với eter đầu hỏa 60 ~ 80°C

trong soxhlet

-Thu héi dung môi

Cao eter dầu hóa

| “Trích tiếp với C;H;OH 95%

| "Thu hồi dung môi » Sắc ký cột nhiều lần

e

Cao etanol va

B- Amyrin

Lupeol

£- Sutesteroal

Stigmasterol

a~ Spinastereal

Trang 5

Suan &n thac s§ Khoa hoe Hoa hoe Nguyễn Thị Hồng Thủy

8 -Amyrim

CTPT: CaHs,0 Nhiệt nóng chay: 196 — 197°C

8ñ - Amyrin acetat

CTPT: €;;H:;¿O;

Nhiệt nóng chấy: 236 - 237C

CH:COO

H

Lupeol

CTPT: CapH sO

Nhiệt nóng chây: 212 - 213°C

H;C CH;

Lupeol acetut

CTPT: C;;H:¿OÖ;

Nhiệt nóng chảy: 215 - 214°C

HạC CH;

Trang 6

4uan &n thac sg Khoa hoe tiéa hoe Nguyễn Thị Hồng Thủy

CH;

CH of H oe CTPT: C;,H,VO

Nhiệt nóng chảy: 166 ~ 168°C

CH,

B ~ Sitosterol CTPT: C;auHzO

Nhiệt nộng chấy: L4Ó - 1372G

HQ

& - Spinasteral

CTPT: CHO

Nhiệt nóng chay: 169 - 170°C

OH 0

Luteolin - 7 - mono -~ 8- D - glucopyranosid

Trano 7