P2 nghiên cứu về thành phần hóa học của cây lô hội

P2 nghiên cứu về thành phần hóa học của cây lô hội

Phần Nghiên Cứu Khảo Sát Thành Phần Hóa Học Của Lá Cây Lô Hội,

Aloe Barbadensis M., var Chinensis, Ho Hanh Toi (Liliacae)

3.1 ĐỊNH DANH VÀ XỬ LÝ MAU CÂY NGHIÊN CỨU

Cay L6 H61, Aloe Barbudensis Miller, var Chinensis, ho Hanh Tdi, Liliaceae sit

dụng trong nghiên cứu đã được nhận danh bởi PGS Lê Công Kiệt, Bộ môn Thực Vật Trường Đại Học Khoa Học Tự Nhiên, Thành Phố Hồ Chí Minh

Cây Lô Hội được trồng tập trung và thu hái ở huyện Tân Uyên, tỉnh Bình Dương vào tháng thứ 8 - 10 của cây

s* Mẫu nguyên liệu khô: lá Lô Hội tươi được tách khỏi thân, rửa sạch, cắt bỏ phần bị đập và có sâu Gọt vỏ Mẫu lá tươi được chia thành 2 phần: thịt lá và

vỏ lá Chất dịch latex màu vàng được góp chung với phần vỏ Phơi khô phần

thịt lá và vỏ lá dưới ánh nắng mặt ười (khoảng 3-4 tuần); sấy ở 60°C Xay nhuyễn thu được bột nguyên liệu khô

4 Mẫu nguyên liệu tươi: chuẩn bị như mẫu khô nhưng không phơi nắng và sấy

3.2 KHẢO SÁT ĐỊNH TÍNH CÁC CẤU TỬ HỮU CO TRONG CAY LO HOI 3.2.1 DIEU CHE CAC LOAI CAO

Trong cây cỏ, thường có sự hiện diện của một số cấu tử hữu cơ như sterol, alcaloid, glicosid, tanin, flavon, saponin Mỗi cấu tử được định tính bởi những thuốc thứ đặc trưng cho phản ứng có màu hoặc cho phản ứng kết tủa

Sự khảo sát này được thực hiện trên bột khô, cao eter dầu hỏa (60-90°C), cao benzen, cao cloroform, cao alcol metil, cao alcol eul của thịt và vỏ lá tươi Lô Hội Các dạng cao trên được điều chế theo sơ đồ 1

Phần Nghiên Cứu Khảo Sát Thành Phần Hóa Học Của lá Cây Lô Hội,

Aloe Barbadensis M., var Chinensis, Ho Hanh Téi (Liliacae)

Sơ đồ 1: Qui trình điều chế cấc loại cao từ cây Lô Hội

- Phơi dưới ánh nắng mặt trời

- Sấy khô ở 60°C đến khi trọng

lượng không thay đổi

3.2.2 HÀM LƯỢNG NƯỚC TRONG LÁ TƯƠI Lô HỘI

Chọn lấy 3 lá; rữa sạch; để cho ráo nước Đem cân Lấy lá phơi khô, xay nhuyễn,

sấy ở 110°C để làm bay hơi nước, cho đến khi khối lượng của mẫu vật không thay

đổi cho sản phẩm khô Đem cân mẫu khô Lượng nước trung bình có trong lá Lô Hội như sau (bảng 1)

Bảng 1: Kết quả khảo sát độ ẩm trong lá Lô Hội

Kết luận: Độ ẩm trung bình trong lá cây Lô Hội 8-10 tháng tuổi là 99,2%

Phần Nghiên Cứu , Khảo Sát Thành Phân Hóa Học Của Lá Cây Lô Hi,

Aloe Barbadensis M., var Chinensis, Ho Hanh Téi (Liliacae)

3.2.3 KHẢO SÁT ĐỊNH TÍNH CÁC CẤU TỦ HỮU CƠ

3.2.3.1 Sterol

Sterol được xác định bởi phản ứng có mầu với 2 thuốc thử LIEBERMANN- BURCHARD va SALKOWSKI

Kết quả định tính sterol trong Lô Hội được trình bay trong bang 2

Bảng 2: Kết quả định tính sterol trên cây Lô Hội

Kết luận: bội khô, cao eter dầu hỏa, cao benzen, cao cloroform, cao alcol eul và cao alcol menl của rễ, vỏ lá và thị lá cây Lô Hội chứa sterol,

3.2.3.2 Alcaloid

Alcaloid được xác định bởi phản ứng kết tủa với các thuốc thử BOUCHARDAT, MAYER, HAGER, BERTRAND va DRAGENDORFF

Kết quả định tính alcaloid trong cây Lô Hội được trình bày trong bảng 3

Phần Nghiên Cứu

Bảng 3: Kết quả định tính alcaloid trên cây Lô Hồi

Khảo Sát Thành Phần Hóa Học Của Lá Cây Lô Hội, Aloe Barbadensis M., var Chinensis, Ho Hanh Téi (Liliacae)

Kết luận: Bột khô, cao alcol eul, cao cloroform và cao alcol metil cia rễ cây Lô

Hội chứa alcaloid

3.2.3.3 Glicosid

Để xác định sự hiện hiện của glicosid, chúng tôi thực hiện phương pháp SOOS theo

sơ đồ 2 Dịch alcol etil thu được sau cùng dùng để trắc nghiệm với các thuốc thử BALJET và MOLISH

Phần Nghiên Cứu ; Khảo Sát Thành Phần Hóa Học Của Lá Cây Lô Hội,

Aloe Barbadensis M., var Chinensis, Họ Hành Tỏi (Liliacae)

Sơ đổ 2: Dinh tinh glicosid theo phương pháp SOOS

Nguyên liệu

- Tận trích với alcol etil 60% trong Soxhlet

Phần Nghiên Cứu Khảo Sát Thành Phần Hóa Học Của Lá Cây Lô Hội,

Aloe Barbadensis M., var Chinensis, Họ Hành Tỏi (Lihacae)

Bảng 4: Kết quả định tính glicosid trên cây Lô Hội

Phần Nghiên Cứu

Bảng 5: Kết quả định tính tanin trên cây Lô Hội

Khảo Sát Thành Phần Hóa Học Của Lá Cây Lô Hội,

Aloe Barbadensis M., var Chinensis, Ho Hanh Tdi (Liliacae)

Flavon được xác định bởi phản ứng có màu với phan ứng SHIBATA

Kết quả định tính flavon trong cây Lô Hội được trình bày trong bang 6

Phân Nghiên Cửu Khảo Sát Thành Phân Hóa Học Của Lá Cây La Hải,

Aloe Barbadensis M., var Chinensis, Ho Hanh Tdi (Liliacae}

Bảng 6: Kết quả định tính flavon trén cay L6 Héi

Bột khô

Cao alcol etil

Định tính saponin bằng cách xác định chỉ số tạo bọt của mẫu thử,

Kết quả thực nghiệm cho thấy cây Lô Hội không chứa saponin (chỉ số bọt dưới

Phân Nghiên Cửu Khảo Sát Thành Phần Háa Học Của Lá Cây Lô Hết,

Aloe Barbadensis M., var Chinensis, Ho Hanh Toi (Liliacae}

Bang 7: Kết quả định tính dẫn xuất antraquinon trong cây Lô Hội

Kết quả định tính amtraglicosid trong cây Lô Hội được trình bày trong bang §

Phần Nghiên Cứu Khảa Sát Thành Phần Hóa Học Của Lá Cây Lô Hội,

Aloe Barbadensis M., var Chinensis, Ho Hanh TGi {Liliacae,

Bảng 8: Kết quả định tính antraglicosid trong cây Lô Hội

+ Cây Lô Hội không chứa tanin và saponin

+ Thịt lá không chứa các hợp chất antraquinon và antraglicosid Điều này rất quan trong trong việc chế biến và sử dụng lá Lê Hội

Sterol có mặt trong tất cả các bộ phận của cây Lô Hội

Không xác định được glicosid trong các cao từ bột khô của thịt lá Lô Hội Đối

với thịt lá, giicosid chi dude tim thấy trong phan chiết từ lá tươi với alcol eHl,

Phần Nghiên Cứu Khảo Sát Thành Phần Hóa Học Của Lá Cây Lô Hội,

Aloe Barbadensis M., var Chinensis, Ho Hanh Tdi (Litiacae}

Bảng 9: Kết quả định tính các cấu tỦ hữu cơ trong thịt lá, vỏ lá và rễ

cây Lô Hội

3.2.4, KHAO SAT ĐỊNH LƯỢNG

Trong phan này, chúng tôi chỉ tiến hành xác định hàm lượng một cấu tử hữu cơ tiêu

biểu trên lá cây Lô Hội là hợp chất glicosid

Chúng tôi tiến hành xác định hàm lượng glicosid theo sơ đồ 3

Kết quả định lượng glicosid trong lá tươi Lô Hội là 0,17% trên trọng lượng lá tưới

Phân Nghiên Cứu Khảo Sát Thành Phần Hóa Học Của Lá Cây Lô Hội,

Aloe Barbadensis M., var Chinensis, Họ Hành Tỏi (Liliacae)

Sơ đồ 3: Xác định hàm lượng glicosid trong lá tươi cây Lô Hội

Mẫu lá tươi | (10 kỹ

— Rửa sạch, xay nhuyễn

— Cô quay ở 40°C, dưới áp suất thấp

Cao lá tươi,

—_ Tận trích với eter dầu hỏa (60-90°C) trong Soxhlet

Tận trich vdi alcol etil 95% trong Soxhlet

— Lam khan bằng Na;SO

~ Cô cạn dung môi ở áp suất thắp

Phan Nghiên Cứu Khảo Sát Thành Phần Hóa Học Của Lá Cây Lô Hội,

Aloe Barbadensis M., var Chinensis, Ho Hanh Tai (Liliacae}

3.3 KHAO SAT ANTRAGLICOSID TÁCH CHIẾT VÀ CÔ LẬP TỪ LÁ TƯƠI ˆ CAY LO HOI

3.3.1 ĐẠI CƯƠNG

Từ năm 1918 đến nay đã có rất nhiều tác giả nghiên cứu về các hợp chất

antragHcosid trong lá cây Lõ Hội Tuy nhiên, do tính phong phi, da dang vé mat chúng loại Lô Hội, cho nền cấu tạo, thành phần, hàm lượng và phương pháp ly trích

và cô lập các antragHicosid có thay đổi ít nhiều Kết quả của các nghiên cứu cho thấy aloin thường được dùng làm tên gọi chung bao gồm nhiều loại antraglicosid như barbaloimm, isobarbaloin, B-barbaloim, Trong các nghiên cứu trên, phương

pháp tách chiết barbaloin dùng calcium và dùng dụng môi alcol thường được sử

dung P?! B31 B41 45} Hi, t1, 148]

Chúng tôi chọn phương pháp dùng calcium vi tinh chat it sử dụng dung môi, đồng thời có thể ứng dụng vào công nghiệp chế biến Lô Hội

3.3.2 XỬ LÝ MẪU DÙNG CHO NGHIÊN CỨU

Miẫu nguyễn liệu tươi: lá Lô Hội tươi được tách khối thân, rửa sạch, cắt bỏ phần bị đập và có sâu, Gọt vỏ theo hình mô tả cấu trúc lá Lô Hội (hình 4) Mẫu lá tươi được chia thành 2 phần: thịt lá và vồ lá, Chất dịch latex màu vàng được góp chung

với phần vẻ Xay nhuyễn mỗi phần thu được dịch thịt lá và dịch vỏ lá tươi

3.3.3 LY TRÍCH, TÁCH CHIẾT VÀ CÔ LẬP ANTRAGLICOSID

3.3.3.1 Phương pháp Calciam của E J HAY

Phương pháp sử dụng nguyên liệu lá tươi của tác giả E.!, HAY.P9

Lá tươi (20 kÐ được rửa sạch, gọt vó, chí lấy phần latex mầu vàng đem cô cạn thu được chất nhựa màu nâu gọi là Aloes (9,2 8; ~0,046%) Sau đó đem hòa tan va dun sôi liên tục trong 200ml dung dịch Ca(OH); bão hòa trong NH,OH cho đến khi thấy xuất hiện kết tủa thì ngưng Để nguội Lọc, cho kết tỉa vao 20 mi dung dich HCI đậm đặc, Để yên 2 giờ Lọc và sấy khô kết tủa ở 50°C (2,6 g; ~0,018%) Kết tình

lại 7 lần trong nước và 3 lần trong alcol meuil thu được tính thể màu vàng chanh, có

nhiệt độ nóng chảy 148°C (1,6g; ~0,008%) Tỉnh thể được đặt tên là Xị, (Sơ đồ 4)

Phan Nghién City Khảo Sát Thành Phần Hảa Học Của lá Cây Lò Hội,

Aloe Barbadensis M., var Chinensis, Ho Hanh Téi (Liliacae)

Sơ đổ 4: Phương pháp Iy trích và có lập antraglicosid

dung Calcium của E.d.HAY

Phan Nghiên Cứu Khảo Sát Thành Phần Hỏa Hạc Của lá Cây Lô Hậu,

Aloe Barbadensis MÁ., var Chinensis, Ho Hanh Téi (LiHacae} 3.3.3.2 Phương pháp Calcium cdi tién

Trong quá trình ly trích và tách chiết, chú ng tôi đã cải tiến chỉ tiết của phương pháp như sau và đã thu được kết quả tốt hơn, (So dé 5)

La twoi (20 ki) được rửa sạch, gọt lấy vỏ và phần latex màu vàng thành một chất dịch, đem xay nhuyễn Trích chất dịch với nước nóng ở 80-90°C, lọc lấy phần nước,

Phân dịch nước sau lọc được tiếp tục đun nóng ở 80-90°C, thêm 200ml dung dịch Ca(OH); bão hòa trong NH,OH, 30 phút, Để nguội Thêm từ từ dung dịch NH,OH

23% cho đến khí dung dịch hóa đặc (pH=9,5-10) Lọc lấy kết tủa rồi cho vào trong

209 ml dung dịch HCI 30% Để yên 24 giờ ở 4-10°C, Lọc kết tủa màu vàng xâm và sấy khô ở 50°C (14,1 ø; ~0,07%) Kết tính lại 7 lần trong nước và 3 lần trong alcol meuil thu được tỉnh thể màu vàng chanh, nhiệt độ nóng chảy 145°C (7,8 g; ~0,04%) Tỉnh thể được đặt tên là Xị Hiệu suất ly trích và cô lập cao hơn phương pháp của

3.3.3.4 Tác dụng hấp phụ của than hoạt tính

Ngoài ra, chúng tôi cũng khảo sát tác dụng của than hoạt tính trên dịch lá tươi Lô Hội

Trong công nghệ chế biến Lô Hội, chỉ lấy phần thị lá, dịch thị lá Lô Hội thường rất để bị nhiễm các hợp chất antraglicosid và dẫn xuất anữaguinon từ dịch latex màu vàng Do vậy việc khử chúng ra khỏi dịch thụ lá Lô Hội đang là một vấn để

được các nhà sản xuất quan tâm Vì thế chúng tôi cũng đã tiến hành thử nghiệm biện pháp khử antraglicosid và các dẫn xuất antragumon mà không dùng các hóa

chất độc hại khác

Cho 2g than hoạt tính vào 100ml địch thịt lá (d lệ 1:50) bị nhiễm dịch latex màu vàng, đun nóng l5 phút ở 50-60°C Lọc lấy phần dịch nước đem định tính antraglicosid va antraquinon Phan ứng Borntraeger cho két qua âm tính Như vậy, than hoạt tính hấp phụ tốt antraglicosid và antraguinon nên có thể dùng để loại những chất này (nếu bị nhiễm) trong địch thịi lá Lô Hội Tính chất này cũng lặp lại trên địch của nguyên lá tươi, nhưng với tỉ lệ (than : địch nước) = (1 : 5)

Phân Nghiên Cứu Khảo Sát Thành Phần Hóa Hạc Của La Cây Lô Hội,

Aloe Barbadensis M., var Chinensis, He Hanh Téi (Liliacae}

Sở để 5: Quy trình Iy trích và có lập antraglicosid dùng Calcium có cải tiến

Lá tươi ï G0k) Rữa sạch, gọt lấy vỏ và chất latex mầu văng

Phan Nghiến Cứu Khảo Sát Thành Phân Hóa Học Của Lá Cây Lô Hội,

Aloe Barbadensis À4., var Chinensis, Họ Hành Tỏi (Liliacae)

3.3.4 NHAN DANH CO CAU CUA Xi, Xp, X2

Cac hdp chat X,, X;-, X2 dude định tính với các thuốc thử Baljet, Molish đặc trưng cho glicosid và phản ứng Borntraeger-antron đặc trưng cho antraglicosid Kết quả

3.3.4.1 Phương pháp hóa lý

3.3.4.1.1 Sắc ký bản mong

Sắc ký bản mỏng silicagel của các hợp chất X:, X;:,X›, với hệ dung môi giải ly là

alcol metil:cloroform=9:1; cho thấy các hợp chất này c6 cing R; = 0,65

Hình 5: Sắc ký bản mỏng của X\, Xị:, Xã s* Hệ dung môi giải ly: MeOH:cloroform=9:]

+» Thuốc thử hiện vết: HạSOu 50%

oe Rr= 0,65

3.3.4.1.2 Nhiệt độ nóng chảy

Nhiệt độ nóng chảy thực tế đo được của X¡, Xị:, X:: 148°C

Nhiệt độ nóng chảy theo tài liệu của barbaloin: 148°C

Vậy các tỉnh thể X¡, Xị:, X: là của cùng Ì chất Chúng tôi dự đoán đây là hợp chất barbaloin

Phần Nghien Cữu ; Khảo Sát Thành Phần Hóa Học Của Lá Cây Là Hội,

Aloe Barbadensis M., var Chinensis, Họ Hành Tỏi (Liliacae)

3.3.4.1.3 Phổ hồng ngoại IR

Do Xì, Xị:, X; là của cùng 1 chất nên chúng tôi chỉ chọn X› để lấy phổ Phổ hồng

ngoại cho các mũi đặc trưng tương ứng với các nhóm chức sau:

Phổ hồng ngoại của X: gần giống với phổ đổ của barbaloin theo tài liệu.Š'} E2I- 5]

3.3.4.1.4 Phổ h? ngoại UV

s* Phổ tử ngoại có các bước chuyển đặc trưng như sau:

_ Phần Nghiền Củ Khảo Sát Thành Phần Hóa Học Của Lá Cây Lõ Hội,

Aloe Barbadensis M., var Chinensis, Ho Hanh Tdi {Liliacae}

Phan Nphterrerir Khảo Sát Thành Phần Hóa Học Của Lá Cây Lô Hội,

Aloe Barbadensis M., var Chinensis, Ho Hanh Tdi (Liliacae)

3.3.4.1.6 Phổ cộng hudng tt hat nhan °C-NMR

s* Phổ công hưởng từ hạt nhân '°C cho các mũi đặc trưng :

J

Fnan ngnterede

3.3.4.1.7 Phổ cộng hud ng từ hạt nhân C-NMR, kj thudt DEPT

Khảo Sát Thành Phần Hóa Học Của Lá Cây Lô Hội, Aloe Barbadensis M., var, Chinensis, Họ Hành Tỏi (Liliacae)

s* Phổ DEPT cho những mũi đặc trưng sau :

|