Mục tiêu: Hs có khả năng: - Biết được phương pháp tạo dòng thuần ở cây giao phấn - Giải thích được sự thoái hoá của tự thụ phấn bắt buộc ở cây giao phấn và giao phối gần ở động vật - Nê
Trang 1THOÁI HOÁ GIỐNG DO TỰ THỤ
PHẤN VÀ DO GIAO PHỐI GẦN
I Mục tiêu:
Hs có khả năng:
- Biết được phương pháp tạo dòng thuần ở cây giao phấn
- Giải thích được sự thoái hoá của tự thụ phấn bắt buộc ở cây giao phấn và giao phối gần ở động vật
- Nêu được vai trò của tự thụ phấn và giao phối gần trong chọn giống
- Rèn luyện kĩ năng tự nghiên cứu với SGK trao đổi theo nhóm
và quan sát, phân tích để thu nhận kiến thức từ hình vẽ
II Phương tiện dạy học:
- Tranh phóng to hình 34.1 – 4 SGK
III Tiến trình dạy học
1 Kiểm tra bài cũ
Trang 22 Bài giảng:
Gv- Hs
Mở bài:
Gv yêu cầu hs đọc SGK, thảo luận
theo nhóm, trả lời câu hỏi trong
SGK:
? Mục đích của việc cho cây giao
phấn tự thụ phấn là gì
? Việc tạo dòng thuần ở cây giao
phấn được tiến hành ntn
Gv gợi ý cho Hs: Cần nắm được
- Cách cho cây giao phấn tự thụ
phấn
- Phương pháp tạo dòng thuần ở
cây giao phấn
Bảng
I Sự thoái hoá do tự thụ phấn bắt buộc
ở cây giao phấn
1 Thoái hóa do tự thụ phấn bắt buộc ở cây giao phấn
Kết luận:
- Việc cho cây giao phấn tự thụ phấn là
để tạo dòng thuần
- Việc tạo dòng thuần ở cây giao phấn được tiến hành như sau:
a Tự thụ phấn bắt buộc: Dùng túi cách li lấy phấn cây nào thì rắc lên cây ấy Lấy hạt của từng cây gieo riêng thành
từng hàng, chọn những cây có đặc điểm mong muốn cho tự thụ phấn
Làm như vậy qua nhiều thế hệ sẽ tạo
Trang 3Chuyển tiếp:
Gv gợi ý Hs: Cần nắm vững các
đặc điểm của các cây bị thoái hoá
Chuyển tiếp:
Gv yêu cầu Hs quan sát tranh
phóng to hinh 34.2 SGK và
nghiên cứu SGK để trả lời câu
được dòng thuần
b Nuôi cấy hạt phấn của cây đơn bội, rồi nhân đôi số lượng NST để tạo cây lưỡng bội
2 Hiện tượng thoái hoá do tự thụ phấn ở
cây giao phấn
KL: Hiện tượng thoái hoá (ở ngô) do tự thụ phấn ở cây giao phấn biểu hiện như sau: Các cá thể có sức sống kém dần, biểu hiện ở các dấu hiệu như phát triển chậm , chiều cao và năng suất cây giảm dần Ở nhiều dòng còn có biểu hiện bạch tạng,thân lùn, bắp dị dạng và ít hạt
II Thoái hóa do giao phối gần ở động vật
Hs thảo luận theo những câu hỏi sau:
* Giao phối gần là hiện tượng những con
Trang 4hỏi:
? Giao phối gần là gì
? Hậu quả của giao phối gần
vật sinh ra từ một cặp bố mẹ giao phối với nhau hoặc giao phối giữa bố mẹ và con cái của chúng
* Giao phối gần thường gây ra hiện tượng thoái hóa : sinh trưởng và phát triển yếu; sức đẻ giảm, quái thai, dị tật bẩm sinh Chuyển tiếp:
Gv yêu cầu hs trả lời 2 câu hỏi
trong SGK
? Thể đồng hợp và thể dị hợp biến
đổi ntn qua các thế hệ tự thụ phấn
hoặc giao phối gần
? Tại sao tự thụ phấn ở cây giao
phấn và giao phối ở động vật lại
gây ra hiện tượng thoái hoá
Hs quan sát hình 34.3 SGK tìm
hiểu mục III SGK thảo luận nhóm
III Nguyên phân của sự thoái hoá
Kết luận:
Qua các thế hệ tự thụ phấn hoặc giao phối gần thì thể dị hợp tử giảm dần, thể đồng hợp tử tăng dần
Tự thụ phấn ở cây giao phấn và giao phối gần ở động vật lại gây ra hiện tượng thoái hoá là vì: trong quá trình đó thể đồng hợp
tử ngày càng tăng, tạo điều kiện cho các gen lặn gây hại biểu hiện ra kiểu hình
Trang 5để trả lời câu hỏi
Gv giải thích rõ cho Hs : Một số
loài thực vật tự thụ phấn cao độ
hoặc thường xuyên giao phối gần
không bị thoái hoá khi tự thụ phấn
hay giao phối gần Vì chúng đang
có những cặp gen đồng hợp không
gây hại cho chúng
Chuyển tiếp:
Gv nêu câu hỏi:
? Tại sao người sử dụng tự thụ
phấn bắt buộc và giao phối gần
trong chọn giống
IV Vai trò của phương pháp tự thụ phấn bắt buộc và giao phối gần trong chọn giống
KL: Người ta sử dụng tự thụ phấn bắt buộc và giao phối gần trong chọn giống
là để củng cố và giữ gìn tính ổn định của một tính trạng mong muốn, tạo dòng thuần lợi cho sự đánh giá kiểu gen từng dòng, phát hiện các gen xấu để loại ra khỏi quần thể
BTVN: Trả lời tất cả các câu hỏi trong SGK